Philips EE (Electronische Experimenteerdoos) nostalgie

De SA618A - MK484 Superhet is in principe in zijn eerste vorm af en werkt al erg goed zonder enige aarde- of antenneaansluiting (maar met alweer diverse verbetermogelijkheden voor in 2021, nl. a) extra IF-trappen incl. instelbare AGC-werking, b) andere oscillator-opzet (Hartley ipv Colpitts, geeft breder afstembereik), c) misschien zelfs goed uit te breiden naar dubbelsuper?), heb ter afronding nog een specifieke, functionele achtergrond voor de afstemknoppen gemaakt, met achtergrondverlichting is het bijna magisch:

De verlichting draait overigens op de originele Philips-EE gloeilampjes (3.8V, 0.05W), geeft een erg mooie zachte kleur ..., en de binnenkant van de knoppen is met wit vilt bekleed om een goede uniforme lichtverdeling te bereiken.

Wie zelf achtergronden zou willen maken (i.e. naar eigen smaak aan te passen voor deze of elke willekeurige Philips EE radio) kan misschien van mijn sjablonen gebruik maken, zie bijgesloten PPTX-file (update: nu met witte stroken onderaan de schaalfiguren om ze gemakkelijk met plakband vast te kunnen plakken aan de console zonder dat dit opvalt - is dan geheel afgedekt door de knop - en geen lijm nodig. Ook helpen de stroken met het reflecteren van het licht):

Hier is de PPTX-link, met afbeelding op correcte grootte:

Schaalverdeling Philips EE.pptx

/Jurjen

Op 22 december 2020 22:35:03 schreef Sjakos:
Het ziet er goed uit Jurjen. ... Ik ben ook nog bezig met een Duitse mede experimenteerder die ook de middengolf ontvanger bouwt, en verbazing wekkende goede ontvangst heeft.

Wat mij verbaasd is dat jullie zo'n goede ontvangst hebben op alleen de ferriet antenne. Ik zal wel in een heel slecht gebied zitten denk ik, want het is hier echt minimaal.

Mijn ontvangst met slechts een ferrietstaaf is inderdaad heel goed; overdag kan ik nog steeds een enkele BBC-zender goed ontvangen alsmede enkele lokale piraten (ééntje dendert binnen) , sávonds worden het er 35+ vanuit heel Europa (met name Spanje en Italie zijn goed vertegenwoordigd) en enkele afrikaans/arabische landen over het hele afstembereik; daarmee wordt het een leuke wereldontvanger. Ook hier loont het om de ontvanger een kwartslag te draaien, dan heb je een nieuwe verzameling stations (wegens de richtinggevoeligheid van de ferrietstaaf)

Maar misschien heb ik een (deel)oorzaak gevonden: ik ben net bezig geweest met het toevoegen van een extra IF-trap in het ontwerp, en heb daarbij naar jouw schema gekeken. Jouw IF-trappen (en dus ook de mijne) lijken een kopie te zijn van de EE2005-superhet-ontwerpen, op één puntje na, n.l. de plaatsing van de terugkoppelingscondensatoren (C36 in het plaatje hieronder):

In jouw ontwerp is de collector van de rode BF494 transistor direct gekoppeld aan de 0.1uF condensator (die zelf weer via de elco naar massa is gekoppeld). In het Philips-ontwerp (en het mijne) is de collector eerst via de kleinere 47nF en dan pas via de 0.1uf condensator aan de elco gekoppeld (en het punt van terugkoppeling zit tussen beide C's in). Ik kan me daarom voorstellen dat in jouw geval het ontvangstsignaal aan de collector te sterk via de 0.1uF C direct naar massa afgevoerd wordt (en daarmee ook de terugkoppeling veel minder sterk is). Zou dat een mogelijke verklaring kunnen zijn, en is een - makkelijk te herstellen - foutje? Heb je de schakeling nog operationeel om te kunnen testen?

Groet!
/Jurjen

In het oorspronkelijke schema zat een foutje inderdaad. Ook na de detector had ik het niet goed aangesloten in de tekening. Sven attendeerde mij daar al op. Ik zal het gecorrigeerde schema nog een keer meesturen.

