100 jaar Radio

Ook leuk:Maak je eigen koolmicrofoon:https://www.youtube.com/watch?v=uAnlmoei_Co

Radio Blan had ook een zelfbouw project, met kool uit een batterij.....
https://nfor.nl/index.php?mode=thread&id=263707

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (71%)]

Idzerda wist na 2 maanden al van zijn FM modulatie. Dat zou nu een mooie mode zijn op de zowat lege kortegolf banden.. Bijv. Zo'n 30 khz breed, dan zit er nog wat hoog in.

Zwaai 30kHz

Idzerda patented a method for "narrow-band" FM (frequency modulation) transmissions.

Mooi werk van de man. Trots op NL :-)

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (24%)]

Hij bleef nieuwsgierig en dat koste hem uiteindelijk zijn leven...

Op 20 december 2019 15:14:40 schreef Frederick E. Terman:Een koolmicrofoon in serie met de antenneleiding van een zender is vervelend werken natuurlijk, en Idzerda gebruikte wat hij noemde 'een geheel nieuwe modulatievorm'. Hij sloot de microfoon ergens in het roostercircuit aan, en wij weten nu dat hij frequentiemodulatie maakte.

FM ten gevolge van veranderende Miller-capaciteit tussen rooster en anode op het ritme van het spraaksignaal? Of dat de inwendige capaciteit van de koolmicrofoon verandert op het ritme van het spraaksignaal.

De uitdrukking 'frequentiemodulatie' komt in het patent (octrooi) niet voor, en is ook door Idzerda niet gebruikt. Hij beschrijft alleen zijn 'nieuwe manier' van moduleren, en zegt wel dat door de weerstandsveranderingen van de koolmicrofoon, ook de afstemfrequentie van de roosterkring varieert.
Dat daarmee ook de uitgezonden frequentie verandert komt niet ter sprake; er werd van uitgegaan dat door de gewijzigde afstemming het uitgezonden vermogen werd gevarieerd.
In boeken en in de Wiki lees je dan wel over het 'FM-octrooi', maar dat woord is er dus later pas bij bedacht door de diverse schrijvers. Idzerda zelf dacht echt dat het een andere manier was om uiteindelijk AM te maken (waarbij het woord 'amplitudemodulatie' natuurlijk óók niet werd gebruikt - er bestond alleen 'modulatie' :)).

Vandaar ook dat, als de luisteraars klaagden over de modulatie, het nooit duidelijk werd wat nu het probleem was.
Er was al wel opgemerkt dat je niet óp, maar iets náást het signaal moest afstemmen, maar Idzerda heeft nooit uitgelegd waarom dat zo was.
Die modulatiekwaliteit (deels door de onbegrepen FM, maar ook doordat alleen koolmicrofoons gebruikt konden worden, die niet zo'n mooi geluid gaven) was een probleem, want waar zijn uitzendingen in 1919 nog een nieuwtje waren, was er in 1923 nog niets verbeterd, wat de nodige klachten opleverde.

'Echte' FM, met bijbehorende FM-detector in de ontvanger, komt pas bij Armstrong ter sprake. In die octrooien wordt de term wél gebruikt en uitgelegd.

Ik noemde Idzerda 'technisch geen hoogvlieger', dat is eigenlijk onhandig uitgedrukt; ik moet eerder zeggen 'theoretisch geen hoogvlieger'. Hij maakte bijvoorbeeld wel een radiolamp, wat natuurlijk knap is, maar die werkte alleen als telegrafiedetector. Je kon er geen telefonie mee ontvangen. De lampen van Bal (eveneens Nederlands) waren beter, maar Idzerda was een betere handelsman.
Pas in de samenwerking met Philips werden er betere lampen gemaakt - lees: Philips nam de ontwikkeling over.

Op 21 december 2019 01:20:12 schreef Thevel:
Hij bleef nieuwsgierig en dat koste hem uiteindelijk zijn leven...

Ik kan me dat heel goed voorstellen na 4 jaar bezetting waren Duitsers onderdeel het straatbeeld. Dat je de kapotte hightech raketneuzen met elektronica eens nader wil bekijken had ik ook gedaan. Helaas leefde ik toen nog niet.
Blijkbaar was Idzerda ongeduldig en had die niet eerst geobserveerd wanneer de bewakingstroepen langskwamen. Schade....
Vooruitzien en anticiperen probeer ik op mijn ouwe dag dat zo veel als mogelijk te perfectioneren. Haast is mijn grootste struikelblok. Daarmee maak je gauw fouten als het om precisiewerk gaat zoals nauwkeurig, zonder krassen metaal bewerken van frontjes. Uitbesteden aan een bedrijf kan maar dat is geen kunst. Wat uitdaging zoeken in mechanische kunstjes die nog niet zo goed gaan is een uitdaging!

