Jongensradio anno 2007

Op 21 mei 2007 22:57:52 schreef Frederick E. Terman:
Heb je voor de voeding doorvoercondensatoren gebruikt? Van die mooie buisjes die je in het schotje soldeert? (want ze zitten toch wel tussen afschermschotjes?)

Schotjes, doorvoercondensators...ben bang dat ik er toch aan moet gaan beginnen. Maar lichtpuntje: na het plaatsen van de nodige smoorspoeltjes in de plus leiding en kwistig strooiend met 100n Ctjes ben ik nu zover dat ze elkaar niet meer beinvloeden. Heb ik eindelijk "live" het nut van die dingen gezien.

Nu nog een werkende mixer want deze doet het niet. Gaat het misschien toch lukken. Ga denk ik toch maar met 2 J310's aan de gang.

Fred

Het schema van de germanium eindversterker:

Er staan geen transistor gegevens bij, behalve voor V5/V6, ik heb dit een keer geprobeerd met AC128/01's

V1/V2 OC71, V3 ASY26, V4 ASY29, V5/V6 AC128/01.

Ga ik nu bouwen.

BTW: Van Dijken heeft de MK484 weer, voor €1.50 p/s. Dit is een prima IC om bijv als middenfrequentversterker+detector te gebruiken in een supertje.
http://www.vandijkenelektronica.nl/site/index.php?action=product&c…

Het is de kloon van de ZN414 en kan direkt achter het MF filter maar kan ook als rechtuitontvanger gebruikt worden.

Dit AM Radio IC bevat een RF-versterker, Detector en een AGC-Circuit.

En dat in een driepoter.

Ik ga dit straks toepassen omdat ik op de Elex DVD een dergelijk superhet schema gevonden heb, en volgens mij moet er nog een print met zoiets rondzweven in 'het magazijn'.

Het bouwen van een superhet lijkt me een mooie stap verder tov de rechtuit, of niet?

[Bericht gewijzigd door Henry S. op dinsdag 22 mei 2007 16:49:42 ]

Inderdaad goed idee, ik doe mee. Maar dan het liefst zonder ic's en met niet al te obscure onderdelen. Het liefst in de geest van de BITX tranceiver. Lekker duidelijk in opzet met gangbare onderdelen. De VFO heb ik al Voor welke band ga jij bouwen.

Fred

Torren (BF494), mosfets (BF981), MK484, BD139/140 audioeindtrapje.

Ik zit te denken MG, KG-omroep tot een MHz of 10-12 en eventueel een produktdetektor voor SSB/CW maar dan moet ik even op zoek naar een steiler filter.

Begin is MG.

Goed idee, zeker als de opzet zo is dat hij langzaam maar zeker uitgebreidt kan worden. Eerst MG dan 160/80/40/20 meter, weet je zeker dat als goed werkt dan kan er steeds een bandje bij en dan later leuk experimenteren met SSB (kom ik weer zo'n #$% mixer tegen maar dan zal ik zegenvieren )

Mag ik dan zo brutaal zijn jou het schema te vragen, als er iets niet werkt bij mij en bij jou wel weet ik tenminste zeker dat de fout bij mij zit en niet in het schema.

Als filter vier kristallen in serie met C'tjes er tussen. Is 6KHz breed op 10MHz

Fred die zit te popelen om aan de gang te gaan

Gewoon terugkoppeling op de MF zetten. Dan is het allemaal een eitje...

Ben zelf dus ook met een soortgelijk projectje bezig, mijn MF word zo'n 8MHz, maar met terugkoppeling haal je daar dus nog veel selectiviteit uit.
Die terugkoppeling 5 jaar geleden met mn eerste dubbelsupers ook wel de truc. Met een beetje geluk heb ik daar nog schema's van. (ik meen dat ik daar ooit wel iets van opgeschreven heb) In dat geval kan ik het dit weekend nog wel eens posten. Maarja, ik zal een jaar of 14 a 15 zijn geweest. Ideaal is het waarschijnlijk niet. Maar ik ben wel benieuwd wat zo'n ding nou zou presteren zonder teveel storing in de buurt. Maarja, ze bestaan al lang niet meer. Ik bouwde destijds uitsluitend op breadboard. Het is in ieder geval leuk studiemateriaal voor fred...

