IK RAAD JE AAN DIRECT NAAR DE NIEUWSTE POSTS VAN DECEMBER 2019 TE GAAN!.
Zoals eerder elders op dit forum aangegeven ben ik twintig jaar geleden begonnen mijn eigen versterker te ontwerpen. De laatste 10 jaar heb ik er niets meer aan verbeterd aangezien ik tevreden was over het geluid. Nu wil ik toch kijken of er meer geluidswinst te halen is.
Daar ik eigenlijk werktuigbouwkundige ben, zou mijn versterker best eens vreemd kunnen zijn voor electronica-opgeleiden!? Maar juist van jullie kan ik tips gebruiken. Ik zit niet zozeer te wachten op afbrekende kritiek, want ik vind dat mijn creatie een goed geluid heeft. Opbouwende, meedenkende kritiek is echter zeer welkom.
Ik upload een tekening maar aangezien die misschien erg klein uitvalt kun je ook een pdf krijgen.
[Bericht gewijzigd door diederick op (100%)]
Als je tevreden bent zou ik niet snel veranderingen aanbrengen in een ontwerp.
Minimale veranderingen, in mijn beleving, zouden eventueel kunnen zijn:
1. Betere kwaliteit actieve/passieve componenten. (ervaring genoeg op deze site voor advies)
2. Signaalleidingen zoveel mogelijk in zilver uitvoeren, wat het klankbeeld kan verbeteren.
3. Voeding onder de loep nemen op gebied van zuivere gelijkspanning en belaste stabiliteit.
'zilver' is de grootste humbug die d'r is. Zodra je daar aan begint en d'r in bljft, weet je dat je van 't padje af bent.
Maar waarom gebruik je opamps en geen transistors? (of een opamp opgebouwd uit discrete componenten?)
[Bericht gewijzigd door Henry S. op (41%)]
Hoeben
Golden Member
https://www.hoeben.com https://www.overstockdevices.com https://www.asensor.eu https://www.circuitsonline.net/forum/user/4355#aanbod Voor alle verkoop: een tegenbod is altijd welkom!
Totaal onduidelijk wat wat moet doen. Waar koppel je terug? Is het je bedoeling een current dumper te maken?
Graag wat meer tekst en vooral bedoeling achter alles.
Verder ben ik natuurlijk met alex278 eens. Geen zilver. Zelfs geen MKP in het begin. Eerst een goede versterker, dan optimaliseren, wel MKP, wel fatsoenlijke elkos (geen "audio" elkos), maar geen onzin.
Zilver heeft geen klank, net zo min als koper. Hooguit als je er een bel van maakt. En een opamp opgebouwd uit transistoren is net als een ic dat ook uit transistoren is opgebouwd (maar dan op 1 chip en veel stabieler). Ik hoop dat de supporters van linksdraaiende aansluitklemmen en houten volumeknopjes à 400 dollar per stuk hier wegblijven.
[Bericht gewijzigd door Hoeben op (12%)]
Thevel
Golden Member
Op 4 maart 2015 00:20:12 schreef Hoeben:
Ik hoop dat de supporters van linksdraaiende aansluitklemmen en houten volumeknopjes à 400 dollar per stuk hier wegblijven.
En niet te vergeten houten condensatoren

http://www.dhtrob.com/impressies/elna_inhout.php
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Inderdaad een vrij ongebruikelijke topologie. Ik zou die inderdaad eerst eens goed doorredeneren (uitleggen) en simuleren (of uitgebreid meten aan een opgebouwd exemplaar) voordat je onderdelen gaat optimaliseren. Daarna kom je dan zoals Hoeben zegt uit op betere foliecondensatoren zoals MKP, betere elco's, en ook de betere opamps zoals je in je vorige topic voorstelde en die inmiddels in je schema staan (waarom zijn we voor de overzichtelijkheid niet in het andere topic verder gegaan? Het is hier gebruikelijk om hetzelfde apparaat in hetzelfde topic te houden).
Zoals het getekent is kan het niet werken, maar er van uitgaande dat de tweede opamp de overall terugkoppeling doet en de ingangen van de beide helften van de eindtrap daar aan aangesloten zijn etc. zal er denk ik wel geluid uit komen.
Ongebruikelijk is het zeker en met slechts 18V sy op de opamps kun je niet zo ver uitsturen, maar het is creatief en dat kan ik wel waarderen.
Is er ooit iets aan gemeten ?
voor een grondige behandeling van transistorversterkers en hun eigenschappen verwijs ik naar de boeken van Self.
[edit]
Ik zou in ieder geval ergens voor DC ontkoppelen. Dit oogt, naast het geheel ontbreken van voedingsontkoppeling, wat eng.
