mvdk
Golden Member
In het topic over de TF zenders had ik een fotootje gedropt, ter illustratie van een van de oorzaken waarom in ZA zo vaak transportonderbrekingen zijn, en klanten geregeld daardoor in het donker zitten. De foto van de geëxplodeerde turbine casing.
Een turbine moest "ontgast" worden, en daarbij ging wat mis
Nou is er wel het één en ander over beschreven, hier in deze wiki:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterstofgekoelde_turbogenerator
https://en.wikipedia.org/wiki/Hydrogen-cooled_turbo_generator
In die engelstalige wiki word wel uiteengezet hoe de procedure gaat, maar er blijven nog wat onduidelijkheden voor me.
Is er iemand op het forum die voor z'n werk daar mee te maken heeft? Of heeft gehad? Of dit weleens heeft zien doen?
Het lijkt mij dat er een strikte werkvolgorde moet worden aangehouden, maar daar zijn hoogspanningsmensen wel mee bekend.
https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2285572#2285572
Het ontgassen is zo ongeveer de enige gevaarlijke periode, 100% waterstof zal niet ontbranden, een (beetje) naar buiten lekken is ook al niet heel spannend, het stijgt direct.
Lucht naar binnen is erg slecht, dan krijg je dat soort dingen van als op die foto's
Ik heb er naast een aantal gestaan, nooit bij betrokken geweest verder. Zo'n beetje alle grote(re) generatoren zijn waterstof gekoeld.
Of het purgen stuk bij de E of bij bedrijfsvoering ligt zal een beetje afhangen van de installatie. Ik gok meestal bij de laatste.
Ik heb gewerkt op de Maascentrale in Buggenum.
Toen ik daar werkte in 1986 , hadden we nog 3 draaiende Units.
De generatoren werden gekoeld met Waterstof gas, omdat dit 7 keer zoveel warmte kan bevatten als lucht.
Daar je dus een draaiende rotor hebt met spoelen (die worden bekrachtigd door de Opwekker en geregeld worden door het regionaal centrum/ netbeheerder MVar/Blindlast) heb je dus een overgang van H2 naar lucht, die overgang bevat een dichtingsring gemaakt van platina. en kost per stuk ongeveer € 100.000,=. Die dichtingsring is aangesloten op een dichtingsolieset,met een draaistroom motor of in geval van nood een gelijkstroom motor gevoed met accu's.
Deze dichtingsolie loopt aan waterstof zijde (in de generator terug in een opvangbak, en ook luchtzijdig. Boven die opvangbak heerst vacuüm (pompje) en wordt op het dak vd Turbine huis geloosd (dus niet met sigaretten gaan staan daar...
Bij een generator revisie, wordt door de (aankomend)werktuigkundige - dat was ik- door verdrijving m.b.v. Stikstof, aan de onderzijde vd generator toegevoerd, het H2 gas gaat via een ventiel het dak op.
Na het verdrijven wordt aan de bovenkant lucht toegelaten en wordt het stikstof...gedeeltelijk duw weggedreven ... (lucht bestaan voor 80% uit? ) Wel is belangrijk dat de generator stil staat, maar dit kan niet altijd, omdat meestal i.v.m. de hete turbine de machine op de torn staat.
Blaas je per ongeluk lucht in de generator wanneer deze vol H2 zit, dan loop je idd risico's.
Veel generatoren zijn tegenwoordig zowel in de stator als rotor met water gekoeld (demi) , en zit er een Geleidsbaarheid meter op µSiemens. Ook de machine schakelaar is gekoeld met "niet geleidend " water.
Het leukste vond ik nog altijd machine 4, helemaal op de hand regelen. Opstokken vd machine duurde meer dan 12 uur. ( Zondag avond 19h tot Maandag ochtend 7h , dan stond deze meestal net op het net met ongeveer 40 MegaWatt (Max 117)
Op de voorgrond het glijlager van Clauscentrale B (in revisie van 14 weken), daarachter op de as de vrij kleine dichtingsring van 100.000,= euro's.., daarachter zie je verderop de lei en loopschoepen vd compressor die het waterstofgas rond pomt.Het waterstofgas wordt weer gekoeld door de H2 koelers (Maas-water =hulpkoelwater).
De rotor van de generator weegt 70 ton, de stator 300 ton, Claus B kan 640 MegaWatt maken (geen koeltoren bedrijf). Ga je de rotor meer bekrachtigen om meer blindlast op te wekken dan wordt de rotor heter, waardoor de H2 ook weer warmer wordt.
de kerncentrale in Borsele Bs30 maakt rond de 450 MW, continue en draait meestal cos phi van 1. (Geen Blindlast)
Even een mannetje in Claus B, wikkelkoppen reparatie.
