Dubbele spanning uit 1 trafo wikkeling

Op zondag 14 januari 2024 16:58:53 schreef Bobosje:
Het is potentieel gevaarlijk om een trafo alleen op de positieve helft of negatieve helft van de sinus stroom te laten leveren. De kern raakt op den duur in verzadiging door de DC stroom die door de secundaire wikkeling van de trafo loopt door de a-symetrische belasting. De trafo kan er op den duur mee stoppen met alle gevolgen van dien.
Alleen voor zeer kleine a-symetrische belastingen (Iload vele malen kleiner dan Inom secundair) gaat dit vrij lang goed.

Ik weet niet wie je dat heeft ingefluisterd, maar in de vorige eeuw was het niet ongewoon de trafo maar op een halve alternatie te belasten, graetz bruggen met buizen , das lastig. zolang je trafo niet overbelast, gaat het goed.

Op zondag 14 januari 2024 18:06:13 schreef Arco:
[...]
Ik heb wel eens 25Hz op een trafo gezet. (gemaakt door om en om een sinus wel/niet door te laten)
De DC component was genoeg om de trafo binnen 30 seconden door te laten branden...

Dat heb je ook niet goed aangepakt. Het had wel gewerkt als je ook de polariteit van de aangeboden sinus telkens omwisselt.
Dus zo:


  ___/\  ____  /\____/\  ____  /\___
       \/    \/        \/    \/

ipv zo:

  ___/\  ____/\  ____/\  ____/\  __
       \/      \/      \/      \/

@kris: het was in de buizentijd vrij gebruikelijk om dubbelzijdig gelijk te richten met de middenaftakking aan massa.

Even een praktijkvoorbeeld. Bij digitale besturing van modelspoorbanen wordt de schakeling zoals getoond in de eerste berichten vaak toegepast om symmetrische spanningen te krijgen. Vooral bij Märklin. Het protocol dat Märklin gebruikt is echter sterk asymmetrisch, kan in het uiterste geval een factor 7 schelen. Dit werkt ook door in de stromen die de trafo moet leveren.
Een typisch vermogen van deze trafo's is 54 VA, terwijl de daardoor gevoede centrale 3 A bij 18V kan leveren. De trafo heeft dus geen overcapaciteit. Desondanks heb ik nog nooit gehoord dat een trafo daardoor in de gloria is gegaan.

Op zondag 14 januari 2024 21:41:25 schreef ohm pi:

Op zondag 14 januari 2024 18:06:13 schreef Arco:
[...]
Ik heb wel eens 25Hz op een trafo gezet. (gemaakt door om en om een sinus wel/niet door te laten)
De DC component was genoeg om de trafo binnen 30 seconden door te laten branden...

Dat heb je ook niet goed aangepakt. Het had wel gewerkt als je ook de polariteit van de aangeboden sinus telkens omwisselt.
Dus zo:


  ___/\  ____  /\____/\  ____  /\___
       \/    \/        \/    \/

ipv zo:

  ___/\  ____/\  ____/\  ____/\  __
       \/      \/      \/      \/

Interessant dat je het zegt, zo had ik het bericht van Arco niet geïnterpreteerd (niet goed genoeg gelezen duidelijk). Helaas gaat deze methode ook niet werken. Ik weet niet precies wat Arco aan het doen was, maar het probleem dat je hier wordt veroorzaakt is vergelijkbaar met waarom grote trafo's soms stoppen of automaten doen doorslaan.

Transformatoren zien er voor het net uit als een parallelschakeling van een spoel en de belasting achter de transformator. Als je er niets op aansluit zal je dus een bijna zuiver inductieve karakteristiek krijgen. Deze magnetiseringsstroom is hetgeen dat verzadiging veroorzaakt, niet de stroom die veroorzaakt wordt door de secundaire belasting. Sluit je er nu een continue wisselspanning op aan zal de stroom 90° achter gaan lopen op de spanning, maar afhankelijk van waar in de sinus je inschakelt zal je een inschakelverschijnsel krijgen waarbij de stroom door de transformator niet symmetrisch is en de kern verzadigt omdat die maar net genoeg magnetische energie kan bevatten voor "90° aan sinus". Dit effect is dus het ergst als je inschakelt op het nulpunt van de sinusspanning, en het minst als je op de piek inschakelt. De magnetiseringsstroom zou in het geval van continugebruik op dat punt ook 0 zijn geweest.

