Fribourg ontstoringscondensator 5 draads.

Dank voor alle hulp tot dusverre. Huidige situatie is dat ik tussen 1 en 5 een x2 0.22uf condensator zitten heb.
Nu is dit niet de bedoeling dacht ik (gelukkig laat hij geen stroom door ;)) en moet hij tussen 1-3 en 4-5 zitten als ik het goed begrijp.

De motor eens getest met deze setup en alles draait netjes. Geen doorbrandende weerstand... Dus lijkt succes ;) .. maar moet nog gewijzigd dus (1-5 x2 naar 1-3 x2 en 4-5 x2)

de 2,2uf was een suggestie die ik las om de motor zelf te ontstoren.. maar dat is dus lariekoek als ik goed begrijp.

Nu nog mechanisch alles terug monteren.. mits eventueel nog iets tussen 3 en 4?

Ik begrijp verder nog dat de oude ingewikkelde constructie in de ontstoorder wat "voorbijgestreefd" is en dat die x2 perfect functioneel vervangt, dus nabouwen heeft misschien weinig zin.. Ik weet niet wat het extra zou toevoegen?

De oude constructie bevat zowel X als Y condensatoren, samen filteren die de storingen van de motor richting het net (X condensatoren, wat hogere waardes) en tussen het net en aarde (Y condensatoren, lage waardes).

Degene die de erg hoge waarde van 2,2u voorstelde dacht misschien aan een bedrijfscondensator die andere soorten motoren nodig hebben om te draaien.

maar gezien de machine geen aarding heeft .. is een y condensator irrelevant? En de 2,2uf vergeten we dus ;)

en verder zoals je reeds aangaf de x2 correct plaatsen tussen 1-3 en 4-5.

Correct?
Dan weer dichtmaken en een blij moedertje ;)

Volgens mij maakt het niet uit of er een aarding aan zit. Het heeft eerder te maken met potentialen naar de omkasting. Maar daar mogen meer gespecialiseerden zich over uitspreken.

Nog even ter bevestiging:

Ik kijk op dit schema en meet.
tussen 6-7 meet ik standaard oneindig, met pedaal ingedrukt 1ohm, pedaal werkt dus.
tussen 6-8 meet ik 185ohm. Deze verbindingen lopen rechtstreeks naar de motor, dus dit is de motorweerstand.
tussen 7-8 meet ik standaard oneindig, met pedaal ingedrukt 185ohm, weer de motorweerstand.

dit lijkt me correct toch?

want er komt pas stroom op de motor wanneer pedaal ingedrukt wordt, dus verbinding 7-8 kriigt stroom (via 6-7)

[Bericht gewijzigd door Rruben op (13%)]

en klopt dit:
De berekening voor langdurig gebruik
Nu de kortsluiting weg is, meet je 185 Ohm over de motor.
De stroom ($I$): Bij 230 Volt loopt er door een totale weerstand van 195 Ohm (185 van de motor + 10 van je weerstand) een stroom van ongeveer 1,18 Ampère ($230 / 195 = 1,179A$).
De hitte ($P$): De warmte die jouw weerstand moet afvoeren is $I^2 \times R$.
$1,18^2 \times 10 = \mathbf{13,9 Watt}$.
De conclusie: Je weerstand is gebouwd om 5 Watt aan hitte te verdragen, maar de motor dwingt hem om continu bijna 14 Watt te verwerken.
Tijdens een korte test: De weerstand wordt erg heet, maar brandt niet meteen door.
Tijdens het naaien van een zoom: De weerstand zal binnen enkele minuten zo heet worden dat hij het plastic van de machine kan smelten of alsnog doorbrandt.

Vergeet dat AI geneuzel, daar komt toch alleen maar grotendeels onzin uit :)
Er zit ook nog een rheostaat tussen (het "gas" pedaal) en dat vergeet AI even voor het gemak.
Waar zit die 10 ohm weerstand dan in het schema?
Ik denk zelf dat die ergens deel uitmaakt van het pedaal , bv om de inschakelstroom wat te dempen als iemand in een keer vol op het pedaal gaat en het ding door de kortsluiting kapot is gegaan.

die 5 Watt 10 ohm draadgewikkelde weerstand zit in het begin om de machine te beveiligen (als zekering). Loopt van 8 naar 9. Toen ik kortsluiting had brande deze steeds eerst door ter beveiliging. Wat er origineel inzat had ik wat het raden naar.. maar was deze dus (zie foto)

In ieder geval getest met deze aansluitingen "Tss 1-3 en 4-5 een x2 0,22uf " en motor werkt. Nu terug gemonteerd en zien of alles mechanisch nog in orde is.. als er nog bedenkingen zijn, laat gerust weten, dank alvast aan ieder zijn medewerking!

