Beste CO'ers, terug van weg geweest.

Standaard gebruik ik een IRF540 om met een 2N3904 te schakelen.
De IRF540 kost echter 2 euro in de winkel, daarom wil op overstappen op de IRF710 van 75 cent.

Nu is de vraag welke ohm weerstand te gebruiken bij het vraagteken.
Ik hoop dat ik een van jullie zo gek kan krijgen, groet Wouter

1k-10k, zou ik zo zeggen. Het is niet zo heel kritisch. Zelf zou ik nog wel een pull-down weerstand van, zeg, 100k toevoegen aan de gate, andere kant van de weerstand aan massa.

Mocht je hoge frequenties gaan schakelen dan wil je de gateweerstand zo klein mogelijk hebben, om de gate-capaciteit van de FET zo snel mogelijk op te laden/ontladen, maar dan spreek je over signalen in het kHz-bereik, niet een simpel relaisdrivertje. Meestal gebruik je dan ook een echte drivertrap.

Evt. kun je als beveiliging ook nog een zener van 12-15V toevoegen van gate naar massa, om te voorkomen dat de gate ooit meer dan z'n maximale Vgs (vaak ca. 20V) te zien krijgt. Maar dat is mogelijk overkill hier. Kwaad kan het in elk geval niet.

Hartelijk en super bedankt, ga ik morgen verder op mijn breadboardje!

Consult 2:

Verder als ik deze driver gebruik, wat is dan weerstand gemarkeerd met vraag teken?

Dan ben ik volledig uitgevraagd, groet Wouter

Hetzelfde ?

Bij gebruik van een echte gatedriver zou ik er de datasheet op naslaan. Zie er zo snel niets over instaan.

Ik neig naar het gebruik van geen enkele weerstand, of hooguit een zeer kleine (4.7ohm, 10 ohm, 22ohm). Het nut van een gatedriver is juist dat je heel snel de FET kunt aansturen (genoeg stroom om z'n gatecapaciteit te op/ontladen. Een serieweerstand doet dit voordeel gelijk weer teniet, dus lijkt zo'n weerstand me hier niet op z'n plek.

Maar een speciaal gatedriver-IC is voor dit schema volstrekt overbodig (zolang het over het af-en-toe in/uit-schakelen van een relais gaat).

Bij het bouwen van schakelende voedingen (halve-bruggen op 40kHz e.d.) wordt het andere koek, dan zou ik een gatedriver wel serieus overwegen.

[Edit: wacht even, zie nu pas dat je in het tweede schema een ventilator met PWM probeert aan te sturen, niet een relais.]

@TS,

Ligt ook weer helemaal aan de frequentie en of je de fet hard aan wil sturen. Ga je in het kHz gebied zitten dan kies je een weerstand tussen de 10 en 47 Ohm en anders wordt hij groter, maar nooit groter dan 100 Ohm.

De IRF540 is bij 5V op de gate net aan (als je pech hebt net niet), voor de IRF710 is 5V echt te weinig.

Voor een relaisspoetje is een gate-driver ietwat onzinnig. Je signaal is al TTL, dan is zelfs een transistor niet nodig.
Gewoon een logic-level fet voldoet dan prima.

Ik zou toch eens even het schema van de allereerste schakeling (2N3904 en IRF710) hier plaatsen, want volgens mij gaat er iets niet goed....

Er hoort ook nog een weerstand bij tussen emitter en massa, anders kan het niet werken. (de gate van een FET is zeer hoogohmig, daar gaat nooit voldoende stroom lopen om de 2N3904 in geleiding te kunnen sturen).

Een stukje schema zegt veel meer dan een PCB-layout.....

Heb je voor de 56k weerstand trouwens ontwerpberekeningen gemaakt? Want die waarde lijkt me ook hoog (maar mogelijk dat je er hier mee weg komt).

Kijk eens naar dit filmpje.
https://youtu.be/wv4uAz8FV2w?t=560

Zelf vind ik de 3e best een interesante optie.

[Bericht gewijzigd door hardbass op (11%)]

Neem een bc517 ipv. de 3904 (direct load aan 12v) en je bent ook klaar, zware fet is zinloos...

Dat relais kun je ook prima met een BC517 aansturen, daar heb je geen fet voor nodig. En vergeet ook geen diode over je relais te zetten, kan gewoon een 1N4007 zijn.

