Hallo,
Een universeelmotor is een seriemotor die een beetje aangepast is zodat hij op AC kan werken. Je vindt die o.a. terug in een mixer.
Normaal slaat een universeelmotor op hol wanneer je hem onbelast doet aanlopen. Wanneer ik mijn mixer laat draaien doet ie dat echter niet.
Wikipedia probeert mij wijs te maken dat dit komt door het kleine ventilatortje dat voor voldoende belasting (en koeling) zorgt, maar ik geloof dit niet echt. Heeft iemand hier meer uitleg over?
Het is niet alleen de ventilator maar ook de overbrenging heeft vrijving.
En een ventilator heeft een kwadraties vermogen bij het vehogen van het toerental. dus 2 keer zo snel is een 4 x zo hoog vermogen dus het kan best zo zijn dat dat het toerental begrenst.
Waarom knalt een boormachine niet uit elkaar? Waarom knalt een stofzuiger niet uit elkaar? Een decoupeerzaag dan? Of een haakse slijper zonder schijf?
Het zit hem allemaal in de belasting van de transmissie en de ventilator. De belasting van die laatste stijgt inderdaad redelijk kwadratisch met de snelheid.
joopv
Golden Member
Die stelling over op hol slaan geldt alleen voor een theoretisch model, zonder interne wijving, in een vacuum enz.
De praktijk zit iets anders in elkaar 
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
In de specs van een stofzuigermotor (inclusief waaier) kan je heel mooi de toerentallen van normaal belast tot vol belast en bij afgesloten luchttoevoer (dus onbelast) zien. Dat kan bijvoorbeeld respectievelijk 48000, 40000 en 54000 rpm zijn. Er is dus onbelast in lichte mate sprake van op hol slaan, maar dat wordt inderdaad begrensd door de mechanische belasting (en omdat er met afgesloten luchttoevoer alsnog geen perfect vacuum ontstaat).
Bedankt, ik geraak al meer overtuigd. Maar als iemand ergens een universeel motortje op overschot liggen heeft mag die dit altijd melden...die test gaat zeker nog eens doorgaan!
Ik weet niet of mijn verhaal correct is maar andere kunnen me misschien duiden.
Op een anker van een universeel motor zit een collector met wikkelingen. Het gevolg hiervan is
1)dat de stroom door een wikkeling van richting omkeert indien die wikkeling onder de koolborstel door draait.
2) dat de wikkeling een zekere inductiviteit heeft en bij wisselsspanning dus ook een tijdsconstante. Hierdoor kan de stroom niet oneindig snel stijgen of dalen. Met andere woorden, het duurt "enige" tijd om de stroom van richting te laten omkeren.
Indien een ankerwikkeling voorbij de koolborstel gedraait is maar de stroomrichting is nog niet omgekeerd, dan zal het magnetische veld het anker nog niet omgekeerd zijn. Dit stuk magnetisch veld zal niet bijdragen tot extra versnellen, in tegendeel het gaat het anker afremmen.
Draait dit niet uit op een evenwicht tussen versnellen en vertragen, met andere woorden het toerental gaat zichzelf beperken ????
Tweede argument.
Mechanisch vermogen wordt gedefinieerd als het product van hoeksnelheid en koppel.
Zelfs indien het koppel van een op hol geslagen motor klein zou zijn, terwijl het toerental zeer groot wordt, dat zou het mechanische vermogen ook zeer groot worden.
Om dit mechanische vermogen te leveren moet er minstens een even groot elektrisch vermogen aanwezig zijn. Dit zou betekenen dat het opgenomen elektrisch vermogen ook zeer groot gaat worden.
De weerstand van de elektrische wikkeling gaat in dit geval de stroom en het opgenomen vermogen toch beperken ????
Wie weet raad.
Kan iemamd dit bevestigen of weerleggen ?
