jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Hallo mensen,
Ik heb onlangs een supermoduul versterker kitje aangeschaft t.b.v. een subwoofer projectje.
Nu heb ik deze helemaal volgens de handleiding in elkaar gezet en alles ging eigenlijk prima tot ik de ruststroom moest instellen. Er stond geschreven deze af te stellen aan door op de +-leiding met een multimeter het aantal mA te meten.
Ik heb heel voorzichtig de rusststroom opgevoerd, echter bleef deze rond de 0,5mA.
Toen ik de potmeter nogmaals ongeveer een mm verder draaide schoot de stroom over de - leiding naar 30mA en sloeg de zekering door.
Ik meette de stroom via de - leiding.
Nu bedacht ik mij dat dit wel eens de oorzaak kon zijn van het probleem en heb ik de potmeter terug linksom gedraait en de multimeter op de + leiding gezet.
Echter als ik de versterker nu inschakel brand nog steeds de zekering door, iemand een idee wat er nu mis gaat?
[Bericht gewijzigd door jooch op (60%)]
Speaker aangesloten tijdens afregelen.? en zo ja,wat voor geluid kwam eruit.? brom of ruis.?
Ik zie ook geen koelprofiel in de stuklijst staan,dus het is mij niet duidelijk of die er wel of niet aan moet
Als ik naar de positie van de eindtorren kijk op de print,zou er wel een aan moeten c.q.kunnen.
Maak anders even een foto.
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Het is een 100W versterker, dus zeker een koelprofiel.
Deze had ik ook gemonteerd, torren uiteraard goed geisoleerd.
Een speaker heb ik niet aangesloten gehad tijdens het instellen, met het oogpunt op mogelijke problemen.
Wel heb ik de DC spanning nog gemeten op de uitgang, dit was 14mV. Geen probleem dacht ik zo.
Roland van Leusden
It's the rule that you live by and die for It's the one thing you can't deny Even though you don't know what the price is. It is justified.
T5 wordt bij dit soort ontwerpen normaal ook op het koelprofiel gemonteerd.
Soldeer T9 & T10 en T11 & T12 los en meet deze door.
Zoef de Haas.
Hoe het werkt is niet belangrijk, als het maar werkt!
Er zal waarscijnlijk wel een foutje gemaakt zijn bij het meten, waardoor de ruststroom veel te hoog is geworden. Normaal zal het punt tussen R 16 en R 17 als de schakeling in balans is 0 volt moeten zijn. Daarbij vind ik de methode van meten niet erg betrouwbaar.
Normaal is voorgeschreven hoeveel mA die ruststroom moet zijn. In dat geval is het beter om met de meter over R 16 of R 17 de spanning te meten deel die waarde door de weerstand en je weet de stroom. Is de ruststroom bekend, dan stel je de meter in op mV en regel zo af tot de juiste spanning is bereikt. Waarschijnlijk zijn driver en eindtorren in rook opgegaan.
Je weet het, waar rook is, is de proef mislukt!
Groetjes Hans.
hobbyelektro
zoeken tot het werkt en dan nog zoeken
Als ik ruststroom instellingen moet doen aan versterkers, zet ik NOOIT een ampere meter in serie met de voedingslijn.
je hebt altijd de emitterweerstanden van de eindtrappen, deze weerstand is gekent ( bv: 0,22ohm)
als je de spanning hierover meet, dan weet je ook de stroom door je eindtrappen. (bv: 11,3mV)
11,3/0.22=51.36mA
De reden dat nu je zekering er steeds uitknalt zal een van je eindtrappen of voortrappen het begeven hebben door een te grote ruststroom.
want je meette 30mA, en je zekering ging er al door.
Voor een 100W versterker zou je meer dan 3A moeten trekken uit de voeding.
Dus wss is er iets fout gegaan met meten.
Groetjes Kris
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 21 september 2007 01:50:34 schreef hobbyelektro:
Als ik ruststroom instellingen moet doen aan versterkers, zet ik NOOIT een ampere meter in serie met de voedingslijn.
je hebt altijd de emitterweerstanden van de eindtrappen, deze weerstand is gekent ( bv: 0,22ohm)
als je de spanning hierover meet, dan weet je ook de stroom door je eindtrappen. (bv: 11,3mV)
11,3/0.22=51.36mA
Normaliter meet ik ook over emitterweerstand, echter stond in de handleiding expliciet aangegeven dat er via de voedingslijnen gemeten moest worden.
De reden dat nu je zekering er steeds uitknalt zal een van je eindtrappen of voortrappen het begeven hebben door een te grote ruststroom.
want je meette 30mA, en je zekering ging er al door.