En een oude foto van de dichtingsolieset van Maascentrale 6
mvdk
Golden Member
Dank u voor uw bijdrage. En voor de foto's
Daar in ZA word elk foutje wat gemaakt word ernstig bekritiseerd door de verbruikers, want die merken het onmiddellijk. Hier in NL heeft uitval van een hele centrale meestal geen merkbare consequenties voor het hele land, daar wel. Er was eerder eens een incident bij die ene nucleair plant die ze daar hebben, een bout was losgeraakt of blijven liggen in de turbine. Daar werd toen sabotage vermoed.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
de clauscentrale, dat was ook zonde van de renovatie toen idd. 1 unit compleet gerenoveerd en een jaar later ging de stekker uit die hele centrale omdat deze met de energie prijzen toen niet meer rendabel kon draaien.
Op 10 september 2021 01:18:34 schreef mvdk:
Dank u voor uw bijdrage. En voor de foto'sDaar in ZA word elk foutje wat gemaakt word ernstig bekritiseerd door de verbruikers, want die merken het onmiddellijk. Hier in NL heeft uitval van een hele centrale meestal geen merkbare consequenties voor het hele land, daar wel. Er was eerder eens een incident bij die ene nucleair plant die ze daar hebben, een bout was losgeraakt of blijven liggen in de turbine. Daar werd toen sabotage vermoed.
In NL wordt op elke machine - naar rato- een draaiende reserve gereserveerd, dat reserve is net zo hoog als op dat moment zwaarste draaiende machine ( bv Clauscentrale =640 MW ), als de snelsluit valt van zo'n machine , loopt de machine uit op de nog aanwezige stoom in de turbine, op het moment dat de machine vermogen gaat opnemen, wordt de lang of korte terugwatt aangesproken en gaat de machine/ hoogspannings-schakelaar open.
Op iedere machine zit een FVR regeling, Frequentie-Vermogens Regelaar. Op het moment dat dus in het hele afzet gebied ( voor NL is dat Europa ) 640 MW mist , ziet je dat in de Frequentie, die daalt. In eerste instantie zal dus de Frequentie-regelaar op de kop vd Turbine, de Regelklep verder doen openen. (mist de installatie op Einddruk geregeld is) Dit gebeurd overal in heel Europa.
( Behalve dan op de PV , en Windmolens ?, en Landen die met een gelijkstroom verbinding gekoppeld zijn. (Noorwegen, GB)
De productie maatschappij die verantwoordelijk is voor het op dat momentt gevraagde vermogen zal dan, als zij dat kunnen, eigen vermogen opregelen (Vermogens-regeling). En als ze dat niet kunnen op de markt direct vermogen inkopen (wat bv op maandag morgen om 10h (spits -1) heel duur is....).
In Nederland is zowat alles dubbel uitgevoerd, wat betreft het hoogspanninsnet. Zwart en wit en tussen GTB en Ehv (400kV) zelfs een derde circuit : grijs.
Wat ik niet snap, is dat Tennet accoord is gegaan met het lukraak plaatsen van PV installatie's (ook bij Woningen!) zonder dat deze te regelen zijn, desnoods digitaal : AAN of UIT.
Ik heb gehoord dat het al paar keer tot zeer kritische situaties zijn gekomen.
En er zijn niet veel mensen die Netherstel training (Uni Duisburg) hebben gehad.
Of mijn papieren nog wat waard zijn? Rode en Gele Certificaten...
-chefke-
300 gram motivatie -> kop van de hamer!
Op 9 september 2021 23:02:24 schreef PeterBoomhut:
Op de voorgrond het glijlager van Clauscentrale B (in revisie van 14 weken), daarachter op de as de vrij kleine dichtingsring van 100.000,= euro's.., daarachter zie je verderop de lei en loopschoepen vd compressor die het waterstofgas rond pomt.Het waterstofgas wordt weer gekoeld door de H2 koelers (Maas-water =hulpkoelwater).De rotor van de generator weegt 70 ton, de stator 300 ton, Claus B kan 640 MegaWatt maken (geen koeltoren bedrijf). Ga je de rotor meer bekrachtigen om meer blindlast op te wekken dan wordt de rotor heter, waardoor de H2 ook weer warmer wordt.
de kerncentrale in Borsele Bs30 maakt rond de 450 MW, continue en draait meestal cos phi van 1. (Geen Blindlast)
Gaaf interessante foto`s nooit geweten dat er een compressor op de as zit om de waterstof te laten circuleren.
heb je nog meer foto`s ?
mvdk
Golden Member
Ik zie dat ik in m'n startpost een paar foutjes heb staan.
