Gegroet, ik heb eerder een iets theorischere vraag...Ik lees op het internet van alles en nog wat over SSB ( filtermethode, fasemethode en weavermethode), maar ik begrijp niet goed wat deze methoden inhouden alsook hun schema's kan ik niet aan uit...kan iemand me wat meer uitleg geven? Ik zou er graag zoveel mogelijk over te weten komen...bedankt!

Move /HF

En je hebt vast zelf al wat gevonden?

de schema's heb ik gevonden, maar de uitleg is telkens in een vreemde taal. Dus ik begrijp het gewoon allemaal niet goed.

filtermethode:
men neme een 'normaal' AM-signaal en filtert de draaggolf en een zijband weg.
Nadeel: je hebt hele steile filters nodig om dit te bereiken. (ipv. een AM wordt ook wel een DZB-signaal genomen, wat in feite een AM-signaal is waarbij de draaggolf onderdrukt is)

Fasemethode:

men neemt het basisbandsignaal en verschuift dit 90° (moeilijk, via polyfase netwerk of allpass-filter)
men neemt het draaggolfsignaal en verschuift dit ook 90°

Door nu 2x te mixen (1x niet verschoven basisband met niet verschoven draaggolf en 1x verschoven basisband met verschoven draaggolf) ontstaan 2 AM-componenten.
Door nu deze op te tellen of af te trekken blijft de onderste of bovenste zijband over.
Nadeel: de restzijbandonderdrukking is afhankelijk van de nauwkeurigheid van de faseverschuiving.

Weavermethode, of ook wel 3e methode genoemd:
door 2x te mixen hoef je het audiosignaal niet 90° te verschuiven. (audiosignaal om 90° verschuiven is vrij moeilijk, omdat het spectrum ervan een of meerdere dekaden groot is)

Kun je je eigenlijk een enkelzijband signaal goed voorstellen, of zit je nog in het "hoe kun je de draaggolf nou weghalen want wat moet ik dan moduleren?" stadium?

Dat is net even het stukje waar je overheen moet.

ik weet dat er maar 1 zijband wordt uitgezonden, en dat het ontwikkeld is omwille van de beperkte ruimte op kortegolfbanden en om het maximale vermogen eruit te halen.En bij een kleinere modulatie diepte dan 100 procent, wordt het vermogen in de zijbanden kleiner. zowel de lower als upper side band bevatten de info van het modulerend signaal, dus hebben we genoeg aan 1 zijband.Dit is hetgene dat ik van alles wat ik al gelezen heb opgestoken heb...het me echter voorstellen is iets minder.

Op 14 februari 2007 14:15:04 schreef Frederick E. Terman:
Kun je je eigenlijk een enkelzijband signaal goed voorstellen, of zit je nog in het "hoe kun je de draaggolf nou weghalen want wat moet ik dan moduleren?" stadium?

Nou Frederick, moet eerlijk bekennen dat ook ik dat stadium nog steeds niet 100% te boven ben. Ik weet wat, hoe en waarom het werkt en kan me het geheel in het tijd- en frekwentie-domein prima visualiseren en voorstellen, echter om simpel uit te leggen wat er nou precies gemoduleerd wordt... :-)

Doet me met huivering terugdenken aan het gedoe omtrent W- en Z-domein tijdens mijn studietijd. Kon er prima mee rekenen en de opgaven tot een goed einde brengen, echter me er iets bij voorstellen en wat je er in de praktijk mee zou kunnen was, in elk geval voor mij, onmogelijk.

Nou, jullie zijn in goed gezelschap. Dat vergaat velen net zo.

Zelf vind ik het altijd leuk als je bijv. een meetzender hebt, of een simpel zendertje, met een toon gemoduleerd, dat je dan met een ontvanger met een smal filter over het signaal heen draait.
Je komt dan echt, letterlijk, in de praktijk dus, eerst de lage zijband (zijfrequentie in dit geval) tegen, dan de draaggolf, dan de hoge zijband.
Als je dat met een paar soorten modulatie geprobeerd hebt, dan blijft het idee veel beter hangen.