Weer een uurtje mixers gefrut. Ik heb nu de dubbel fet mixer uit het ontvangersboek gemaakt. VFO op de rechter fet, bfo op de linker. Signaal eruit op de source (staat niet in schema wat waar moet)
en een dan krijg ik weer een soort am signaal of een heel wazig signaal. Maar er komt een sterk signaal uit dus hij doet iets. Zou zo'n ding dan toch werken maar verwacht ik een mooie sinus. Er zit natuurlijk verschil en som signaal in maar ik weet niet wat ik op de scoop moet verwachten.

Fred

Wat je hoort te krijgen is een mix van frequenties som en verschil plus harmonischen, een complex beeld op je scoop. Maar filter je een frequentie uit dan moet die weer sinusvormig zijn.

@de super: Ik zal even kijken, het is verdeeld over 3 elexen 11/1985-12/85-01/86 MF is 455kHz en op zich genoeg stof voor ideeen.

De germaniumversterker is brullend tot leven gekomen, alleen was de vervorming te... 2mA bias ipv 20mA. Een tweede diode zet de bias op 70mA en dat is weer wat teveel voor batterijwerk, maar wel klasse A In de tekst staat dat R6/R9 aangepast moeten worden dus dat zullen we morgen proberen, is ook wel logisch.

heb de signalen nu op mijn spectrum ontvanger zitten bekijken en inderdaad ontstaat er het nodige dus hij werkt. Alleen filteren doe ik niet, wordt volgend experimentje. In die fet mixer zit een parallel kring als ik daar aan draai zie ik bepaalde harmonische verdwijnen.
Is best grappig om te zien. Zet ik de bfo aan dan zie ik 3 bijna even sterke paaltjes en dan nog een paar kleintjes. Zet ik de vfo aan dan zie ik een stuk of 6 paaltjes welke gelijkmatig verzwakken. Zet ik die twee op de mixer dan ontstaan er iets van 15-20 paaltjes welke keurig lineair verzwakken. Er wordt dus gemixed, yes..toch niet voor niks bezig geweest. Komt mijn zelfbouw-SA toch een keer van pas.

Fred

Even orde op zaken stellen:
Om te voorkomen dat het forum na het geslaagde rechtuitproject zou doodbloeden, deed ik een voorzetje voor een ander onderwerp. In "Over rechtuitontvangers gesproken" Deel 1, pag. 9 liet ik een kringtester zien met de buis 6J6 die ik Frithjof's Wunderhorn noemde en die al decennia werkt met zowat elke niet-defecte kring. Ik vermeldde dat dit ook een prettige VFO is die ook met veldeffect torren zou moeten kunnen.
NOOT: het Wunderhornschema dat ik gaf is geen Franklin maar een Butler oscillator. Een Franklin bestaat uit twee normale C-gekoppelde versterkertrappen, een Butler koppelt via de kathode/source R's. Terugkoppeling in beide gevallen met een een klein koppel-C'tje van uitgang 2 naar ingang 1.

Op het Jongensradio 2007 vervolgforum kwam ik op die kathodekoppeling terug, voor een gesynchroniseerde oscillator en een mixer. Ik stelde dat ook daar een projectje kon liggen, zoals een converter, bijvoorbeeld voor lage frequenties.
NOOT : op het forum kwam de vraag waarom onderdrukken van het ingangs- en oscillatorsignaal in de output van een mixer zinvol zou zijn. Dat is direct duidelijk bij een LF converter: als Fosc en Fsig dicht bijelkaar liggen (stel dat je op 30 kHz wilt luisteren) blaast het oscillatorsignaal je achterzetontvanger compleet dicht.

Verder gaf ik wat data van de beamdeflectie buizen 7360, 6AR8 en 6JH8 met de suggestie dat je van die peperdure 7360 af zou kunnen komen. Ik wees op de grote lineariteit van de karakteristieken die ik gaf.

Er rezen toen op het forum twijfels aan:
1) een oscillator die op even veelvouden van de kristalfrequentie werkt;
2) de lineariteit van mixers;
3) de onderdrukking van Fosc en Fsig in de output van de "single-ended balansmixer".

Punt 1: Rd12tf zal zijn resultaten voor een gesynchroniseerde versie op dit forum behandelen.