Wat beide golfvormen die je toont doen is dit opstartverschijnsel elke keer dat je spanning aanbrengt herhalen. Als je een transformator langere tijd achter elkaar op wisselspanning hebt staan dempt het opstartverschijnsel uit door de energie te dissiperen in de gelijkstroomweerstand van de primaire wikkeling. Dat kan met de thermische massa van een transformator probleemloos omdat het niet 25 keer per seconde gebeurt, maar kost vaak wel een groot aantal netcycli om weg te dempen. Het verklaart wel dat Arco gelijkstroom zag, en jouw methode zal de gelijkstroom die hij zag omzetten in een net zo grote wisselstroom die de transformator ongeveer net zo hard zou doen doorbranden.

Je methode verergert een ander, gerelateerd maar kleiner probleem: kernmagnetisatie. Het staal in de kern kan op het moment dat de stroom het grootst is (op het nulpunt van de spanning) licht gemagnetiseerd raken. Het materiaal is gekozen om niet makkelijk gemagnetiseerd te raken, maar doet dat toch een beetje, zeker als hij in verzadiging is geraakt. Als je de transformator naderhand weer inschakelt telt deze voormagnetisatie op bij enige magnetisering die door de aangebrachte spanning wordt veroorzaakt. Wat je in jouw systeem doet is de kern telkens een beetje gemagnetiseerd achterlaten, om die vervolgens de volgende cyclus weer in dezelfde polariteit aan te sturen. In dit specifieke geval zal de transformator sowieso eerst in de andere polariteit verzadigd zijn geweest, dus dit effect zal waarschijnlijk insignificant zijn.

Inschakelen op de piek van de sinus zal het probleem met een onbelaste trafo oplossen, helaas is dat een stuk lastiger als er vervolgens ook iets aan de andere kant van de trafo zit waar je rekening mee moet houden. Zit daar een brugcel-/elcocombinatie dan ga je daar problemen krijgen met stroompieken. Verder moet de aansturing van de transformator zo goed zijn dat je geen asymmetrie in de aangebrachte spanning genereert. Vervelend is namelijk dat als er een gelijkstroomcomponent je transformator in gaat je extern niet kan zien of dat het gevolg is van de aangesloten belasting of de magnetiseringsstroom, maar het laatste wel een probleem is. Kortom, dit soort aansturing is erg lastig om goed te krijgen.

Op zondag 14 januari 2024 22:56:00 schreef maartenbakker:
@kris: het was in de buizentijd vrij gebruikelijk om dubbelzijdig gelijk te richten met de middenaftakking aan massa.

Of een enkele wikkeling met bijv. een EZ81. Ik heb een NOS AX50 liggen daar moet ik toch eens wat mee gaan doen!

Vanaf pakweg 1964 zag je steeds meer selenium brugcellen in buizenspul verschijnen, veel goedkoper dan gelijkrichtbuizen en geen gloei nodig. Hier zetten ze 2 wikkelingen parallel, in de Amroh Duette stereo zelfbouw versterker. Duette is dan weer een toepasselijke naam!

Op zondag 14 januari 2024 18:06:13 schreef Arco:
[...]
Ik heb wel eens 25Hz op een trafo gezet. (gemaakt door om en om een sinus wel/niet door te laten)
De DC component was genoeg om de trafo binnen 30 seconden door te laten branden...

eigenlijk heb je 25 keer per seconde de trafo door zijn inrusch stroom gejaagd. geen wonder dat ie dat niet leuk vond.

