Hallo allemaal,
Ik ben een single ended buizenversterkertje aan het bouwen met 4 X EL84 parallel, waarbij ik 1 eindtrafo met een impedantie gebruik die aan dit systeem is aangepast. Ik heb voor deze versterker een mooie scheidingstrafo (primair 220V, secundair 220V) zonder 6.3 volt aftakking en eigenlijk heb ik geen zin om voor de gloeispanning een aparte trafo te gebruiken. Na wat rekenwerk {C=1/(2*pi*f*(Vsec^2-Vgloei^2)/Igloei) met f=50Hz, Vsec=220V, Vgloei=4*6.3V=25.2V, Igloei=700mA volgt c=10uF} overweeg ik om de 4 gloeispiralen van de EL84 in serie te schakelen en dit geheel in serie te zetten met 10 parallelle keramische condensatoren van 1uF (dus 10 uF in het totaal) en deze op de secundaire spoel (220V) van de scheidingstrafo aan te sluiten. Er gaat dan een gloeistroom van 700mA lopen. Het is wel van belang dat de capaciteit van de condensator goed klopt maar dat is een kwestie van de juiste Ctjes selecteren. Is het bezwaarlijk dat de gloeispiralen in serie zijn geschakeld?. In de datasheet van de EL84 staat namelijk expliciet vermeld dat de gloeispiralen van deze buizen parallel geschakeld dienen te worden. Heeft het wellicht iets van doen met parasitaire capaciteiten tussen gloeispiraal en kathode?
Wat denken jullie ervan?

Nee, niet met de paracitaire capaciteit maar de maximale spanning tussen kathode en gloeidraad.
Deze spannig mag absuluut maximaal 100V bedragen anders slaat de kathode door en krijg je kathode/gloeidraad sluiting.
In het verleden werd dit wel eens gedaan, maar dan zat de EL meestal ergen in het midden van de hele gloeidraad keten van de andere U of P buizen.

Tevens is de spreiding in de stroom bij de E-serie buizen vrij groot.
Zet je deze in serie heb je kans dat bij aanschakelen van de koude gloeidraden er ééntje dermate veel stroom trekt dat ie door piept.
Het zijn immers gloeidraden ontworpen voor een spanning van 6,3V en niet voor een x-stroom, zoals P en U buizen.

Heb je de mogelijkheid om zelf een extra 6,3V wikkeling te maken?

En let er bij de condensators op dat deze geschikt zijn voor 230V~

[Bericht gewijzigd door Henry S. op ]

Je kunt een oude trafo op de kop proberen te tikken waar een 6,3 volt wikkeling opstaat .
Wat vroeger ook gedaan werd , en apparte batterij voor de gloeidraden ...

Hallo Hugo,

Bedankt voor het snelle antwoord, ik had al het gevoel dat het niets met paracitaire capaciteiten te maken had.

Het antwoord roept bij mij nog de volgende vragen op:
1. Door het reactantie van de condensator ligt de gloeistroom zo goed als vast. Zolang Vsec^2 maar veel groter is dan Vgloei^2, zie ook eerdere formule, is de stroom door de gloeidraden bij gegeven capaciteit van de condensator nauwelijks een functie van de Vgloei dus een koude start waarbij de weerstand van de gloeidraden laag is zal de stroom niet meetbaar verhogen. Klopt het dat het doorpiepen hierdoor meevalt?

2. In het bovenstaande geval wordt de spanning tussen gloeidraad en kathode toch niet hoger dan 100 volt?

Zou het ondanks de bedenkingen die je aangeeft in het specifieke geval dat ik noem niet toch gewoon kunnen?

Alvast bedankt voor de hulp en vriendelijke groet,

electro_fan

Je kunt een oude trafo op de kop proberen te tikken waar een 6,3 volt wikkeling opstaat .
Wat vroeger ook gedaan werd , en apparte batterij voor de gloeidraden ...

Dit forum doet raar vandaag . Eerst geraak je er niet op
dan werkt quoten niet meer en nu blijft je antwoord staan zodat je niet meer weet of het verzonden is ja of nee

Beste allemaal,

Tijdens het intypen van mijn reaktie op het eerste antwoord kwamen gelijk ook al een aantal andere tips binnen. Ook bedankt voor deze tips,

electro_fan

voor iemand die misschien een mooie buizen versterker wil maken:
ik heb nog een prachtige voedingstrafo liggen uit een philips b6x23a.
daar zaten dus 2 el84's in, en nog een hoop andere kleine HF buisjes.
voor de gloeidraden moet het kunnen, de hoogspanning wordt misschien ietsje krap.
je moet maar even het schema ervan zoeken.
het is een stevig ding. voor 5 euro kan iemand hem komen ophalen in zaandam.

