Fribourg ontstoringscondensator 5 draads.

Op zondag 22 maart 2026 10:44:01 schreef revado:
[...]

Heb hem als pdf.
Zet je mailadres even in je profiel of stuur mij een PM ( staat in mijn profiel) dan mail ik het naar je.

En die zekering is een weerstand.

En AI geeft alleen maar onzin meestal.
Het ergste is dat velen niet kunnen filteren of het wel of niet klopt en dan gaat het vaak mis...
Kom hier maar met vragen, dat is veel beter, zitten mensen met ervaring en die kunnen nadenken en adviseren :)

is ook mijn ervaring ondertussen .. dan probeer je iets te analyseren, je krijgt commentaar/advies van AI, je maakt een kanttekening dat dat niet kan, "oh ja, goed opgemerkt, idd, nu zeker zo... waarna hij weer in de fout gaat.." en zo frustreer je jezelf wat verder.. en kom je uiteindelijk weer hier ;) .. met dank!
Uiteindelijk helpt AI een beetje om je gedachten te proberen ordenen, maar op vertrouwen.. no way!

Welke Elna supermatic(*) gaat het over? Zoals deze? https://i.pinimg.com/originals/7f/bb/11/7fbb11f171bb4ba7791596ddf8c6e6…
Mocht hij het huis uit gaan, stuur me aub een berichtje. Sentimentele waarde zie ik overigens niet als punt om de machine te blijven gebruiken, het zijn zeer fijne degelijke machines (op 1 a 2 zwakke punten na)
Hier iig wat uit mijn service manuals, de belangrijkste:

Muziekdoos in je naaimachine?

En wat aansluitschema's:

https://ismacs.net/elna/manuals/elna-s-t-a-zz-p-jr-industrial-sewing-m…

Zwak punt zijn twee tandwielen, niet meer te krijgen behalve "chinese namaak".
Alles qua service manuals wat ik heb is echter zo cryptisch dat ik nog niet genoeg aandacht en concentratie voor het afregelen heb gehad, die (kunststof) tandwielen zitten op vrij vervelende plekken.
Het was sneller en eenvoudiger om een generieke machine af te stellen waar ik 0.0 documentatie van heb, noch heeft het ding markeringen op bepaalde punten.
Het voetpedaal van de Elna echter... rustpunt waar je je voet op kunt plaatsen en een van mijn machines heeft een schakelaartje voor lagere snelheid.

Als de boel weer in elkaar zit wordt dat ook weer mijn primaire machine, (een van m'n oma, andere van m'n moeder) nog steeds de prettigste machine waarmee ik heb genaaid met de minste problemen.. tot de tandwielen verrot gingen.

Op zondag 22 maart 2026 11:18:36 schreef Electroman:
https://ismacs.net/elna/manuals/elna-s-t-a-zz-p-jr-industrial-sewing-m…

Dankje, ik heb nog wat spul, echter staan die pdfs op een pc waar ik nu niet bij kan helaas.
Heb helaas volgens mij niet alles.

dank wederom voor de extracts uit handleiding.
het gaat inderdaad om dit exacte type. De Elna Supermatic* https://i.pinimg.com/originals/7f/bb/11/7fbb11f171bb4ba7791596ddf8c6e6…. Het is idd niet enkel sentimentele waarde, want ze naaide er graag op. Voorlopig heeft ze een oude Bernina, wat ook een fijne machine is, maar loeizwaar. Deze degelijke types machines heeft toch een fijner gevoel dan menig modern apparaat... of is dat sentiment van mij ;).

En dank electroman en pe5ocb voor de handleiding ;)

Vandaag nog eens de patient gedemonteerd ;) .. Nu is mijn vraag om het schema te begrijpen. Zitten 4 en 5 verbonden/gescheiden door bv een x2 condensator en 1 en 3 idem? Ik zit toch nog wat in de knoop door tegenstrijdige berichten (niet van hier.. maar .. helaas AI die verschillende dingen anders zegt, dus onbetrouwbaar.. ;(). Want als ik kijk zitten daar een soort verbindingen/ontstoorders? (het laatste advies dat ik kreeg was 1 en 3 verbinden en 4 en 5 verbinden. dant een x2 tussen 1 en 4)

[Bericht gewijzigd door Rruben op (11%)]

1-3 en 4-5 zijn gescheiden systemen. De verbinding die je toch ziet is de aarding die gemeenschappelijk is. Dit is in de algemeenheid genomen uitzonderlijk (zoals ik reeds eerder schreef) wat maakt dat je tegenstrijdige opinies krijgt.
In wezen is deze ontstoorder geen noodzaak. Het zal zonder ook wel werken. Het onderdrukt wel de vlambogen die bij elke koolborstel ontstaan. Dus het hoeft niet per se vervangen te worden voor de werking maar het is wel wenselijk. Uiteindelijk gan je met 2 ontstoorders met de zelfde capaciteiten ook de klus kunnen klaren. Je moet dan enkel de 2 aardingen verbinden.