LaStei
carpe cerevisi
Als je werkelijk eens wilt testen of serie machines op hol kunnen slaan, moet je niet met die kleine machientjes gaan. De wrijving is inderdaad groot genoeg om die niet op hol te laten slaan. Probeer eens een 750V DC 500A (serie) tractiemotor zonder belasting te laten lopen, dan wil je echt wel weg wezen naar een paar seconden inschakelen....
@PW: de flux onder de polen is evenredig met de stroom door de wikkelingen. Dat de stroom gelimiteerd word als de frequentie stijgt, klopt. Alleen: De stator frequency is gegeven door de frequency van de opgedrukte spanning en de rotor frequentie inductie probeert men zo klein mogelijk te houden, juist om het boven beschreven effect zo klein mogelijk te houden. Het netto effect is dat je een stofzuiger motor op ongeveer 24V kan laten draaien en deze dan ongeveer de nominale motor stroom opneemt.
Tweede gaat een beetje mank. Het klopt dat er geen energy verloren gaat, dus Pin = Puit = U*I = Te * w Als w heel groot wordt, is het geleverde koppel dus zeer klein. Bij serie machines is flux recht evenredig met de stroom door de rotor. Ook is de EMC opgewekt in het anker evenredigmet de hoeksnelheid en de flux. Als er dus weinig stroomloopt,heb je weinig flux, dus de motor moet snel draaien om de EMC op te kunnen wekken. (of meer stroom trekken,maar dan zou de flux groter worden). Dus bij een gegeven spanning, loopt er een stroom, die geeft een flux. Als er geen koppel gevraagd wordt, wordt de stroom minder, de flux wordt minder, en de draaisneheid groter, net zolang tot er een evenwicht is tussen het draaimoment en de snelheid.
"... Als er geen koppel gevraagd wordt, wordt de stroom minder, de flux wordt minder, en de draaisneheid groter, net zolang tot er een evenwicht is tussen het draaimoment en de snelheid. ... "
Mag ik hieruit besluiten dat de serie motor zichzelf begrend in toerental? maw hij slaat niet op hol owv het wrijvings moment in de lagers, ventilator etc .
LaStei
carpe cerevisi
Dat is inderdaad het geval. Bij kleine machines (< 1kW) zal dat toerental dusdanig laag zijn dat de motor "onbelast" mag lopen. Bij grotere machines is dit toerental dusdanig hoog dat de machine letterlijk uit elkaar zal spatten.
Een seriemotor hoef je niet te modificeren om hem op wisselspanning te laten lopen.
En inderdaad, als er niet genoeg belasting op de motor zit, gaat het mis. Een stofzuigermotor die (alleen) een slijpsteen aandrijft is een mooi voorbeeld.
Als je dit probeert, ga dan wel de kamer uit.
↓ dat bedoel ik.
LaStei
carpe cerevisi
@FET: Ik denk dat de motor er wel tegen kan, maar de slijpsteen niet... Dan vliegen er secuur de stukken ervan door de muur...
joopv
Golden Member
Op 18 mei 2009 13:06:07 schreef LaStei:
Dat is inderdaad het geval. Bij kleine machines (< 1kW) zal dat toerental dusdanig laag zijn dat de motor "onbelast" mag lopen. Bij grotere machines is dit toerental dusdanig hoog dat de machine letterlijk uit elkaar zal spatten.
Bij grotere machines (diameter) worden de centrifugale krachten op de rotor (en alles wat draait) zeer groot bij hoge toerentallen, in ieder geval op de onderdelen die een grotere afstand hebben t.o.v. het middelpunt van de as.
Ik denk dat dat de oorzaak is van schade/crashen/uit elkaar vliegen. En niet zozeer dat grotere machines hogere toerentallen halen dan kleine seriemotoren.
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
De 54.000 rpm van een stofzuigermotortje van 1,5kW is zeer respectabel. Overigens verbruikt het ding dan nog maar 500 watt ofzo, dus de stroom is niet de begrenzende factor in die dingen. Stel je nu voor dat je inplaats van een enkele waaier een slijpsteen o.i.d. aandrijft en je kan je al voorstellen dat de brokken alle kanten op vliegen. Hoe groter de machine en hoe groter de doorsnee van het aangedreven object, hoe lager het toerental dat nodig is om de boel uitelkaar te laten vliegen.
