Scheidings filter aanpassen Quadral vulkan Mk2

Dat is de manier waarop ik heb geleerd een PA te bedienen: de equalising wordt eenmalig ingesteld bij de voorbereidingen, tijdens de muziek kan er bijgekleurd worden met de individuele toonregelingen per kanaal.

De vergelijking met de trim van een vliegtuig gaat eigenlijk opvallend goed op: tijdens de vlucht wordt er brandstof verbruikt, waardoor het zwaartepunt een beetje kan verschuiven; dan wordt de trim wat bijgesteld. Als men de PA heeft afgeregeld met een lege zaal, en de akoestiek verandert fel naarmate er publiek binnenkomt, dan kan men de equalising bijstellen.

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (47%)]

Zeker maakt die weerstand van 1.5 ohm ook deel uit van de verzwakking van hoog en midden.
Maar! de bas is de meest energetische en moet door de versterker in toom gehouden worden.
Beter zou natuurlijk een dubbel systeem zijn waarbij zoals tegenwoordig hoog en midden gescheiden wordt van de laag aansluiting en dat hoor je zeer goed. Bas maakt het hoog wollig. modderig en ongedefinieerd.
De demping van een versterker is speaker impedantie, gedeeld door de impedantie van de versterker.
Die 1.5 Ohm mag je dan optellen bij de uitgangs impedantie. Dat wordt ongeveer 2. Daarmee wordt het dus in dit geval 4 Ohm/2 (bij een 0.5 ohm uitgang), is een magere 2x demping.
Maar een behoorlijke versterker heeft een veel hogere demping.
Stel iets van 60 tot 150 of zelfs 300 voor zware versterkers. Dat zijn wel de dynamische waarden.
De weergave van het laag is in hoge mate afhankelijk van plaatsing en bekabeling.
Equalizers zijn leuk, maar vaak een ergernis, omdat het niets anders is dan vervorming.
Ze veroorzaken fase draaiing en daarmee wordt het etaleren van het geluidsbeeld danig verstoord.

Enkele DB's verschil zijn meestal niet hoorbaar en de invloed van de luisterruimte is veel groter.
Veel erger zijn staande golven, want elke kamer is een klankkast met vreemde karakteristieken.
Ik heb die equalizers op een hoop gegooid. Na de aanschaf van een echt goede versterker en een luidspreker met kleinere basspeakers en een zeer goede impulsweergave waren eindelijk de vermoeiende bassen en wolligheid verdwenen. Wat een ontspanning. Ook interlinkjes hebben een grote invloed op de weergave en dat hoeven geen peperdure linkjes te zijn. Ik heb er zelfs gemaakt van 60 Ohms kabeltjes.
Een mirakel voor sommige installaties. Alles viel ineens op zijn plaats, weg gebonk.
Plaatsing van de luidsprekers is van zeer grote invloed. Speel ermee.

Een toonregeling of equaliser geeft zelden de correctie die je wilt hebben, soms met een parametrische equaliser (om een resonantie weg te krijgen bv.). In software kan je meer doen aan correctie, wat bij voorstellingen en studio´s standaard is geworden. Maar dat gaat voor een eenvoudige thuisinstallatie wat ver. Zal wel steeds meer gemeengoed worden. Philips had, na het MFB systeem, speakers (DSS940) met een DSP erin voor de correctie.

Analoge filters gebouwd met discrete onderdelen zoals transistoren, opamps, RLC's of digitale filters gebouwd in hardware zoals CPU's of DSP's zullen beide fase draaiingen hebben.
Gelukkig is het menselijk gehoor niet gevoelig voor fase verschillen tussen de originele bron en de gecorrigeerde bron (mits L en R of dezelfde wijze worden gecorrigeerd).
Het is alleen dat de luidsprekers in-fase moeten worden aangestuurd zodat beide luidsprekers op hetzelfde moment dezelfde luchtdrukt (dezelfde luchtverplaatsing) in dezelfde richting produceren, bij tegen-fase aansturing heffen de luchtdrukken elkaar op en dat is hoorbaar in de lage (bas) tonen.