Op zondag 14 januari 2024 22:56:00 schreef maartenbakker:
@kris: het was in de buizentijd vrij gebruikelijk om dubbelzijdig gelijk te richten met de middenaftakking aan massa.

ja, die waren er ook in grote getale, maar je moet Bobosje niet teveel tegen argumenten geven :-)

[Bericht gewijzigd door kris van damme op (29%)]

Hoe werkt het dan als je een grote trafo regelt met een triac aan de primaire kant?
Op het werk word zo een watergekoelde 32kW puntlas trafo geregeld. Je ziet het ook heel soms in voedingen. Zo had ik een 0 - 600V voeding.

Op zondag 14 januari 2024 16:49:49 schreef bprosman:
Het zou om zo'n 3,5...4A (totaal) gaan.
Het is een 28V wikkeling en de (eventueel) gewenst uitgangsspanningen zijn +12V en -12V

Ik zou voor een andere oplossing gaan, je rendement is erg laag: De maximale gelijkstroom is maar 0,28 keer de maximaal toegestaande wisselstroom van je trafo.

https://www.hammfg.com/pdf/5c007.pdf

Op zondag 14 januari 2024 19:50:27 schreef Kruimel:
Het is ook enorme onzin, transformatoren verzadigen niet door gelijkstroom, maar door gelijkspanning.

Ook door gelijkstroom. De ruststroom van een single-ended buizenversterker gaat door de uitgangstrafo en gedraagt zich als een stroomtrafo (ook nooit zonder belasting gebruiken, dat alleen zonder uitgangssignaal). Een normale trafo is ongeschikt, deze trafo heeft een luchtspleet om kernverzadiging te voorkomen.

Op maandag 15 januari 2024 18:34:54 schreef benleentje:
Hoe werkt het dan als je een grote trafo regelt met een triac aan de primaire kant?

Volgens mij moet dan de trafo overgedimensioneerd worden.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (11%)]

Op maandag 15 januari 2024 19:10:45 schreef Henry S.:
Ook door gelijkstroom.
De ruststroom van een single-ended buizenversterker gaat door de uitgangstrafo en gedraagt zich als een stroomtrafo (ook nooit zonder belasting gebruiken, dat alleen zonder uitgangssignaal). Een normale trafo is ongeschikt, deze trafo heeft een luchtspleet om kernverzadiging te voorkomen.

Die anodegelijkstroom die je hier noemt wordt niet doorgetransformeerd naar de secundaire wikkeling. Als je een nettransformator via een enkelzijdige gelijkrichter met een (gesuperponeerde) gelijkstroom belast, dan wordt deze gelijkstroom wel getransformeerd naar de primaire kant. Deze gelijkstromen (in amperewikkelingen) heffen elkaar op zodat daardoor geen verzadiging optreedt.

Op maandag 15 januari 2024 12:51:07 schreef Kruimel:
[...]Interessant dat je het zegt, zo had ik het bericht van Arco niet geïnterpreteerd (niet goed genoeg gelezen duidelijk). Helaas gaat deze methode ook niet werken. Ik weet niet precies wat Arco aan het doen was, maar het probleem dat je hier wordt veroorzaakt is vergelijkbaar met waarom grote trafo's soms stoppen of automaten doen doorslaan
.....
Kortom, dit soort aansturing is erg lastig om goed te krijgen.

Op maandag 15 januari 2024 17:48:05 schreef kris van damme:
..
eigenlijk heb je 25 keer per seconde de trafo door zijn inrusch stroom gejaagd. geen wonder dat ie dat niet leuk vond.
..

Ik ben bang dat 'mijn' methode ook niet werkt. Ik ken de schakeling van Arco niet en ook niet de belasting die hij erop aangesloten heeft.
Uiteraard kan je niet zeggen, ik onderdruk de helft van de 230V-perioden, dus ik mag daarom de primaire spanning verdubbelen.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op (39%)]

Op maandag 15 januari 2024 19:10:45 schreef Henry S.:
[...]
Ik zou voor een andere oplossing gaan, je rendement is erg laag: De maximale gelijkstroom is maar 0,28 keer de maximaal toegestaande wisselstroom van je trafo.