9 naar 9 en 13 naar 7 lijken mij eerder 2 ontstoorspoeltjes met een ferriet kerntje.
Daar ziet het gecremeerde "lijkje" op de foto ook eerder naar uit.
In het schema tekenen ze het als spoel en niet als weerstand.
Ik heb zo'n vermoeden dat er een spoel gesneuveld is ooit en er toen maar een weerstand in gezet is...

Kijk eens naar die andere tussen 13 en 7, en meet die, ik denk maar zo dat je die op bijna 0 ohm meet.
Een weerstand als beveiliging ( op deze manier) is niet gebruikelijk.

Edit:
Die tussen 13 en 7 zit in de aansluitconnector.

Maar deze zou in de stekker zelf moeten zitten als deze overeenkomt met .. de stekker is echter gegoten plastic, dus kan ik niet nagaan..
De zekering/weerstand zit nu op de plek tussen 8 en 9. De machine met het oude component knetterde en rookte op dit component. Volgens.. zou daar oorspronkelijk een smoorspoel (choke) van ongeveer 100 µH gezeten kunnen hebben.

Ik vermoed dat daar inderdaad een choke gezeten kan hebben.

Op woensdag 25 maart 2026 13:35:35 schreef Rruben:
maar gezien de machine geen aarding heeft .. is een y condensator irrelevant? En de 2,2uf vergeten we dus ;)

en verder zoals je reeds aangaf de x2 correct plaatsen tussen 1-3 en 4-5.

Correct?
Dan weer dichtmaken en een blij moedertje ;)

De machine heeft intern geaarde delen, zoals het motorhuis. Als hij extern geen aarde heeft, voeren de Y condensatoren de storing van bijvoorbeeld het motorhuis zelf af en via de X condensator en zorgen er tegelijk voor dat het niet gevaarlijk is om metalen delen van de machine aan te raken (kan wel zachtjes prikken als je met de andere hand wel een aarde beetpakt, maar het apparaat is alsnog voldoende geïsoleerd - juist om voldoende isolatie te bieden, MOETEN die condensatoren ook aan de Y-klasse voldoen en een kleine capaciteit hebben).

Op woensdag 25 maart 2026 16:45:47 schreef Rruben:
Maar deze zou in de stekker zelf moeten zitten als deze overeenkomt met .. de stekker is echter gegoten plastic, dus kan ik niet nagaan..
De zekering/weerstand zit nu op de plek tussen 8 en 9. De machine met het oude component knetterde en rookte op dit component. Volgens.. zou daar oorspronkelijk een smoorspoel (choke) van ongeveer 100 µH gezeten kunnen hebben.

Zeer waarschijnlijk is dat het.
Een weerstand in de ingegoten steker zou betekenen dat die hele steker mogelijk afbrand als die kapot gaat...
Maarj e kan dat zo meten tussen de netsteker en de uitgaande pennen, als dat van beide stekerpennen naar uitgaand beide bijna 0 ohm is weet je genoeg.

nog even over de weerstand/smoorspoel. Iemand een idee of die daar fout zit? de 5 Watt 10 ohm draadgewikkelde weerstand? Volgens wat ik verneem via AI zou deze wel eens te warm kunnen worden en eigenlijk niet geschikt voor dit vermogen? Motor is normaal 70w..

Zou er toch beter gewoon een zekering in komen hier? Suggesties?

Verder zou ook eventueel uit frans forum vermeld worden dat bv in de voetpedaal beter een Y2 100nf condensator zou komen:
"De expert "mad.ax" waarschuwt expliciet: de condensator parallel over de reostaatcontacten moet van type Y zijn, niet type X. Een X-type kan bij defect kortsluiten, waardoor de reostat kortgesloten wordt en de motor op volle snelheid loopt. Een Y-type valt bij defect altijd open — geen kortsluit mogelijk."

Nu denk ik nog.. ok, motor op volle snelheid .. what's the worst that can happen? manueel uitzetten aan schakelaar?

verder nog wel leuk .. https://www.stlfinder.com/3dmodels/?search=elna+supermatic (eenmaal hij weer goed werkt.. je zou zelf naaisteken kunnen ontwerpen en via github project patronen genereren zoals bv https://whitesewingcenter.com/small/elnacams_ss.jpg .. maar dit is eigenlijk buiten dit forum)

Verhaal over X en Y klopt, een Y gaat open bij falen.
X ( X2) is meestal een seriecondensator in een voeding zoals de beruchte Senseo condensator.