Punt 2: als ik verwijs naar de lineariteit van de beam mixer karakteristieken moet je opletten wélke karakteristieken ik geef. Ze tonen de invloed van Vosc (op de deflectieplaatjes) op de stroom die de anodes trekken. Dat is iets anders dan het gecombineerde resultaat van Vosc en Vsig in de output (= mixen). Een lineair element produceert geen mengproducten. Een gewone diode AM detector mixt ook (de zijbanden met de draaggolf), dankzij de niet-lineaire karakteristiek van een diode. Een detector en mixer zijn dus verwant, in vroegere schema's wordt de mengbuis daarom ook wel "first detector" genoemd.
Toch wordt wel gezegd dat een bepaalde mixer mooi "lineair" is. Dat klinkt verwarrend maar er wordt dan bedoeld dat er weinig kruismodulatie etc. van de ontvangen signalen optreedt.

Punt 3: ik heb twee mengschakelingen gemaakt met ECC81. Beide kathodegekoppeld, één met aparte anodebelastingen, de andere volgens het gewraakte "single-ended balans" schema. Verder identiek.

Bevindingen:
Bij toevoeren van twee signalen op de roosters produceren beide schakelingen de somfrequentie in de output. Met 2 MHz op één rooster en de middengolf op het andere rooster ligt de output op het bereik 2 - 3,5 MHz van mijn achterzetontvanger. Zonder twijfel is dit een mixer. (De verschilfrequentie is overigens ook aanwezig).
In de gewraakte single-ended balansschakeling is de ongewenste Vosc component in de output circa 20 dB zwakker dan in de schakeling met apart belaste anodes. Dit is in een knoeischakeling, zal nog beter kunnen.

Conclusie:
De onmogelijk genoemde "single ended balans" zet twee ingangssignalen om naar o.a. hun somfrequentie en dempt het doorgeven van de ingangssignalen. De stelling (dit forum pag. 4,5) dat het onderdrukken van Vosc kletskoek zou zijn is strijdig met deze bevindingen.
PAS OP: met FETs zal de onderdrukking slecht zijn als de karakteristieken niet identiek zijn!

Nou ben ik niet echt met deze forumpjes begonnen om te horen dat ik "praatjes voor de vaak" herhaal (dit forum pag. 4) , dus ik ga maar weer in retraite! 73 en QRT de FASS

Frithjof, Ik denk niet dat dat zo bedoeld is, uiteindelijk begrijp ik dat jij nu bewezen hebt dat je gelijk hebt en de praktijk zegt meer dan theorie (kon dat hele mixerverhaal niet zo goed volgen).

Ik ben hartstikke blij dat je hier dit topic bent begonnen. Ik heb erg veel van je geleerd.
Ik ben nu druk bezig geweest met je wunderhorn en mixers. De wonderhurn werkt fantastisch, de eerste oscillator waar ik geen ruzie mee heb. De mixers weet ik niet omdat het meten me niet goed afgaat. Jij meet dingen als zoveel dB onderdrukking van de draaggolf enzo maar ik denk dat ik dan een echte analyser nodig heb te weten of het werkt.

Ik zou het erg jammer vinden als je QRT gaat.

Fred

Het zou, voorwaar, het einde van Jongens Radio betekenen naar mijn mening ...
Een trieste avond.

Hmm, zou idd jammer zijn als de grote roerganger verdwijnt...
Als Frithjof blijft krijg ie een koekje van me.

Vreemd dat het wel werkt... Maarja, staat die mengtrap nu niet eigenlijk gewoon ingesteld als een simpele transistor, met een oscillatorsignaal op de emitter? (Sterke oversturing dus)
Dat is namelijk ook een heel erg standaardmethode. Zoiets werd dacht ik ook toegepast in 'Zo... werkt de transistor'.

@Fred: En nu maar een MF trapje bouwen. Daarna eens lekker luisteren wat de mixer voor elkaar brengt. Kan je niet een van je eenkringers eraan koppelen?

Ik zou het erg jammer vinden als het Genootschap een zo kort leven beschoren zou zijn. Ik heb in ieder geval (en waarschijnlijk velen met mij) een zeer hoge pet op van Frithjofs kennis, kunde en ervaringen en ben voorlopig niet van plan af te haken.

Misschien moeten we nog eens een keer een genootschapsuitje plannen, b.v. naar Museum Jan Corver.