[bijlage]

https://www.hammfg.com/pdf/5c007.pdf

Maar het ging wel om tweemaal enkelzijdig gelijkrichten. Je houd dan wel twee keer de genoemde spanning over. Het is op die manier weinig minder efficiënt. Deze getallen zijn verraderlijk omdat ze gewoon de metingen zijn van een testopstelling zonder enige informatie over de gebruikte trafo of elco. Deze getallen zijn geen berekeningen en kunnen nogal verschillen per opstelling.

Ook door gelijkstroom. De ruststroom van een single-ended buizenversterker gaat door de uitgangstrafo en gedraagt zich als een stroomtrafo (ook nooit zonder belasting gebruiken, dat alleen zonder uitgangssignaal). Een normale trafo is ongeschikt, deze trafo heeft een luchtspleet om kernverzadiging te voorkomen.

Mijn kennis van buizenradio's is beperkt, en ik snap deze situatie niet helemaal. Als de ruststroom door de trafo gaat bewijst dat IMHO juist dat een trafo niet verzadigt door gelijkstroom. In dit geval krijg je dan een asymmetrische clipping, die je minder hoorbaar kan maken door een kernspeet te implementeren. Het klinkt mij als een kostenbesparende oplossing uit een tijd dat extra actieve onderdelen in een versterker erg duur waren. Je kunt een transformator met stroom aansturen, maar dan moet je ergens een compensatie inbouwen omdat je daarmee impliciet een hoogdoorlaatfilter bouwt. Ik vermoed dat deze versterker vol zal hebben gezeten met truukjes om deze smerigheden zo veel mogelijk tegen elkaar weg te kunnen strepen. Ik vermoed dat de lekinductie van de trafo daar ook een functie in heeft.

Op maandag 15 januari 2024 18:34:54 schreef benleentje:
Hoe werkt het dan als je een grote trafo regelt met een triac aan de primaire kant?
Op het werk word zo een watergekoelde 32kW puntlas trafo geregeld. Je ziet het ook heel soms in voedingen. Zo had ik een 0 - 600V voeding.

Geen idee eigenlijk, zal ook wel aan de specifieke omstandigheid liggen. Puntlastrafo's zijn een gevalletje apart doordat je ze kort en in kortsluitregime gebruikt. Je kunt dan wel fase-aansnijding doen, als je maar zorgt dat je dat elke cyclus op dezelfde plek doet en nooit voor de piek van de sinus inschakelt. De beperkte tijdsduur van typisch puntlassen zal er voor zorgen dat een kleine asymmetrie niet escaleert. De hoeveelheid ijzer in de kern en koper in de windingen heeft meestal ook een andere verhouding.

Voedingen met thyristors (want dat zijn het meestal) regelen vaak aan de secundaire kant en dan heb je het probleem van DC offset niet. Vanaf de secundaire kant kan je een transformator niet verzadigen zonder stroom terug te leveren. Met een trafo met een grote lekinductie kan je fase-aansnijding op de dalende helft van de sinus toepassen. De stroom zal door de lekinductie worden begrensd en is zo best voorspelbaar te regelen. Als je controle hebt over de lekinductie van de trafo (door bijvoorbeeld magnetische shunt toe te passen) kan dat best goed werken zonder risico op kernverzadiging.

Elektuur heeft eens primaire regeling in een labvoeding geïmplementeerd en leggen het in het artikel uit, maar ik snap de werking niet echt. Ik hoor dat mensen die hem hebben gebouwd er wel problemen mee hadden. Jammer, want het klonk als een leuke voeding en zal wel wat gekost hebben om te maken.

Bij een primaire thyristor/triac regeling schakel je de transformator ofwel vlak na de nuldoorgang in, waarbij er dus in de periode heel kort daarvoor stroom in de andere richting verlopen heeft, of je schakelt in de buurt van of na de top van de sinus in, waar het probleem minder groot is, want de integraal van de spanning tot aan de nuldoorgang is kleiner. De kern overdimensioneren helpt natuurlijk ook. Voor zoiets zou je een 400V transformator kunnen gebruiken op 230V, of één of meerdere secundaire wikkelingen in serie zetten met de primaire.

