Beste forumers,

Mijn onderneming begint serieuze vormen aan te nemen na een uit de hand gelopen hobby. Wat 4 jr geleden begon als een esp32 met een aliexpress motordriver en een compass module is nu wel aardig groot. Ik heb mijn huidige printplaat zelf ontworpen, inmiddels 2 jaar geleden, en bestel alles bij JLCPCB. Ik wil nu een volgende iteratie maken die ook voldoet aan de CE keur en dit laten testen. Ik maak me vooral zorgen om de EMC emissies

Mijn vraag is: Kan ik dit zelf ontwerpen en wat zijn de kosten van de keuring en eventueel her-keuring?

Ik heb een achtergrond in computer science en begon vanaf mijn 18e met Arduino's en later andere chips. Elektronica is wel een heel andere league. Was heel leuk om te ontwerpen en ging verassend snel goed.

De specs van het bordje zijn als volgt.

Voeding 12/24v--> naar 3.3V voor esp32. Reverse polarity protection
DC motor driver. 40A door middel van Dual H bridge.
Can bus interface
Serial interface
ESP32 voor wifi en bluetooth. Nu met een Devkit module, die ook USB C aan boord heeft. wil nu naar SMD
i2c IMU(
ADC meting (via externe i2c ADC)
433mhz receiver (nu losse module), maar zou wel geïntegreerde antenne willen. PCB is 140mm breed dus een relatief "makkelijke" antenne.

Is het te doen om dit zelf te bewerkstelligen, met een heleboel inlees werk, of kan ik dit beter door een ervaren ontwerper laten doen? Ik wil hier natuurlijk best wat geld aan uitgeven. Ik heb al eens eerder een PCB ontwerper gevraagd, alleen het leek wel alsof de industrie standaard was dat de ontwerper eigenaar blijft van het ontwerp en dat je via de ontwerper de PCB's moet bestellen?

En kan ik dit zelf laten testen ergens? En wat zijn de verwachtte kosten?

Ik denk dat Kiwa/Dare één van de voor de hand liggende opties is.

Als je hier geen ervaring mee hebt, is de kans vrij groot dat je er niet in één keer door komt. Als je wilt kan ik er wel naar kijken en advies geven (tegen betaling als het echt tijd gaat kosten).

Als er nu geen rekening met EMC is gehouden zal het niet veel zin hebben uitgebreid te gaan meten, behalve om te constateren dat het niet goed is.
Dat is niet erg, en het is prettig dat de elektronica qua functie / firmware behoorlijk uitgekristalliseerd zal zijn. Dat voorkomt late, dure, wijzigingen.

Ik zou in dat geval eerst naar een ontwerp toewerken (vier lagen, handige indeling, gerelateerde functies van componenten, evt. filters en afscherming, etc.) waarbij wel rekening gehouden is met EMC.
Als er iets ontworpen is terugkoppeling vragen van deskundigen en als het na een paar slagen nog niet zo gek lijkt dat uitvoeren / laten maken.

Dan is er een basis om serieuzer aan te meten en verder mee te ontwikkelen.

CE is niet een keuring, het is een verklaring dat je apparaat voldoet aan de eisen en die kunnen verschillend zijn per toepassing. Je neemt verantwoordelijkheid. Dus je zorgt voor Surge testen, EMC, ESD etc en verzamelt rapporten.

Verder krijgt apparatuur CE, PCB's zijn onderdelen, daar gaat dat niet zomaar werken.

Verder is jouw ontwerp van jou als je dat in het contract zet. Anders is het inderdaad van de tekenaar!

Even ter overvloedde wellicht, maar veel producten hoef je niet te keuren en mag je zelf de CE aanbrengen (zoals Hoeben zegt)

Echter er zitten grote maars aan vast.
.1 je moet ook zorgen dat je product voldoet aan de eisen. Hoe je dat doet hoeft niet direct te worden vastgelegd1

.2 als er iets gebeurd met jouw ontwerp tijdens het gebruik door derden (hoeft niet altijd verkoop te zijn, verhuur of zelfs uitleen kan ook) en je product voldoet niet kun je aansprakelijk gesteld worden.
1 Hier kan documentatie dus zeker helpen!!!