Ik heb ook nog even geëxperimenteerd met C36 anders aan te sluiten, maar dit maakt geen verschil. Overigens is het wat vreemde constructie door philips ooit. In feite ligt C35 voor de wisselstroom gewoon aan massa en staat parallel over R16 heen. C36 ligt dan ook weer via C35 en C37 aan massa. Waarom ze dat ooit zo aangesloten hebben? misschien kwam het op de montage plaat beter uit.

Ik denk dat ik de ferriet ontvangst problemen meer moet zoeken in de spoelen op de op de ferriet kern, Mogelijk lopen deze niet gelijk met de oscillator en worden deze dus naast de afstemfrequentie.

Maar dat ga ik nog een keer uitzoeken.

In het oorspronkelijke schema zat een foutje inderdaad. Ook na de detector had ik het niet goed aangesloten in de tekening. Sven attendeerde mij daar al op. Ik zal het gecorrigeerde schema nog een keer meesturen.

Ik heb ook nog even geëxperimenteerd met C36 anders aan te sluiten, maar dit maakt geen verschil. Overigens is het wat vreemde constructie door philips ooit. In feite ligt C35 voor de wisselstroom gewoon aan massa en staat parallel over R16 heen. C36 ligt dan ook weer via C35 en C37 aan massa. Waarom ze dat ooit zo aangesloten hebben? misschien kwam het op de montage plaat beter uit.

Ik denk dat ik de ferriet ontvangst problemen meer moet zoeken in de spoelen op de op de ferriet kern, Mogelijk lopen deze niet gelijk met de oscillator en worden deze dus naast de afstemfrequentie.

Maar dat ga ik nog een keer uitzoeken.

Op 16 januari 2021 11:22:44 schreef Sjakos:

...

Ik denk dat ik de ferriet ontvangst problemen meer moet zoeken in de spoelen op de op de ferriet kern, Mogelijk lopen deze niet gelijk met de oscillator en worden deze dus naast de afstemfrequentie.

...

Dat zou heel goed kunnen. Enkele overwegingen hierbij:

  • Met mijn ontvanger heb ik een goede ontvangst met het bereik 570 - 1500 kHz. Dit is dus iets beperkter dan het "moderne" officiele AM-bereik, vooral aan de bovenkant (gaat nu tot 1850KHz als ik het goed heb). Mijn vermoeden is dat de Philips MW-spoel is ingesteld op de oude definitie van het AM-bereik omdat deze relatief veel windingen heeft (70 vs de 50 die ik ook wel eens tegenkom in andere (niet-EE) ontwerpen). Misschien is het dus een goede eerste stap om je oscillatorbereik aan te passen naar dit ontvangstbereik (omdat dit op mijn ontvanger goed werkt): Als je een oscilloscoop hebt om het bereik van je oscillator op te meten en daarnaast een behoorlijk nauwkeurige schatting hebt (of maakt) van de IF-frequentie waarop je rode spoelen zijn afgesteld, dan zou dit moeten lukken.
  • Zoals in mijn fotos is te zien, zijn mijn padding caps voor de dubbele varicap extern gemonteerd (vlak bij de console) en heb ik deze op de varicap zelf "onklaar" gemaakt. Deze instelling, alsmede de positie van de spoel op de ferrietstaaf (vlakbij het eind van de staaf) is bijzonder sensitief en belangrijk.
  • Bevat jouw ontwerp naast de MW-spoel ook nog steeds de LW-spoel? Zoals eerder bediscussieerd op het rigert.com-forum, blijkt deze combi voor veel mensen niet goed werkend te krijgen, en dat heeft ook mij parten gespeeld. Ik gebruik daarom tegenwoordig alleen de MW-spoel

Ben benieuwd naar je updates!

Groet, Jurjen

Tja dat is ook zo'n merkwaardigheid. De LG spoel en MG spoel worden in het originele schema parallel gezet. Het signaal werd dan van de aftakking van de LG spoel afgehaald. Dat dit geen ideale situatie voor de MG is lijkt mij duidelijk :-)

Maar ik vind de LG ook leuk om te ontvangen. Ik heb nu dus een combinatie. Met de FET als ingang ben ik wel van het eerste probleem af.

