Z-Match antenne tuner

Bedenk wel dat die 'FRI-match' werkt doordat de kring op een aantal frequenties tegelijk resoneert. In een andere schakeling zouden we dat 'valse resonanties' noemen; hier worden ze gebruikt.

De extra resonanties ontstaan doordat delen van de spoel als het ware apart worden afgestemd in het nogal ingewikkelde schema. Het effect daarvan op de hele schakeling wordt vooral bepaald door de koppelfactor (k) tussen de delen van de spoel, en wel door de afwijking van deze k met 1.

Voor luchtspoelen kan die k bijvoorbeeld ergens tussen 0,2 en 0,3 liggen; de afwijking van 1 bedraagt dan tussen 0,8 en 0,7, een variatie van ca. 7 % rond de middenwaarde dus.
Bij ringkernen is de koppeling zeer vast, en kan dan bijvoorbeeld variëren tussen 0,95 en 0,98. Het verschil met 1 zou dan tussen 0,05 en 0,02 liggen, en dat is een variatie van ca. 60% rond de middenwaarde.

De ligging van de hogere resonanties kan dus bij luchtspoelen een klein beetje afwijken per bouwsel, maar bij ringkernspoelen een heleboel.
Het gebeurt daardoor vaak dat de gebouwde FRI-match wel op de lage, maar niet op de hoge frequenties werkt zoals bedoeld.

Het ontwerp is daardoor nogal onzeker nabouwbaar.
Natuurlijk zien we op die site wel reacties van succesvolle bouwers, maar ik ken ook heel wat amateurs die zo'n ding aan de kant hebben gegooid, of - positiever - weer uit elkaar hebben gehaald om van de onderdelen een 'gewone' transmatch te bouwen.

(Een bijkomend punt is dat door de zware koppelingen tussen de windingen op een ringkern, de circulerende 'kortsluitstromen' van de deelresonanties nogal hoog worden, zodat de verliezen hoger liggen dan verwacht. Pas dus op voor verhitting van de spoel.
In het algemeen kun je een luchtspoel wél 'verkleinen' door een deel ervan kort te sluiten, maar mag dat bij een ringkernspoel niét; en de FRI-match doet dit voor sommige frequenties toch.)

--
Vaak is het goed om van te voren een lijstje te maken van dingen waaraan je transmatch moet voldoen. Voor één band met een bepaalde antenne kun je bijvoorbeeld altijd volstaan met iets veel eenvoudigers.

En nogmaals: met luchtspoelen werken maakt alles ook veel simpeler. Niet dat er met ringkernen op zich iets mis is, maar ze aftakken maakt alles erg gecompliceerd.

Ha hansjo,

Even gekeken maar er staan er veel op heb je een bepaald type op het oog ?
Ik heb vroeger toen ik mijn 40 meter langdraad had wel een tuner gebouwd wat ik nog weet is dat de,
aarde ( in dit geval wel aarde ) zeer belangrijk is !
Ik had ook daar later een aarde laten slaan door het RAB dit vloeit voort uit het feit dan in de CATV ( kabel televisie ) bij,
elk wijkcentrum een aarde aanwezig moet zijn.....

Op die site zie ik veel spoelen met aftakkingen nee echt leker werken zeker vandaag de dag met alle QRM van PVI gebruikers.
Als je niet uitkijk resoneerd die constructie overal maar geen ervaring ik had een andere opzet.
Als je nu vraag hoe werkt mijn tuner dat is lang geleden 45 jaar maar..... als ik het niet meer weet dan kan ik,
wel zeggen dat ik niet laaiend was.

PS: @Frederick E. Terman heeft de problemen rond ( valse ) resonantie al benoemd prima.

Groet,
Henk.

Geef mij de Kroko Tuner maar!
https://www.circuitsonline.net/forum/view/142008#highlight=kroko+tuner

VrGr Rob

Beste Electron920.

Ik wil een G5RV antenne installeren tot 40 m (10 15 20 en 40M).

Ik maak gebruik van een YAESU FT840 transceiver. Deze is wel tuner voorbereid doordat de bediening op het voorpaneel zit en een koppeling op het achterpaneel, maar alleen geschikt voor een Yaesu FT10.

Aangezien deze FT10 moeilijk aan te komen is wil ik zelf een tuner bouwen.
Deze moet ik dan wel handmatig bedienen.

Groetjes

Van die G5RV wordt vaak beweerd dat hij zonder tuner op de verschillende banden gebruikt kan worden.
Je hoort echter ook dat het een lastige klus is dat ook echt voor elkaar te krijgen.

Met het oorspronkelijke artikel dat deze antenne beschrijft is niets mis. Daarin wordt nauwkeurig beschreven wat de antenne kan en niet kan. De auteur deed ook helemaal niet of het ding op alle banden zonder tuner kan werken; al die dingen zijn er later (door enthousiaste amateurs, maar ook door verkopers) bij verzonnen.
Mét tuner kun je er prima mee werken. Maar....

Als je nu dus tóch een tuner gaat gebruiken, laat dan dat hele G5RV-verhaal vallen, en hang gewoon een dipool op zo groot als je kwijt kunt, voed hem met die symmetrische lijn, en pas hem aan met een krokotuner (nou ja, een nette uitvoering daarvan dan).
Dan kun je op elke frequentie werken die je maar wilt, het werkt altijd, en de afmetingen kun je vrij kiezen - natuurlijk niet te klein.

Je kunt dan nog wat winst behalen door niet die plastic '450 ohm' lijn te nemen - die geeft nogal verliezen -, maar zelf, van hetzelfde draad als je voor de antenne gebruikt, een 'kippenladder' te maken. De impedantie maakt dan immers niets meer uit.