Het gaat om de generatorcasing, niet om de turbinecasing. De turbine staat er achter, nog redelijk ongeschonden, met die twee stoompijpen bovenop.
Op 10 september 2021 08:13:47 schreef PeterBoomhut:
In Nederland is zowat alles dubbel uitgevoerd, wat betreft het hoogspanninsnet. Zwart en wit en tussen GTB en Ehv (400kV) zelfs een derde circuit : grijs.
Er is ergens een verbinding met een vierde circuit: paars. Ik weet alleen niet meer waar dat is.
Op 10 september 2021 08:13:47 schreef PeterBoomhut:
[...]In NL wordt op elke machine - naar rato- een draaiende reserve gereserveerd, dat reserve is net zo hoog als op dat moment zwaarste draaiende machine ( bv Clauscentrale =640 MW ), als de snelsluit valt van zo'n machine , loopt de machine uit op de nog aanwezige stoom in de turbine, op het moment dat de machine vermogen gaat opnemen, wordt de lang of korte terugwatt aangesproken en gaat de machine/ hoogspannings-schakelaar open.
Op iedere machine zit een FVR regeling, Frequentie-Vermogens Regelaar. Op het moment dat dus in het hele afzet gebied ( voor NL is dat Europa ) 640 MW mist , ziet je dat in de Frequentie, die daalt. In eerste instantie zal dus de Frequentie-regelaar op de kop vd Turbine, de Regelklep verder doen openen. (mist de installatie op Einddruk geregeld is) Dit gebeurd overal in heel Europa.
( Behalve dan op de PV , en Windmolens ?, en Landen die met een gelijkstroom verbinding gekoppeld zijn. (Noorwegen, GB)
De productie maatschappij die verantwoordelijk is voor het op dat momentt gevraagde vermogen zal dan, als zij dat kunnen, eigen vermogen opregelen (Vermogens-regeling). En als ze dat niet kunnen op de markt direct vermogen inkopen (wat bv op maandag morgen om 10h (spits -1) heel duur is....).In Nederland is zowat alles dubbel uitgevoerd, wat betreft het hoogspanninsnet. Zwart en wit en tussen GTB en Ehv (400kV) zelfs een derde circuit : grijs.
Wat ik niet snap, is dat Tennet accoord is gegaan met het lukraak plaatsen van PV installatie's (ook bij Woningen!) zonder dat deze te regelen zijn, desnoods digitaal : AAN of UIT.
Ik heb gehoord dat het al paar keer tot zeer kritische situaties zijn gekomen.
En er zijn niet veel mensen die Netherstel training (Uni Duisburg) hebben gehad.
Of mijn papieren nog wat waard zijn? Rode en Gele Certificaten...[/quoteIk heb die cursus ook gevolgd, nooit nodig gehad. En Tennet heeft volgens mij geen eigen centrales.En ze zijn toch het net aan het aanpassen? Dat meen ik begrepen te hebben.
Op 10 september 2021 07:22:30 schreef testman:
de clauscentrale, dat was ook zonde van de renovatie toen idd. 1 unit compleet gerenoveerd en een jaar later ging de stekker uit die hele centrale omdat deze met de energie prijzen toen niet meer rendabel kon draaien.
Hmja, dat besluit tot sluiten was puur politiek.
C is ondertussen alweer wat jaren vol in bedrijf overigens.
Op 10 september 2021 08:20:17 schreef -chefke-:
[...]Gaaf interessante foto`s nooit geweten dat er een compressor op de as zit om de waterstof te laten circuleren.
heb je nog meer foto`s ?
Geen idee, of hier in het algemeen interesse in is? (Foto's)
Hier een voorbeeld van een Werkgebied-meter (ben de naam even kwijt) van de Generator van Moerdijk en Amer 91
Ik vond de echte meters toch leuker, dan deze digitale versie:
Je kan zien dan zo'n Generator niet alleen Mega-Watt (MW) maakt ook ook redelijk hoeveelheid Blindlast MVAr zowel Inductief als Capacitief kan maken. Inductief krijg je vaak problemen met de temperatuur vd rotor of H2 alarm (druk of temperatuur), capacitief is goed opletten, als namelijk de inductieve net-belasting verminderd gaat de Generator werkpunt steeds meer naar "links", totdat de machine door onderbekrachtiging van het net schakelt, of nog erger door de fasen heen maait, dat kost minimaal je lagers van de hele Turbo.
