Transistoren

Ja, maar die 50uA dat is de basisstroom. De stroom die door Rb1 loopt is natuurlijk groter.

Je kan de stroom door de basis spanningsdeler een factor vier tot tien maal groter nemen, die 50µA wordt dan 500µA, of te wel 0,5mA tot 0,2mA.

Een algemene tip.
Wat ik zelf vaak doe is het schema lekker groot tekenen en alle bekende spanninge, stromen en weerstanden erbij tekenen. Je ziet dan vaak dat een andere spanning of stroom uitgerekend kan worden. Als je die er vervolgens ook weer in tekent kan je zo door gaan tot je alles hebt.

@hardbass: Een uitstekende manier! En nog leuk ook; je ziet je eigen begrip gewoon groeien.

Overigens is dit geen praktisch schema. De bovenste basisweerstand naar de collector is prima, die stabiliseert nog een beetje bij temperatuurwijzigingen; maar de onderste naar massa is zinloos. Hij verslechtert alleen maar de stabilisatie.
Voorbeeld: links volgens de opgave, berekend met '10x de basisstroom in de weerstanden'; rechts met alleen Rc en Rcb.
Je ziet dat de collectorspanning in het rechterschema veel beter op zijn plaats blijft bij wisselende temperatuur (dus wisselende hfe).

(klik voor groter)

(Het gebruik van twee basisweerstanden in combinatie met een emitterweerstand is wél zinnig, en komt heel veel voor; meestal met de bovenste basisweerstand naar de voeding, maar naar de collector komt ook voor.)

Het jaar loopt op zn einde op de "hogeschool" en Nicky kan nog geen beginnersraagje oplossen van het LTS niveau. Zelfs als hij 20 tips krijgt en de zaak zo goed als opgelost is schijnt hij er nog steeds niets van te snappen. Waar was hij tijdens de les?

Hier helpt geen hulp, enkel een flinke bolwassing in de hoop dat hij zich herpakt. Iemand moet het durven zeggen, met pamperen komt hij ook niet verder.

Goede raad: Zoek deze zomer een vakantiejob bij AH. En probeer er te blijven. Tenzij je het volgend jaar over een heel andere boeg gooit.
Of zou het HTS niveau zo ineengstuikt zijn?
Op het einde van mijn eerste jaar HTS ging het al over circuits uitrekenen met complexe rekenwijze, Fourieranalyse, infinitesimaalrekening ,H, Y en Z parameters.

@ TS, Je zou Rb2 oneindig kunnen kiezen in dit geval, dan heb je het al bijna uitgerekend.
grotedikken heeft een eigen benadering van mensen, daar moet je even aan wennen.

Rwk, Ik zeg gewoon waar het op staat. Had de vraag van een LTSer gekomen of van een 14 jarige starter met elektronica, zou ik dat heel normaal vinden. Ik verwacht echter van iemand die een schooljaar HTS achter de rug heeft wel iets meer. Binnen twee a drie jaar is ie ingenieur en moet ie zelf kunnen ontwerpen of les geven.
Dit is heel basic. Niks integralen maar regeltje van drie, leer je in de lagere school!
Ik vraag me overigens af waarom leraren altijd van de dubieuze vragen stellen die dubbelzinnig te interpreteren zijn.
Volgens eigen zeggen om het nadenken van de studenten te stimuleren. Volgens mij omdat ze het zelf niet goed begrepen hebben.

Ik zeg gewoon waar het op staat.

Dat zeg ik daar moet je even aan wennen.

En ja leraren hebben ook hun eigen benadering, daar moeten we misschien ook aan wennen?

Edit: Stond te praten met een lerares (lagere (vrije)school) en haar stagaire, en die stagaire zegt zo "die wiskunde die in dat boek staat (vergelijkingen met meerdere onbekenden) weet ik zelf al niet meer hoe dat moet".
En de lerares zegt "oh dat heb ik ook nooit begrepen maar er zijn altijd slimme jongetjes in de klas die het al begrijpen en dan vraag ik of die het even uit willen leggen, en die doen dat veel beter dan ik".
Vond ik wel een leuke praktische benadering.