Op 3 maart 2015 23:28:27 schreef alex278:
'zilver' is de grootste humbug die d'r is. Zodra je daar aan begint en d'r in bljft, weet je dat je van 't padje af bent.
@alex287, ik ben het grotendeels met je eens. Middels standaard meetapparatuur is het niet zonder meer aan te tonen dat gebruik van zilver in audio leidingen een andere of betere signaaloverdracht geeft. Sterker nog, het internet staat bol van bewijzen c.q. meningen dat koper of zilver niet direct een verschil in geluidskwaliteit/gedrag zou moeten kunnen geven.
Uit nieuwsgierigheid en honger naar een leuk audioprojectje heb ik ooit zelfgemaakte interlinks met zilver aders in katoenisolatie gemaakt en deze vervangen voor de standaard dunne interlinks die je bij vaak bij je audio apparatuur krijgt.
Mijn speakers kregen op het midden en hoog gebied ineens een meer helder geluid. Spreek het tegen, prima ieder z'n mening, maar persoonlijk moest ik als redelijke scepticus constateren dat de zelfgemaakte interlinks toch wel iets verschil maakten.
Maar goed, einde deze discussie, anders dwalen wij zoals gezegd af richting het door Elven bij volle maan 12 maal geslagen zilverdraad welke in Berkenhout gestookt laagvuur heeft nagegloeid en met de 13e symfonie van Bach moet worden ingespeeld.
(Ps. "d'r' is geen verkorting/synoniem voor "er", maar van "Der".)
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Dus dunne koperen interlinks geven beter geluid? Da's inderdaad vrij onverwacht gezien het langgerekte RC-filters zijn.
Verderop in je bericht zeg je dat de zelfgemaakte interlinks beter klonken, dat is dan weer wel logisch. Niet zozeer omdat er zilver inzit, maar omdat de kabel waar dat zilver inzit beter van constructie is en ook de overige materialen beter geschikt zijn voor signaaloverdracht.
Dus waarschijnlijk goed meetbaar, maar ook nog eens wat Aart hieronder zegt voor het geval het niet meetbaar is.
[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (13%)]
Zoals al vaker op Co beschreven; In uw perceptie zal dat zeker waar zijn, ik heb soortgelijke ervaringen maar dan met die zaken die ik op audiogebied leuk vind. Ik ben meer professioneel gericht, dus dan gaat het om sy verbindingen over nette xlr connectoren etc. 
MAAR ik realiseer mij wel steeds goed dat het daarbij vaak enkel om die perceptie gaat. Als er met gepaste apparatuur in een goede meetopstelling geen meetbaar verschil is dan is dat zo, en is er dus feitelijk geen verschil. Als men een 80 a 100 dB diep kan meten acht ik dat gezien de kwaliteit van bronnen, opnames en luisterruimte voor thuis "goed genoeg".
Dat onderscheid vind ik erg belangrijk, vooral allerlei high-end zaken, zoals het gebruik van zilver, grenzen anders beschouwd al snel aan onzin of oplichting, terwijl het er uiteindelijk om gaat wat de gebruiker (klant) als mooiste ervaart.
En dat is geen onzin, doch presenteer het niet alsof het een algemeen geldend feit is. De menselijke waarneming is nauwkeurig noch simpel 
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Op 5 maart 2015 12:40:07 schreef T-sec:
[...]@alex287, ik ben het grotendeels met je eens. Middels standaard meetapparatuur is het niet zonder meer aan te tonen dat gebruik van zilver in audio leidingen een andere of betere signaaloverdracht geeft. Sterker nog, het internet staat bol van bewijzen c.q. meningen dat koper of zilver niet direct een verschil in geluidskwaliteit/gedrag zou moeten kunnen geven.
[....]
Ik zou beginnen bij je netbeheerder aan te vragen een zilveren kabel voor je aan te leggen tussen je versterker en de generator in de centrale. Waarschijnlijk is het nog beter als ook de wikkelingen van die generator vervangen worden door zilver.
Een andere, eenvoudiger, oplossing is de aanschaf van een flink stel zilveroxidebatterijen, die je direct in je versterker inbouwt. Dan vang je ook geen storing meer van anderen, die je net vervuilen.
Goedkoper zal het zijn als je een goede UPS aanschaft (zo eentje die dus altijd zelf de stroom opwekt en alleen de accu's in stand houdt zolang er netstroom is). Je kunt dan minimaal de secundaire wikkeling van de trafo om laten wikkelen met zilverdraad, beter nog als je ook de primaire laat overwikkelen.
Je hoort het verschil onmiddellijk als er een triangel of celesta wordt bespeeld...