Voor een 100W versterker zou je meer dan 3A moeten trekken uit de voeding.
Dus wss is er iets fout gegaan met meten.Groetjes Kris
Even over die eindtransistor, dat is een darlington. Moet ik die doormeten met een HFE test?
Doormeten met de multimeter op diode stand.
Bij de npn tor moet je van basis naar emitter 1,4 volt meten en van basis naar collector 0,7 volt.
Bij de pnp tor moet je hetzelfde meten alleen met de polariteit omgekeerd.
Van collector naar emitter moet je bij de npn een oneindige weerstand meten (multimeter zal iets van 1... aangeven).
Bij de pnp moet je van emitter naar collector meten.
Er kan nog een diode in sper staan over de collector en emitter, daar zou je 0,7 volt over moeten meten.
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 20 september 2007 09:50:20 schreef Roland van Leusden:
Soldeer T9 & T10 en T11 & T12 los en meet deze door.
Ik heb ze allemaal los gesoldeerd en doorgemeten, allemaal zijn ze goed.
Daarna ook nog een HFE test gedaan en ook hier geen problemen, eindtorren gaven een HFE van boven de 1000.
Iemand nog ideeen?
hobbyelektro
zoeken tot het werkt en dan nog zoeken
gebruik je voor T11 en T12 darlingtons?
Of vervang je T9/T11 en T10/T12 door een darlington?
Want in het eerste geval kan het inderdaad zijn dat de ruststroom haast niet af te regelen is omdat je Hfe waarde zo groot is.
Ik zou P1 eens goed doormeten, misschien dat de loper geen contact meer maakt.
Voor P1 is sowieso een multiturn potmeter aan te raden.
Je kunt ook P1 helemaal dichtdraaien en over de emitter en collector van T5 meten of daar 0,7 volt staat.
[Bericht gewijzigd door bobo1on1 op (28%)]
Ai, superdarlingtons, heel gevoelig voor P1.
Dit is btw geen goede biasinstelling, als de loper zweeft gaat de versterker in volle geleiding.
Oplossing (kleine modificatie): Zet P1 tussen emitter en basis met de loper aan de basis, en om te beginnen een 1k weerstand tussen collector en basis.
Als de loper dan zweeft klapt niet de versterker vol open.
Verder is dit geen superschema, waar is bijv de lokale ontkoppelingen? En wat een gedoe met diodes.
[Bericht gewijzigd door Henry S. op (13%)]
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 30 september 2007 22:55:14 schreef Henry S.:
Dit is btw geen goede biasinstelling, als de loper zweeft gaat de versterker in volle geleiding.
Dat viel mij ook al op 
Oplossing (kleine modificatie): Zet P1 tussen emitter en basis met de loper aan de basis, en om te beginnen een 1k weerstand tussen collector en basis.
Als de loper dan zweeft klapt niet de versterker vol open.
De bias schakeling aanpassen was ook mijn idee, ga in elk geval een precisie potmeter halen en wat experimenteren hiermee.
Verder is dit geen superschema, waar is bijv de lokale ontkoppelingen? En wat een gedoe met diodes.
tja die miste ik dus ook al, ik zal eerst eens de bias onder handen nemen dan kom ik hier nog even op terug.
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 30 september 2007 15:28:48 schreef bobo1on1:
Ik zou P1 eens goed doormeten, misschien dat de loper geen contact meer maakt.Voor P1 is sowieso een multiturn potmeter aan te raden.
Je kunt ook P1 helemaal dichtdraaien en over de emitter en collector van T5 meten of daar 0,7 volt staat.
ik zal dit inderdaad even nameten
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 30 september 2007 13:35:44 schreef hobbyelektro:
gebruik je voor T11 en T12 darlingtons?
Of vervang je T9/T11 en T10/T12 door een darlington?Want in het eerste geval kan het inderdaad zijn dat de ruststroom haast niet af te regelen is omdat je Hfe waarde zo groot is.
De darlintons zijn ontworpen voor deze schakeling, de bias schakeling duidelijk niet voor de darlingtons 
hobbyelektro
zoeken tot het werkt en dan nog zoeken
De darlintons zijn ontworpen voor deze schakeling, de bias schakeling duidelijk niet voor de darlingtons
inderdaad, darlingtons zijn er voor ontworpen, maar T9 en T11 vormen al een darlington, als je achter T9 nog een darlington zet, dan heb je al 3 trappen. De Hfe daarvan is zo hoog, dat het minste verandering, je ruststroom pijlsnel omhoog gaat.