Als trouwens de machine door de Vermogensschakelaar tript, heb je wel even een probleem, de Snelsluit gaat wel dicht maar de stoom in de Turbine is nog niet uitgewerkt: Toerental
Leuk dingetje:
De bekrachtiging van de Generator van Claus A en B , vind plaats door een opwekker die aan de achterzijde vd generator is aangekoppeld (flens) met daarin 4 grote "stekkers" die de gelijkstroom naar de rotor brengen. De opwekker is borstelloos en bestaat uit (mee)roterende Thyristoren (voor de gelijkrichting), die thyristoren worden Radiografische gestuurd en zodoende de bekrachtings-stroom.
[Bericht gewijzigd door PeterBoomhut op (15%)]
Even (niet helemaal)offtopic:Buggenum is toch helemaal gesloopt?Ik kom er niet meer dagelijk langs, daarvoor deze vraag.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
Op 10 september 2021 14:31:55 schreef mel:
Even (niet helemaal)offtopic:Buggenum is toch helemaal gesloopt?Ik kom er niet meer dagelijk langs, daarvoor deze vraag.
als ik zo op streetview kijk is de centrale van buggenum idd helemaal plat. het 150KV schakelstation ligt er nog wel langs.
mvdk
Golden Member
Aan PeterBoomhut, die ik zo dankbaar ben voor z'n terzake bijdrage:
Is het nog goedgekomen met uw meetinstrument uit het andere topic?
Als u uw emailadres in uw profiel zet, stuur ik een mailtje.
Heb nog iets staan waar ik van af wil.
Nu we toch iets off topic raken: De oudste 150kV verbinding tussen twee stadscentrale's, de z.g. oliedrukkabels langs de A13, zijn niet meer.
Vermoedelijk lagen ze in de weg met dat nieuwe verkeersplein wat daar gaat verrijzen nabij de Ackerdijcksepolder. De oliedrukhuisjes, (hadden status industrieel erfgoed, maar wat betekent dat tegenwoordig?) zijn al verdwenen.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
Op 10 september 2021 19:08:14 schreef mvdk:
Nu we toch iets off topic raken: De oudste 150kV verbinding tussen twee stadscentrale's, de z.g. oliedrukkabels langs de A13, zijn niet meer.
Vermoedelijk lagen ze in de weg met dat nieuwe verkeersplein wat daar gaat verrijzen nabij de Ackerdijcksepolder. De oliedrukhuisjes, (hadden status industrieel erfgoed, maar wat betekent dat tegenwoordig?) zijn al verdwenen.
als dat die stenen huisjes met pannendak waren langs die sloot en bij de rustplaats verderop, dan zijn die tussen medio 2018 en medio 2019 verwijderd..
Op 10 september 2021 14:31:55 schreef mel:
Even (niet helemaal)offtopic:Buggenum is toch helemaal gesloopt?Ik kom er niet meer dagelijk langs, daarvoor deze vraag.
Buggenum is inderdaad al een hele tijd geleden gesloopt:
http://schumulder.nl/theo/Maascentrale%20Buggenum.htm
Ik meen dat de Willem Alexander Centrale ernaast ook al is gesloopt,
dat was een kolenvergasser/proefcentrale.
boomhutjes@hotmail.com
Mijn officiële mailadres niet hier, daar veel rare jongens dan rare mails sturen.
[Bericht gewijzigd door PeterBoomhut op (30%)]
Op 10 september 2021 08:20:17 schreef -chefke-:
[...]Gaaf interessante foto`s nooit geweten dat er een compressor op de as zit om de waterstof te laten circuleren.
heb je nog meer foto`s ?
Ik hoop dat ik niet de belasting vd server teveel opschroef? en/of de Forumregels niet overtreed.
Bij deze:
Unit 4, had maar weinig elektronica;
Ketelhuis: Een buizenversterker voor de stroomdrukregeling voor strang 1 en 2. De ketel werd geregeld met olie (Sulzer), met een onrustoliepomp (olie aangedreven) tegen de statische weerstand van zuigers. (het leek wel of de hele ketel aan het zingen was). De poederkoolmolens werden door een lucht-aangedreven "radio" regeling. (weer geen elektronica...) , de zware stookolie werd geregeld door?, de diesel-lucifers ter plaatse door de ketel-machinist AHA! : een PT100 NTC, die de vonkengenerator uit zette als het brandertje op temperatuur was. .
