Stokoude draaibank wellicht 3x220v?

Ik heb een stokoud (wellicht vooroorlogs?) draaibankje met een 3 fasen motor, geschat vermogen tussen de 1 en 2kW. Deze 3 fasen motor is met een halve ster schakeling (steinmetz) geschikt gemaakt om op enkelfase 220v te draaien. Start prima en voldoende krachtig. Sinds een poosje heb ik het probleem dat soms, bij starten, de motor niet mooi rond loopt (hij draait wel maar lijkt zichzelf tegen te werken) en dan klapt de aardlek er uit.

Om de bedrijfscondensator uit te sluiten wil ik de motor in ster aansluiten op 3x380 (dus 380 tussen de fasen). Hoe de spoelen zitten heb ik al gemeten. Het grote probleem is echter dat het typeplaatje op de motor ontbreekt..en ik zit daarom een beetje te tobben met de leeftijd van de motor. Loop ik het risico dat dit ding zo stokoud is dat hij nog uit het 3x220 (dus 220 volt tussen de fasen) prehistorische tijdperk is en dat hij 3x380 bepaald niet leuk gaat vinden?

Of zie ik het helemaal verkeerd? Ik weet dat er bij ster geen 380v op de spoelen komt te staan maar als hij op 3x220 moet (in ster dan pakweg 120v over de spoelen?) is het alsnog teveel.

Of zie ik problemen die er niet zijn?

Fotos bijgevoegd

Ik zou eerst de spoelen tegenover aarde meten ( liefst met een megger) en ook de condensator meten naar de metalen behuizing.
Als er een wikkeling aardsluiting heeft gaat op 3 fasen aansluiten ook niet helpen.

Voor Steinmetz zitten de plaatjes nu ook al verkeerd. Of allemaal zoals die rechts (driehoek) of in ster zoals de linksboven.

Als het een 230/127V motor is dan moeten de motor in ster voor steinmetz. Maar 1 plaatjes zit dan in driehoek dus er kan dan 230V komen te staan op een spoel die 127V is.

en dan klapt de aardlek er uit.

Dat lijkt mij een verbrande spoel die af en toe sluiting maakt naar aarde.

Ik zou de motor eens meggeren of anders open maken. Maar als je niet eens wat wat de motor spanning is zou ik gewoon op zoek gaan naar een motor waarvan je dat wel weet en de draaibank op 3 fase 400V zetten

Op vrijdag 23 februari 2024 23:38:25 schreef benleentje:
Voor Steinmetz zitten de plaatjes nu ook al verkeerd. Of allemaal zoals die rechts (driehoek) of in ster zoals de linksboven.

Als het een 230/127V motor is dan moeten de motor in ster voor steinmetz. Maar 1 plaatjes zit dan in driehoek dus er kan dan 230V komen te staan op een

Nee. Het is een wat afwijkende motor volgens mij. Zoals gezegd heb ik gemeten waar de spoelen zitten. Er zit een spoel op de middelste 2 aansluitingen (die met de groene draden). Er zit een spoel op linksonder en rechtsonder (zwarte draden). Er zit een spoel op linksboven en rechtsboven.

De L en de N zitten linksboven en rechtsboven, de condensator op linksboven en midden boven. Dan kom je op een correcte steinmetz halve ster schakeling volgens mij.

Het gekke is dat de aardlek er ook uitklapt als de aarde niet aangesloten is op de motor. Condensator ook al losgekoppeld van motorbehuizing, hangt los in de lucht. Geen verschil.

Tuurlijk kan ik een andere motor kopen mocht ik er niet uitkomen maar dat kan altijd nog.

[Bericht gewijzigd door Cyruse op (14%)]

Heb je een aardlekautomaat ,een combinatie van een aardlek en een automaat (zekering) bv 16 Amp . Ander plaats eens een foto wat er in de kast zit.
Meet de wikkelingen ook eens opweerstand.
wat staat er op de condensator?

Gezien de leeftijd altijd ook de condensator verdenken. Die sluit je het makkelijkst uit door hem te vervangen.

