Tower vermogen

Op woensdag 21 februari 2024 17:03:08 schreef Paulinha_B:
*/ recentelijks is er voor de burgervliegerij een uitbreiding geweest van de norm, de bandbreedte/kanaalscheiding is nu 8,33 kHz - stapsgewijs verkleind van 100/50/25 kHz, over de jaren.

Dat is nu ook alweer een kwart eeuw; in 1999 begonnen we er in Europa mee.
Het besluit zelf is vastgesteld in 1994.

--
En nee, nogmaals: aan FM denkt niemand.
Tot troost: het HF-verkeer (korte golf dus) is geen AM, maar gelukkig SSB. Maar ook digitaal.

@FET: we zijn dapper aan het kruisposten, blijkbaar... :
Maar is er anno 2024 nog steeds sprake van HF in de vliegerij? Toen ik het nog actief volgde was het nog verplicht op de noord-atlantische route (Groenland, IJsland) maar enkel als reserve, en ik hoorde geruchten dat het nog courant was in de verlaten uithoeken van Australie...

En jawel, een kwarteeuw, in dat conservatieve wereldje van de vliegerij is dat "recent", ja hoor!

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (13%)]

Waarom? Voor Schiphol is alleen de start en landing en de directe omgeving (volgens mij 4000 voet) boven de luchthaven van belang, de rest wordt door anderen afgehandeld.

Ach op die manier.

Op woensdag 21 februari 2024 16:17:12 schreef Paulinha_B:
[...]
Hoeft niet, maar wat zou de zin zijn van iets anders?

Als er van bepaalde zijde nooit vliegtuigen kunnen komen (bijv. bergen), heeft het geen zin om in die richting uit te stralen...

Tsja, al die bergen rondom Schiphol, dat is echt wel een probleem, ja...

Misschien de moeite waard om eens uit te vlooien hoe ze het bv. in Innsbruck doen, die luchthaven ligt nauw ingeprangd tussen bergen, daar zou het mogelijks wellicht kunnen zin hebben om de "tower"-antenne(s) richtinggevoelig te maken.

Op woensdag 21 februari 2024 17:38:07 schreef benleentje:
[...]Ach op die manier.

Als het me mag toegestaan zijn om uit te weiden over dit niet elektronica-verbonden onderwerp (en flink vereenvoudigd, om dezelfde reden):

* er is een strikt onderscheid tussen gecontroleerd en niet-gecontroleerd luchtruim. In gecontroleerd luchtruim communiceert de piloot met een "controller" en dat is echt tante/oom agent die vertelt wat men mag en wat men moet doen; zo is het op iedere luchthaven. Recreatieve vliegveldjes daarentegen zijn "niet gecontroleerd", daar is er wel een toegewezen frekwentie, en daarop kan men een praatje doen en met enig geluk kan men ook nog antwoord krijgen over de actieve piste en de weerstoestand, maar alles is volkomen vrijblijvend. Wel geldt het als beleefd, of correct, om op die frekwentie te melden wat men aan het doen is, zelfs als er niemand reageert, men noemt dat dan "blind calls", er moest maar eens iemand rondvliegen die wel ontvangt maar niet uitzendt, om welke reden dan ook.
* gecontroleerd luchtruim bestaat veelal uit wat men wel eens noemt "een omgekeerde bruiloftstaart" ttz. vanaf de grond is er een cylinder van pakweg een kilometer of twintig diameter, die gaat veelal tot zo'n 3000 of 4000 voet hoog, en heet de CTR; daarbovenop komen dan steeds bredere cylinders. Elk van deze stukken luchtruim heeft een eigen naam en bevoegdheid en frekwentie, en zoals reeds gemeld wordt een piloot steeds doorgegeven van de ene controller naar de volgende, en dat zijn verplichte instructies.
* boven een bepaalde hoogte wordt alle luchtruim gecontroleerd (in BE is dat 5000 voet, maar bij de Oosterburen is het pas 9000 voet, dacht ik)

Hier kan je toren en verkeer boven Egmond aan zee horen (vanuit utrecht)
http://sdr.pi4utr.nl:8073/#freq=118400019,mod=am,sql=-132

Op woensdag 21 februari 2024 17:03:08 schreef Paulinha_B:
[...] Bij mijn weten wordt er enkel AM gebruikt. Waarom? Die vraag heb ik ook al meermaals gesteld, in luchtvaartkringen, en er komen slechts aarzelende antwoorden op. AM zou minder onverstaanbaar worden als er meerdere zenders actief worden op eenzelfde frekwentie, is nog het meest technische antwoord dat ik ooit kreeg; ik weet niet hoe zwaar er daaraan te tillen valt. Voor mezelf verdenk ik de intrinsieke traagheid/conservatisme van de hele luchtvaartsector, de privevliegerij niet in het minst.