Dus ik moet nog eens alles nog even goed doormeten en een digitale oscillator toevoegen. Ik heb een oscilloscoop (SIGLENT SDS-1204X) en functie generator (SDG 1062X) dat is ook erg fijn om mee te werken.

Momenteel ben ik even bezig op een zijtak, wel met radio ontvangst, maar met decoderen van morse, RTTY e.d. Ook erg leuk om te doen. Maar dat valt buiten deze draad. Misschien ooit eens ion combinatie met de EE doezen.

Op 25 december 2020 17:53:43 schreef fatbeard:

V.w.b. die AF116: ik wil sowieso lange draden hebben, dus uitgesoldeerde exemplaren vallen af. NOS in doosje is het mooist, maar zal wel unobtanium zijn.

Met een beetje mazzel kan je hier twee scoren.

Heb een uitbreiding van de SA612A/MK484 superhet gemaakt met twee extra, vrijwel identieke IF-trappen (en heeft daarmee in totaal nu 3 of vier IF-trappen):

Uit de testen blijkt dat:

  1. De 3-traps versie een duidelijke verbetering geeft wat betreft de scheiding van zenders (en nog een beetje versterking), waardoor de ontvanger nu "volwaardig" overkomt. De AGC-werking van de ZN414/MK484 blijkt nog steeds voldoende, geen tweede AGC-circuit voor de regeling van de IF-trappen nodig.
  2. De 4-traps versie nog net iets meer scheiding geeft, geen extra versterking, maar echter vooral ook een mindere geluidskwaliteit; de hoge tonen vallen weg hetgeen aangeeft dat de bandbreedte van het geheel van IF-filters te klein wordt.

Hieruit blijkt dat drie IF-trappen het perfecte aantal vormen. Bijkomend voordeel is dat er op het blauwe bordje dan ook plek is voor een BFO (met de vierde rode spoel op te bouwen) zodat de ombouw van AM naar kortegolf mogelijk wordt inclusief SSB-ontvangst. Wel moet het blauwe bordje bovenop het main board geplaatst worden. Lekker veel uit te zoeken dus, zoals het een mooi ontwikkelingsproject betaamt!

Groet,
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics

Op 16 januari 2021 18:06:44 schreef ohm pi:
[...]Met een beetje mazzel kan je hier twee scoren.

Oops... Niet gezien, jammer.
Heb ondertussen wel hier een stel (AF116) kunnen scoren (helaas zonder doosje), dus ik ben inmiddels voorzien.
Misschien kan ik dat doosje nog reproduceren met geschikt papier, een goede printer en veel geduld...

Wat betreft een retrofit upgrade die veel energie-zuiniger is maar toch de oorspronkelijke Philips EE vorm behoudt:

Heb een LED-versie van de klassieke E10-gloeilampbehuizing gevonden die in de EE1000 en EE2000 serie standaard wordt gebruikt; eigenlijk een moderne LED die zich voordoet als een klassiek gloeilampje: https://www.conrad.nl/p/beli-beco-led-lamp-e10-warm-wit-led-1548996?va…

Heb besteld, gekregen en getest met en zonder voorschakelweerstanden; deze LED kan zonder voorschakelweerstand worden aangesloten op max 4.5V:

  • Bij 4.5V zonder voorschakelweerstand brandt deze fel, duidelijk feller als het 3.8V/50mA lampje uit de EE2040 onder zelfde conditie. Stroomverbruik is dan rond 15 mA
  • Met 220 Ohm voorschakelweerstand: brandt ongeveer even fel als het EE2040 lampje direct verbonden met batterij, maar het stroomverbruik is dan 3.5 mA ipv. 50 mA voor het oorspronkelijke gloeilampje. Het oorspronkelijke gloeilampje brandt totaal niet in deze situatie.
  • Met 470 Ohm voorschakelweerstand: nauwelijks minder fel, stroomverbruik 1.8 mA
  • Met 1000 Ohm voorschakelweerstand: nog steeds prima bruikbaar als indicator, stroomverbruik 1.0 mA.