Het schema ziet er simpel uit maar is toch moeilijk.
Wiskundig is hij niet (eenvoudig) uit te rekenen, maar praktisch wel.
Je moet van een aantal aannames uitgaan, bijv RB2 kies ik oneindig ohm.
Dat geeft de meest stabiele situatie, zoals FET aangetoond heeft.
Bij een oneindige waarde van RB2 gaat alle basisstroom door RB1 en is dus nu ook uit te rekenen. Omdat je met de E12-serie zit te werken kan je de basisstroom door de collectorweerstand verwaarlozen. Wat maakt het nou uit of door de collectorweerstand 10,00 mA of 10,05 mA loopt? Wiskundig wel, maar praktisch niet.
Ik heb geleerd dat in deze schakeling de stroom door RB1 en RB2 10x zo groot gekozen wordt als de basisstroom. Dan is de invloed van de basisstroom verwaarloosbaar (dwz de basisstroom mag je op nul stellen, maar niet de stroom door de weerstanden RB1 en RB2).

Op 26 april 2018 17:56:45 schreef grotedikken:
Het jaar loopt op zn einde op de "hogeschool" en Nicky kan nog geen beginnersraagje oplossen van het LTS niveau. Zelfs als hij 20 tips krijgt en de zaak zo goed als opgelost is schijnt hij er nog steeds niets van te snappen. Waar was hij tijdens de les?

Hier helpt geen hulp, enkel een flinke bolwassing in de hoop dat hij zich herpakt. Iemand moet het durven zeggen, met pamperen komt hij ook niet verder.

Goede raad: Zoek deze zomer een vakantiejob bij AH. En probeer er te blijven. Tenzij je het volgend jaar over een heel andere boeg gooit.
Of zou het HTS niveau zo ineengstuikt zijn?
Op het einde van mijn eerste jaar HTS ging het al over circuits uitrekenen met complexe rekenwijze, Fourieranalyse, infinitesimaalrekening ,H, Y en Z parameters.

Tja, maakt wel uit of je HTS electronica doet of HTS werktuigbouw. Kan jij vakwerkconstructies van bruggen doorberekenen?

Op 27 april 2018 12:01:04 schreef ohm pi:
Ik heb geleerd dat in deze schakeling de stroom door RB1 en RB2 10x zo groot gekozen wordt als de basisstroom.

Dát was voor het schema met emitterweerstand.
In dit schema, zonder emitterweerstand, is de onderste basisweerstand niet alleen zinloos maar zelfs schadelijk.
Dit is dan ook geen praktische schakeling, en hij kwam in de gewone leerboeken daarom niet voor.

Inderdaad. de twee basisweerstanden op 10 x ib hebben als hoofdbedoeling de basis "stevig" vast te houden. Das alleen nuttig als de emittorspanning kan variëren met de temperatuur, wat in dit vraagstuk niet het geval is.

Op 27 april 2018 14:00:21 schreef Frederick E. Terman:
[...]Dát was voor het schema met emitterweerstand.
In dit schema, zonder emitterweerstand, is de onderste basisweerstand niet alleen zinloos maar zelfs schadelijk.
Dit is dan ook geen praktische schakeling, en hij kwam in de gewone leerboeken daarom niet voor.

De instelling met twee basisweerstanden stamt uit de tijd van de germanium transistors. De latere Si transistors hadden zo weinig lekstroom dat een weerstand tussen C en B voldoende was. Maar wel met emitter R, behalve stabiliteit geeft het ook mogelijkheden tot tegenkoppeling.

Kun je dan ook een schema tonen waar de schakeling precies zo is als in de opgave?
Ik kan me niet herinneren dat dit ooit zo is toegepast in een versterkerschakeling in gemeenschappelijke emitterschakeling.
Je kan natuurlijk gelijk hebben, Ge transistoren liggen heel ver achter ons. En omdat hier de opgegeven basisspanning 0.7V is, gaat het duidelijk om een Sitransistor.
Maar leg toch maar eens uit wat heeft die basis-emitter weerstand met de lekstroom te maken.Ik zie het niet direct.

Het schema van de opgave lijkt me zo al fout omdat als je de basis door een spanningsdeler op een bepaalde spanning brengt, bijvoorbeeld 0.7V, door de steile diodekarakteristiek de stroom door de basis sterk zal varieren met kleine veranderingen in de voedingsspanning.Wat uiteraard resulteert in nog grotere veranderingen in de collectorstroom en een ongewenste
verschuiving van het werkpunt.

Als je enkel één weerstand toepast, zal de bais stroom ook wel iets variëren met met de voedingsspanning, maar véél minder.

