Platenspeler Philips 22GA212 jengelt

Bedankt voor alle reacties.
Een aantal vragen kan ik zo beantwoorden.

De voedingsspanning heb ik gecontroleerd, die blijft 8,95 Volt met een 100 Hz rimpel van 15 mV top-top.

In belaste toestand, met omgelegde snaar, loopt naar mijn idee de boel ook soepel.
Het duurt na het uitschakelen een tijdje voordat het plateau stil staat en bij het met de hand ronddraaien zijn er geen punten te voelen waarbij het zwaar loopt.

Elco C730 is vervangen.

Het testen met de labvoeding is een goede suggestie, daarvoor moet ik een testopstelling maken in de woonkamer omdat daar de versterker met luidsprekers staat. Die test gaat dus nog even duren.

De schijf die door de snaar wordt aangedreven is schoon en glad. De schijf is van kunststof waarvan het loopvlak is opgeruwd.

Met CoolEdit probeerde ik te achterhalen wat de jengelfrequentie is.
Toen ik de opname zag van de 1000 Hz testtoon dacht ik een frequentiemodulatie te zien, veroorzaakt door de onregelmatige loop. Uit de veronderstelde modulatie hoopte ik de frequentie te kunnen aflezen.
Maar nadat ik CoolEdit zelf een toon had laten genereren waarbij een soortgelijk verschijnsel te zien was ben ik daar niet meer zeker van.
De plaatjes van CoolEdit zijn stukjes van 615 milliseconden van de toon van 1000 Hz.

Nu eerst de test met de labvoeding uitvoeren.

Hier de voortgang van de experimenten met de platenspeler.

De vreemde patronen in de plaatjes van CoolEdit hebben te maken met het beeldscherm. Als ik de schermresolutie verander zijn de oorspronkelijke vormen weg en door in te zoomen op een andere tijdsduur kan ik ze weer tevoorschijn toveren.
@joopv heeft het dus bij het rechte eind.

CoolEdit is daardoor toch minder bruikbaar om het jengelen te kunnen bekijken. Dieper inzoomen levert alleen een nette sinus op.

@kris van damme
De tacho geeft een nette en stabiele sinus van 40 Hz bij 33,3 rpm en een sinus van 55,5 Hz bij 45 rpm. (frequenties gemeten met de scoop, dus niet op 6 cijfers achter de komma nauwkeurig)

@Gerard*
De snaar loopt helemaal vrij van de flenzen van de poelie. Aan beide zijden circa 1,5mm speling.

@richardvelsen
Alle elco's zijn vervangen. Het waren er zelfs 2 Bij het meten was er niets op de oude elco's aan te merken, maar better safe than sorry.
De potmeters zijn een stuk lastiger. Het zijn van die antieke pertinax instelpotmeters, zo groot als een postzegel.
Ik zal ze eens uitsolderen en onder de microscoop bekijken.

Dan de test met de labvoeding.
Met een gelijkspanning van 2,49 Volt loopt het plateau exact 33,3 rpm.
Het motortje is echter heel gevoelig voor kleine spanningsveranderingen; 10 mV meer of minder was al hoorbaar sneller of langzamer en ook zichtbaar op de stroboscoop schijf.
Jengelen hoorde ik tijdens deze test niet. Wel heel langzame snelheidsveranderingen, maar dan zag ik ook de voltmeter een paar millivolts minder of meer aanwijzen. Mijn labvoeding is daarvoor niet nauwkeurig en stabiel genoeg.

Alles bij elkaar genomen gaat mijn verdenking toch uit naar het rommelige beeld van de spanning op de motor.

Volgens de beschrijving zou condensator C733 van 820 nF voor de afvlakking van de gelijkgerichte tachospanning zorgen. De condensator heb ik getest, die is OK. Toch voor alle zekerheid vervangen, dat maakte geen verschil.

Ik blijf nog doorzoeken.

Allen wederom bedankt voor alle suggesties en raadgevingen

Wat heb ik in de tussentijd allemaal gedaan? Allereerst gezorgd voor een beter leesbare print lay-out. De eerste versie die ik had was zo bleek dat de kopersporen nauwelijks zichtbaar waren. Donkere printsporen maken het meten toch trefzekerder.

Gewapend met alle adviezen heb ik eerst de elektronica nog nauwkeuriger bekeken, gemeten en wat weerstanden en transistoren vervangen om uit te sluiten dat de snelheidsafwijkingen door ruisende weerstanden of transistoren werden veroorzaakt.

De lampjes zijn nog de originele die er vanaf de fabriek in zaten.

De reden dat ik het probleem in de elektronica zocht is omdat ik op 9 augustus nog 5 grammofoonplaten heb gekopieerd en toen is me niets bijzonders opgevallen. Dat waren weliswaar geen klassieke platen, maar wel pianomuziek van jazzpianisten.
Het leek me sterk dat na een maand er plotseling problemen met uitgelubberde lagers optreden. Maar uitsluiten kan ik het niet.