Natuurlijk kan men een technisch ideale oplossing maken door in een Philips EE lamphoudertje twee LEDS in antiparallel schakeling met 470 voorschakelweerstand te solderen. Ik vond het echter leuk om een lampje te kunnen gebruiken in de oorspronkelijke vorm, die echter veel energiezuiniger is. Bovendien is de kleur van bovengenoemd LED-lampje warm-wit en licht dicht bij de kleur van het oorspronkelijke lampje.
Deze LED-lampjes gaan o.a. in de console als schaalverlichting gebruikt worden.

Bij deze,

MVG,
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics

Bestonden er in de jaren dat de Philips dozen gemaakt werden, al breadboards ?
Ik denk dat tegenwoordig de arduino met breadboard en internet(voor uitgewerkte projecten en instructables, een beetje de zelfde functie heeft als vroeger de Philips dozen. Namelijk mensen interesseren voor electronica. Tenslotte zit tegenwoordig in bijna elk ding met een stekker of batterij wel een uP. Daarmee kun je nu wat meer moderne dingen maken. De jeugd is niet meer geïnteresseerd in middengolf radios of een LDR + tor als schemerschakelaar. Een breadboard is daarnaast goedkoop, compact en makkelijk. En veel minder werk dan al die veertjes en als je een tor molt bestel je er 100 voor bijna niks. Ik heb ooit het moderne equivalent gemaakt. Een plank met daarop een breadboard en een achter-paneel met potmeters, voltmeter, banaanbussen etc.

Op 13 februari 2021 10:53:32 schreef fred101:
Bestonden er in de jaren dat de Philips dozen gemaakt werden, al breadboards ?

Die waren er nog niet. Gaatjesprint ook amper. Montaflex en Veroboard kwam langzaam op in de overgang van buis naar germaniumtransistor. Voor LF buizenamps zag je wel dit soort boards, dat zag er wat netter uit dan point to point bedrading. Is trouwens nog steeds te koop.

Namelijk mensen interesseren voor electronica.

Dat zie je ook bij Tweakers, er loopt nu een bouwproject met het pong IC de AY-3-8500 van GE.
https://tweakers.net/reviews/6820/2/bouw-een-pong-console-terug-naar-d… Heb het ding op gaatjesprint gebouwd toen die net uit was, met twee schuifpotmeters ipv ronde...
Die EE dozen zijn voornamelijk nostalgie voor een oudere generatie. Wil je een jongere daarvoor interesseren en achter de spelcomputer wegslepen dan moet je heel jong beginnen.

Op 13 februari 2021 10:53:32 schreef fred101:
Bestonden er in de jaren dat de Philips dozen gemaakt werden, al breadboards ?

De eerste EE dozen kwamen 1e helft jaren 60 op de markt, breadboards waren in de 1e helft van de jaren 70 al te koop maar waren erg duur.

Hallo,

Het is gelukt om het ontwerp van de AM-superhet met een extra IF-filter (3 rode spoelen nu, zie mijn eerdere item hierover, maar nu ook met de oorspronkelijke witte oscillatorspoel ipv. een apart smoorspoeltje) nu netjes op het Philips EE bord te krijgen, geen extern bordje meer nodig:

In PDF-formaat voor gebruik als plattegrond (afdrukken in Adobe Acrobat als poster):

superhetsa612a_zn414_lm3900_extraIF1_layout_WhiteCoil.pdf

Het bijbehorende schema:

Komende week maar eens met de opbouw beginnen!

PS1: De extra IF-trap is op dit moment nog op een verhoogd bordje toegepast, dat ziet er dan zo uit. De nieuwe opzet van de layout maakt dit bordje overbodig:

PS2: Voor wie geen drie rode spoelen heeft (de EE2005/1005 heeft er twee, vandaar), onderstaand ontwerp is vrijwel net zo gevoelig, alleen iets minder selectief:

superhetsa612a_zn414_lm3900_layout_WhiteCoil_AM.pdf

Groet,
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics

[Bericht gewijzigd door kranenborg op (11%)]

Op 13 februari 2021 14:43:25 schreef RAAF12:
[...]

