Voeding uitgang

Mijn vriend bouwt een voeding. Hij heeft een 30-0-30 ingang en een 24-0-24 uitgang. Ik ging ervan uit dat de DC-uitgang van de volledige-golfgelijkrichter de RMS-waarde zou zijn, ongeveer 30v, maar ChatGPT vertelt me dat het de piek-waarde is vanwege de condensatoren. Klopt dit?

Een gelijkrichter bevat geen condensatoren, alleen diodes.
Je kunt wel capaciteit achter een gelijkrichter aansluiten, om zo de piekspanning (en NIET de piek-piekspanning) 'vast te houden' van piek tot piek.

Maak even een schetsje van de golfvorm, dan zie je het vanzelf.

ChatGPT moet je op een ruwe steen leggen, dan met de hak van een zware laars erop gaan staan, al je gewicht daarop overbrengen en dan de langzaam een rondje draaien.

Ik vind chatgpt vooral handig voor "hoe schrijf je ook al weer in HTML ... " Is sneller dan opzoeken hoe ik het eerder heb gedaan. Laatst ook iets voor-mij-nieuw gedaan: tooltips. Ik had dus "hoe maak ik hier tooltips bij"? gevraagd. Komt het antwoord met voor 95% correcte tooltip-texten gewoon in 1x. Copy paste, 1 ding aanpassen en klaar.

Als je ietwat weg kunt met de taal van Shakespeare, kijk dan eens naar https://en.wikipedia.org/wiki/Rectifier#Rectifier_output_smoothing
Misschien zijn de prentjes ook al voldoende verhelderend.

NB chatgpt en andere zogenaamde kunstmatige insemi^h^h^h^htelligentie zijn vooral interessant voor de bouwers en operators van datacentres en kerncentrales.

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (29%)]

Ik ga ervan uit dat ChatGPT gelijk heeft en dat de uitgang van de volledige-golfgelijkrichter plus condensatoren de piek-tot-piek waarde is. Het circuit van mijn vriend maakt gebruik van Zener diodes die 41V moeten laten dalen naar 26V en ik gok dat ze veel vermogen moeten dissiperen, ChatGPT is het daarmee eens. Ik zou spanningsregelaarchips gebruiken, maar ChatGPT raadt dit niet aan, het zegt dat ze nog steeds veel vermogen moeten dissiperen. Hij raadt aan om een geschakelde voeding te gebruiken. Dat lijkt te ingewikkeld voor hem. Mijn conclusie is dat zijn transformatorspanning verkeerd is, zou hij 24-0-24 moeten gebruiken of wat?

ChatGPT zegt:
? Ontwerp van een ±24?V Dubbele Voedingsspanning met een 30-0-30?V Transformator
? Doel:
Uitgang: ±24?V DC
Belasting: 20?W per kanaal (stereo = twee kanalen)
Regelingsmethode: Eerst overwogen: Zenerdiodes + weerstanden
? Transformator & Gelijkrichter
Transformator: 30?V – 0?V – 30?V AC
Na volledige gelijkrichting en afvlakking:
VDC≈30×2−1,4≈41 V
(Piekspanning minus spanningsval over diodes)
? Stroomvereiste van de belasting
Elke 24?V rail levert:
I=PV=20 W24 V≈0,83 A
I=VP?=24V20W?≈0,83A
Omdat de versterker stereo is en een dubbele voedingsspanning gebruikt:
+24?V rail: 0,83?A
–24?V rail: 0,83?A
?? Analyse van Zener + Weerstand-regeling

Laten we een eenvoudige regeling met weerstand + Zenerdiode per rail bekijken.
Spanning die over de weerstand moet vallen:
VR=41−24=17 V
VR?=41−24=17V
Benodigde weerstand:
R=170,83≈20,5 Ω
R=0,8317?≈20,5Ω
Vermogensverbruik in de weerstand:
P=I2⋅R=(0,83)2⋅20,5≈14,1 W (per rail)
P=I2⋅R=(0,83)2⋅20,5≈14,1W (per rail)