Op zaterdag 24 februari 2024 00:10:32 schreef Cyruse:
[...]
Het gekke is dat de aardlek er ook uitklapt als de aarde niet aangesloten is op de motor. Condensator ook al losgekoppeld van motorbehuizing, hangt los in de lucht. Geen verschil.

Staat de draaibank ook geïsoleerd van de vloer ?

Heb je Ohmse waardes van de spoelen die je meet ?
Zit er 1 condensator op of meer ?
Hoor je tijdens het starten van de motor een klik en merk je dan dat de motor anders klink ?

Kan zijn dat je een motor hebt met een centrifugaal schakelaar voor het starten.

Zwarte draad rechts boven onder de blauwe kabelschoen even nazien.

Als je de mogelijkheid hebt kabelschoenen vervangen en niet meer met een waterpomptang aanknijpen.

motor gemonteerd met een riem... steek daar gewoon een andere motor op

Op zaterdag 24 februari 2024 00:10:32 schreef Cyruse:
[...]

Nee. Het is een wat afwijkende motor volgens mij. Zoals gezegd heb ik gemeten waar de spoelen zitten. Er zit een spoel op de middelste 2 aansluitingen (die met de groene draden). Er zit een spoel op linksonder en rechtsonder (zwarte draden). Er zit een spoel op linksboven en rechtsboven.

Dat is zeker geen Steinmetz, en ook geen drie fasen motor.

Mijn beste gok is dat het een enkelfasige motor is die op 110 of 220V aangesloten kan worden. In een grijs verleden waren er in nl ook 110V netten.

Hier een plaatje van een Amerikaans voorbeeld:
Twee run windings en een enkele start winding.

vooroorlogs, lijkt me ook niet. motor heeft al kogellagers dus lijkt me eerder jaren 60. er zat ooit een koelschoep op die allang vergaan is lijkt het. ding kan dus z'n warmte ook niet goed kwijt.

Alvast iedereen bedankt voor het meedenken.

Allereerst: de aardlek klapt er niet uit als de aarde is losgekoppeld van de motor en de motor wordt gestart. Dat was een fout van mij, het losgekoppelde aardedraadje was per ongeluk toch tegen de motor aangekomen. Hij blijft wel af en toe wel slecht lopen bij starten, het oorspronkelijke probleem verdwijnt dan niet bij losgekoppelde aarde.

Antwoorden op de vragen:

Ik heb helaas geen beschikking over een megger, alleen een multmeter.

Ik heb de wikkelingen gemeten, op de afbeelding staan de waardes. 1.4 Ohm, 3.0 Ohm en 3.2 Ohm. Elke wikkeling meet ohms oneindig tov de metalen motorbehuizing (die dus normaliter geaard is).

Er zit 1 condensator op. Dit is geen opstartcondensator met centrifugaalschakelaar. Er is geen klik bij starten. Op de condensator staan wat cryptische omschrijvingen: TCC 400 SC 1400. Met losgekoppelde condensator bromt de motor, staat stil en met een handmatig zetje gaat hij ook niet draaien (opmerkelijk).

De draaibank staat op een Hager C20 automaat, dus geen aardlekautomaat. Er zit een aparte aardlek schakelaar die over meerdere groepen staat, waaronder dus de C20. Ik zat op een B16 maar heb nu een C karakteristiek automaat geprobeerd om te kijken of het probleem daar in zit. Ik weet het, het moet een C16 zijn maar ik had even niet anders en het is om te testen.

De kabelschoenen zijn idd niet het mooist gemonteerd, maar ik heb dit niet zo gemonteerd. De draaibank is zo gekocht.

Het is inderdaad geen Steinmetz halve ster schakeling! Ik heb dit niet goed gezien. Het lijkt er wel sterk op. De vermoeidheid sloeg toe denk ik..

Ik zei dat het een vooroorlogse draaibank was, niet een vooroorlogse motor :) de draaibank zelf heeft namelijk glijlagers. De motor zal ooit een keer vervangen zijn in de jaren 50/60?

Interessante opmerking over dat het een enkelfasige motor kan zijn die 110/220 aangesloten is en in dit geval dus 220. Ik kan het 220 schema niet zo 123 matchen op het huidige aansluitschema, er zit ook geen schakelaar in de motor maar zal het nog even nalopen.