Die waren er nog niet. Gaatjesprint ook amper. Montaflex en Veroboard kwam langzaam op in de overgang van buis naar germaniumtransistor. Voor LF buizenamps zag je wel dit soort boards, dat zag er wat netter uit dan point to point bedrading. Is trouwens nog steeds te koop.
[bijlage]
[...]
Dat zie je ook bij Tweakers, er loopt nu een bouwproject met het pong IC de AY-3-8500 van GE.
https://tweakers.net/reviews/6820/2/bouw-een-pong-console-terug-naar-d… Heb het ding op gaatjesprint gebouwd doen die net uit was, met twee schuifpotmeters ipv ronde...
Die EE dozen zijn voornamelijk nostalgie voor een oudere generatie. Wil je een jongere daarvoor interesseren en achter de spelcomputer wegslepen dan moet je heel jong beginnen.

Leuk artikel op Tweakers, ik heb nog een paar van die AY-3-8500's. Elektuur heeft ook een ontwerpje gemaakt. Mijn eerste "Kit" van bij de Boer in Eindhoven.

Er blijkt ook nog steeds aktiviteit op de langegolf te zijn, op te pikken met een eenvoudige rechtuit-ontvanger, zoals bijvoorbeeld met onderstaande radio gebaseerd op Philips-EE schakeling 5.05 (maar dan wel 1. met FET-voortrap toegevoegd, 2. instelling basisvoorspanning van HF-trap met trimmer i.p.v. vaste weerstanden en 3. oorspronkelijke één-transistor audio-trap vervangen door een compacte TDA7052 versie):

Leuk om te zien dat ontvangst zonder externe antenne of aarde ook bij deze simpele LW-ontvanger gewoon mogelijk is .... .

Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics/electronics-philips-ee

De volgende vraag kreeg ik via mijn email. Misschien dat iemand deze nog kan beantwoorden ?

Hi Slaak,
I have a Philips EE20 but need replacement transistors, do you know of replacements for the AC126 and AF116?
cheers from New Zealand
Rick

Beste allemaal:
Ik bouwde ze helemaal uit mijn hoofd.
Nu kan ik het niet meer naar aanleiding van 3 infarcten in mijn hersens.
Zelfs heb ik op dit forum moeten vragen voor een compleet bedradingsschema van de knipperlicht installatie van mijn auto
TATA SIERRA.
Ja ja!! ouder worden komt met gebreken, jammer maar het is niet anders!

Groetjes
Bugac.

@sjakos: ik heb nog wel enkele AC126’s liggen die hij kan overnemen.

Ik heb de afgelopen week mijn blog over de Philips EE geupdatet, in de hoop dat het een overzicht met behulpzame informatie voor actieve (maar ook niet-actoeve) Philips EE gebruikers geeft, op een thematische manier: https://www.kranenborg.org/electronics/electronics-philips-ee. Indien bepaalde thema's gecovered zouden moeten worden dan hoor ik dat graag.

MVG,
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics

Hierbij een voorbeeld van het gebruik van een aantal componenten die niet in de Philips EE doos voorkwamen, nl de SA612A oscillator/mixer, de TDA7052A BTL audio amplifier en de LP2950-50 LDO (5V), maar wel erg goed bruikbaar zijn en ik ook graag in mijn eigen ontwerpen toepas. Wat mij betreft waren deze in de opvolger van de serie opgenomen ;) . De getoonde schakeling is een ultrasoon-ontvanger / vleermuisdetector geinspireerd op een ontwerp van Bertrik Sikken http://bertrik.sikken.nl/bat/ne612het.htm. Met een aantal uitbreidingen/veranderingen erbij, waaronder een FET-buffer aan de ingang, blijkt deze ontvanger veel gevoeliger dan de Philips EE2016 variant (die in deze thread eerder al besproken is).