Op 5 januari 2006 22:19:21 schreef electro_fan:
Hallo Hugo,

Bedankt voor het snelle antwoord, ik had al het gevoel dat het niets met paracitaire capaciteiten te maken had.

Het antwoord roept bij mij nog de volgende vragen op:
1. Door het reactantie van de condensator ligt de gloeistroom zo goed als vast. Zolang Vsec^2 maar veel groter is dan Vgloei^2, zie ook eerdere formule, is de stroom door de gloeidraden bij gegeven capaciteit van de condensator nauwelijks een functie van de Vgloei dus een koude start waarbij de weerstand van de gloeidraden laag is zal de stroom niet meetbaar verhogen. Klopt het dat het doorpiepen hierdoor meevalt?

Nee, da's niet waar. De spanningsval over de C is afhankelijk van de Xc en de stroom.
Aangezien Xc een gegeven is, zal de spanningsval kleiner worden.
Ik ken de gloeicurve niet van een EL84 (stroom versus tijd bij koude start) maar als ik even uitga van bijv. een koude start met 150% stroom, zou er gedurende een X-sec even 40V+ over de gloeidraden staan.

Ik zou het niet riskeren en bij Radio Twente ff een originele voedingstrafo halen of een gloeispannings trafo'tje.

gewoon een aparte gloei trafo gebruiken, een rinkerntje neemt waarschijnlijk minder plaats in dan de constructie met 400V C's die je nu aan het bakken bent

Op 5 januari 2006 23:30:45 schreef Hugo Welther:
[...]
Nee, da's niet waar. De spanningsval over de C is afhankelijk van de Xc en de stroom.
Aangezien Xc een gegeven is, zal de spanningsval kleiner worden.
Ik ken de gloeicurve niet van een EL84 (stroom versus tijd bij koude start) maar als ik even uitga van bijv. een koude start met 150% stroom, zou er gedurende een X-sec even 40V+ over de gloeidraden staan.

Ik zou het niet riskeren en bij Radio Twente ff een originele voedingstrafo halen of een gloeispannings trafo'tje.

Zou je misschien even willen kijken waar mijn redenering dan fout gaat:
Stel we hebben een buis die op gloeispanning Vgloei werkt bij een stroomsterkte Igloei. De weerstand Rgloei is dan gelijk aan Rgloei=Vgloei/Igloei.
Serieschakeling van deze weerstand met een condensator met reactantie X levert een impedantie Z die voldoet aan de vergelijking: Z^2=X^2+Rgloei^2
Stel nu hebben een condensator met reactantie X in serie met de gloeispiraal van de buis en we sluiten het geheel aan op wisselspanning Vsec zodanig dat geldt: Z=Vsec/Igloei
We kunnen dan uit de bovenstaande vergelijkingen de reactantie X berekenen die de condensator moet hebben om ervoor te zorgen dat er door de gloeispiraal een gloeistroom loopt ter grootte van Igloei: X={(Vsec^2-Vgloei^2)/Igloei^2}^0.5
De reactantie van de condensator is op zijn beurt weer gerelateerd aan de frequentie f van de wisselspanning en de capaciteit C volgens:
X=1/(2*pi*f*C)
Door combinatie van beide uitdrukkingen voor X volgt dat de capaciteit waarbij er een stroom Igloei door de gloeispiraal loopt gelijk is aan: C=1/(2*pi*f*(vsec^2-Vgloei^2)^0.5/Igloei)
Deze formule is de formule die ik in mijn oorspronkelijke vraag ook heb vermeld.
EN NOU KOMT HET: Het grappige aan deze relatie is naar mijn mening dat voor kleine waarden van Vgloei ten opzichte van Vsec, de waarde van de capaciteit die nodig is om gloeistroom Igloei te realiseren nagenoeg onafhankelijk is van Vgloei. Dus of je nou 6.3 volt (1 EL84) invult of 25.2 Volt (4 EL84 in serie), in beide gevallen hebben we een condensator van 10uF nodig (in het eerste geval 10.13 uF en in het 2e geval 10.20 uF). De Igloei is in dit specifieke geval dus nauwelijks afhankelijk van Vgloei (en dus van Rgloei) aangezien Vsec^2 vele malen groter is dan Vgloei^2. Dit betekent naar mijn mening voor dit specifieke geval dat we ook niet zo bang hoeven zijn voor een koude start waarbij Rgloei laag is.
Sorry voor de formules, maar ik het zou me echt helpen als ik weet waar de fout zit, of dat mijn verhaal klopt.