Op zondag 24 mei 2026 21:49:23 schreef Paulinha_B:

En een detailbedenking bij dat fraaigetekende maar verder niet indrukwekkende schema: ik leerde toch altijd de opeenvolgende luidsprekers in tegengestelde fases aan te sluiten? Volgens mij dient de middentoner omgekeerd in fase.

Dat kan je best wel zo geleerd hebben (volgens mij onjuist) maar wat zijn de achterliggende redenen dat het je zo geleerd is?

Dat kan als je een faseverschil wilt wegwerken.
Men heeft een tijdje de midden en hoge tonen luidsprekers zo geplaatst dat de kern van de conussen op gelijke lijn lagen. Dus hoog en midden een stukje naar achteren. Dat klopt natuurlijk niet helemaal, want het hangt van de frequentie af. De bas is veel trager dan een tweeter. Dus de startpuls verschilt enorm. Ik heb eens geprobeerd met een microfoon om de verschillen aan te tonen, maar dat is bijna onmogelijk. Je ziet werkelijk niet waar de aanzet is.
Maar kan wel hoorbaar zijn.
Ons gehoor hoort veel meer dan we kunnen meten. vooral ruimtelijke akoestiek.
De subtiele verschillen in rechts en links kunnen we precies bepalen.
Faseverschillen hoor ik wel degelijk en onmiddellijk. Hoewel in het hoog de marges natuurlijk zeer klein zijn.
Omkeren van het hoog maakte dan ook niet veel uit, mits met beide kanalen.
Plaatsing van instrumenten bijvoorbeeld hangt zeer af van een correcte fase.
Waarmee ik ook de luchtigheid en etaleren, doorzichtigheid van een orkest bedoel. Ruimte tussen stemmen en instrumenten en vooral diepte. Ik heb maar een keer werkelijk een zangeres voor een orkest horen staan. Met een andere versterker was dat effect weg. Ook kabels kunnen dat beeld verknoeien. Van Den Hull met die "laskabels" was vreselijk modderig in het hoog en het laag was rommelig. Andere kabels en het was open en in balans.
Met een van de beroemde Rotel versterkers was de echo of galm (fake ruimte) van opnamen soms weg.
Men voegt in een studio vaak "lucht" toe met galm. Maar dat moet niet altijd het geval zijn want dan creëert de versterker zelf galm (terugkoppeling? definitie?). Ik heb nooit meer een installatie gehoord die dat weg kon laten. (CD spelers of taperecorders kunnen dat probleem ook veroorzaken).
Zo is alles afhankelijk van opstelling, apparatuur en bekabeling.
Fase verdraaien veroorzaakt onvermijdelijk deuken in de weergave. Dat hoor je wel degelijk. Het is pure vervorming.
Dus akoestische maatregelen zijn beter dan elektronische, al kun je niet zonder in de professionele sfeer.
De oude Grieken waren zo slim om arena's te bouwen en in kerken gebruikte men wel flessen of kruiken in muren om als Helmholtz resonator te dienen. Mijn luidsprekers berusten op dat resonator principe.
Sommige concertzalen gebruiken grote kokers op wanden als resonator.

Het hele schema van het scheidingsfilter is grote onzin. De secties voor middentoner en tweeter zijn aangesloten op het laagdoorlaatfilter voor de woofer. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn.

Het lijkt erop dat het schema getekend is door een goed bedoelende amateur zonder enige kennis van zaken.

Bij een 12 dB filter zijn de signalen op het overnamepunt in tegenfase. Dit los je simpel op door een van de speakers andersom aan te sluiten.
Voorbeeld: https://zelfbouwaudio.nl/forum/viewtopic.php?t=2710

[Bericht gewijzigd door IJzerhersteller op (18%)]

Op maandag 25 mei 2026 13:46:24 schreef CornelisJ:
Het lijkt erop dat het schema getekend is door een goed bedoelende amateur zonder enige kennis van zaken.

Prima omschrijving van AI... :+

Vraag mij om te beginnen af waarom die weerstand van 1.5 ohm in de aansluiting zit?