Het staat je vrij toch te testen, maar goedkoop is het niet bij een derde partij!
Echter komt je in situatie 2 terecht voor een rechtbank, dan sta je met een test van Dare! of Kiwa ofzo wel heel sterk.

Bedenk wel dat je zelf ook kunt testen door een piëzo aansteker van een antenne te voorzien of een grote HF zender erbij te houden enzo. Of een bobine/brommer ontsteking zonder radio ontstoring.

Iemand met een spectrum analyzer naast je apparaat helpt ook al om te kijken of jouw apparaat niet stoort..

En als je hier binnen dit forum kijkt kun je vaak al veel regelen voor je naar een instantie als Dare! Gaat.

Let op dat je ook je eigen testen gewoon vastlegt.. ook dat is bewijs.

Als het bordje een CE verklaring heeft, zegt dat niets over het apparaat waar het inkomt...
Meeste straling wordt opgepikt en uitgezonden via de aangesloten kabels.

Als je alles (extra) goed beschermt tegen uitstraling dan heb je meestal weinig problemen...
(beter teveel ontstoring als te weinig... :) )

[Bericht gewijzigd door Arco op (30%)]

Ik denk dat Sparky het bij het rechte eind heeft.
Maar als eerste zou ik je schema en layout laten reviewen door een expert. Als het gaat om immuniteit en uitstraling zou je misschien eerst nog aanpassingen moeten maken voor je voor kwalificatie gaat.
Je kunt zelf wel wat metingen doen maar herhalen met gekalibreerde apparatuur door een notified body is andere koek en kent een andere prijs.

Toen ik nog in dat circuit werkzaam was maakte ik met de nodige EMC voorkennis een prototype en boekte een meetdag bij een van de meetlabs voor zogenoemde pre-compliance metingen.
Pre-compliance metingen zijn namelijk (veel) goedkoper dan een full compliance meting...
Dan weet je
1) waar zitten de problemen (radiated/conducted, frequentie)
2) hoe erg zijn ze (dB over de limiet)
3) hoe je dat moet meten

Dan werd het ontwerp aangepast en in huis gemeten voor en na de aanpassing, daar is geen gecalibreerde opstelling voor nodig omdat het relatieve metingen betreft.
Als het resultaat voldoende extra demping opleverde op de pijnpunten (benodigd plus 6dB) werd de full compliance test gedaan met alle officiële rapporten.

Die voorkennis was verkregen op diverse (vaak gratis) seminars van D.A.R.E.

In mijn beleving is immuniteit in de meeste gevallen triviaal als je daar bij het ontwerpen over na hebt gedacht.

Emissies, zeker van vermogenselectronica, is dat zeker niet. Capacitieve koppelingen in combinatie met grote dU/dat is een recept voor common-mode storing, en de borstels van een DC motor zijn prachtige breedband bronnen; een zender het in het Duits niets voor niets "rundfunk". De kabels die daaraan zitten, gaan enorm stralen als je daar geen maatregelen treft.

Op dinsdag 22 september 2026 17:24:53 schreef SparkyGSX:
Ik denk dat Kiwa/Dare één van de voor de hand liggende opties is.

Persoonlijk heb ik goede ervaringen met Kiwa Dare en zou willen toevoegen dat op de site veel informatie te vinden is evenals gratis introductievideo's. O.a.:
https://www.dare.nl/ce-markering/webinar-ce-markering
https://www.dare.nl/ce-markering/video/webinar-inleiding-emc-deel-i?it…
Kiwa Dare heeft een lab (gehad) om tegen veel lagere kosten zelf EMC testen uit te voeren (op basis van huur van de ruimte). Enige kennis van zaken is dan vereist. Je zou kunnen informeren of deze ruimte nog steeds operationeel is.

Dankjewel voor de nuttige reacties. Ik kan jullie niet allemaal bij naam noemen maar hieronder mijn reacties en gedachten naar aanleiding van jullie tips.

Ik weet dat CE geen keurmerk is, maar om een conformiteitsverklaring te hebben moet ik inderdaad wel EMC testen uitvoeren. En zoals ik lees dus ook Surge testen en ESD.