Op 2 oktober 2007 00:57:19 schreef hobbyelektro:
[...]inderdaad, darlingtons zijn er voor ontworpen, maar T9 en T11 vormen al een darlington, als je achter T9 nog een darlington zet, dan heb je al 3 trappen. De Hfe daarvan is zo hoog, dat het minste verandering, je ruststroom pijlsnel omhoog gaat.
Dat valt naar mijn ervaring best mee door R16 en R17.
De kortsluitbeveiliging vind ik nog steeds een raar gedrocht, ik snap nog steeds niet helemaal hoe die precies werkt.
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Ik heb aan de hand van de gegeven tips even een aanpassing voor de huidige bias, verder heb ik nog een c'tje over de bias gezet.
Is dit zo bruikbaar?
die 1k weerstand zou ik vervangen door een 22k weerstand, dan is de afregeling een stuk nauwkeuriger.
Je hebt hier een npn transistor getekend, in het schema staat een pnp transistor, heb je de transistor op de print ook vervangen?
De condensator is een zeer goed idee, bij het aanzetten van de versterker gaat de ruststroom langzaam omhoog (vast ergens goed voor) en het scheelt een stuk in de ruis op de ruststroom.
[Bericht gewijzigd door bobo1on1 op (29%)]
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 6 oktober 2007 13:42:46 schreef bobo1on1:
die 1k weerstand zou ik vervangen door een 22k weerstand, dan is de afregeling een stuk nauwkeuriger.
ik heb de waarde genomen die Henry adviseerde, maar hoe bereken je zoiets eigenlijk?
Je hebt hier een npn transistor getekend, in het schema staat een pnp transistor, heb je de transistor op de print ook vervangen?
Stomme foute inderdaad, zie hier de aanpassing:
Die schakeling heet een Ube vermenigvuldiger, over de 1k weerstand staat een spanning tussen de 0,6 en 0,7 volt, door de potmeter loopt dezelfde stroom als door de 1k weerstand, dus daar staat dan ook een spanning R * I over.
De transistor neemt de rest van de stroom voor zijn rekening, je kunt nu dus instellen hoeveel spanning er over de transistor staat, onafhankelijk van hoeveel stroom er loopt (al heb je wel een minimum aan stroom nodig).
Dit zou ik er van maken:
Met condensatortje erbij.
Je bent nu beschermd tegen het losraken van de loper, dan wordt de bias te klein en gaat de versterker zwaar zitten vervormen.
Ook kun je de bias nu niet zo vreselijk hoog zetten dat je de transistoren meteen eruit blaast.
[Bericht gewijzigd door bobo1on1 op (17%)]
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 6 oktober 2007 16:42:43 schreef bobo1on1:
Die schakeling heet een Ube vermenigvuldiger, over de 1k weerstand staat een spanning tussen de 0,6 en 0,7 volt, door de potmeter loopt dezelfde stroom als door de 1k weerstand, dus daar staat dan ook een spanning R * I over.
De transistor neemt de rest van de stroom voor zijn rekening, je kunt nu dus instellen hoeveel spanning er over de transistor staat, onafhankelijk van hoeveel stroom er loopt (al heb je wel een minimum aan stroom nodig)....
Ah precies, nu begrijp ik hem.
De print zelf zou er dan zo uit komen te zien?
jooch
zilveren HIFI-kabels gesmeed door elfen bij maanlicht
Op 7 oktober 2007 00:33:53 schreef bobo1on1:
Nee, de basis van de transistor moet aan de verbinding tussen de 22k weerstand en de potmeter.
*** Tijdje geleden sinds de laatste post, project stond namelijk even in de ijskast. ***
Je hebt gelijk bobo1on1
, hier de laatste versie:
Gister heb ik printje gemaakt en gesoldeerd. En eindelijk kon ik fatsoenlijk de versterker instellen.
Zoals bobo1on1 voorspelde kan dat nu lekker precies.
Aan de ene kant ben ik blij dat ik de versterker nu eindelijk kan gebruiken, maar aan de andere kant enigzins teleursgesteld in het ontwerp van de schakeling. Supermoduul zal neem ik aan toch zelf ook getest hebben?
Iedereen in ieder geval bedankt voor alle hulp en informatie! 
Op 1 april 2008 22:56:22 schreef jooch:
Supermoduul zal neem ik aan toch zelf ook getest hebben?
Kwestie van wat je zelf als eis stelt als ontwerper zijnde, of gebrek aan kennis.
@mijn in het begin opgegeven 1k: Wat aan de lage kant, maar een duwtje in de richting, ik bouw en experimenteer veel op gevoel, ideaal op breadboard.