Op maandag 15 januari 2024 20:53:04 schreef Kruimel:
[...]Maar het ging wel om tweemaal enkelzijdig gelijkrichten. Je houd dan wel twee keer de genoemde spanning over. Het is op die manier weinig minder efficiënt. Deze getallen zijn verraderlijk omdat ze gewoon de metingen zijn van een testopstelling zonder enige informatie over de gebruikte trafo of elco. Deze getallen zijn geen berekeningen en kunnen nogal verschillen per opstelling.

Dit zijn algemene waarden. Idd, ben je met twee keer gelijkrichten economischer bezig. Maar de maximale stroom drukt wel een stempel. Ik denk dat de trafo eerder verzadigt overbelast dan dat de TS verwacht.

Mijn kennis van buizenradio's is beperkt, en ik snap deze situatie niet helemaal. Als de ruststroom door de trafo gaat bewijst dat IMHO juist dat een trafo niet verzadigt door gelijkstroom. In dit geval krijg je dan een asymmetrische clipping, die je minder hoorbaar kan maken door een kernspeet te implementeren. Het klinkt mij als een kostenbesparende oplossing uit een tijd dat extra actieve onderdelen in een versterker erg duur waren. Je kunt een transformator met stroom aansturen, maar dan moet je ergens een compensatie inbouwen omdat je daarmee impliciet een hoogdoorlaatfilter bouwt. Ik vermoed dat deze versterker vol zal hebben gezeten met truukjes om deze smerigheden zo veel mogelijk tegen elkaar weg te kunnen strepen. Ik vermoed dat de lekinductie van de trafo daar ook een functie in heeft.

Oei, dat zijn nogal wat aannames. Nee, de schakeling is niet meer dan een spanningsgeregelde buis in serie met een uitgangstrafo. Het zijn echt trafo's met luchtspleet*. En daarvoor heb je voor dezelfde zelfinductie meer koper en ijzer nodig. Je wilt genoeg zelfinductie voor je laag, en zo weinig capaciteit voor je hoog, dus worden speciale wikkelpatronen toegepast = duur. Zie ook https://meettechniek.info/instrumenten/stroomtrafo.html dit betreft de overdracht van de wisselspanning.

*Het probleem is de gelijkstroom, afhankelijk van de stroom krijg je dan een magnetisch veld, constante stroom = constant veld, en met een hoge zelfinductie een sterk magnetisch veld. Met een gesloten kern verzadigt de kern veel sneller dan met een kern met lichtspleet, die laatste heeft een veel hogere magnetische weerstand.
https://meettechniek.info/vademecum/magnetische-circuits.html
http://server.idemdito.org/blog/histo/radio/tube/tube-amp4c2.htm
http://server.idemdito.org/blog/histo/radio/tube/tube-amp4c4se.htm

Als de trafo in verzadiging raakt, dan wordt deze ten eerste warm/heet, ten tweede zakt de zelfinductie in elkaar tot de gelijkstroomweerstand.

Een smoorspoel in een voeding (C-L-C) heeft het zelfde probleem.

Is allemaal voor de TS niet van toepassing, maar dit moest er even uit.

Disclaimer: Hopelijk is het zo een beetje duidelijker, uitleggen in tekst is niet mijn forté.

Edit: Achtergrondinfo (leesvoer) toegevoegd.

Bij een primaire thyristor/triac regeling schakel je de transformator ofwel vlak na de nuldoorgang in, waarbij er dus in de periode heel kort daarvoor stroom in de andere richting verlopen heeft,

Als je de nuldoorgang van de stroom bedoelt ben ik het een beetje met je eens. Het zou inderdaad kunnen dat ze de magnetiseringsstroom van de trafo verminderen door de nuldoorgang kunstmatig langer te maken (de plaatjes impliceren dat wel), maar dan zit je nog steeds met het probleem dat als je de triac inschakelt je de laadstroom van de elco's moet leveren. In de grafieken in dat Elektuur-artikel lijken ze alleen de magnetiseringsstroom te tonen, maar niet de laststroom, die veel groter gaat zijn. Ik kon de schakeling niet doorgronden zelfs na lang staren. Dat ze daar met een 2x22V/5,11A trafo een 200W voeding maken is sowieso erg gedurfd. Volgens mij is het een misgedacht principe dat gewoon niet goed kan werken.