In het schema hieronder heb ik aangegeven wat ik allemaal heb gecontroleerd en/of vervangen. Klik voor een groot formaat.

EDIT: Fout in het schema hersteld.

Het is jammer dat in het schema uitsluitend de spanningen staan genoteerd in de stand "Stop". Hierdoor is onbekend wat je zou kunnen verwachten in de standen 45 of 33 rpm.

Op de plaatsen met blauwe cijfers 1 tot en met 6 in het schema heb ik met de scoop naar de spanningen gekeken als de platenspeler 33 rpm draait.
De rechte lijn boven in beeld geeft 0 Volt aan.

Zoals is te zien op foto 6 is er ondanks het vervangen van weerstanden en transistoren niets veranderd ten opzichte van de eerste meting in de startpost.
Het rommelige beeld van de spanning op de motor zal dus veroorzaakt worden door de variërende stroom door de motor.

Met een spanning van 2,5 Volt uit de labvoeding trekt de motor 24 mA.

Dan de mechanische aspecten.
De motor is niet te openen om de as te smeren, het motorhuis is helemaal dichtgelast. De as is ook niet van buitenaf van een druppel olie te voorzien, daarvoor zit de poelie te dicht op het motorhuis. En de poelie is ook niet te verwijderen.
Wel heb ik de motor 120° gedraaid om eventueel uitgesleten lagers anders te belasten.

Een andere actie was het polijsten van de punt waar de plateau-as op rust. Deze punt bestaat uit een plastic dopje die op de as is geschoven, waar aan de onderzijde een bolvormig uitsteekseltje zit. Dit rust op de bodemplaat van het plateaulager. Het bolvormige uitsteeksel was enigszins afgeplat. Op een strook katoen heb ik het net zo lang gewreven totdat het bolletje wat ronder was geworden.
Daarna weer een drupje olie op de bodem van het plateaulager en de boel in elkaar geschroefd.

Na al deze exercities de platenspeler weer op de versterker aangesloten een een paar grammofoonplaten gedraaid. Het gejengel is nu minder - denk ik (!) - maar het kan ook zijn dat ik zo langzamerhand hoorndol wordt van dit ding

Ik denk dat ik nu wel alles heb gedaan dat mogelijk is, daarom wil ik het hierbij maar laten. Als ik me opnieuw ga ergeren ga ik wel op zoek naar een andere platenspeler.

Nogmaals iedereen hartelijk dank voor het meedenken en de adviezen.

Het lukte me vanavond om weer naar de platenspeler te kijken, dus hier een update.

Alle metingen met de scoop zijn uitgevoerd met een 1:1 probe.

@Tidak Ada

Zou je scoopbeeld 3 en 6 eens gelijktijdig op het scherm willen zetten en bij voorkeur alleen op die rare dip in 6 (lijkt wel iets van de commutator van de motor) willen triggeren?
Ik ben benieuwd naar de relatie tussen beide metingen.

Er is een relatie, maar niet met die scherpe dips (eigenlijk pieken omdat de negatieve voedingsspanning in beeld is gebracht).

@Gerard*
Naar de voedingsspanning heb ik vanavond nog eens goed gekeken. Het lijkt mij gezichtsbedrog op de foto's in het voorgaande bericht omdat de foto's enigszins scheef staan.
Met de DMM gemeten zakt de voedingsspanning van 8,95 naar 8,94 Volt als overgeschakeld wordt van "Stop" naar "33".

De rimpel van de voedingsspanning in belaste toestand varieert in frequentie, triggeren is nauwelijks mogelijk. Dat is ook te zien op de onderste foto waar een dubbelbeeld is te zien door de lange sluitertijd van de camera (¹/₈ sec).

Hier nog een foto van de voedingspanning samen met de motorspanning.

@Arco
Met de 1000 Hz van de testplaat hoor ik de zweving niet, dezelfde plaat op 45 rpm draaien heeft daarom weinig zin. Het stukje van 1000 Hz duurt ook maar een seconde of 20, erg moeilijk om je dan een goed beeld te kunnen vormen.

Ik wil nu nog eens wat uitproberen met afvlakking van de variabele tacho- en/of motorspanning omdat ik de indruk heb dat er met de elektronica op zich eigenlijk niets aan de hand is.
Misschien dat een kleine modificatie een verbetering brengt.

Wordt vervolgd.

@doorslagspanning:
De gelijkrichter na de tacho wordt wel belast door de schakeling. De positieve uitgang van de bruggelijkrichter is verbonden met de schakeling die op -8,4 Volt staat.

Hier nog een link naar het schema.

Uit de tacho komt deze wisselspanning

Na gelijkrichting ziet het DC er zo uit (met dezelfde instellingen van de scoop)

@Tidak Ada
De motor is zonder hem grondig te vernielen niet open te maken, maar ik heb zelf ook het idee dat er iets in de motor het probleem veroorzaakt.