Meerdere FM zenders door elkaar zijn minder verstaanbaar.

*/ officieel is het verboden dergelijke frekwenties af te luisteren, in de meeste landen. In BE zijn er al wettelijke vervolgingen geweest, met sukses, op basis van de wetgeving op het briefgeheim: men mag zich geen toegang verschaffen tot informatie waarvan men niet de bestemde ontvanger is. De praktijk ziet er natuurlijk anders uit, aan ieder luchtvaartterrein ziet men wel entoesiastelingen met een ontvangertje, al dan niet discreet in de binnenzak.

In NL was dat ook zo, zelfs het doormelden van gespotte frequenties werden anoniem in de RAM gepubliceerd.

Met FM krijg je onvoorspelbaar óf de ene óf de andere zender te horen. Met AM hoor je ze beide bij ongeveer gelijke veldsterkte.

Op woensdag 21 februari 2024 17:26:46 schreef Paulinha_B:
@FET hierboven: ja, er is reeds een hele poos digitale communicatie, een aantal frekwenties werden daar toch voor gereserveerd? Maar ik denk niet dat die gebruikt worden voor lijsten van passagiers of vrachtjes, dat is tenslotte administratieve info die enkel van grondstation naar grondstation hoeft te gaan.

Juist voor allerlei lijstjes is de digitale radio bij uitstek geschikt. Denk aan passagiers die op de tussenstop niet meer kwamen opdagen; of die dringende zorg nodig blijken te hebben bij aankomst.
Ik vergat nog te noemen, maar erg nuttig: vluchtplanwijzigingen.
Verder kunnen allerlei geautomatiseerde statusmeldingen verzonden worden... de mogelijkheden zijn talrijk.
En omgekeerd ook: de opstelplaats kan alvast naar het vliegtuig gestuurd worden zodra die bekend is. (Soms kan daardoor zelfs alvast een andere landingsbaan gevraagd worden (bv. EHAM 06 volgens geldende STAR aanvliegen maar dan afbuigen naar 36C) om minder lang naar die gate te hoeven taxiën; vooral de 'locals' zijn daar sterk in. :))

Een gedeeltelijk overzicht vind je o.a. hier:
https://skybrary.aero/articles/aircraft-communications-addressing-and-…

Op woensdag 21 februari 2024 19:37:33 schreef harry64:
Met FM krijg je onvoorspelbaar óf de ene óf de andere zender te horen. Met AM hoor je ze beide bij ongeveer gelijke veldsterkte.

Mja. Sinds Tenerife hoor je ze niet vaak meer over dat 'voordeel'. Na dat incident hebben we wél de 'squelch carrier override' uitgevonden, die in geval van signalen die niet op spraak lijken (zoals ruis of interfentietonen), maar wel heel sterk zijn, tóch de ontvangst weer opent.

Alle technische 'redenen' voor het blijven gebruiken van AM zijn vaak slim bedacht, maar de werkelijke reden is gewoon de praktische onmogelijkheid van een overschakeling (zie hierboven).

om minder lang naar die gate te hoeven taxiën;

Eerste keer vliegen naar China naar Bejing. Hehe eindelijk geland, 30 minuten later hmm, grr zijn we nog steeds aan het taxien. Best groot daar het vliegveld.

PS ik weet niet meer of het echt 30 minuten was maar het was wel heel erg lang. Of hij is gewoon 3x rond gegaan omdat hij te vroeg was ;). OF voor de airmiles.

Wierd! Voor zover ik kan zien hebben ze anderhalve landingsbaan en is de max taxi afstand iets van 2.5km (vanuit het noorden landen en helemaal tot het eind uitrollen). (iets van 6x minder dan bij schiphol).

Op woensdag 21 februari 2024 15:54:07 schreef harry64:
En dan zit er ook op ongeveer 200 meter nog een omroepantenneparktoren in de weg die totaal er ongeveer een megawatt aan RF de lucht in gooit.

Dat was vroeger :)

Op donderdag 22 februari 2024 11:05:11 schreef vergeten:
[...]
Dat was vroeger :)

Wat ik begrepen heb van de recente lijst is dat nu. De VHF veldsterkte is hoog genoeg om zelfs MG radio's overhoop te sturen.

Op woensdag 21 februari 2024 17:26:46 schreef Paulinha_B:
[...]

Hm, wat is dat dan wel voor apparatuur? In de privevliegerij is de Trigg TY91 tegenwoordig het van het, ik vloog er ooit zelf mee trouwens en tot volle tevredenheid, en die heeft zo'n instelling zeker niet. Maar het zou kunnen dat de professionals met hun Boeings en Airbussen stilaan beginnen over te schakelen, en dat wordt ook meer dan tijd. Over een jaar of twintig-dertig de privevliegers ook - als er tegen die tijd nog privevliegerij bestaat?