Het schema:
(let op: naast genoemde IC's zijn ook L1, R24 en R25 niet standaard aanwezig in een van de Philips EE dozen)

De voorkant:

De componentenlayout in detail:

Vleermuizen lijken nu niet erg actef, maar komend voorjaar ben ik benieuwd gezien de al behoorlijke resultaten met de EE2016-variant ...
(Voordeel van de EE1003 implementatie: je kan hem bij gebruik buiten gewoon aan de beugels vasthouden ... . Ik zie meer en meer enige voordelen van het EE1000 systeem t.o.v. de EE2000 serie wat betreft de mechanische implementatie - vanuit elektronica-perspectief zijn ze in wezen gelijkwaardig).

Groet!
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics/electronics-philips-ee

Hoi,

Recent ben ik wat gaan prutsen met mijn oude EE2003. Omdat ik de Kortegolfontvanger niet aan de praat kreeg, ben ik gaan zoeken op internet en kwam deze pagina tegen. Ik las dat de topic-starter hiermee ook problemen had ondervonden. Het betreft deze schakeling:

http://ee.old.no/2000/constructions/5.03.pdf

Omdat mijn broer vroeger ook een EE2003-doos had (waarschijnlijk een iets nieuwere versie), ben ik de schakelingen uit de beide boeken eens gaan vergelijken. En ja hoor, er zat een (essentieel) verschil in:
De polyester condensator van 0,1 micro-F die gekoppeld zit aan de rode BF194 transistor, lijkt een fout te zijn. Deze is in het andere boek vervangen door een elektrolytische condensator van 100 micro-F. (met de plus naar de basis van de rode transistor).

Deze aanpassing zorgde er bij mij voor dat de schakeling nu wel werkt.

Op 29 november 2021 21:29:31 schreef joezerneem:
Hoi,

Recent ben ik wat gaan prutsen met mijn oude EE2003. ...

Deze aanpassing zorgde er bij mij voor dat de schakeling nu wel werkt.

Dag Joezerneem,
Ik kan dan aanbevelen als vervolgstap de kleine uitbreiding met regeneratie-controle te implementeren (zie mijn bijdrage van 14 juli 2020 in deze thread), ben benieuwd hoe dat bij jou uitpakt ...

Groet,
Jurjen
https://www.kranenborg.org/electronics/electronics-philips-ee

Dag Jurjen,

Ziet er leuk uit, ik was het schema trouwens al tegengekomen tijdens mijn zoektocht. Alleen die "IC-gelb" zegt me niets (ik heb helaas heel weinig electronica achtergrond). Is dit iets dat ik kan opvangen met standaard elektronica-componenten uit de EE-2003 dozen (ik heb er twee en nog de EE2041, althans voor zover de onderdelen nog compleet en functioneel zijn) of dient dit onderdeel speciaal aangeschaft te worden?

Ook de elektrolytische condensator van 680 uF mis ik (staat trouwens wel vermeld in het boek dat bij de EE2003 zat, maar was bij beide dozen die ik bezit niet meegeleverd).

Groetjes!

Dat IC staat er toch bij. Het is een LM3900. Of te wel vier opampjes in een huisje.

Datasheet: https://pdf1.alldatasheet.fr/datasheet-pdf/view/126353/MOTOROLA/LM3900…

Is dit iets dat ik kan opvangen met standaard elektronica-componenten uit de EE-2003 dozen

Theoretisch zou dit wel kunnen. Practisch wordt dat een beetje lastig. Zoals je in de datasheet ziet bevat elke opamp 5 transistoren. Totaal worden dat er dan dus twintig voor dat IC. En waarschijnlijk zijn het er ook nog eens meer dan die twintig. Vaak zitten er ook nog wat extra hulpschakelingen in zo'n opamp. Ik geloof dat die electronica dozen totaal maar een stuk of vijf of zes transistoren bevatten. Dus gaat dat gewoon niet op. Je zou die LM3900 wel kunnen vervangen door een beter verkrijgbare modernere opamp. Maar het blijft iets dat je extra bij die doos zult moeten aanschaffen.

Er zijn wel mensen die opamps discreet nabouwen. Het kan dus gewoon wel. Maar niet met de standaard onderdelen waarmee de ee-doos is uitgerust.