De PCB zit in een losse behuizing waar de klanten hun eigen apparatuur op aansluiten (accu en motor). Het product is dus min of meer de PCB met de behuizing. Van de huidige PCB versie zijn er ongeveer al 200 verkocht (33 landen), de layout is inderdaad 4 laags met een logische indeling van functies.

Als ik het goed begrijp is Kiwa/Dare dus een notified body die alles uit handen neemt en een CE conformiteitsverklaring afgeeft, echter hier staat waarschijnlijk wel een prijskaartje tegenover maar bied wel meer zekerheid mocht er een aansprakelijksheids vraagstuk komen. Ik neig nu naar de Conformiteitsverklaring met alle rapporten die benodigd zijn om dit te ondersteunen (EMC, Surge, ESD). Ben toch wel benieuwd over wat voor bedragen we het dan hebben.

Ik heb geen spectrum analyzer, opzich zou ik dat kunnen aanschaffen maar dan nog moet ik er mee leren omgaan om hier goede conclusies uit te kunnen halen. In het huidige ontwerp heb ik wel enigzins met EMC rekening gehouden. Ik zie ook dat je een EMC lab kan huren bijvoorbeeld bij https://rentalab.nl/

De kabels van de stroom toevoer (12v Accu) en motor kunnen inderdaad behoorlijk storen. Wat ik lees is dat je de kabels moet twisten en eventueel met Ferrieten uitvoeren. In de praktijk zie je dat andere fabrikanten dit dus in de handleiding opnemen, maar niemand doet dat. Het erge is trouwens dat ik ook nog aan PWM sturing doe, wel high side switching met lage slew rates om emisies te verkleinen.

Maar nu de vervolg stappen.
Ik zou graag met een ervaren persoon mijn PCB willen optmiliseren tegen vergoeding om zodoende de grootste emc/surge/esd issues te verhelpen, liefst met ook iets van meetapparatuur. Maar de grote vraag is, wie zou mij hier mee concreet willen helpen? High met Henk screef dat er hier al veel valt te regelen binnen het forum, dat zou mooi zijn.

De stap daarna zou dan zijn een EMC lab huren en de testen uitvoeren. Bij deze test zou ik denk ik ook assistentie kunnen gebruiken of ik ga direct naar Kiwa Dare.

Je kan eens rond snuffelen met de magische woorden: "EMC pre-compliance testing" en LISN (Line Impedance Stablisation Network).

https://html.duckduckgo.com/html?q=EMC+pre-compliance+testing
https://www.eleshop.nl/testen-meten/emc-pre-compliance.html
https://html.duckduckgo.com/html?q=LISN

"Officieel" gereedschap in deze categorie is relatief prijzig. Als dat een probleem is, zijn er ook alternatieven. Je kunt b.v. een setje "near field probes" van tekbox kopen (paar honderd EUR), of een setje van ali expres (EUR20). Deze dingen zijn heel erg simpel. Dave Jones (EEVblog) heeft eens een video over een DIY versie gemaakt. Daarin zat een stukje "flex/ridgid" coax.

Je kunt (proberen) je DIY probes te calibreren met een Helmholtz coil: https://en.wikipedia.org/wiki/Helmholtz_coil Maar ook met niet gecalibreerde probes kun je heel goed relatieve metingen doen om b.v. de locatie van een stoor probleem te localiseren.

Een (fatsoenlijke) spectrum analyzer is wel heel handig voor dit type metingen, en die zijn de laatste jaren ook betaalbaar geworden. Iets van EUR 3k voor eentje van Siglent die tot 3.2GHz gaat. De laatste jaren zijn er een aantal DIY / Open source versies van "Vector Network Analyzers" op de markt verschenen, en daarmee kun je voor EUR 200 ofzo al een heel aardig apparaatje kopen.

VNA etc kun je eens kijken bij eleshop.nl, die hebben aardige spullen en niet te duur.

Deze (https://normatic.nl/ ) club is geen NB, maar weet waarover ze het hebben en kan snel d.m.v. testen aangeven of je product binnen de gestelde EMC “grenzen” werkt. De engineers in mijn team laten onze ontwerpen hier vaak pre-testen. YMMV.