@FET hierboven: ja, er is reeds een hele poos digitale communicatie, een aantal frekwenties werden daar toch voor gereserveerd? Maar ik denk niet dat die gebruikt worden voor lijsten van passagiers of vrachtjes, dat is tenslotte administratieve info die enkel van grondstation naar grondstation hoeft te gaan. Het was altijd een basismentaliteit dat piloten enkel vluchtgerelateerde info delen, en dat lijkt me best terecht. Meteo hoort er dan weer wel bij, natuurlijk, uiteraard.

ACARS berichten ontvangen en decoderen kan met een simpele decoder en een stukje software.Er is zelfs een club luisteramateurs die grappige of rare ACARS berichten verzamelen,er is zelfs een boek van. :)

https://www.aviation24.be/forums/viewtopic.php?t=6528

Haha, denk dat die borstvoedende dames en weggelopen katten niet in een F-35 voorkomen. Maar ik ga wel proberen de tower in Leeuwarden airbase te ontvangen vanuit huis. Er is wel een enorm aanbod aan airband scanners te koop. Wat is een goed merk?

Zelfs op een Baofeng bamiporto kan je de luchtvaartband ontvangen dus het kan voor nix of weinig.Omschakelen naar AM doen die dingen zelf.Die porto's beginnen meestal bij 78 MHz en lopen door tot voorbij de marifoonband.Die bamiporto's zijn supergevoelig dus beter geen grote antenne eraan hangen.

[Bericht gewijzigd door Hubie op (15%)]

Als die maar AM doet! ahh, bericht gekruist!

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (35%)]

.https://www.sigidwiki.com/wiki/Aircraft_Communications_Addressing_and_…

Voor ACARS en andere digimodi moet je wel het signaal bij de discriminator aftappen.

https://www.discriminator.nl/index-en.html

Merken doen er niet zoveel toe, dit is steinzeittechnologie dus het simpelste van het simpele voldoet nog wel. Grote vermogens of mechanische stress komen er ook al niet bij kijken.

Relevanter: moet de aan te kopen ontvanger ook het 8,33 kHz-spelletje kunnen meespelen? Vandaag is dat in de kleine vliegerij niet relevant, men gebruikt de bestaande frekwenties, enkel met minder bandbreedte.

Maar bij de grote jongens zou het anders kunnen zijn, daar heb ik geen zicht op, en wat er morgen komt dat weet niemand.

Een ontvanger die inderdaad op 8,33 kHz meekan zal zeldzaam zijn, en dus heel wat duurder. Is het het geld waard? Ik zou het niet weten.

Die ontvanger zou wel vlot moeten scannen, stel dat er iets stijgt of daalt dan is het wel leuk om zowel de tower als de piloot te horen.

Die zitten op dezelfde frekwentie. Althans zolang de piloot onder het gezag van de tower valt, maar bij het opstijgen is dat normaliter het geval. Ik denk zelfs niet dat er op Leeuwarden een aparte grondfrekwentie is, dus reeds tijdens de taxi zal de piloot met de tower praten.

Ik verneem dat de (binnen)scheepvaart "kanalen" hanteert met twee frekwenties, eentje in elke richting. In de vliegerij is alles simpel :)

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (48%)]

In de vliegerij is alles simpel

Goede communicatie is hier essentieel.

Als je wel eens naar aircraft disaters oid kijkt dan zie je dat 1 verkeerd begrepen bericht al dodelijk kan zijn. Meestal is er dan al meer fout gegaan en is een verkeerd begrepen bericht de laatste emmer die de druppel doet verdampen.

Tsja, sommigen storen er zich aan als ik aandring op correct en duidelijk taalgebruik, altijd en overal. Maar we blijven maar beter bij de elektronica, denk ik.

En om het over elektronica te hebben, in dit verband: ik zou best belangstelling hebben voor een zelfbouwproject van een luchtvaartontvanger, met keuze 8,33 kHz/25kHz, met discriminatoruitgang, met scanoptie, enzovoort enzoverder. Afstemmen met PLL-syntese lijkt onvermijdelijk; voor de middenfrekwentfilters een sectie voor elk van beide frekwenties, en kiezen tussen beide met CD4066 of een hedendaags alternatief?

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (57%)]

Op donderdag 22 februari 2024 17:44:20 schreef Paulinha_B:
Ik denk zelfs niet dat er op Leeuwarden een aparte grondfrekwentie is, dus reeds tijdens de taxi zal de piloot met de tower praten.

Er is wel een grondfrequentie, maar niet meer op VHF - de 121,675 staat niet meer in het MIL AIP. Ground is alleen nog UHF: 362,525 MHz.
(Wijziging AIP per december 2019, dus in veel lijstjes staat de VHF nog.)