Totale dissipatie (beide rails): ~28?W aan warmte
? Conclusie: Niet Praktisch

Deze methode:
Verspilt ~28?W aan warmte
Vereist grote vermogensweerstanden
Heeft slechte spanningsregeling bij wisselende belasting

? Aanbevolen Oplossing: Gebruik een DC-DC Buck Converter
Ingang: 41?V DC
Uitgang: 24?V DC
Stroom: ≥1?A per rail
Rendement: 85–95%
Vermogensverlies: Slechts 2–4?W totaal
Voordelen:
Hoog rendement
Compact
Weinig warmte
Stabiele spanning

? Optie: Lineaire Regelaars (LM317/LM337)
Als ruisarm vermogen cruciaal is:
Nog steeds 17?V × 0{,}83?A = ~14?W per rail dissipatie
Vereist grote koellichamen
Schone uitgangsspanning, maar erg inefficiënt

? Samenvattende Tabel
Methode Vermogensverlies Rendement Praktisch?
Zener + Weerstand ~28?W ~63% ? Nee
Lineaire Regelaar ~28?W ~63% ?? Alleen met koeling
Buck Converter (SMPS) ~3?W ~90% ? Ja

Vertel eens het hele plaatje.

* Wat moet er gevoed worden? Een keukenmixer of een buizencomputer, of een laserpistool?

* wat zijn de vereisten van dat te voeden apparaat? Hoeveel volt, hoeveel ampere?

* wat is er precies beschikbaar als energiebron? Ik meen te begrijpen een transformator met primair netspanning en secondair 30-0-30 V~, aub bevestigen?

En, als ik eventjes zeurderig en betuttelend mag doen, schop die kunstmatige intelligentie buiten, en ontwikkel wat de schepping zelf u terzake heeft meegegeven. Uw kop zal er niet van barsten, beloofd :) !

Ik ga ervan uit dat ChatGPT gelijk heeft en dat de uitgang van de volledige-golfgelijkrichter plus condensatoren de piek-tot-piek waarde is.

Dat klopt wel in de condensator zitten de pieken.

? Optie: Lineaire Regelaars (LM317/LM337)
Als ruisarm vermogen cruciaal is:
Nog steeds 17?V × 0{,}83?A = ~14?W per rail dissipatie
Vereist grote koellichamen

Voor een audio versterker de beste optie. Een simpele DCDC converter is verre van schoon en dan moet je heel zwaar gaan filteren om het schoon te krijgen en dat vereist ook dat je dat kan meten hoe schoon het is.

Zenerdiodes worden maar zelden gebruikt en hebben minder goede ruisonderdukking dan een lineaire regelaar.

14W voor een LM317 is wel veel edan zit je al bijna tegen zijn maximum aan. IK zou er nog een 10ohm 10W weerstand voorzetten dan verdeel je het vermogen over de LM317 en de weerstand.

Totale dissipatie (beide rails): ~28?W aan warmte
? Conclusie: Niet Praktisch

Dat komt vooral omdat de 30V van de trafo vrij veel is een 24V trafo zou al veel beter zijn.
Maar 20W stereo is een wisselende belasting en zal gemiddeld een heel stuk lager zijn. Dus alleen als je continu vol vermogen speelt dan word het warm.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (16%)]

@PaulinhaB "Als je ietwat weg kunt met de taal van Shakespeare" Ik heb vanmiddag naar King Lear geluisterd, dus geen probleem. De diagrammen maken het duidelijk. Ik had dit moeten weten omdat ik zelf verschillende voedingen heb gemaakt.

"Vertel het hele plaatje."
* Het is voor een stereoversterker.
* 24V 20W
* een transformator met primaire netspanning en secundaire 30-0-30 V~

Ik denk dat er een groot probleem is omdat de uitgangsspanning van de transformator te hoog is.

Zoals de inwoner tegen de bezoeker zei toen hem werd gevraagd hoe hij in de hoofdstad kon komen - Nou, ik zou hier niet beginnen.

[Bericht gewijzigd door ChrisOfBristol op (45%)]

ChatGPT zegt:

Ik ga ervan uit dat ChatGPT gelijk heeft

En nonius zegt:
Waarom dan hier de vraag nog stellen?

de uitgang van de volledige-golfgelijkrichter plus condensatoren de piek-tot-piek waarde is

Neen. Dat zien u en chatGPT onjuist. Zie ook opmerking van FET hierboven.

