137/230 Volt netten in België en Nederland. Zijn die er nog?

Op 8 september 2023 19:33:43 schreef Roetzen:
[...]
Maar was het dan ook een 2x110 net? A lá VS?

Zou ik niet kunnen bevestigen (ik was te jong) maar ik weet wel nog dat je van beide aansluitingen (bvb. in een lampfitting) een 'drill' kreeg als je ze aanraakte onder spanning.
Ik heb regelmatig aan de netspanning 'gehangen' (zowel privé als professioneel), van 110V schrok ik erg, van 220/230V was mijn arm minstens 5 minuten quasi verlamd...

Mijn hogervermelde grootvader elektricien testte de aanwezigheid van netspanning (110V) met de achterkant van zijn vingers (hij had waarschijnlijk een heel hoge huidweerstand).

In de jaren '20-30 van vorige eeuw en achteraf installeerde hij elektriciteit in huizen en boerderijen (West-Vlaanderen, omgeving Ardooie/Lichtervelde/Roeselare en omstreken), meestal één lampfitting in de keuken met een gloeilamppeertje).
Hij heeft lange tijd elektrische strijkijzers verkocht en gerepareerd (was toen een noviteit!).

Op 8 september 2023 19:33:43 schreef Roetzen:
[...]
Maar was het dan ook een 2x110 net? A lá VS?

Je bedoelt zoiets:
https://en.wikipedia.org/wiki/Split-phase_electric_power
Denk niet dat ze dat in Den Haag hadden. Dan zit je met het probleem dat een klein bedrijfje in zo'n straat geen krachtaansluiting kan krijgen, of tegen hogere kosten voor het e bedrijf. (eigen trafo).

Op 8 september 2023 22:19:03 schreef F_S:
Volgens mij zijn er in wallonië nog best veel plaatsen met 3*230V
Vrienden in de buurt van Namen hebben dit b.v. nog.

Heel veel. Is ook logisch was de eerste geïndustrialiseerde regio op het continent na het VK.

Op 9 september 2023 07:24:04 schreef Turbokeu:
[...]ik weet wel nog dat je van beide aansluitingen (bvb. in een lampfitting) een 'drill' kreeg als je ze aanraakte onder spanning.

Dus je kreeg een optater van de éne aansluiting, en dacht toen dus niét 'Afblijven blijkbaar!', maar in plaats daarvan: 'Zou de andere aansluiting dat óók doen?'
Kijk, dat is de ware wetenschappelijke aard.

bron: xkcd

Toevallig sta ik nu op een camping in België met zo'n stelsel; ik meet 235V tussen de twee stroomvoerende aansluitingen, en 133V van elke aansluiting naar de aarde.

We hadden het kastje opengemaakt om te kijken wat voor automaat erin zat, en dat was de aanleiding voor de metingen.

ik hoop dat er ook een brugje zit van F2 of F3 naar N, want anders heeft die testknop nog nooit gewerkt. en dan kan je je ook afvragen of de rest wel veilig is

Op 9 september 2023 23:50:39 schreef SparkyGSX:
We hadden het kastje opengemaakt om te kijken wat voor automaat erin zat, en dat was de aanleiding voor de metingen.

En zo te zien zijn het gekoppelde automaten met beide geleiders beveiligd. Leuk dat je zo'n camping gevonden hebt. Ze bestaan dus echt!

en dan kan je je ook afvragen of de rest wel veilig is

Heb je de staat van die kast bekeken ... dat moet je alles zeggen wat je wilt weten

Ziet er bedroevend slecht uit.
Maar de grootste fout zit er al sinds de aanleg (toen het er wat beter uit heeft gezien)

De kast is NIET dubbel-geisoleerd uitgevoerd.
De buitenkast moet ook beveiligd zijn door een 30 mA aardlekschakelaar!

Op 9 september 2023 12:11:37 schreef Frederick E. Terman:
[...]

Hahaha...
Men zegt wel: De wijsheid komt met de leeftijd.
Als ik terugdenk aan alle stommiteiten die ik als kind/adolescent/tiener/volwassene gedaan klopt dit toch redelijk (van mezelf denk ik dat de wijsheid rond de 40-50 jaar begonnen is).

Op 10 september 2023 11:01:14 schreef Toeternietoe:
Ziet er bedroevend slecht uit.

Die kast heeft duidelijk met open deur in weer en wind gestaan. Gacia automaten zijn relatief recent en om die in dergelijke toestand te zien is wel frappant.

De kast is NIET dubbel-geisoleerd uitgevoerd.
De buitenkast moet ook beveiligd zijn door een 30 mA aardlekschakelaar!

Die kast heeft heel wat gebreken maar dat zijn geen vereisten. Bovendien is dat hoogstwaarschijnlijk een mobiele kast. Geen idee hoe dat op campings zit. Waar zit Evelo nu.