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (28%)]

Ik las dat Idzerda eerst weggestuurd werd door de duitsers toen hij aan het kijken was wat er lag.
Vervolgens kwam hij op een ander moment terug, en werd hij (volgens sommige bronnen met raket-onderdelen in z'n zakken) wederom staande gehouden.

Tsja... Niet zo handig om terug te komen als je al eens door gewapende nazi's bent weggestuurd. Toen gebeurde natuurlijk het onvermijdelijke.
Ik vraag me af wat ie met de onderdelen wilde. Of het voor z'n eigen interesse was, of dat hij een nobele daad wilde verrichten en de onderdelen wilde overhandigen aan de geallieerden.

En wat Raaf12 zegt klopt wel een beetje, in ieder geval voor wat ik van m'n opa heb gehoord. Die woonde in Friesland. Daar slenterden wat verveelde duitse jongens rond die helemáál geen zin hadden om daar op het friese platteland te zijn. M'n opa had er weinig over te vertellen, omdat er gewoon heel weinig gebeurde daar. Er waren een paar soldaten en dat was het dan ook wel. De boerderijen draaiden rustig door.

Op "Jekels Jacht" over Idzerda:

Hanso Idzerda

Afl. 1•Wo 1 mei 22:15•42m•

Diederik Jekel gaat honderd jaar terug in de tijd. Hij brengt een ode aan Hanso Idzerda, die als eerste Nederlander een radio-uitzending maakte. Die uitzending, met alle techniek die daarbij hoort, gaat Jekel opnieuw maken.

Meer over uitzendingen over Idzerda op de NPO, zie https://npo.nl/start/zoeken?searchTerm=Idzerda.

Er wordt wel gezegd dat Idzerda de eerste was met omroep uitzendingen, echter de Amerikanen denken daar weer anders over. Zo ook de Russen welke beweren dat niet Marconi of nog Maxwell niet de eerste was met de ontdekking van de radio, maar volgens de Russen Popov dat was. De uitzendingen van Idzerda waren er echter eerder als de uitzendingen van de NSF welke een voorloper was van de NOS/NPO uit Hilversum/ Laren.

De Russen denken met "alles 'de eertse'" te zijn

Op zondag 5 mei 2024 17:54:58 schreef Tidak Ada:
De Russen denken met "alles 'de eertse'" te zijn

Wie niet. Veel dingen zijn een paar keer uitgevonden door redelijk onafhankelijke uitvinders. De communicatie tussen wetenschappers en techneuten ging toen ook wat moeizaam. Alles per brief, postkoets enz. De uitvinder met de grootste waffel en het beste commerciële inzichten en het meeste egoïsme heeft tenslotte zijn naam en patent er aan kunnen verbinden.

Edison heeft enorm veel patenten op zijn naam staan die niet door hem maar door zijn werknemers zijn uitgevonden. Westinghouse heeft ook enorm veel patenten verzameld maar die staan op naam van zijn werknemers en niet op de naam de heer Westinghouse.

Beide heren hadden vergelijkbare bedrijven die flink met elkaar concurreerden.

Vanmiddag gekeken,mooi programma,mooi stukje historie.Kijk daar hebben we nu die NPO voor nodig.

Inderdaad, leuk gedaan. Uiteraard bedoeld voor het algemeen publiek, maar ik waardeer het sterk dat er niet lacherig gedaan wordt over die 'nerds' die van alles van elektronica weten.

Inderdaad een leuk programma met een belangwekkend onderwerp en een programma dat de techneuten in hun waarde liet.
Waar ik niets van begreep was het uitstapje naar Dwingeloo. De EME contacten hebben niets met omroep(geschiedenis) te maken. Een zijpad zonder context

Ik vermoed dat ze te weinig materiaal hadden om de tijd van het programma vol te maken en dan maar een extra onderwerp 'iets met radio' erbij hebben gezocht.

Toch niet helemaal,zo weet de kijker nu ook wat moonbouncing is.Jaren geleden vertelde ik op een verjaardag een keer over moonbouncing.Ze lagen krom van de lach,ze geloofde het niet,ze dachten dat ik ze voor de gek hield... :)

Ik heb ook met plezier gekeken. De eerste serie 'Jekels Jacht' was toen ook leuk trouwens.

Ik vermoed dat ze te weinig materiaal hadden

Dat kan natuurlijk! Nu ja, misschien sloeg het niet zo erg op de rest van het programma, maar ik ben toch blij dat ze dan tenminste EME in Dwingeloo kozen. Da's in elk geval interessant!