Bedoel je een super bouwen met de buizen 0V1 als detector ? Dan moet die wel een andere spoel krijgen en hoe dat moet ??? Zit zo'n fabrieksspoel in met vreselijk veel aansluitingen. Ben bang dat ik dat nooit meer werkend krijg. Maar het transistor audionetje als detector scheelt wel filtering. Hoe smal is de doorlaat van een eenkringer. Mijn VFO is 3-16 MHz ondertussen. Wat is een goed MF als je uiteindelijk 160 tot 20 meter wil ontvangen (niet in een bereik natuurlijk hoewel dat met deze super VFO zo zou kunnen )
Als ik 455KHz neem is mijn audion al bijna direct MF klaar en heb ik nog wat keramische filters als extraatje ertussen.

Fred

Corver museum is top-idee, wil ik nog steeds heen. En met uitleg erbij van iemand die het meeste nog nieuw heeft meegemaakt is het helemaal top

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 23 mei 2007 22:33:54 ]

hmm, de als je genoeg preselectie gebruikt is een MF van 450kHz geen probleem. Maar waarschijnlijk heb je daar geen zin in (veel spoelen wikkelen). En dan kan een MF van 2 of meer MHz ook goed.

Wat ik bedoelde was dat je gewoon de uitgang van de mixer op de antenne-ingang van de 0V1 zet. Kan je in ieder geval al luisteren of het werkt.
Of heb je nog geen preselectie gebouwd voor de super? Want dan wordt het wel lastiger...

Nog geen preselector. Ik heb de volgende onderdelen klaar:
- VFO
- Kristal bfo voor ssb
- FET mixer
- 0V1 audion als detector
- computer setje als LF trap
Ik moet dus nog een preselector maken, (gelijkloop berekenen)
en een MF filter maken

Hmm, je kan gelijkloop proberen. Maar ik zou gewoon de voorkeur geven aan een aparte preselectie. Stemt wat lastiger af, maar dat gelijkloopgedoe is ook veel werk.

nee hoor heb ik een mooi programmatje voor van FAS. En bij 455KHz zal gelijkloop zo'n vaart niet lopen denk ik. Kan de preselectie zowiezo apart fijn afstembaar maken. Hoe meer knoppen hoe leuker.

Fred

@Frithjof, de uitleg die jij aanhaalde uit Amateur Radio Techniques was jouw antwoord op mijn bedenking tegen deze:

Die uitleg klopt hier helemaal niet bij, en daarom deed ik dat af als "praatje voor de vaak". Er vindt helemaal geen "canceling" plaats. (Dat de draaggolf hier zwakker uitkomt dan als je twee aparte anodebelastingen gebruikt is duidelijk; die berekening is hier al gegeven. Maar er is geen nul.)
Ik had, dacht ik, duidelijk gemaakt dat ik het over déze had.

MAAR.... toen ik de angehaalde passage uit ART later opzocht, bleek men het daar helemaal niet over bovenstaand schema te hebben, maar over de variant die we hier steeds met "cross-coupled" aangeduid hebben. Dat is het schema waar ik zèlf het eerst mee kwam. Daar is de draaggolf wel weg te draaien, al lukt het in het algemeen niet met beide ingangen tegelijk ze te nullen in de uitgang.
Dáár is de uitleg wel toepasbaar. In het oorspronkelijke artikel is het dus géén praatje voor de vaak, maar een goed bruikbare benadering van de werking.

In de discussie heb ik steeds het verschil aangebracht tussen het schema waar jij mee kwam (zie boven) en het cross coupled schema. Het is jammer dat ze toch nog door elkaar geraakt zijn.

vanmorgen de vfo voor de eenkringer gehangen met een mixer er tussen. Ik ontving op een gegeven moment radio berlin als ik het goed onthouden heb. Maar afstemmen is een kwestie van geluk hebben. Vooral met twee terugkoppel potmeters in serie en een afstembare mag-loop als losse preselectie. Dat wordt niets, ga toch voor een degelijke preselectie en MF filters.

Ik heb nog een tweede wunderhorn gemaakt met twee j310's. Helemaal identiek aan de eerste alleen netter en compacter en met zo'n plastic draaico uit een radiotje. Deze heeft een ander bereik (andere spoel). Hij doet 1 tot 8 MHz met de ene spoel en 7-13 MHz met de tweede. Het mooie is dat hij met de eerste spoel bijna over het hele gebied de zelfde amplitude heeft. Ik denk weet wel welke VFO ik voortaan maak. Ik koppel hem trouwens uit met een 10nF op de drain waar ook de spoel zit. Deze heb ik in mijn impedantiemeter gemaakt (ontwerp wat ik van eat kreeg)

Ben eindelijk mijn VFO angst kwijt

Fred

Ik zal ook eens mijn VFO schema gebruiken, dat schema heeft een stabilisatie, waardoor de amplitude altijd 1.2-1.3V top top bedraagt. (grootte valt ook aan te passen...)