En inderdaad een paar schema's zou het een en ander verduidelijken.

Hi Wouter,

Hier wat mogelijkheden voor je, uitgevoerd met goedkope halfgeleiders.

https://www.bramcam.nl/Diversen/Relais-Driver-01.png
.

Aanvulling


Het doel van de weerstanden aan de ingang van de halfgeleider is onder meer voor bescherming en bij Q2 en Q3 voldoende basisstroom te leveren
en dit zonder de bron te veel te belasten.
Laten we eens de schakeling rond Q2 nemen, deze trekt de meeste stroom uit het sturende apparaat.
Ik moest er voor zorgen dat de BC337 in de -25 versie rond de 4V aangeboden spanning goed in geleiding gaat,
dus heb ik voor ruim 1mA hier gekozen voor de basisstroom.

Wil je het zuiniger, dan is de versie met de BC517 Darlington een goede optie, hier is veel minder stroom nodig
om Q3 goed in de veradiging te krijgen door de zeer hoge HFe van de BC517, zoasl ik het schema als staat is de verzadigings spanning hier hoger, rond de 1V.
Bij de meeste 12V relais is dit geen probleem om met 11V speolspanning te werken, lees de documentatie en test dit.

Bij de versie met de BS170 werkt het meestal bij 75mA en 3.3V ook al vrijgoed, maar dat zit te dicht bij het kniepunt dat ik het daardoor niet betrouwbaar vindt.
De spanningdeler aan de ingangen is met opzet op deze manier opgebouwd, direct aan de transistor de weerstand naar massa en dan de weerstand naar buiten.
Het verlies aan stuurspanning is klein, bij de BC337 is deze het hoogst met rond de 6%, bij de BS170 is dit 1% en de BC517 is dit iets minder door de lage basis stroom.

Het doel is altijd om de schakelende transistor "voldoende" uit te sturen en de sturende schakeling zo min mogelijk te belasten.
De weerstanden naar massa zorgen er voor dat de ingangen niet kunnen gaan "zweven" R2, R4 en R6.
Neem deze ook weer niet te hoog om twee redenen, de opbouw van lading op deze ingangen als de trapjes worden aangestuurd door Tri-State uitgangen,
zoals een microprocessor en dat de waarden ook wat makkelijker te meten zijn "On Board"

De diode over het relais.
Zorg er voor dat de diode ongeveer de dubbele stroom kan hebben die door het relais gaat, dan heb je een veilige marge.
De spanning moet natuurlijk ook hoog genoeg zijn die de diode kan hebben, ook hier is de dubbele spanning ook een goede vuistregel.
In mijn schema staan de 1N4007 vermeld, maar dit mag bij 12V en 75mA spoelstroom ook een 1N4148 zijn.

---
Het middelste plaatje geeft een mogelijkheid met een kleine TO92 transistor die je relais goed kan schakelen.
De einige opmerking is dat het de BC337 moet zijn met 25 en nog liever -40 er achter, dat geeft de HFe aan van die transistor.

De oplossing met de BC519 wat ook een TO92 transitor is, is ook goed toepasbaar, er valt rond de 1V over deze transistor als het relais is aangetrokken.
Dat komt omdat dit een Darlington transistor is en je hierdoor 2x een BE overgang hebt.

De eerste is met een BS170 een kleine MOSFet in TO92 en heel goed bruikbaar als het niveau boven de 3,5V is aan de Gate.
Hier op het breadboard werkte 3.3V ook goed bij vijf stuks van deze transistor die ik getest heb.
Als je aanstuur niveau boven de 4,5V is werk het altijd zeker, dan zit je als ver voorbij het kniepunt om de MOSFet goed in geleiding te krijgen.

Wat ik hier laat zien is voor het gene wat jij hebt aangegeven, 12V voeding, 75mA stroom en TTL niveau(max 5V piek)
De frequentie van het signaal is onbelangrijk, het komt bijna niet voor dat een relais meer dan 2x per seconde schakeld.
Zou het een dik Reedrelais zijn dan is 50Hz zelfs mogelijk maar dat is voor deze schakelingen nog steeds DC. :-)

Dus voor de inwendige capaciteiten van de hier getoonde schakel halfgeleiders hoef je niet bang te zijn.