In een oud vademecum electrotechniek, paste in de succes agenda, uit de vijftiger jaren vond ik een overzicht wat er toen nog allemaal afweek van de 220/380 V draaistroomnetten.

Gelijkstroom kwam nog voor op enkele waddeneilanden, maar ook nog gedeeltelijk in sommige grotere plaatsen.

Draaistroom, 127/220 V nog in een groot aantal plaatsen, ook draaistroom 3 x 220 V. Ook enkele bijzondere spanningen, b.v. Eijgelshoven 150/260 V, draaistroom zonder nul. En ook bijzonder in een gedeelte van Enschede en omliggende plaatsen 220/500 V.

Ik kocht deze aanvulling voor de agenda in 1956, denk ik.
Lex

Ik zit hier.

Inderdaad, op de foto afgegaan is er vanalles mis met die kast.

- geen 30mA voor de stopcontacten, verplicht op een camping.
- Welke beveiligingen zitten er hogerop in de installatie? Van waar komt de voeding? Openbare teller of eigen cabine?
Nog een differentieelstroominrichting hogerop want inderdaad een metalen kast.
- de automaten zijn niet geïdentificeerd, een schema zal er waarschijnlijk dan ook wel niet zijn.
- ’vliegende draden’, niet geplaatst volgens goed vakmanschap.
- staat er een bordnummer, dienstspanning, gevarenpictogram op de kastdeur? Niet zichtbaar op de foto.
- Kast is enkel toegankelijk voor bevoegde ba4/ba5 personen. Dat een campingbezoeker de kast openkrijgt is raar.

Op 10 september 2023 12:19:35 schreef evelo:
Ik zit hier.

Inderdaad, op de foto afgegaan is er vanalles mis met die kast.

- geen 30mA voor de stopcontacten, verplicht op een camping.
- Welke beveiligingen zitten er hogerop in de installatie? Van waar komt de voeding? Openbare teller of eigen cabine?
Nog een differentieelstroominrichting hogerop want inderdaad een metalen kast.
- de automaten zijn niet geïdentificeerd, een schema zal er waarschijnlijk dan ook wel niet zijn.
- ’vliegende draden’, niet geplaatst volgens goed vakmanschap.
- staat er een bordnummer, dienstspanning, gevarenpictogram op de kastdeur? Niet zichtbaar op de foto.
- Kast is enkel toegankelijk voor bevoegde ba4/ba5 personen. Dat een campingbezoeker de kast openkrijgt is raar.

geen plaat voor de componenten, goedkope rommel aan automaten gebruikt en gewone VD als kastbedrading. die lijkt overigens even dik als de voeding van de kast. kast an sich lijkt een eldon, wat geen slechte is, maar voor deze functie wel.. de 300mA aardlek heeft een niet werkende testknop iig, de nul is nodig voor de testknop..

@FET: saved, dank <g>.

En wat een rommelige, vuile kast inderdaad. Maar ja, 'tis een camping...
daar wordt alles vuil en "moet" alles goedkoop. Ik had het niet veel
anders verwacht.

OT: Ik ben ook benieuwd naar of er in .nl gespleten eenfasenetwerken
waren. Over het algemeen wil ik ook wel kwijt dat tegenwoordig de
meeste huisapparatuur met dusdanig lage spanningen werkt, dat die,
voorheen "achterlijke", 110V tegenwoordig helemaal niet zo'n slechte
keuze meer lijkt.

Op 8 september 2023 11:55:35 schreef Roetzen:

Naar verluid worden in België voor 3x230 Volt ook wel de rode 6H versie gebruikt die eigenlijk alleen voor 230/400 Volt bedoeld is.

Precies. Er zijn in Belgie nog genoeg 3x230V netten. De gebruikte Ceeforms zijn meestal de standaard rode voor 3x400V. Die zijn namelijk beter leverbaar en goedkoper.

In Nederland is nergens meer 3x230V (of het zou een bizarre uitzondering ergens moeten zijn, maar die tel ik niet mee)

Hoe zit dat eigenlijk in Baarle-Hertog en Baarle-Nassau?

In ieder geval lijken de CEEforms ontworpen door een echte bureaucraat,
die er heilig in gelooft dat mensen alles moet worden voorgekauwd.

En dat wordt (blijft?) dan ook zo.

Meer en meer vind ik al die verschillende stekkers maar onzin. Zelf uit
je doppen kijken als je een zware verbinding maakt, lijkt me toch wel
beter. Want je ziet wat er gebeurt: men standaardiseert toch wel op de
meest gangbare stekkers. Ook als een bureaucraat dat heel naar vindt.
En dat geeft vroeger of later ongelukken: de stekkers waren toch
hetzelfde?