Vriendelijke groet,

electro_fan

je hebt nog ander probleem: Gloeidraadbrom!

Op 6 januari 2006 00:19:13 schreef Henry S.:
je hebt nog ander probleem: Gloeidraadbrom!

Bedankt, hier had ik nog niet over nagedacht. Maar wat ik doe is toch in principe niets anders dan gewoon de gloeidraad verwarmen met een wisselspanning? Dit zou toch niet meer of minder brom moeten opleveren dan gewoon een 6.3V gloeispanningstrafootje gebruiken?

Je redenatie klopt idd...

Het geheel komt ongeveer neer op eens spannings deler van twee weerstanden, nl de condensator en de gloeidraad.

Als de spanning ( koud ) over de gloeidraden bij start wat lager is zal de stroom minimaal stijgen.
Dit is eigenlijk zelfs beter voor de buis dan ze direct op 6.3V zetten.

Maar het spannings verschil tussen gloeidraad en kathode blijft je probleem, beide kanten staan met een piek van 325V heen en weer te slingeren tov de massa van je voeding.

plus dat je ( zeker als je het voor audio gaat gebruiken ) last krijgt van de capaciteit tussen kathode en gloeidraad ( brom )

- edit -

Henry was me voor ...

dat is wel degelijk een groter probleem dan bij 6.3 ...
Een gloeidraad aan een 6.3V trafo slingert niet met 325V heen en weer, sterker nog, sommige gloeistroom trafo's hebben een midden aftakking die aan massa gelegd kan worden, daarmee bedraagt het verschil nog maar 6.15V ( tov massa )

Wat is er trouwens zo verschrikkelijk aan een extra trafotje ?

[Bericht gewijzigd door Sine op ]

Op 6 januari 2006 00:25:56 schreef Sine:
Je redenatie klopt idd...

Het geheel komt ongeveer neer op eens spannings deler van twee weerstanden, nl de condensator en de gloeidraad.

Als de spanning ( koud ) over de gloeidraden bij start wat lager is zal de stroom minimaal steigen.
Dit is eigenlijk zelfs beter voor de buis dan ze direct op 6.3V zetten.

Maar het spannings verschil tussen gloeidraad en kathode blijft je probleem, beide kanten staan met een piek van 325V heen en weer te slingeren tov de massa van je voeding.

plus dat je ( zeker als je het voor audio gaat gebruiken ) last krijgt van de capaciteit tussen kathode en gloeidraad ( brom )

Ow, nu begrijp ik die opmerking over die brom ook opeens...
Wat ik echter niet snap is waarom de spanning met zijn volledige amplitude tov van de kathode heen en weer slingert. Is het niet zo dat het overgrote deel van de spanning over de condensator staat?

Op 6 januari 2006 00:25:42 schreef electro_fan:
[...]

Bedankt, hier had ik nog niet over nagedacht. Maar wat ik doe is toch in principe niets anders dan gewoon de gloeidraad verwarmen met een wisselspanning? Dit zou toch niet meer of minder brom moeten opleveren dan gewoon een 6.3V gloeispanningstrafootje gebruiken?

Normaal regel je de brom weg met een laagohmige potmeter over de 6,3V wikkeling met de loper op de nul van de HS, dat kan nu niet meer...

Waarom niet een extra gloeistroomtrafo? Je haalt zo veel ellende in huis...

Op 6 januari 2006 00:29:58 schreef electro_fan:
[...]

Ow, nu begrijp ik die opmerking over die brom ook opeens...
Wat ik echter niet snap is waarom de spanning met zijn volledige amplitude tov van de kathode heen en weer slingert. Is het niet zo dat het overgrote deel van de spanning over de condensator staat?