Je ene kant bestaat uit:
1 grotere van 0,2uF en 2 kleintjes van 600pF(0,0006uF). Als ik het goed aflees. De spanning kan ik niet aflezen.
Je kan dit zelf met 6 losse condensators ook knutselen. Het wordt dan enkel wat link naar isolatie toe. Een uitdaging ..

Die 0,2 uF gaat geen mirakelen verrichten dus naar absolute noodzaak toe.....

[Bericht gewijzigd door EricN op (13%)]

Ik begrijp dat 1 en 5 rechtstreeks naar de motor gaan. Dan zitten er verder in de ontstoringscondensator wat ontstoorders dus. Is dat dan bv een x2 tussen 4 en 5 en tussen 1 en 3? Mogen dit x2 0,22uf zijn? Moet er ook een 2,2uf voor motorontstoring, en welk paar is dat dan? (dat is weer dubieus advies die ik hier check ;)) .. even pauze nu trouwens..

Niet alleen uF is belangrijk. Je zit met vonkonderdrukking dus de voltage en al dan niet puls absorbsie (mkp) is ook van belang. Maar idd. Tss 1-3 en 4-5 een 0,22uf en de 4 aardingscondensators zijn 0,0006 dus 600pF.

Wat bedoel je met 2,2? Wat heb ik gemist?

De waardes luisteren niet nauw, maar 2,2u komt er nergens in voor en is wel heel erg hoog van waarde.

100% omhoog afwijken van de waardes is geen probleem. Omlaag afwijken in wat beperktere mate. Als je tegenwoordig gangbare waardes neemt, kom je op 0,22u respectievelijk 1n. Als je 6 losse condensatoren zou gebruiken, let dan op de de 0,22u een MKP X2 of X1 klasse condensator is. De 1n zou ik een ceramische Y2 of Y1 klasse voor gebruiken.

Dank voor alle hulp tot dusverre. Huidige situatie is dat ik tussen 1 en 5 een x2 0.22uf condensator zitten heb.
Nu is dit niet de bedoeling dacht ik (gelukkig laat hij geen stroom door ;)) en moet hij tussen 1-3 en 4-5 zitten als ik het goed begrijp.

De motor eens getest met deze setup en alles draait netjes. Geen doorbrandende weerstand... Dus lijkt succes ;) .. maar moet nog gewijzigd dus (1-5 x2 naar 1-3 x2 en 4-5 x2)

de 2,2uf was een suggestie die ik las om de motor zelf te ontstoren.. maar dat is dus lariekoek als ik goed begrijp.

Nu nog mechanisch alles terug monteren.. mits eventueel nog iets tussen 3 en 4?

Ik begrijp verder nog dat de oude ingewikkelde constructie in de ontstoorder wat "voorbijgestreefd" is en dat die x2 perfect functioneel vervangt, dus nabouwen heeft misschien weinig zin.. Ik weet niet wat het extra zou toevoegen?

De oude constructie bevat zowel X als Y condensatoren, samen filteren die de storingen van de motor richting het net (X condensatoren, wat hogere waardes) en tussen het net en aarde (Y condensatoren, lage waardes).

Degene die de erg hoge waarde van 2,2u voorstelde dacht misschien aan een bedrijfscondensator die andere soorten motoren nodig hebben om te draaien.

maar gezien de machine geen aarding heeft .. is een y condensator irrelevant? En de 2,2uf vergeten we dus ;)

en verder zoals je reeds aangaf de x2 correct plaatsen tussen 1-3 en 4-5.

Correct?
Dan weer dichtmaken en een blij moedertje ;)

Volgens mij maakt het niet uit of er een aarding aan zit. Het heeft eerder te maken met potentialen naar de omkasting. Maar daar mogen meer gespecialiseerden zich over uitspreken.

Nog even ter bevestiging:

Ik kijk op dit schema en meet.
tussen 6-7 meet ik standaard oneindig, met pedaal ingedrukt 1ohm, pedaal werkt dus.
tussen 6-8 meet ik 185ohm. Deze verbindingen lopen rechtstreeks naar de motor, dus dit is de motorweerstand.
tussen 7-8 meet ik standaard oneindig, met pedaal ingedrukt 185ohm, weer de motorweerstand.

dit lijkt me correct toch?

want er komt pas stroom op de motor wanneer pedaal ingedrukt wordt, dus verbinding 7-8 kriigt stroom (via 6-7)