Wat wel opmerkelijk is: de ohmse waarde van de 3.0 ohm wikkeling (die in het midden) lijkt wel niet helemaal consistent te zijn. Ik krijg soms wat rare metingen. Het lijkt probleem lijkt toch in de richting van de motor te wijzen. Ik ga die motor eens openslopen.

Geen idee hoe je de metingen hebt gedaan.
Maar dit moet eigenlijk gebeuren met alles los.
Dus koppelplaatjes en aansluitingen los.
Zodat je enkel de motor spoelen meet en niks in serie of paralel hebt staan wat de meting kan beinvloeden.

Op zaterdag 24 februari 2024 12:37:09 schreef HD13:
Geen idee hoe je de metingen hebt gedaan.
Maar dit moet eigenlijk gebeuren met alles los.
Dus koppelplaatjes en aansluitingen los.
Zodat je enkel de motor spoelen meet en niks in serie of paralel hebt staan wat de meting kan beinvloeden.

Spoelen zijn gemeten met alles afgekoppeld. Plaatjes, condensator, zelfs netspanningsnoer.

"Ik heb de wikkelingen gemeten, op de afbeelding staan de waardes. 1.4 Ohm, 3.0 Ohm en 3.2 Ohm"

Ik weet dat je naar best vermogen en met de middelen die jou ter beschikking staan de weerstanden gemeten hebt.
Maar probeer ook in te schatten dat het meten van zulke kleine weerstanden niet goed gaat met een "door de weekse" multimeter.

Vier draadsmeting en redelijk wat ervaring in het meten van kleine weerstanden is dan onontbeerlijk.
Als je de meetpennen van je (vier draads) ohm meter harder of minder hard tegen de geoxideerde aansluitklemmen duwt, verandert de weerstand met een factor 2 ....

Zet eens een lage wisselspanning (vb 10Vac vanuit een transformator met gescheiden wikkelingen) op de afzonderlijke wikkelingen en meet de bijhorende stroom, dit geeft je wellicht een beter zicht op de weerstand / impedantie van de wikkelingen.

Ik snap je opmerkingen maar voor de duidelijkheid: ik weet wel wat ik doe. Ik heb een electronica achtergrond maar dat ik niet zoveel kennis heb van middeleeuwse electromotoren is een feit. We leren elke dag bij nietwaar.

Ik werk met een Fluke meter en ik heb gezorgd dat er geen overgangsweerstanden ontstonden bij de metingen.

Heb je geen oude gloeilamp van 25 watt meer ?

Dan zou je kunnen proberen de isolatie weerstand te meten door een elektrische kring op 230V te maken waarbij de (mogelijke) isolatie fout wikkeling / motorframe een deel van de kring vormt.

Hierbij wordt er al minstens een hogere test spanning over een mogelijke isolatiefout gezet.

Uiteraard is dit een gevaarlijke opstelling, dus effe opletten wat je doet.

Volgens mij is het wel een halve sterschakeling als ik naar je schets kijk!, met wikkelingen voor 127 Volt.
De condensator zal af zijn, met een zeer zware aanloop tot gevolg. Meet de wikkelingen nog eens, maar dan de verbindingen allemaal loshalen , mogelijk meette je door 2 wikkelingen in serie. Door de verbindingsplaatje een kwartslag te draaien naar links op de onderste buitenste klemmen keert de draairichting om.

IK zou gewoon een nieuwe condensator bestellen alle klachten die je nu hebt wijzen ook in de richting. Die condensator gaan ook gewoon regelmatig defect en moet dus sowieso een keer vervangen worden.

Maar probeer ook in te schatten dat het meten van zulke kleine weerstanden niet goed gaat met een "door de weekse" multimeter.

Weerstand van 1 ohm of mer kan je prima meten met een multimeter als je weet wat je doet. Of het nu 1,4 of 1,45 ohm maak toch niets uit.
Het word pas lastig als je weerstanden kleiner dan 0,5 ohm wilt meten of als je ze echt heel nauwkeurig wilt meten. Als er een wikkeling deels in sluiting licht kan je ook met een 4 draadsmeting niet bepalen dan moet je toch een vergelijking hebben met een dezelfde andere goede motor.

harder of minder hard tegen de geoxideerde aansluitklemmen duwt, verandert de weerstand met een factor 2 ....