Eerst wil ik even terugkomen op de opmerking van Maartenbakker dat het gebruikelijker was door te gaan in de vorige topic: sorry ik wist niet dat dat gebruikelijk was!
Ik heb geen DC-ontkoppeling toegepast omdat ik geen condensatoren en spoelen in de "geluidsweg" wilde. Aart zegt dat het zoals het getekend is niet kan werken, echter het werkt al vele jaren. Ik heb er nooit metingen aan gedaan, ik heb er alleen ook een gemaakt voor mijn zwager, die klarinetist is bij een groot orkest, en hij is er ook al jaren erg over te spreken; over het geluid dus en de gedefinieerde plaats van de muziekinstrumenten. Maartenbakker beaamt dat het inderdaad een ongebruikelijke topologie is.
Gezien de discussie die is ontstaan over zilver zal ik eerst hier maar niet aan beginnen. Wel denk ik dat, omdat ik alles op een experimenteerboard met draadjes aan elkaar heb gesoldeerd, een geetste print beter zou zijn. Maar zoals ik eerder zei "ik ben slechts een werktuigbouwer" en niet in staat (?) een print te etsen met een goede layout.
De opamps die ik in het schema alvast getekend heb zitten er nog niet in (ik heb ze in bestelling bij ebay. Nu zitten er nog TL074's in.
Ik denk dat het een simpele tekenfout in het schema betreft.
Als dat niet zo is dan begrijp ik de werking ook niet meer. Kunt u beschrijven wat de bedoelde werking is ? Daaruit volgt het snel genoeg.
Aart,sorry ik heb dit schema van de week in het net getekend en daarbij een foutje gemaakt!!! De terugkoppeling zit aan de weerstand van 510 k en de uitgang van deze opamp zit als ingang op de beide volende opamp's. Mijn scanner doet het niet, maar ik zal zo gauw mogelijk het schema aanpassen. Bedankt voor je opmerking!
Hoeben
Golden Member
https://www.hoeben.com https://www.overstockdevices.com https://www.asensor.eu https://www.circuitsonline.net/forum/user/4355#aanbod Voor alle verkoop: een tegenbod is altijd welkom!
Even gegimpt. Hier is je aanpassing zoals je hem beschrijft.
Opamp B is de overall terugkoppeling, en stuurt verschilversterkers C en D aan. Ik hoop maar dat alle 51k weerstanden hetzelfde zijn. Die sturen de emittervolgers aan, darlingtons die waarschijnlijk wel wat traag zijn maar wel een grote stroomversterking hebben, 750 tot 1500 x.
Ik heb op het eerste gezicht zo mijn twijfels over de ruststroominstelling. Niet doorgerekend hoor. Is hij temperatuurgecompenseerd?Zit de BC556 op de koelplaat? Wat bedoel je met "openen BD transistoren", dat hoort je ruststroom toch te doen? Waarom gooi je het niet even door LTSpice?
Als ik 1,2V uit pot 1 zie komen en ik neem even aan dat uit opamp B 0V komt (geen signaal) dan is de uitgang van opamp C -1,2 Volt. Dus je BD645 tor staat uit? Idem komt er uit opamp D +1,2 Volt en staat dus de BD646 ook uit.
Dat gaat een flinke cross-over vervorming geven. Bedoel je geen -1,2V uit de potmeter? Controleer maar eens goed of je dan de rustroom nog onder controle hebt.
The Engineer
Waar rook is, is Roel. 5e jaars EE student @TU delft met een uit de hand gelopen buizenhobby!
Als het schema van Hoeben klopt met hoe het gebouwd is, dan ben ik het helemaal met hem eens. Het eerste wat in mijn hoofd op kwam was "Stabiliteit?
", met name thermisch en component matching.En zeker ook veroudering, wat na 10-20 jaar nog wel eens kan meespelen. Je versterker kan zo van zijn instelling afdrijven.
Als je voeding niet geregeld is, maar alleen door een dikke C bank wordt afgevlakt lijkt de DC instelling nog wel eens flink af te kunnen hangen van de netspanning.
Bovenstaande is goed samen te vatten onder "stabiliteit" 
Daarnaast zie ik zelf nergens een bandbegrenzend element. Ik had zelf een lowpass op 40-50KHz aan de input gezet, al was het maar omdat het common practice is en in veel schema's helpt om destabiliserende input signalen buiten te houden. (da's wat ik heb opgepikt
)
Zilver ga ik je afraden (daar heb ik dezelfde mening als Tidak over) maar je zou je volumepot eens kunnen vervangen door een Alps RK721. Vooral wegens de nette gelijkloop en logaritmische curve. Ik ben er zelf erg van onder de indruk ten opzichte van standaard low-budget (ka)potmeters.