Ook grappig is dat in het begin van de 20ste eeuw een geleerde als Fleming (de uitvinder van de diode en echt wel een deskundige op het gebied van radiogolven) nog steeds volhield dat zijbanden een wiskundig bedenksel waren, en niet echt bestonden.
In dezelfde tijd werkte de Nederlandse PTT al met enkelzijbandmodulatie om veel telefoongesprekken op één kabel te zetten, en ook met ssb op de radioverbinding naar toenmalig Oost-Indië (nu Indonesië). Dat was echt geen 'mathematical fiction'. :)

Maar goed, in tien of twintig regels in het forum kunnen we niet de drie SSB technieken leren natuurlijk.
@bong, misschien is het leuk (ook voor de meelezers) als je een schema post waarvan je uitleg wilt. Stukje bij beetje komen we dan vast wel verder.

Hoe wiskundig begaafd ben je? Bong? Want 5 regels aan wiskunde zeggen soms meer dan 5 pagina's aan tekst.

dat zit wel goed zweetvoet...dat gaat van rekensommetjes tot integralen. en hoe post ik een schema? mag ik hier links plaatsen?

Wat is een forum zonder links?
En posten van een schema met toestemming van de rechthebbende, zie de FAQ.

schema's:

filtermethode en fasemethode ziet men op deze link:

http://perso.orange.fr/f6crp/ba/phasing_1.htm

zoals ik eerder zei, in het frans :-(

weavermethode:

http://www.microtelecom.it/ssbdex/ssbdex-e.htm

en dit in het technisch engels :-(

Alvast bedankt iedereen voor zen reactie !

jaja, links plaatsen is best.

Dan zal ik aan de hand van wat lichte wiskunde eventjes uitleggen hoe AM werkt.

Ik ga er even vanuit dat het audiosignaal bestaat uit één sinustoon met frequentie a/2Pi. De zendfrequentie is f/2Pi.

De draaggolf is dus A Sin[f t], met A de amplitude.

Hoe ziet nu het AM gemoduleerde signaal eruit? Da's het volgende: A(1+Sin[a t])*Sin[f t]
Dit is een 100% gemoduleerd signaal, de amplitude varieert van 0 tot 2 maal de gemmiddelde waarde.

Dit valt echter ook om te schrijven als: (gebruik makend van complexe e-machten, of formules van Simpson (?) )
A (0.5 Cos[(a - f) t] - 0.5 Cos[(a t + f) t] + Sin[f t])
Oftewel: 3 losse signalen, een draaggolf op frequentie f, en twee zijbanden op frequentie a-f en a+f, met beide de halve amplitude van de draaggolf.
Berekenen we meteen even het vermogen dat gaat zitten in al die signalen: Bij verdubbeling van de amplitude verviervoudigt het vermogen. P=U^2/R enzo. Dus als in de draaggolf een vermogen van 4W zit, zit er in de zijbanden allebei 1W. In totaal 6W, waarvan er maar 1W echt nieuwe info bevat. En da's dus of de hoge, of de lage zijband. de draaggolf bevat geen informatie, die is altijd constant. 1/6 van het vermogen wordt dus maar nuttig besteedt.

Ik weet niet of je enig idee heb van fouriertransformaties e.d, maar die zeggen dat je ieder audiosignaal om kan zetten in een combinatie van vele losse sinussen en cosinussen van verschillende frequentie. Hebben we in het voorbeeld hierboven slechts 1 sinuspieptoon genomen, voor een volledig audiosignaal krijg je gewoon een hele rij van sinustoontjes in het audiosignaal. En in het HF-signaal zitten ze dan allemaal een eind omhooggeschoven in frequentie, gespiegeld rondom de draaggolf. Ieder component met audiofrequentie a komt terecht op frequentie (f-a) en (f+a).

Zoals je al geraden had wordt bij EZB slechts 1 van de zijbanden uitgezonden. (De sin[(a-f)t] of sin[(a+f)t])

Voor de modulatie zijn verschillende methoden:
De eerste methode:

Bandfilter: Dit is veruit de simpelste methode, om te begrijpen tenminste. De draaggolf en de andere zijband worden gewoon weggefilterd. Da's zeer simpel en ook wel effectief. Het vergt echter wel vrij goede filters, en is daarom toch niet zo heel eenvoudig om ook echt uit te voeren.

fase-draai methode:
http://users.tpg.com.au/ldbutler/Fig2SSBMod.jpg
Hierbij wordt de audio versterkt, en 90 graden gedraaid, en wordt daarna in 2 aparte (dubbelgebalanceerde*) mixers gemixt, en weer bij elkaar opgeteld. Laat je niet van de wijs brengen doordat er 0 en 180 graden gebruikt wordt, want het gaat gewoon om 0 graden, en die 180 graden wordt gebruikt omdat men hier een gebalanceerd signaal gebruikt, maar dat hoeft niet.