Groet,
Bram

[Bericht gewijzigd door blackdog op (43%)]

Op maandag 23 maart 2026 08:50:02 schreef nonius:
Er hoort ook nog een weerstand bij tussen emitter en massa, anders kan het niet werken. (de gate van een FET is zeer hoogohmig, daar gaat nooit voldoende stroom lopen om de 2N3904 in geleiding te kunnen sturen).

Die tor gooit bij aansturing met 5 V de gate-sourcecapaciteit vol tot uiteindelijk ook bijna 5 V (de basis-emitterspanning is heel laag, want er loopt dan praktisch geen basisstroom meer).
Áls de 710 daaraan genoeg heeft om te gaan geleiden, dan zul je de emitterweerstand eerder nodig hebben om hem weer uit geleiding te krijgen als de sturing weer 0 wordt. De lading van de gate-sourcecapaciteit kan anders niet weg.

Een echte driver is zowel in de aan- als de uittoestand laagohmig, en gooit de gate dus niet alleen snel vol, maar trekt hem ook weer snel leeg.
Ook TTL-uitgangen met hun 'totem pole'-uitgang doen dat (zolang je niet ál te snel wilt), zodat een extra weerstand van gate (of basis) naar massa niet nodig is. Uit gewoonte wordt dit toch vaak gedaan; kwaad kan het niet.

Hartelijk bedankt voor jullie antwoorden.

Alles doet het op een breadboardje, groet WvW

:)

Op maandag 23 maart 2026 10:50:41 schreef Frederick E. Terman:
Ook TTL-uitgangen met hun 'totem pole'-uitgang doen dat (zolang je niet ál te snel wilt), zodat een extra weerstand van gate (of basis) naar massa niet nodig is. Uit gewoonte wordt dit toch vaak gedaan; kwaad kan het niet.

In dit geval zie ik een extra reden voor die weerstand van gate naar ground: De gate driver komt uit een andere voedingsspanning.

Mocht (bijv. door inschakelverschijnselen) de 12V wel, en de 5V niet aanwezig zijn, dan is niet goed te voorspellen wat er in de driver gebeurd. Lekstromen elders in de schakeling zouden dan zomaar op de gate terecht kunnen komen.

Veel zal dat niet zijn (anders zou de driver gewoon actief worden), maar je wil wel uitsluiten dat de FET per ongeluk gaat geleiden, of, erger nog, ergens op zijn miller-plateau blijft hangen (en daar vrolijk uitfikt omdat ie net niet geleid).

Andere reden voor een pull-down is er bij aansturing door een microcontroller:
Bij opstarten daarvan zijn i/o pinnen hoogohmige ingangen, en die 'zweven' dus tot na initialisatie.

Ik zet standaard een pull-down bij zulk soort schakelingen. Dan kan er niets gebeuren als er onverhoopt iets zweeft.

Bij aansturing vanuit een microcontroller wel even opletten: soms zijn de interne pull-ups bij reset al geactiveerd, dan moet de pull-down dat 'behelpen'; in zo'n geval is 100k echt teveel.

Ook opletten met de plaats van die pull-down: zoals @blackdog het tekent vormt die met de serieweerstand een spanningsdeler; ik zet ze (als er een serieweerstand noodzakelijk is) vóór de pull-down.
Zeker met weerstanden in de 2.2-10k reeks kan dat een betere sturing opleveren.

Last but not least: in het derde schemaatje van @blackdog is er een PNP transistor getekend, dat gaat nevernooitniet werken op die manier...

Op dinsdag 24 maar11:56:03 schreef fatbeard:
Last but not least: in het derde schemaatje van @blackdog is er een PNP transistor getekend, dat gaat nevernooitniet werken op die manier...

Zal een foutje zijn denk. Maar dat werkt inderdaad niet.

Hi,

Goed gezien en ik ben kippig *grin*

Ik zal het transistorteken veranderen in en NPN.
Het vreemde is dat ik bij het maken van het topic nog heb uitgezocht welke de NPN en welke de PNP is van de BC516/517.

De weerstanden zijn verder goed gekozen, procentueel zit het goed in elkaar.
In het bijgewerkte schema zal ik ook de componenten netjes nummeren en nog een extra opmerking plaatsen.

Dank voor het aangeven van het foutje.

Groet,
Bram

Hi,

Ik ben weer thuis en heb de post aangepast, nog foutjes ik hoor ze graag.

Groet,
Bram