Maar, dat valt onder het optimaliseren van maartenbakker. Eerst maar eens het schema verbeteren en testen 
Hierbij het aangepaste schema. Hopelijk zonder fouten dit keer.
Hoeben, ja er komt -1,2volt uit pot1. Dus nog een foutje in het schema! Verder ga ik je adviezen samen met die van the engeneer even goed bekijken.
[Bericht gewijzigd door Henry S. op (55%)]
Heb je een foto van de opbouw?
En heb je een beveiliging tegen teveel DC op de uitgang ingebouwd? Het is een 'beetje' jammer als bij een fout de conussen je om de oren vliegen.
[Bericht gewijzigd door Henry S. op (71%)]
Ik heb een vraagje aan the engineer. Wat is het nut van een low pass filter? Kun je niet beter een netfilter nemen? Of pik je andere hoogfrequente signalen op? Ik heb nu overigens al wel een lowpass filter aan de inputs gezet. Het is een eerste orde filter. Ik heb common componenten gebruikt die ik had. Is het in dit geval ook beter mkp-condensatoren en metaalfilm-weerstanden te gebruiken?
Met de niet-geregelde DC-instelling bedoel je neem ik aan de 24V voeding!? Van de instabiliteit heb ik de afgelopen 10 jaar nog geen last gehad (mazzel?).
Henry S. : ik zal binnenkort een paar foto's maken. Het ziet er niet uit!! Ik heb geen bescherming voor mijn boxen ingebouwd. Wellicht niet slim, ik wil mijn KEF Q35's liever niet kwijt.
Hoeben en Aart ook bedankt voor hun bijdrage/meedenken. LTSpice heb ik helaas geen ervaring mee.
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Diederick,
Kun je het schema 90° rechtsom draaien? Dat leest gemakklijker 
Ik probeer te kijken hoe het nu zit met die fase draaiende OpAmps.
Heb je bij één van de twee niet de inverterende en niet-inverterende ingang verwisseld?
Dat filter aan de ingang waar The Engineer het over heeft, is bedoeld om rf (o.a. van piraten) tegen te houden. Dat is zeker nodig als je ingang zodanig is geconfigureerd, dat hij detectie op gemoduleerde rf signalen geeft (Eigenlijk een kunstfout in het ontwerp). Aanvankelijk kwam dat bij veel Japanse HiFi (De echte, niet die DIN onzin) apparatuur voor. De Engelsen dimensioneerden de ingangen beter.
Tidak Ada: Nee toch, vlgs mij heb ik niet bij een van de opamps de ingangen verwisseld. De voedings+en- heb ik wel anders getekend bij beide opamps. De rf-storingen komen dus uit de ether en niet uit het net!? Schema heb ik 90 graden gedraaid.
Henry S.: Ik heb enige foto's toegevoegd.
The Engineer: Door de plaatsing van lowpass-filter "lijkt" spreiding van stereobeeld iets minder. Slecht filter? Lijkt zo omdat storingen uit geluid?
Tidal: ik bedoel natuurlijk ingangs+en- ipv voedings+en-
[Bericht gewijzigd door Henry S. op (6%)]
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
The Engineer
Waar rook is, is Roel. 5e jaars EE student @TU delft met een uit de hand gelopen buizenhobby!
Hoi Diederick,
Een goed geplaatst lowpass filter hoort geen extra klank toe te voegen. Waar precies heb je hem in gezet? Dat komt nog best kritiek. MKP en metaalfilm zijn uitstekende componenten, maar als ze niet op de goede plek zitten dan kan het zeker slecht gaan klinken.
Overigens zie ik dat je al een Alps RK271 potmeter hebt zitten, dus lekker laten zitten dat ding 
Wat ik bedoel met netafhankelijk, is dat de 230V in nederland ruim +/-5% mag verschillen. Die +/-5% komt ook aan de secundaire uit de trafo, welke jij gelijkricht. Die DC heeft ook, misschien iets minder of zelfs meer, +/-5% tolerantie gekregen. Hier van lijkt je vervolgens je bias referentie af met als gevolg weer +/-5% tolerantie op je bias. Je zou het verschil amper tot niet kunnen horen, of misschien juist heel sterk, maar over het algemeen is zo'n afhankelijkheid natuurlijk niet de bedoeling.
Overigens kan een netfilter ook geen kwaad. Maar gezien je erg open opbouw en lange bedrading heeft dat misschien nu niet direct nut.
ps, mooie speakers die kef 35, die zou ik zeker beveiligen.