Waarom heb je eigenlijk 2 terugkoppelpotmeters? want je hebt toch slechts 1 Mf op een vaste frequentie? Dan hoef je de terugkoppeling maar 1 keer goed in te stellen, lijkt me.
Maar waarschijnlijk begrijp ik je nu verkeerd.

Lieve Dames!

OK, van dat gejammer kan ik niet slapen en FET heeft uitgelegd hoe de verwarring is ontstaan, dus ik meld me terug. Even een paar dingen helder stellen.
Ik realiseer me telkens weer dat "radio"; allerlei raadsels voor me oplevert. Soms is mijn kennis roestig, soms ontbreekt ie gewoon. Ook bij jullie berichten denk ik soms "verrek, dat was ik vergeten" of "hier snap ik geen hol van". Ik ben dus allerminst een Weetal, als iemand bijvoorbeeld over antennetheorie begint loop ik gillend weg. Verder is er geen denk- of meetfout of ik heb hem wel een paar keer gemaakt, ik heb jullie op het rechtuitforum daarvan in bloemrijke bewoordingen deelgenoot gemaakt... In privécorrespondentie met mij heeft Rd12tf met zijn verfijnde literaire gevoel een motto geschreven dat hier moet worden gepubliceerd:
OHNE BLUNDER KEINE WUNDER.
Verder ben ik niet echt gebrand op "gelijk hebben", ongelijk bekennen doe ik graag als ik het inzie, zo heb ik in 1984 mijn abjecte schuldbekentenis gepubliceerd over de foute afleiding van de gelijkloop die ik in mijn boek gaf.
Wat ik waardeerde in ons Genootschap is de sfeer. Forums lopen nog wel eens uit de hand met overtroeven, gekissebis en rotopmerkingen, maar hier was sprake van gezellig keuvelende Dames die hun nieuwste haakpatroontjes laten zien. Ging er iemand de mist in dan kreeg ie opmerkingen zoals "zeg lieve, heb je wel gedacht aan... "?, ruim voldoende voor betrokkene om jankend weg te kruipen. Ik was bang dat dat sfeertje verloren ging. Als iemand een bijzonder vileine opmerking wil maken kan dat altijd nog in het Latijn...
Belangrijke blundercorrectie:
In het schema "sync oscillator 3" op dit forum moeten anode van trap 2 en rooster van trap 1 met een C van 50 p of minder worden gekoppeld, niet direct verbinden natuurlijk, dan is het een zelf-vernietigende oscillator... Zal kijken of ik dat op het uploadarchief kan corrigeren, anders gaat er weer iets vreselijks de eeuwigheid in...

Belangrijke waarschuwing:
Jullie moeten fluks (flux?) doorsolderen, na de gloeilampen zullen soldeerbouten worden verboden. Om in Roeland's gedachtengoed te blijven: 80% van de soldeer wordt door 0,01% van de mensheid gebruikt.

En o ja: GEEN FERRIET IN HOOG NIVEAU TRAPPEN!

Zoals beloofd:

Een koekje voor Frithjof!
Welkom terug.

Hmm, nooit geweten dat aan 800gram van mijn kilo soldeer zo'n 600.000 mensen zitten te frutten.

Dus geen ferrietkerntjes in me MF stoppen? (want met terugkoppeling heb je al snel signaal dat een faktor 10000 wordt opgeslingerd) Heb ik net van die mooie MF-spoeltjes met kern...

Verder zijn wij van Circuitsonline meestal goedbedoelender dan onze (foutgekozen) woorden laten blijken.

HOI HOI HOI Hoi hoi hoi hoi hoi hoI hOI HOI HOI HOI!!!
Gelukkig helpen de koekjes.

Op 25 mei 2007 12:09:42 schreef (Z)weetvoetje:
Verder zijn wij van Circuitsonline meestal goedbedoelender dan onze (foutgekozen) woorden laten blijken.

Oh, wat is dat waar. Gelukkig wel.

"Denk niet aan boze opzet, waar domheid (of communicatieve onhandigheid) afdoende verklaart"