Dat geloof ik niet voor een weerstand van zo rond de 1,4 ohm en als het echt geoxideerd is moet dat eerst schoon gemaakt worden. Maar voor meten in miliophm je dan kan het wel een factor 2 schelen. Maar als je zo laag gaat meten dan moet alles ook echt goed schoen zijn.

De wikkelingen kunnen onderling ook een sluiting met elkaar hebben. Om de weerstand te meten dus de brugjes verwijderen. Mogen maar per 2 draden weerstand geven. Zijn er meer, dan is het einde oefening.

Als het ding een aardlek er uit gooit ... dan heeft het een (niet zuinige) aardlek.

Als dat de C niet is dan blijft waarschijnlijk de motor over, en dat zal einde oefening zijn vrees ik.

Maar wel eerst de C proberen, want een aardlekschakelaar die zelf al niet helemaal lekker is, kan ook op andere dingen dan een zuivere aardlek reageren.

@TS: het is absoluut niet opmerkelijk dat de motor niet blijft lopen met losgekoppelde condensator. Het is een bedrijfscondensator, geen aanloopcondensator. Om te blijven lopen moet de motor continu een faseverschuiving zien.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (43%)]

de condensator die aardlek heeft is tamelijk zeldzaam, ik zeg ook motor heeft een slechte wikkeling. dat kun je meten, ohms van de wikkelingen naar aarde meten. oneindig is pefect, minder als 1Mohm is al slecht maar zeg 10Kohm is helemaal slecht.

Goed, vandaag dagje gesleuteld, ik deel mijn ervaringen zodat anderen er van kunnen leren.

Zoals gezegd heb ik de spoelen doorgemeten en kreeg wat rare, niet consistente ohmse metingen op de middelste 'spoel' (die met groene draden).

De ene keer een paar ohm, de andere keer 50 ohm, paar kOhm, oneindig en weer een paar ohm. Ik kon er geen touw aan vastknopen tot ik met een hamer een tik gaf op de motorbehuizing. De middelste spoelweerstand reageerde daar onmiddelijk op. Heel raar.

Ik kreeg, ook op basis van wat in dit topic werd gezegd, het vermoeden dat dit geen spoel was en besloot de motor open te maken. Dat was nog een hele klus want alles zat vastgerot aan elkaar.

Uiteindelijk slaagde ik er in om de motorbehuizing los te krijgen en het anker liet ik zitten (poelie zat muurvast).

Toen zag ik dat dit inderdaad geen 3 fasen motor was. Het is een enkelfase asynchrone motor. De middelste aansluiting is geen spoel maar een (inderdaad) centrifugaal schakelaar die de condensator en een hulpwikkeling schakelt. Het is dus wel een startcondensator.

De centrifugaalschakelaar was ingebrand en had de bedrading meegenomen. De isolatie was gedeeltelijk weggebrand.

Ik heb de contacten schoongeschuurd en bedrading naar de schakelaar vervangen. Omdat de boel toch open lag alles schoongemaakt, centrifugaal gewichten en mechanisme gesmeerd, nieuw vet in de lagers. Dat was hard nodig. Bedrading naar de condensator was trouwens ook vergaan.

Net alles in elkaar gezet en hij draait als nooit tevoren. Tientallen keren opnieuw gestart en loopt gelijk netjes.

Excuses dat ik iedereen op het verkeerde been zette, ik was er van overtuigd dat het een 3 fase motor was die in een halve ster stond. Zo zie je maar..maar goed dat ik hem niet op 380 ster heb geprobeerd -slik-

Ik wil iedereen ontzettend bedanken voor alle suggesties en het meedenken. Alle opmerkingen hielpen mij een heel eind richting de oplossing. Nu ben ik toe aan koffie :)

Excuses dat ik iedereen op het verkeerde been zette,

Geeft niet als er niets op de motor staat en je ziet 6 draden naar het klemmenblok zou ik het ook verkeerd kunnen inschatten.