De emitter R heeft geen invloed op de lekstroom. Het ging dacht ik over de basisstroom? Maar ik ben wellicht niet duidelijk geweest

Uit een Ferranti boek https://www.eserviceinfo.com/download.php?fileid=66823

Op 27 april 2018 17:24:47 schreef RAAF12:
[...]

De instelling met twee basisweerstanden stamt uit de tijd van de germanium transistors. De latere Si transistors hadden zo weinig lekstroom dat een weerstand tussen C en B voldoende was. Maar wel met emitter R, behalve stabiliteit geeft het ook mogelijkheden tot tegenkoppeling.

Dat zal allemaal best. Maar op scholen, om het afkijken van een buurman zeg 6x minder waarschijnlijk te maken, is het gebruikelijk om in zo'n opgave net een kleine variatie van de topologie te verstoppen, zodat de formules die pietje heeft gevonden niet direct voor jantje gelden. Dus zo'n constructie die je kwa tempco makkelijk kan verbeteren met een weerstandje extra of anders aansluiten wordt dan alsnog gevraagd.

Toen ik studeerde moesten we een versterker doorrekenen. Ik had de stroom-stroom versterker. Anderen hadden stroom-spanning, spannings-troom of spanning-spanning.

Op 27 april 2018 14:00:21 schreef Frederick E. Terman:
[...]Dát was voor het schema met emitterweerstand.

De schakeling met een emittorweerstand van nul ohm heb ik ook niet behandeld gekregen. Je hebt met grafieken mooi aangetoond dat dit een slechte schakeling is. In de opgave speelt veranderingen van de transistoreigenschappen tgv temperatuur of stroom geen rol. De BE-spanning en versterkingsfactor blijven bij iedere temperatuur en stroom 0,7V.
De schakeling in de startpost is geen practische schakeling, dwz vrijwel niemand gebruikt hem. Voor zover ik kan overzien wordt deze schakeling alleen door leraren gebruikt om leerlingetjes te 'pesten'.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op (17%)]

@ohm pi, kan het ook zo zijn dat leraren deze opgaven geven om de leerlingen tot nadenken te triggeren? Er moet niet alleen een rekenkunstje worden bijgebracht. Het begrijpen van de techniek is zeker zo belangrijk.

Het grappige is dat juist in de germaniumtijd je heel vaak schema's zag met de twee-weerstanden-instelling. Bijna elk schema leek op dit:

Afgezien van de besparing van twee weerstanden had deze methode voor de hobbyist twee duidelijke voordelen:
- Je haalde verreweg de meeste versterking uit je (toch nog dure) transistor;
- De transistor stond gegarandeerd altijd in zijn actieve gebied te werken, ook bij sterk afwijkende stroomversterkingsfactoren.

Hoewel ik Ferranti niet durf tegenspreken, lijkt in elk geval in de wereld van Radio Bulletin en dergelijke de ontwikkeling minstens gedeeltelijk andersom te zijn gegaan: naarmate transistoren goedkoper werden, hoefde men niet meer de maximale versterking per transistor te hebben, maar had men liever een voorspelbare en stabiele versterking, zoals het schema met emitterweerstand levert.

Op 27 april 2018 20:33:03 schreef douwebakker:
@ohm pi, kan het ook zo zijn dat leraren deze opgaven geven om de leerlingen tot nadenken te triggeren? Er moet niet alleen een rekenkunstje worden bijgebracht. Het begrijpen van de techniek is zeker zo belangrijk.

Nou, niet alleen de leerlingetjes. Wij krijgen ook een herhalingscursus. ;-)

[Bericht gewijzigd door ohm pi op (35%)]

Ha, excuus, ik post door jullie uitwisseling heen. :)

Ik denk trouwens dat het met die idiote vragen en dat leerling pesten in het algemeen wel wat mee zal vallen. Maar hier krijgen wij natuurlijk alleen die paar twijfelgevallen te zien. Het grote merendeel van de vragen roept niet diezelfde weerstand (R? :)) op.

Op 27 april 2018 19:22:37 schreef RAAF12:
De emitter R heeft geen invloed op de lekstroom. Het ging dacht ik over de basisstroom? Maar ik ben wellicht niet duidelijk geweest [bijlage]
Uit een Ferranti boek https://www.eserviceinfo.com/download.php?fileid=66823

maar de lekstroom heeft na versterking wel invloed op de spanning over de emittorweerstand.. wat de stabilisatie ten goed komt.