Op zondag 14 januari 2024 14:27:04 schreef bprosman:
Top , Dank.

De buffer elco moet dan wel groter omdat er per kant een halve sinus mist ?

Hoi Bram,

Als deze vraag bestemd was voor de Radio Bulletin Transistor Curve Tracer (1987 02) waar een +/- 15V spanning wordt gebruikt (Gokje, omdat jij hiermee bezig was):

De suggestie van ARCO (fig 0) is helemaal vergelijkbaar met het oorspronkelijke design van Elektuur (1989-12) voor hun versie van een vergelijkbare Transistor Curve Tracer.
De Thai Tracer (een verbeterde variant van de Elektuur tracer gebruikt een nettere oplossing met een trafo met midden aftakking (fig.02)

Dit is IMHO een betere oplossing, omdat er toch aardige stromen worden gevraagd.
Het oorspronkelijke RB design gebruikte ook exact deze dubbelfasige dubbele +/- 15V voeding.

Ik zou dus persoonlijk dit oorspronkelijk RB ontwerp aanhouden.

Op maandag 15 januari 2024 22:37:47 schreef Kruimel:
In de grafieken in dat Elektuur-artikel lijken ze alleen de magnetiseringsstroom te tonen, maar niet de laststroom, die veel groter gaat zijn. Ik kon de schakeling niet doorgronden zelfs na lang staren. Dat ze daar met een 2x22V/5,11A trafo een 200W voeding maken is sowieso erg gedurfd. Volgens mij is het een misgedacht principe dat gewoon niet goed kan werken.

Sine heeft deze voeding geprobeerd, daar is het bij gebleven ;).

Dat kan ik me zo op het eerste gezicht voorstellen inderdaad, ik denk niet dat dit goed kan werken. Ik ben het totaal niet eens met je vorige post:

Op maandag 15 januari 2024 22:37:12 schreef Henry S.:
Dit zijn algemene waarden. Idd, ben je met twee keer gelijkrichten economischer bezig. Maar de maximale stroom drukt wel een stempel. Ik denk dat de trafo eerder verzadigt dan dat de TS verwacht.

Een transformator verzadigt niet door de secundaire last, dat is een misvatting. Het enige wat je aan de secundaire kant kan doen is de transformator overbelasten, maar dat effect is volledig resistief. Als je twee keer zo veel stroom trekt zal het verliesvermogen kwadratisch stijgen op dezelfde manier dat dit voor bedrading geldt. Het feit dat er een magnetisch circuit betrokken is, is volledig irrelevant. Hier is het stijgen van de RMS stroom het probleem: de stroom wordt getrokken in een relatief korte tijd.

*Het probleem is de gelijkstroom, afhankelijk van de stroom krijg je dan een magnetisch veld, constante stroom = constant veld. Met een gesloten kern verzadigd de kern veel sneller dan met een kern met lichtspleet, die laatste heeft een veel hogere magnetische weerstand.
https://meettechniek.info/vademecum/magnetische-circuits.html

Als de trafo in verzadiging raakt, dan wordt deze ten eerste warm/heet, ten tweede zakt de zelfinductie in elkaar tot de gelijkstroomweerstand.

Nee, het is juist andersom: de zelfinductie daalt en daardoor stijgt de stroom en het gevolg is dat het ding heet wordt. Verzadiging op wisselspanning is ook geen doorlopende toestand, dat gebeurt elke cyclus opnieuw. Als er een extra gelijkstroom in het spel is zal de verzadiging op de pieken van slechts één polariteit te zien zijn. Een transformator verzadigt niet als je er een gelijkstroom door doet vloeien die kleiner is dan de piekstroom in wisselspanningsbedrijf en zal niets doen met de transformator.