Mijn advies: zoek naar een kant-en-klaar schema/ontwerp van een symmetrische 24V / 1A voeding en bouw dat na. Of koop iets kant-en-klaar. Zelf iets ontwerpen op basis van de zeer beperkte kennis van u en uw vriend, al dan niet 'geholpen' (van de regen in de drup?) door chatGPT (in het land der blinden is éénoog koning?) gaat het niet worden, vrees ik....

Want als het conceptueel denken over een simpele lineaire voeding blijkbaar al een probleem is, dan gaat de bouw van een schakelende voeding (op zich ook geen raketwetenschap meer vandaag de dag) toch zeker een paar bruggen te ver zijn. Niets om zichzelf voor te schamen, niemand is met deze kennis geboren. Maar ken uzelve.

Mijn antwoord zou zijn om de transformator te vervangen door een 24-0-24V transformator (klopt dat?) en regelaarchips te gebruiken in plaats van Zener-diodes. Hij heeft meer dan £100 uitgegeven aan de ringkern transformator dus hij zal waarschijnlijk terughoudend zijn om dit te doen.
Hij is beter in praktijk dan in theorie, het project is tot nu toe prachtig gebouwd. Helaas was de vriend die hem altijd hielp met de theorie niet in de buurt en het lijkt erop dat hij toch is doorgegaan.

Ik denk dat er een groot probleem is omdat de uitgangsspanning van de transformator te hoog is.

Nee er is geen groot probleem. Enkel dat je nu net zoveel vermogen in de voeding als in de versterker opstookt.
Als je voor de LM317 een 10 ohm 10W weerstand opneemt dan zijn de vermogens per component goed te behappen. En moet er een iets minder grote koelplaat om de LM317.

Neen. Dat zien u en chatGPT onjuist.

Maar het is ook zeker geen mooie stabiel gelijkspanningen en zitten er nog grote variaties in de spanning. Dus zo heel erg fout is het nu ook weer niet. En in mijn beleving is het ook een piek tot piek spanning. ;)

Voor een stereo eindversterker zou ik überhaupt niet gaan stabiliseren en onnodig energie verspillen in lineaire regelaars. Gewoon een trafo, gelijkrichtbrug en elco. Voor een eindversterker is een rimpel van <1mV niet nodig.

Goede kans dat de eindversterker ook gewoon prima werkt met de wat hogere DC-spanning uit de 30V-trafo. Die 25% hogere spanning (30/24=1.25) hoeft mogelijk geen probleem te zijn. Maar daarvoor moeten we het ontwerp van de versterker hebben.

Maar het is ook zeker geen mooie stabiel gelijkspanningen en zitten er nog grote variaties in de spanning. Dus zo heel erg fout is het nu ook weer niet.

Benleentje, chatGPT schrijft dat de DC-uitgangsspanning gelijk is aan de piek-tot-piekspanning (i.e., Vpp) van de trafo. En dat is pertinent onjuist.

Na volledige gelijkrichting en afvlakking:
VDC≈30×2−1,4≈41 V

30x2-1,4 = 58,6.
De formule is natuurlijk fout; bedoeld wordt: 30√2 − 1,4.
Daarin is 30√2 de piekwaarde, NIET de piek-piekwaarde.

@Frederick E. Terman ChatGPT en ik zijn het erover eens dat je gelijk hebt over de piek/piek-tot-piek. Ik heb mijn berichten gecorrigeerd

ChatGPT en ik zijn het erover eens dat je gelijk hebt

_/-\o_

Die 25% hogere spanning (30/24=1.25)

Spanning gaat net iets boven de 40V zijn. Dat is wel heel wat hoger.

Maar nog steeds relatief +25%, t.o.v. de originele 24V trafo.