Met Rs verzwak je toch alles, niet alleen het laag?

En een detailbedenking bij dat fraaigetekende maar verder niet indrukwekkende schema:

Zeker maakt die weerstand van 1.5 ohm ook deel uit van de verzwakking van hoog en midden.

Het hele schema van het scheidingsfilter is grote onzin.

Kunnen jullie als-t-je-blieft ophouden over dat schema?
Dat schema heeft @TS er in zijn derde post opeens bijgesleept; goedbedoeld uiteraard, maar uiterst ongelukkig.
Het schema is op allerlei manieren fout, maar heeft met de oorspronkelijke vraag ook nog eens NIETS te maken.

@TS gebruikt dat schema zelf NIET. Hij heeft gewoon het echte filter, en staat nu enkel maar voor de vraag of het de moeite is wat weerstandjes aan te passen.

--
Fase: voor min of meer continue tonen maakt de absolute fase niet uit (al moet die L en R wel hetzelfde zijn, natuurlijk).
Voor impuls-achtige geluiden, zoals van slagwerk, of de 'attack' van instrumenten, moeten de fasen van de verschillende samenstellende frquenties wél met elkaar in overeenstemming blijven. Anders verwatert de attack.
Omdat de verschillende frequenties uit verschillende luidsprekers komen, en omdat het fasecentrum van veel luidsprekers verschuift met de frequentie, is dat een moeilijke opgave. Vooral het tweede aspect wordt weleens vergeten, terwijl dat faseverloop in de luidspreker op de hogere frequenties heel groot kan zijn.

Inderdaad, het is al zo vaak in dit topic gezegd dat dat door AI gemaakte schema totale onzin is. Een amateur doet dat beter!

@FET je vergeet jezelf te quoten.

Ja, waar dát komt dat schema nou weer vandaan?
Over de kortgesloten L3 zullen we het maar niet eens hebben; L3 en R2 horen natuurlijk beide parallel over de tweeter te staan. Maar dat is een tekenfout in een ook overigens fout schema.
Want dit slaat natuurlijk werkelijk op niets. Hieronder de doorlaten die je eruit zou krijgen (rood=woofer, groen=midrange, blauw=tweeter):

Let op de andere dB-schaal. De middentoner zou rond 600 Hz een zacht geluidje kunnen geven, en de tweeter zou je helemaal niet meer horen.

@TS:

Doe aan het scheidingsfilter eerst niets, en luister.
Beslis daarna eventueel of midden en hoog in verhouding te hard zijn, zodat je de weerstanden wilt aanpassen zoals in de vierde screenshot in de startpost.
Al de rest is onzinnig.

Op maandag 25 mei 2026 14:14:23 schreef Bobosje:
Inderdaad, het is al zo vaak in dit topic gezegd dat dat door AI gemaakte schema totale onzin is. Een amateur doet dat beter!

Voor de volledigheid, het door "deMGR" (in zijn derde post op de eerste pagina van dit topic) geposte schema is niet door AI gemaakt. Maar het is wel een onzin schema.

Hier staan iig (wat lijken) de orginele schema's
https://winboxsimu.de/reload.html?Boxen3.html
In de tekst ook aanbevelingen voor vervangende luidsprekers incl de genoemde beyma. Diagonaal lezend lijkt het erop dat je mid en hoog wat meer moet dempen.

Ter informatie, het volgende schema vond ik in een Duitstalig forum ( http://www.hifi-forum.de/viewthread-185-16286.html#22 ). Dit schema ziet er een minder vreemd uit (directe link naar hifi.forum.de). Maar ik kan niet garanderen dat dit schema overeenkomt met het scheidingsfilter in de Vulkan2 van deMGR.

http://bilder.hifi-forum.de/max/860950/skizze-3_946830.jpg

[Bericht gewijzigd door CornelisJ op (16%)]

Op maandag 25 mei 2026 15:05:14 schreef CornelisJ:
Voor de volledigheid, het door "deMGR" (in zijn derde post op de eerste pagina van dit topic) geposte schema is niet door AI gemaakt.