Ik krijg dus uit de audio de volgende signalen:

Sin(a t) (0 graden)
Cos(a t) (90 graden)

Ik mix dit met: Sin(f t) en Cos(f t)

Dit geeft:

0.5(Cos[(a-f) t] - Cos[(a+f) t])
en
0.5(Cos[(a-f) t] + Cos[(a+f) t])

Als ik deze bij elkaar optel krijg ik dus
Cos[(a-f)t] (de lage zijband)
en als ik ze van elkaar aftrek
Cos[(a+f)t] (de hoge zijband)

Meer is t niet...

Hoe je dat electronisch kan doen valt op internet verder wel te vinden.

De weavermethode werkt dacht ik min of meer analoog hieraan, maar dan helemaal digitaal. Maar daar heb ik verder geen ervaring mee.

* een gebalanceerde mixer is een mixer die echt heel netjes de signalen vermenigvuldigt. (Meestal is dat niet nodig, en dan ontstaan er nog vele andere bijproducten, en blijft er ook nog een belangrijk deel van het ingangssignaal op de uitgang van de mixer).
Een dubbelgebalanceerde mixer werkt volgens het principe:
-1*-1+1*1=2

of uitgewerkt:
-Sin(a t)*-Sin(f t)+Sin(a t)*Sin(f t)=2Sin(a t)Sin(f t)
dit ziet er zo heel triviaal uit, met een plus en een min van ieder signaal erin stoppen? Omdat dan de ongewenste bijproducten elkaar uitvegen. Stel mijn mixer doet het volgende: (x+0.1)*(y+0.1). Als ik nu 2 van deze mixers toepas:
(-Sin(a t)+0.1)*(-Sin(f t)+0.1)+(Sin(a t)+0.1)*(Sin(f t)+0.1)=2Sin(a t)Sin(f t)-0.1Sin(f t)+-0.1Sin(f t)-0.1Sin(a t)+-0.1Sin(a t)+0.01=2Sin(a t)Sin(f t)+0.01
Nouja, dat beetje gelijkspanning, 0.01 maakt niets uit, en verder heb je een mooi signaal. (Nou zit er in de praktijk nog veel meer vervorming op een mixer dan (x+0.1)*(y+0.1), maar het is wel de belangrijkste vervorming.

En dan ga ik nu lekker naar het journaal kijken :)

@ de mods: moet ik hierover misschien nog eens een artikeltje schrijven? Want de vraag kom ik nog wel eens vaker tegen...

Van mij mag je, het duizelt me nu al. :)
Dat gereken ligt bijna 20 jaar achter me, hoezo roestig ;)

Welk formaat? Word? PDF? (met HTML ben ik niet handig), en in PDF kan ik met LaTeX een mooie layout maken, maar da's alleen weer niet handig op de site te zetten.

[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op ]

Pdf, kan iedereen lezen, en hosting is geen probleem, en Latex lijkt me idd een pre!

Alsjeblieft geen Word!

[Bericht gewijzigd door Henry S. op ]

OK, als ik me de komende tijd een keertje verveel, dan ga ik er wel eens aan zitten werken...
(Eerst even verzinnen wat er allemaal in moet komen enzo)

@zweetvoetje: De Weavermethode is NIET digitaal, ze wordt alleen digitaal voorgesteld in de link.
de weavermethode mixt 2 keer met een draaggolf (zoals jij uitrekent in het geval van de fasemethode) waarbij het 'lastige' 90° fasedraaien van het audiosignaal niet meer nodig is. De wiskunde is hetzelfde als bij de fasemethode.

De fasemethode is ook digitaal uit te voeren (in een DSP) en is dan beter bekend onder de naam Hilbert-transformatie.
Dit wordt veel gebruikt in digitale I/Q modulators.