Die motor zou max 185 kunnen trekken lees iki in het hele verhaal, dat is 0,8 ampere bij 230 volt.
0,8 ampere door die 10 ohm weerstand geeft een spanningsval van 8 volt en de weerstand krijgt dan( P=I²R ) 6,4 watt te verwerken.

Meet die aansluitkabel nou gewoon even door tussen de netsteker en de steker (aansluiting 13 en 7) naar de machine, dan weet je alles.

Het type condensator over het pedaal is eigenlijk een non-issue. Het hoeft niet eens een X of Y type te zijn, maar X is verreweg het makkelijkste. Je weet dan dat je de juiste werkspanning hebt en hij is makkelijk in 100nf verkrijgbaar (Y meestal niet). En zolang het geen papiercondensator is, is de kans alsnog vrijwel 100% dat hij open faalt zelfs al mag een X condensator ook in kortsluiting gaan. En zoals je al zegt, zelfs al zou hij in kortsluiting gaan: de motor gaat draaien. Zou je het zekere voor het onzekere willen nemen, neem dan een X1 in plaats van een X2 type. Die kunnen nog wat meer hebben (meestal bestaan die inwendig uit een serieschakeling).

@revado : als ik de stekker doormeet, geen weerstand.

Verder, ik kijk wat nog eventueel verkrijgbaar is bij de electrozaak qua X1 of Y condensatoren. (ik ga naar Gotron.be in gent, woon zelf in Westdorpe, is voor mij makkelijkst). Y condensatoren schijnen echter moeilijker verkrijgbaar ..

Dus mag ik concluderen:
Machine lijkt elektrisch hersteld, eventueel andere condensator in pedaal.
Maar de zekering/weerstand van 5 wat vervangen door zwaarder type omdat de machine meer dan 5 wat kan trekken?
Qua "aarding" misschien een te complex verhaal (voor een eerdere semi-leek type als mij ;)).

Er zal zoiets tussengezeten hebben (plaatje gepikt van https://www.ebay.com/itm/284916063032)

Is ook bij andere leveranciers verkrijgbaar, de waarde steekt niet zo nauw (de maximale stroom wel!).

Dat lijkt mij er eerder in horen.
Zijn ook om ontstoring te onderdrukken.

Mooi, ik ga op zoek.
Ondertussen lijkt de machine ook aan afstelling toe.. maar ik vrees dat dit niet het forum is? (mechanische correcte werking) want er lijkt iets fout te gaan bij het oppakken van draden. Zucht ;) .. maar al half gewonnen!

Heb je alles inwendig al een goed schoongemaakt met perslucht ( is er in een spuitbus).
Vaak hoopt zich stof en restjes garen op rond de onderspoel en dergelijke.
Maar dat gaat inderdaad offtopic.

Zet je vraag voor zo'n spoeltje even in V&A grote kans dat er collega's zijn hier die ze zat hebben liggen...

Op donderdag 26 maart 2026 22:14:50 schreef revado:
...
Zijn ook om ontstoring te onderdrukken.

:+ Onderdrukte ontstoring? Is dat een overheids ding of alleen maar iets van de CIA?

Op zaterdag 28 maart 2026 09:37:51 schreef fatbeard:
[...]
:+ Onderdrukte ontstoring? Is dat een overheids ding of alleen maar iets van de CIA?

Hahaha, ik lees het nu ook.
Ik had dat spoeltje niet anders had ik deze storing onderdrukt :)

Op zaterdag 28 maart 2026 07:21:16 schreef Rruben:
Mooi, ik ga op zoek.
Ondertussen lijkt de machine ook aan afstelling toe.. maar ik vrees dat dit niet het forum is? (mechanische correcte werking) want er lijkt iets fout te gaan bij het oppakken van draden. Zucht ;) .. maar al half gewonnen!

Ik weet niet in welke omgeving je woont? Wil je hem langs de "lokale" naaimachineboer brengen, maar doet hij geen échte Elna's meer, vraag of hij de tooltjes van de hand wil doen, daar heb ik wel interesse in.
Machine met liggende onderspoel afstellen is al even terug, maar op het inet zijn wel een aantal websites met de belangrijkste dingen. Het allerbelangrijkste iig: doos nieuwe naalden.

Ik ga er eens mee aan de slag voor kijken om af te stellen..

Wat ontstoor/spoel betreft.. dat is idd wat er zat... als ik hier kijk https://www.youtube.com/watch?v=562rNWOeo5M .. rond de 10de minuut zie je idd dit spoeltje.. thanks!