Het zou kunnen zijn , dat de roetblazers door een elektronische regeling werden gedaan. De vliegastransport , ik meen door relaiskast met een beetje elektronica in de relais (vertraagd opkomend en afvallend)
Turbinehal/pompenvloer: Dichtingsolieset: relais,Turbine: Olie (acaniakast?) De toerenverstelmotor en vermogensregelaar: de aansturing zal denk ik elektronische zijn geweest. Ik weetb trouwens niet of de machine op Einddruk kon, alle eenheden stonden namelijk op Voordruk (Ketel leidend), alleen MC6 heeft meen ik even op einddruk gestaan met regeling op afstand : Unix, SAT, FVR, LEO, de landelijke regeling door Tennet in Arnhem, maar de machine was te traag om te kunnen meedraaien.
Zelfs de Demi installatie (30m3 per uur) was relais geregeld)
Je kan dus zeggen dat Unit 4 EMP proof was!
Martin V
Telefunken Sender Systeme Berlin
In mijn zelfgebouwde kerncentrale had ik een soortgelijk probleem.
Het koelsysteem van de generatoren heb ik toen opnieuw ontworpen en gebouwd.
Het probleem is intussen opgelost.
Op 11 september 2021 04:15:40 schreef Martin V:
In mijn zelfgebouwde kerncentrale had ik een soortgelijk probleem.
Het koelsysteem van de generatoren heb ik toen opnieuw ontworpen en gebouwd.
Het probleem is intussen opgelost.
En de kerncentrale heb jij in je tuin? 
Op 11 september 2021 04:15:40 schreef Martin V:
In mijn zelfgebouwde kerncentrale had ik een soortgelijk probleem.
Het koelsysteem van de generatoren heb ik toen opnieuw ontworpen en gebouwd.
Het probleem is intussen opgelost.
En ja ik ken het probleem, begrijp je helemaal...
Dus jij hebt een "Schnelle Bruter"?
-chefke-
300 gram motivatie -> kop van de hamer!
Op 11 september 2021 03:18:20 schreef PeterBoomhut:
[...]Ik hoop dat ik niet de belasting vd server teveel opschroef? en/of de Forumregels niet overtreed.
Bij deze:
Unit 4, had maar weinig elektronica;
Ketelhuis: Een buizenversterker voor de stroomdrukregeling voor strang 1 en 2. De ketel werd geregeld met olie (Sulzer), met een onrustoliepomp (olie aangedreven) tegen de statische weerstand van zuigers. (het leek wel of de hele ketel aan het zingen was). De poederkoolmolens werden door een lucht-aangedreven "radio" regeling. (weer geen elektronica...) , de zware stookolie werd geregeld door?, de diesel-lucifers ter plaatse door de ketel-machinist AHA! : een PT100 NTC, die de vonkengenerator uit zette als het brandertje op temperatuur was. .
Het zou kunnen zijn , dat de roetblazers door een elektronische regeling werden gedaan. De vliegastransport , ik meen door relaiskast met een beetje elektronica in de relais (vertraagd opkomend en afvallend)
Turbinehal/pompenvloer: Dichtingsolieset: relais,Turbine: Olie (acaniakast?) De toerenverstelmotor en vermogensregelaar: de aansturing zal denk ik elektronische zijn geweest. Ik weetb trouwens niet of de machine op Einddruk kon, alle eenheden stonden namelijk op Voordruk (Ketel leidend), alleen MC6 heeft meen ik even op einddruk gestaan met regeling op afstand : Unix, SAT, FVR, LEO, de landelijke regeling door Tennet in Arnhem, maar de machine was te traag om te kunnen meedraaien.
Zelfs de Demi installatie (30m3 per uur) was relais geregeld)
Je kan dus zeggen dat Unit 4 EMP proof was!
Super bedankt voor de foto`s en de informatie geweldig
en het stuk over de defecte generator geweldig om te lezen!
Nog een paar foto's (Minolta X700)
De eerste foto (Agfamatic4000 pocket)is het branderbordes van Mc4, stond altijd in de brand bij het het opstoken. Je ziet afsluiters van Diesel, Zware-olie, en Purgeerstoom, en Afsluiter om de Zware-stookolie-Lans schoon de blazen. Wat zo helder oplicht, zijn steenkool stofdeeltjes.
Bij de met Blauwe asbest (Crocidoliet) bedekte Turbine, zie je vooraan 1 van de rode snelsluiten vd Hogedruk Turbine, rechts het regelventiel. De machine moest je (Zoals bijna alles) met de hand inklinken. Het regelen gebeurde niet in de stoomwacht (Bij Mc5 en MC6 wel) op toeren draaien deed de Turbine-machinst, Synchroniseren deed de schakelbordwachter.Is best leuk om te doen.
1 vd 3 fasen Step-up Trafo 223MW/3 bij 12kV =Ampère?
Bij deze sprak het buchholzrelais aan.
En een poederkoolmolen bij MC 4
[Bericht gewijzigd door PeterBoomhut op (17%)]