Wat is maximum toegelaten voeding van de eindversterker? Ik ga graag mee met @nonius: het is niet zo interessant om tussen de simpele voeding met trafo-brug-elco's nog meer te willen stoppen. Als de eindversterker kan leven met +/- 42V= of daaromtrent, doe dat dan, alleen gaat die eindversterker dan meer vermogen voor zijn kiezen krijgen, dat geeft meer warmte en die dient afgevoerd. Mogen we een schema of toch minstens specificaties van de eindversterker?

Let wel: een trafo voor 30-0-30V~ bij volle belasting zal onbelast wat meer spanning afgeven, dat kan galant 35 volt worden, en ook daar moet de eindtrap tegen bestand zijn.

Als er toch een regeling tussen moet, dan probeer ik ze te berekenen: uitgangsvermogen is 20+20 watt, rendement is pakhembeet 60% dus opgenomen vermogen kan oplopen tot (20+20)/0,6 oftewel kleine 72 watt, bij voeding +/- 24V= geeft dat 1,5 amp; als de regeling van 42V= binnenkrijgt en 24V= buitenstuurt dan dissipeert ze twee keer (42-24)*1,5 oftewel 27 watt. Dat is geen kattepis!

En nu maar hopen dat ik geen rekenfouten heb gemaakt, het wordt al laat.

Op zondag 8 juni 2025 20:18:50 schreef nonius:
[...]

_/-\o_

Totnogtoe ga ik liever voort op het inzicht en de vakkennis van onze hooggewaardeerde mededeelnemer dan op een pak software dat hemeltergend veel energie verspilt.

Ik heb hem gemaild om het schema van de versterker op te vragen.

De trafo afwikkelen?

Soms is het nodig als de eisen hoog zijn, een Quad 303 2 x 45Watt heeft een gestabiliseerde voeding. Daar profiteert de laagweergave van bij grote vermogens.

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (17%)]

Op zondag 8 juni 2025 19:27:33 schreef ChrisOfBristol:

Laten we een eenvoudige regeling met weerstand + Zenerdiode per rail bekijken.

Idioot plan. Ook al zou ie dat misschien later verwerpen. Je moet je realiseren dat het ding gemaakt is om "mooie antwoorden" te maken: de proefpersonen moeten zeggen: "Mwah, klinkt plausibel." Dan is het goed genoeg. Zo krijg je dus referenties naar niet-bestaande rechtzaken en zo.

Op zondag 8 juni 2025 19:23:32 schreef Paulinha_B:

NB chatgpt en andere zogenaamde kunstmatige insemi^h^h^h^htelligentie zijn vooral interessant voor de bouwers en operators van datacentres en kerncentrales.

Vooral dat laatste hoop ik niet dan komt de veiligheid ernstig in gevaar.

Gelukkig is de lokale kerncentrale van Doel nog van de ouderwetsche soort: een halve eeuw geleden ontworpen in de tijd van de rekenlinealen, NIET in die van chatGPT.... >:)

Er lag trouwens een paar dagen geleden weer het gebruikelijke propaganda-pamflet van Engie hier in de bus. Een paar keer per jaar wordt dat bij ons (hier in NL) in de bus gestopt, verzonden door Engie (BE), uitbater van de kerncentrale Doel. Op mij heeft dat pamflet altijd het tegenovergestelde effect van het bedoelde geruststellende: al die mensen die zo heerlijk positief vertellen over hun werk op de centrale ('vader is onderhoudstechnicus, zijn dochter nu ook, en moeders is zooooooo heerlijk gerust en heeft het volste vertrouwen in de centrale!') doen mij toch altijd lichtelijk verontrust het bladje weer toedoen, voor het bij het oud-papier gaat..... (waar ik het zojuist weer uit heb gevist om wat foto's te maken)

God verhoede dat ze bij Engie chatGPT gebruiken.... alleen al bij de gedachte lopen de rillingen over m'n rug!

'sneller op de hoogte van het nieuws uit onze kerncentrales!' --> nonius' gedachte: wanneer er *echt* relevant nieuws is over de kerncentrale ben ik er sneller van op de hoogte dan me lief is, met de overheersende westelijke windrichting.... op het moment dat ik een metaalachtige smaak in de mond proef en het besef doordringt dat de jodium-pillen wel niet veel zoden aan de dijk zullen gaan zetten....