[Bericht gewijzigd door Rruben op (13%)]

en klopt dit:
De berekening voor langdurig gebruik
Nu de kortsluiting weg is, meet je 185 Ohm over de motor.
De stroom ($I$): Bij 230 Volt loopt er door een totale weerstand van 195 Ohm (185 van de motor + 10 van je weerstand) een stroom van ongeveer 1,18 Ampère ($230 / 195 = 1,179A$).
De hitte ($P$): De warmte die jouw weerstand moet afvoeren is $I^2 \times R$.
$1,18^2 \times 10 = \mathbf{13,9 Watt}$.
De conclusie: Je weerstand is gebouwd om 5 Watt aan hitte te verdragen, maar de motor dwingt hem om continu bijna 14 Watt te verwerken.
Tijdens een korte test: De weerstand wordt erg heet, maar brandt niet meteen door.
Tijdens het naaien van een zoom: De weerstand zal binnen enkele minuten zo heet worden dat hij het plastic van de machine kan smelten of alsnog doorbrandt.

Vergeet dat AI geneuzel, daar komt toch alleen maar grotendeels onzin uit :)
Er zit ook nog een rheostaat tussen (het "gas" pedaal) en dat vergeet AI even voor het gemak.
Waar zit die 10 ohm weerstand dan in het schema?
Ik denk zelf dat die ergens deel uitmaakt van het pedaal , bv om de inschakelstroom wat te dempen als iemand in een keer vol op het pedaal gaat en het ding door de kortsluiting kapot is gegaan.

die 5 Watt 10 ohm draadgewikkelde weerstand zit in het begin om de machine te beveiligen (als zekering). Loopt van 8 naar 9. Toen ik kortsluiting had brande deze steeds eerst door ter beveiliging. Wat er origineel inzat had ik wat het raden naar.. maar was deze dus (zie foto)

In ieder geval getest met deze aansluitingen "Tss 1-3 en 4-5 een x2 0,22uf " en motor werkt. Nu terug gemonteerd en zien of alles mechanisch nog in orde is.. als er nog bedenkingen zijn, laat gerust weten, dank alvast aan ieder zijn medewerking!

9 naar 9 en 13 naar 7 lijken mij eerder 2 ontstoorspoeltjes met een ferriet kerntje.
Daar ziet het gecremeerde "lijkje" op de foto ook eerder naar uit.
In het schema tekenen ze het als spoel en niet als weerstand.
Ik heb zo'n vermoeden dat er een spoel gesneuveld is ooit en er toen maar een weerstand in gezet is...

Kijk eens naar die andere tussen 13 en 7, en meet die, ik denk maar zo dat je die op bijna 0 ohm meet.
Een weerstand als beveiliging ( op deze manier) is niet gebruikelijk.

Edit:
Die tussen 13 en 7 zit in de aansluitconnector.

Maar deze zou in de stekker zelf moeten zitten als deze overeenkomt met .. de stekker is echter gegoten plastic, dus kan ik niet nagaan..
De zekering/weerstand zit nu op de plek tussen 8 en 9. De machine met het oude component knetterde en rookte op dit component. Volgens.. zou daar oorspronkelijk een smoorspoel (choke) van ongeveer 100 µH gezeten kunnen hebben.

Ik vermoed dat daar inderdaad een choke gezeten kan hebben.

Op woensdag 25 maart 2026 13:35:35 schreef Rruben:
maar gezien de machine geen aarding heeft .. is een y condensator irrelevant? En de 2,2uf vergeten we dus ;)

en verder zoals je reeds aangaf de x2 correct plaatsen tussen 1-3 en 4-5.

Correct?
Dan weer dichtmaken en een blij moedertje ;)

De machine heeft intern geaarde delen, zoals het motorhuis. Als hij extern geen aarde heeft, voeren de Y condensatoren de storing van bijvoorbeeld het motorhuis zelf af en via de X condensator en zorgen er tegelijk voor dat het niet gevaarlijk is om metalen delen van de machine aan te raken (kan wel zachtjes prikken als je met de andere hand wel een aarde beetpakt, maar het apparaat is alsnog voldoende geïsoleerd - juist om voldoende isolatie te bieden, MOETEN die condensatoren ook aan de Y-klasse voldoen en een kleine capaciteit hebben).

Op woensdag 25 maart 2026 16:45:47 schreef Rruben:
Maar deze zou in de stekker zelf moeten zitten als deze overeenkomt met .. de stekker is echter gegoten plastic, dus kan ik niet nagaan..
De zekering/weerstand zit nu op de plek tussen 8 en 9. De machine met het oude component knetterde en rookte op dit component. Volgens.. zou daar oorspronkelijk een smoorspoel (choke) van ongeveer 100 µH gezeten kunnen hebben.

Zeer waarschijnlijk is dat het.
Een weerstand in de ingegoten steker zou betekenen dat die hele steker mogelijk afbrand als die kapot gaat...
Maarj e kan dat zo meten tussen de netsteker en de uitgaande pennen, als dat van beide stekerpennen naar uitgaand beide bijna 0 ohm is weet je genoeg.