Een smoorspoel in een voeding (C-L-C) heeft het zelfde probleem.

Dat heeft er niets mee te maken.

Ik heb wat linkjes aan de post toegevoegd.

En het feit blijft dat er zonder ruststroom geen luchtspleet nodig is. Ook niet als je een balanseindtrap+trafo met ruststroom gebruikt, dan compenseren de twee ruststromen elkaar.

Zal ik eens naar kijken, altijd interessant. :)

Het is jammer dat deze plaatjes verdwenen zijn, maar Sine had ooit eens heel mooi in beeld wat er gebeurt bij het verzadigen van (in dit geval) een magnetrontrafo in deze post uit 2007: Sine in "Magnetron Transformator". Misschien heeft hij de foto's nog ergens en verschijnen ze ooit weer, maar ik vrees ervoor.

Op maandag 15 januari 2024 22:54:25 schreef Kruimel:
Een transformator verzadigt niet door de secundaire last, dat is een misvatting. Het enige wat je aan de secundaire kant kan doen is de transformator overbelasten, maar dat effect is volledig resistief.

Klopt, dat is geen verzadiging, maar overbelasting.
Aangepast.

Leuke artikelen, de grafieken zijn heel waardevol voor het begrip, kijk ook eens aan wat ze er over zeggen:

Gelukkig (als men van geluk kan spreken...) veroorzaakt de eindbuis eveneens vervormingen, die de vervormingen door de transformator enigszins beperken.

Told ya ;):

Op maandag 15 januari 2024 20:53:04 schreef Kruimel:
Ik vermoed dat deze versterker vol zal hebben gezeten met truukjes om deze smerigheden zo veel mogelijk tegen elkaar weg te kunnen strepen.

Men is dus van mening dat de vervorming van een buis (eigenlijk een soort zacht 'clippen') de verzadigingskarakteristiek van een transformator deels kan maskeren. De effecten zijn zo ver ik weet niet van hetzelfde type (zoals allebei kwadratisch of exponentieel) waardoor het inderdaad niet meer dan compenseren is. Het laat je wel toe een groter deel van het potentiële vermogensbereik van de buis te gebruiken zonder dat de vervorming de pan uit rijst.

Mijn vermoeden is dat als je ook nog eens kon variëren in de grootte van de transformator je de vorm van de B-H curve kan optimaliseren om beter aan te sluiten op de karakteristieken van de buis en dat het punt van maximale zelfinductie alleen bij benadering het juiste is. Dat zou wel een kostbaar experiment zijn geweest in de tijd dat dit soort systemen actueel waren. Wel interessante tijden om naar terug te kijken.

Hier een voorbeeld van 3 uitgangsspanningen uit 1 wikkeling. Toegepast in een buizenversterker.
Piet

Op maandag 15 januari 2024 15:14:58 schreef RAAF12:
[...]

Of een enkele wikkeling met bijv. een EZ81. Ik heb een NOS AX50 liggen daar moet ik toch eens wat mee gaan doen!

Dat is extreem ongebruikelijk. Alle AZ en EZ gelijkrichters zijn specifiek geconstrueerd om dubbelzijdig gelijk te richten in combinatie met een trafo met middenaftakking (halve brugschakeling dus eigenlijk).

Klopt, maar het werd wel gedaan, beide diodes in een ballon parallel zetten voor een hogere stroom. Schema is van Philips.

Da's nog steeds een dubbelzijdige gelijkrichter. Wel slim om de buizen op deze manier parallel te zetten en niet elke buis voor beide helften van de sinus.

Schema van Philips, opgetekend door de Muiderking neem ik aan?

Maar Arco heeft natuurlijk wel gelijk, dit helpt verder niet als argument tegen de stelling van bobosje. Waarschijnlijk is het alleen een spraakverwarring, want er zijn ook wel echte enkelzijdige gelijkrichters achter trafo's, zelfs al zullen die vrij zeldzaam zijn.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (30%)]