Ligt er al helemaal aan hoe het eea is opgebouwd, als je een brugcel gebruikt slingeren beide lijnen 325V heen en weer tov massa.

Je hebt ook nog geen antwoord gegeven op je bezwaren tegen een trafotje trouwens ...

- edit -

Nog een probleem .. wat gebeurt er als er 1 buis sneuvelt ?

Op 6 januari 2006 00:33:17 schreef Sine:
[...]

Ligt er al helemaal aan hoe het eea is opgebouwd, als je een brugcel gebruikt slingeren beide lijnen 325V heen en weer tov massa.

Je hebt ook nog geen antwoord gegeven op je bezwaren tegen een trafotje trouwens ...

Ik heb helemaal geen bezwaren tegen een trafootje maar ik heb een kast vol Ctjes en als nieuweling op dit gebied leek het me gewoon een leuk experiment.

Mijn gedachte was voor de hoogspanning een brugcel op de secundaire wikkeling van de scheidingstrafo en het zaakje afvlakken met een smoorspoel en 2 elco's. Vervolgens parallel aan de brugcel (dus ook op de sec. wikkeling) de Ctjes in serie met de gloeidraden van de EL84s. Zou je misschien willen uitleggen wat er in dit geval gebeurt en hoe de spanning zich verdeelt over de Ctjes en de gloeispiralen?

Op 5 januari 2006 23:29:07 schreef ledlover:
voor iemand die misschien een mooie buizen versterker wil maken:
ik heb nog een prachtige voedingstrafo liggen uit een philips b6x23a.
daar zaten dus 2 el84's in, en nog een hoop andere kleine HF buisjes.
voor de gloeidraden moet het kunnen, de hoogspanning wordt misschien ietsje krap.
je moet maar even het schema ervan zoeken.
het is een stevig ding. voor 5 euro kan iemand hem komen ophalen in zaandam.

moest je nu iets dichterbij wonen direkt :)
ik zou in dit geval zien of je toevallig nergens een trafotje hebt liggen
van 6,3v ofzo
of desnoods een 12v halogeenspot trafotje. kan je twee buizen in serie zetten en kan je zo nog wegregelen met een ontbrompot of hoe noemen ze da (zie wel dat je een deftig stevig ding hebt). de meeste voorversterker buisjes alla ecc82(3) kun je ook op 12,6 volt zetten en die 0,6 v gaat het nu ni maken. ik zet ze meestal op een 11,6 v AC spanning omdat ik zo een hoop trafo's heb. heb zelfs al is een 6,3v gloeidraad met weerstand op 11,6v gezet gaat ook. je hebt wel wat warmte in de weerstand ma swat.
ben trouwens kerieus naar de rest van je ontwerp :)

Dat kun je makkelijk zelf nagaan, de spanning tussen kathode en massa is de zelfde als die over een van de naar massa gaande diodes van de brugcel ( 325V piek, op beide polen )

Op 6 januari 2006 00:57:55 schreef Sine:
Dat kun je makkelijk zelf nagaan, de spanning tussen kathode en massa is de zelfde als die over een van de naar massa gaande diodes van de brugcel ( 325V piek, op beide polen )

Ok, maar wat ik blijkbaar nog steeds niet snap is waarom de 325V piek volledig op de gloeispiraal van de EL84s zou komen te staan. Krijgt elke EL84 niet gewoon dankzij de serieschakeling met de Ctjes een Veff van 6.3V voor zijn kiezen in plaats van die 325V piek?
Alvast bedankt voor je antwoord en vriendelijke groet,
electro_fan

Op 6 januari 2006 01:05:30 schreef electro_fan:
[...]
Ok, maar wat ik blijkbaar nog steeds niet snap is waarom de 325V piek volledig op de gloeispiraal van de EL84s zou komen te staan. Krijgt elke EL84 niet gewoon dankzij de serieschakeling met de Ctjes een Veff van 6.3V voor zijn kiezen in plaats van die 325V piek?
Alvast bedankt voor je antwoord en vriendelijke groet,
electro_fan

dat is van de kant waar de condensatoren zitten ...

De "onderkant" van je gloeidraad moet toch ook ergens naartoe, die komt dus direct op de wikkeling van de trafo.

Die trafo wikkeling slingert aan beide kanten met 325V heen en weer tov de massa van je schakeling ( min van je brugcel )

dus waar die C staat maakt daarvoor NIETS uit.