@Arco
Dat heeft ongetwijfeld met mijn gehoor te maken. Geplaagd door tinnitus moet ik me langdurig kunnen concentreren om dit soort verschijnselen te kunnen waarnemen. Tijdens een concert is daar ruimschoots de tijd voor, maar 20 seconden is daarvoor te kort.

Zou je ter bepaling van de gedachten eens een foto van het motortje kunnen maken? Ik heb geen idee wat voor een model dat is en misschien komt iemand wel op het briljante idee dat hij nog zoiets heeft liggen.

Overigens ken ik vergelijkbare problemen ook wel van motortjes uit CD-spelers. Die lopen op een paar volt, en daarvan was het leven nog wel eens te rekken door ze op een verse 9V-batterij aan te sluiten (of enigszins begrensde labvoeding). Kennelijk brandde de commutator dan schoon. In dit geval zou je het met iets grover geschut kunnen proberen.

Dat is moeilijk want ik heb vanavond alles weer in de kast ingebouwd.
Met een hoop gemopper omdat het kabeltje naar de versterker achter de kast verdween en niet door het gat in de achterwand was op te vissen.

Voorlopig haal ik het ding niet meer uit elkaar.

De motor van de 22GA212 loopt voor 33rpm ook maar op 2,5 Volt.

[Bericht gewijzigd door evdweele op woensdag 2 oktober 2013 01:49:55 (11%)]

Op 2 oktober 2013 01:45:18 schreef maartenbakker:
Zou je ter bepaling van de gedachten eens een foto van het motortje kunnen maken?

Overigens ken ik vergelijkbare problemen ook wel van motortjes uit CD-spelers. Die lopen op een paar volt, en daarvan was het leven nog wel eens te rekken door ze op een verse 9V-batterij aan te sluiten

Deze opmerking bleef me toch bezig houden. En ondanks ik het al had opgegeven met deze platenspeler en een andere had opgezocht (die ook problemen had, maar dat heb je met ouwe zooi) heb ik vanmiddag toch de hele boel weer uitgebouwd.
Een keer of 6 een batterij van 9 Volt op de motor aangesloten en steeds een minuut laten lopen.
EDIT: Toen de weerstand van de motor gemeten. Bij langzaam draaien varieerde de weerstand tussen 20 en 18 Ohm en geen gekke dips meer naar 50 Ohm.
Daarna de boel weer terug ingebouwd en een uur lang naar de 9de symfonie van Beethoven zitten luisteren. Daarin zitten heel veel lang aangehouden noten en is het zweven goed waarneembaar.
Het probleem is opgelost! Ik hoor duidelijk een verschil met een opname die op een CD staat, maar wat er uit de platenspeler komt is nu aanvaardbaar.
Maarten, bedankt voor deze prima tip!

ohm pi schreef: Deze onderdelen vormen een logische EN-poort. Het lampje "STOP" dooft als 33rpm-lijn laag is (keuze 33 toeren) of als 45rpm-lijn laag is (keuze 45 toeren). Hier geldt voor mij "0" is 0V", "1" is -9V.

"0" is -0,95V en "1" is -8,4V. Het komt er dus dicht in de buurt.
"0" kan ook niet 0V worden, want er zitten een paar PN-overgangen tussen.

dat kan ik begrijpen er kwamen nogal wit tips.

Net zoals Maarten vroeger veel last gehad met kleine motoren die op weinig vermogen lopen. En er doen zich twee fenomenen voor. Ofwel 1)raakt de collector geoxideerd of 2)er kruipt geleidend vuil tussen de lamellen en twee lamellen raken hierdoor parallel, wat uiteraard niet de bedoeling is. Rsultaat is het zelfde, je krijgt een dip in het koppel, in geval 1 met een dip in de stroom en geval 2 een diptoename van de stroom, vandaar de vraag om de motorstroom eens zichtbaar te maken (aan de spanning kan je het niet of nauwelijks zien) Door wat meer stroom door de collector te jagen raak je beide problemen kwijt en meestal voor lange tijd.
Als laatste Een 9 volt batterij is zowat de duurste energiebron per watt die ik ken. een voeding op 9 volt met stroombegrenzing op 300mA doet het ook prima.

belangrijkste is dat de 212 terug draait. Ik vond, vind het nog steeds een mooi toestel.

groeten

Kris

In 1973, toen ik de 22GA212 kocht, kreeg deze zeer goede recensies. Het budget liet toen niet toe dat ik er een kocht met console en stofkap, het werd dus alleen het machien zelf. Die console en stofkap zou ik er - ooit - zelf wel bij maken. Dat kwam er dus nooit van. Uiteindelijk heb ik er een losse stofkap en console bij gekocht...

Nu ik me toch in de platenspelers heb verdiept, heb ik ook maar eens de Telefunken S-900 uit het stof gehaald. 25 jaar geleden gekregen, maar nooit naar gekeken.
Probleem 1, de voeding van 18 Volt, is intussen opgelost met een LM317. Het volgende probleem wordt opnieuw .... de console en de stofkap
Alleen beschik ik nu over meer tijd en gereedschap dan 25 jaar geleden.