(wat mij overigens weer op een ideetje brengt, ik heb nog een handje oude TDA5xx chipjes liggen die vroeger gebruikt werden om het kleurhulpsignaal te demoduleren (is ook een I/Q signaal) Moduleren kan ook met deze IC's (matjaz Vidmar heeft zoiets ooit in UKW-berichte geschreven) met 2 van deze IC's moet het mogelijk zijn een weaver-modulator te bouwen.)

hmm, is de weavermethode dan dezelfde als de fasemethode?
Want ik zie de verschillen nou eigenlijk niet meteen.

Nou WEETvoetje, zie al wel dat het bij U heel wat beter is bijgebleven dan bij ondergetekende.

Kreeg zoeven nog een artikel (uit 1962) onder ogen over eenzijbandmodulatie en dan met name de experimenten en gebruikte technieken om onvervormde EZB ontvangst te verkrijgen met een standaard diodedetector zonder BFO. Dit alles onder de noemer Compatible Single Sideband (CSSB).
Leuk om te lezen dat men toendertijd dacht hiermee het ei van columbus te hebben gevonden, onderhand weten we beter.

Op 16 februari 2007 17:00:45 schreef (Z)weetvoetje:
hmm, is de weavermethode dan dezelfde als de fasemethode?
Want ik zie de verschillen nou eigenlijk niet meteen.

Bij de Weaver methode wordt het audio tweemaal gemengd.
Er zijn dus niet twee maar vier mixers. Ook zijn er niet alleen twee hf draaggolven, maar ook 2 lf draaggolven nodig, steeds 90 graden uit elkaar.

Het audio wordt in twee kanalen gemoduleerd, eerst met cos en sin signalen van bijvoorbeeld 5 kHz (zie verderop voor een variatie).
Dat levert een lsb en een usb op rond die cos van 5 kHz, en een lsb en een usb rond de sin van 5 kHz.
Je kunt nu met tweemaal een laagfrequent laagdoorlaatfilter (of hoogdoorlaatfilter natuurlijk) met een afsnijfrequentie van die 5 kHz, de twee lsb of twee usb signalen uitfilteren.
En die zijn dan onderling dus voor iedere samenstellende frequentie 90 graden uit faze!
Dat is een cadeautje dat je krijgt door het mengen met cos en sin. Je betaalt voor dat cadeautje doordat je nu twee scherpe audio hdf of ldf moet gebruiken, maar dat is gemakkelijker dan 90 graden breedband fazedraaien, en goedkoper dan een kristalfilter. :)

Je gaat nu verder als met de gewone fazemethode. De twee 90 graden verschoven audio heb je al, nu nog met cos en sin hoogfrequent mixen en je bent er.
Een verdere verfijning is dat er gemengd wordt met 1,5 kHz. Het spectrum voor tonen boven de 1,5 kHz "vouwt zich dan terug", maar door het fazeverband komt dat verderop weer helemaal goed.
Het voordeel is dat een eventuele niet-ideale zijbandonderdrukking, stoorsignalen geeft in je eigen band, niet het naastliggende kanaal.

Op 16 februari 2007 09:57:23 schreef DC2PCC:De fasemethode is ook digitaal uit te voeren (in een DSP) en is dan beter bekend onder de naam Hilbert-transformatie.

Ook in het analoge tijdperk heette dat audionetwerk al een "hilbert-transformator" :)

(wat mij overigens weer op een ideetje brengt, ik heb nog een handje oude TDA5xx chipjes liggen die vroeger gebruikt werden om het kleurhulpsignaal te demoduleren (is ook een I/Q signaal) Moduleren kan ook met deze IC's (matjaz Vidmar heeft zoiets ooit in UKW-berichte geschreven) met 2 van deze IC's moet het mogelijk zijn een weaver-modulator te bouwen.

In de jaren 70 stond er in Elektron zo'n ssb generator, volgens de Weavermethode nog wel, met TBA 120's.

hmm, ik wist niet dat daar ook chipjes voor waren. Handig spul eigenlijk...

Die weavermethode is dus eigenlijk niet zo heel bijzonder. Nouja, dan weet ik dat ook weer.. Bedankt voor de info.

>Ook in het analoge tijdperk heette dat audionetwerk al een "hilbert-transformator"

Ook niet Dome netwerk?

Dome netwerk is geloof ik weer anders. Maar daar kan ik eigenlijk niets op vinden.