Hoe dat zo? TS ontkracht de stelling niet.
Is zeker door AI verzonnen, alleen AI kan een HPF achter een MPF achter een LPF plaatsen en een kortsluiting in het schema verzinnen.

De enige juiste manier is om de nieuwe woofer erin te schroeven en te gaan meten met een geschikte meetmicrofoon, geschikte software (REW, Arta, beide vrij te gebruiken) en vooral ook de juiste kennis van zaken. Wat dus automatisch inhoudt dat je AI moet vergeten omdat dat je helemaal niets gaat brengen hier. Dit vraagt vakmanschap, niet om een opgeleukte zoekmachine.

Op maandag 25 mei 2026 16:33:52 schreef Bobosje:
[...]
Is zeker door AI verzonnen

Lijkt me onwaarschijnlijk, gezien de tekst "Had dit schema ook nog gevonden". Ook het Nederlandstalige commentaar in het schema lijkt mij niet door AI verzonnen. Ik denk eerder dat dit schema gemaakt is door een amateur die geen schema's kan lezen, laat staan tekenen.

Overigens is het schema van een scheidingsfilter vrij eenvoudig te verkrijgen door "reverse engineering" van de PCB. Dat is ook wat de persoon op hifi-forum.de heeft gedaan voor het hierboven geposte schema. Aangezien ik geen Vulkan Mk2 luidsprekers heb kan ik niet verifieren of hierbij geen fouten zijn gemaakt.

Is hier iets mee te doen?

http://www.hifi-forum.de/viewthread-185-16286.html#13

Zie dat er al een ander link is naar dat forum draadje. Staan ook fotos in van de originele filterprint met waardes en locaties van componenten.

[Bericht gewijzigd door KGE op (47%)]

Op maandag 25 mei 2026 16:54:18 schreef CornelisJ:
Lijkt me onwaarschijnlijk, gezien de tekst "Had dit schema ook nog gevonden". Ook het Nederlandstalige commentaar in het schema lijkt mij niet door AI verzonnen. Ik denk eerder dat dit schema gemaakt is door een amateur die geen schema's kan lezen, laat staan tekenen.

Je kunt AI heel makkelijk opdrachten geven (zogenaamde prompts) om iets voor je te maken, te tekenen of iets te bedenken en dat kan ook met Nederlandse tekst / commentaar erbij.
Als TS (of via iemand anders) handig is in het maken van die prompts dan is de tekst "Had dit schema ook nog gevonden" niet veel zeggend.

[Bericht gewijzigd door Bobosje op (37%)]

Tja,

Als jullie zelfs "Frederick E. Terman" geïrriteerd krijgen door het niet lezen en het neuzelen in dit toppic...

Knap hoor, volgens mij de eerste keer. :+

Lezen, laten indalen en dan als het iets toevoegt voor het topic en dus niet voor jullie plasje tegen de boom,
plaats het dan, dit lijkt mij een goed uitgangspunt voor een kwalitatief goed leesbaar forum.

Gegroet,
Bram

Moderatorsambities, @Bram? :+

En de TS is intussen al in geen velden of wegen meer te zien :)

Op maandag 25 mei 2026 15:36:39 schreef CornelisJ:
Ter informatie, het volgende schema vond ik in een Duitstalig forum.

(schema)

Ook hier blijven nadenken over de informatie die je vindt :).
De spoel aangegeven als 6,8 µF ( ;)) moet 6,8 mH zijn (niet 6,8 µH).
De spoel aangegeven als 0,3 µH moet 0,3 mH zijn.
De spoel aangegeven als 0,13 H moet 0,13 mH zijn.

@TS heeft echter de originele scheidingsfilters al. In de startpost komt een aanbeveling voor om bij gebruik van bepaalde vervangende woofers, enkele weerstanden aan te passen. Misschien horen we nog hoe dat ging, als het nodig was.

Op maandag 25 mei 2026 18:44:29 schreef revado:
En de TS is intussen al in geen velden of wegen meer te zien :)

Zeg maar rustig gevlucht.