EDIT: aanv. over stekkers

lang niet overal hebben in den beginne nog 220V 3F netten gelegen in NL. bij een vorig werkgever werd een oude nutskabel gebruikt die nog was gelegd toen dat nog een gemeente straat was. die GPLK kabel kwam ik al tegen op tekeningen uit 1954 maar lag er al sinds de jaren 30 en was 4x70mm2 met staalmantel. er hingen nog wat kasten uit de jaren 40 en 50, ook die waren met 4 geleiders en aarde uitgevoerd. als de keuze met de aanleg indertijd nog 3x220V was, dan bleef dat ook nog wel even zo. menig net in die tijd is al meteen 3x380V aangelegd. dat was een keuze die hier in het zuiden al vaak 3x380V werd. in de randstad was die keuze vaker nog 3x220V, andere netbeheerder andere denkwijze.

Het was zelfs niet overal AC.

In de VS trouwens ook niet. Vandaar "split phase": dat kan mooi over de
bekabeling voor het bestaande Edison-DC-systeem (+100V,0V,-100V). Nieuwe
kabels trekken was zo maar beperkt nodig.

Op 10 september 2023 19:50:56 schreef schaafuit:
In ieder geval lijken de CEEforms ontworpen door een echte bureaucraat,
die er heilig in gelooft dat mensen alles moet worden voorgekauwd.

Inderdaad, ze zijn 32A. En zekeringen van 32A zijn eigenlijk niet fatsoenlijk te koop (automaten wel beter). Beter was een rating geweest van 35A dat is tenminste een normale afzekerwaarde.

Dus als je een 35A groep hebt mag je er geen CEEforms 32A aan hangen want wordt bij een scope10 keuring afgekeeurd.

Er zijn trouwens ook gele CEEforms, weet even zo niet of het 3h of 9h is. Heb ik pas nog eens in mijn handen gehad. Moeten speciaal besteld worden, zo goed als nergens standaard op voorraad.

-edit- Die gele zijn toch voor 110V dacht ik?
Yep: 110V 4h uitvoering.

Ik heb zelfs gelezen over paars en wit.

De regenboogvlag is er niks bij.

Op 10 september 2023 19:49:36 schreef GJ_:
[...]Precies. Er zijn in Belgie nog genoeg 3x230V netten. De gebruikte Ceeforms zijn meestal de standaard rode voor 3x400V. Die zijn namelijk beter leverbaar en goedkoper.

En dat vind ik dus net zo dom als wat wij in Nederland doen met de Perilex die bij kooktoestellen zowel voor 3 fasen 230/400 Volt wordt gebruikt als voor de 2x16A enkelfase 230 kookgroep. Het mag nooit zo zijn dat als de stekker past, het toch kapot kan gaan door de verkeerde spanning.

Dat die blauwe 9h ceeform voor 130/230 duurder en minder goed leverbaar is, is een kip en ei kwestie. Ze zijn duurder en minder goed leverbaar omdat ze weinig gebruikt worden. Als men gewoon consequent het juiste blauwe 9H materiaal zou gebruiken voor 3x220 zou er ook navenant veel vraag naar zijn en zouden ze niet significant duurder zijn dan de rode...

Op 10 september 2023 21:21:18 schreef henri62:
[...]
-edit- Die gele zijn toch voor 110V dacht ik?
Yep: 110V 4h uitvoering.

Yep. Ik heb er een in mijn verzameling.

Maar dat die lastig verkrijgbaar zijn is wel verklaarbaar. Waar wordt er nog 110 Volt gebruikt?

Zie hier de CEE form klok:

https://www.ceesockets.com/wp-content/uploads/2018/08/clock-map.png

Sorry, niet helemaal mee eens. Vergelijkbare situaties zijn heel lang
erg goed gegaan, dankzij gepaste oplettendheid van gebruikers. Die
oplettendheid mag je ook tegenwoordig bij krachtstroom echt wel
verwachten.

De reden dat Perilex voor zoveel ellende zorgt, is volgens mij eerder
omdat het materiaal eruit ziet als een grotere schuko, waardoor het een
relatief huiselijke en veilige verbinding lijkt.

Lijkt. En dat was het ook, tot een of andere lulhannes bedacht dat het
ook wel voor zo'n rare dubbele kookgroep kon worden gebruikt. Toen was
het hek van de dam, en kreeg je fratsen als ventilatorbesturingen over
Perilex.

Als men *dat* van te voren had geweten, had men Perilex-spul
waarschijnlijk veel "zwaarder" ogend (en aanvoelend) gemaakt, zodat er
voor het inpluggen meer zou worden nagedacht.

Op 10 september 2023 22:40:38 schreef Roetzen:
[...]
Yep. Ik heb er een in mijn verzameling.

Maar dat die lastig verkrijgbaar zijn is wel verklaarbaar. Waar wordt er nog 110 Volt gebruikt?

Op veel schepen volgens mij wel.

Aan de andere kant van de Grote Vijver wordt het natuurlijk ook veel
gebruikt, maar daar trekken ze zich van CEEform bar weinig aan.