Op zondag 5 mei 2024 16:48:00 schreef Martin V:
Er wordt wel gezegd dat Idzerda de eerste was met omroep uitzendingen, echter de Amerikanen denken daar weer anders over.

de Belgen ook :-) de eerste omroepuitzending vanuit Laken was er reeds voor Idzerda eraan begon.

Er staat ook nergens dat Idzerda de eerste ter wereld was. Dat maken we er hiér dan weer van. O-)
Hij deed de eerste omroepuitzending in Nederland, en zo staat het ook in de boekjes. Definitie van 'omroep' is dan: van te voren aangekondigd, op geregelde tijden, met een van te voren bepaalde programmainhoud.

Had trouwens 'Laken' (weet niet hoe de zender heette) ook zo'n publicatie van de programma's? Dan was dat ook omroep.

Op maandag 6 mei 2024 23:14:23 schreef Frederick E. Terman:
Er staat ook nergens dat Idzerda de eerste ter wereld was. Dat maken we er hiér dan weer van. O-)

Idd, zo wordt het wel eens verkondigd :-)

Op maandag 6 mei 2024 23:14:23 schreef Frederick E. Terman:
Er staat ook nergens dat Idzerda de eerste ter wereld was. Dat maken we er hiér dan weer van. O-)
Hij deed de eerste omroepuitzending in Nederland, en zo staat het ook in de boekjes. Definitie van 'omroep' is dan: van te voren aangekondigd, op geregelde tijden, met een van te voren bepaalde programmainhoud.

Had trouwens 'Laken' (weet niet hoe de zender heette) ook zo'n publicatie van de programma's? Dan was dat ook omroep.

Ja, ik heb het idd over wat als eerste "omroep" bestempeld werd, met aangekondigd programma etc.. ergens heb ik daarvan wel een kopietje in een of ander boek, door een Nederlander (intussen Nederbelg geloof ik..) geschreven , maar dat wordt zoeken :-).

Uit wikipedia:

Vanwege de vooraankondiging en het regelmatig uitzenden was deze tevens de eerste commerciële omroepuitzending ter wereld.[5] De eerste radio-uitzending ter wereld was het echter niet. De Canadees Reginald Fessenden was op kerstavond 1906 waarschijnlijk de eerste, en de Belgische ingenieur Robert Goldschmidt verzorgde van maart tot juli 1914 uitzendingen vanuit vanuit het Park van Laken.

Op zondag 5 mei 2024 21:00:50 schreef Hubie:
Vanmiddag gekeken,mooi programma,mooi stukje historie.Kijk daar hebben we nu die NPO voor nodig.

Precies, het trekt geen miljoenen kijkers maar dat moet niet uitmaken.

Idd een mooie reeks programma's, dit is de 2e serie, allemaal terug te kijken op NPO start.

Er is ook een mooi boek over Idzerda: https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.423233742.html/hanso-idzerd…

Op maandag 6 mei 2024 23:14:23 schreef Frederick E. Terman:
Er staat ook nergens dat Idzerda de eerste ter wereld was. Dat maken we er hiér dan weer van. O-)
Hij deed de eerste omroepuitzending in Nederland, en zo staat het ook in de boekjes. Definitie van 'omroep' is dan: van te voren aangekondigd, op geregelde tijden, met een van te voren bepaalde programmainhoud.

Had trouwens 'Laken' (weet niet hoe de zender heette) ook zo'n publicatie van de programma's? Dan was dat ook omroep.

Uit:
à Steringa-Idzerda
De pionier van de radio-omroep van uitgeverij de Muiderkring
Op bladzijde 12 bovenaan:

We kunnen dan ook met een gerust hart de door de heer Swierstra ontdekte NRC-advertentie het eerste programma noemen van de oudste radio-omroep ter wereld in de betekenis, welke algemeen aan het begrip "omroep" wordt gehecht.

De aankondiging van de eerste omroepuitzending was op 5 nov 1919. Over Laken wordt in dit boekje niet gesproken.

Ik zou wel wat meer over die Laken-uitzendingen willen weten; klinkt ook interessant. Als ook dat omroep volgens de definitie was, dan waren ze eerder.
Dat enthousiaste Muiderkring-boekje moet ik ook ergens hebben, maar kan het even niet vinden.

In Vijzelaar's 70 jaar radio-omroepzenders in Nederland staat 'eerste in Nederland'. Het Nederlandse historische overzicht in dat boek is heel volledig, maar de rest van Europa wordt alleen besproken in verband met de radioconferenties en frequentieplannen door de jaren heen.

e: ik vind nog wel dit knipsel uit het Limburgs Dagblad van 8 november 1969, ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van de omroep dat op de dag erna, 9 november, met een herdenkingsuitzending gevierd ging worden.