Mocht iemand specs van stofzuigermotoren willen nazoeken, de site die datasheets heeft is van een Sloveense fabrikant waar onder andere Philips tegenwoordig wel zijn motoren betrekt (voorzover die niet uit China komen). De naam is me helaas even ontschoten.
Op 18 mei 2009 12:02:15 schreef LaStei:
Als je werkelijk eens wilt testen of serie machines op hol kunnen slaan, moet je niet met die kleine machientjes gaan. De wrijving is inderdaad groot genoeg om die niet op hol te laten slaan. Probeer eens een 750V DC 500A (serie) tractiemotor zonder belasting te laten lopen, dan wil je echt wel weg wezen naar een paar seconden inschakelen....
Dat lukt nu niet bepaald thuis... (en lijkt me ongeloofelijk duur
)
Iedereen bedankt voor de duidelijke uitleg. Een mixer op hol doen slaan zal moeilijk worden, maar ik kan het nog altijd eens proberen met een stofzuiger (hmmm, men meme heeft net een nieuwe gekocht...haar eens vragen) Indien het lukt zien jullie dat wel nog eens op youtube
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Stofzuigermotor ontdoen van de waaier, schoonmaken, lagers goed smeren, en eens kijken hoe hard het wil. Echt op hol slaan zal er wel niet in zitten, maar zou wel harder moeten lopen dan de onbelaste spec met vacuuum getrokken waaierkast. Een hogere spanning helpt trouwens ook nog wat mee aan het toerental, als je de boel echt in de soep wil draaien 
Overigens zijn 750V 500A motoren niet echt zo duur als je bij een oudijzerboer weet binnen te komen die ook treinen sloopt...
Henry S.
Moderator
Confucius says chà bù duo. Deze post is niet door ChatGPT gegenereerd. De 2019 CO labvoeding.
Op 18 mei 2009 16:31:07 schreef maartenbakker:
Stofzuigermotor ontdoen van de waaier, schoonmaken, lagers goed smeren, en eens kijken hoe hard het wil.
hou afstand en zorg voor ruimte, zoiets kan wel schade en letsel toebrengen.
big bang
Niets is zo eerlijk verdeeld als verstand: iedereen denkt er genoeg van te bezitten
Een seriemotor op DC (en trouwens een shuntmotor op DC ook) heb ik wel eens op hol zien gaan in het labo van school. Ene plezante vond het na de leraarsuitleg wel effe interessant om de shuntbekrachtiging eens uit te trekken.
Hij is daar toch fors van geschrokken, die shuntmotor ging in no time duizelingwekkend snel en huilen van het toerental.
Hij had een banaanstekkersnoer uitgetrokken en had de grootste moeite om het er weer binnen de 2 sec in te steken. Ik dacht persoonlijk dat het misging, maar dus toch net niet. Weet waarmee je bezig bent, brokstukken zouden wel eens akelige gevolgen kunnen hebben.
- - big bang - -
Mijn plan om een universele motor op hol te doen slaan zag er ongeveer als volgt uit:
- een verlengkabel met aan de ene kant de motor en aan de andere kant, via een schakelaar, in het stopcontact(vrij logisch...)
- Motor op een tafel ergens in den hof
- Camera filmt met plexiglas of iets dergelijks ervoor dat de camera toch niet direct beschadigd wordt
- Ik bedien 'veilig' aan het andere eind van de verlengkabel de schakelaar.
Ik ben niet van plan om er met men neus op te staan kijken hoe de brokstokken me om de oren vliegen (als dat al zou gebeuren)...Ik weet dat de motor uit elkaar kan vliegen en probeer me daarop voor te bereiden. Ik kan pas echt weten waarmee ik bezig ben als ik de motor heb laten uiteen knallen (of toch geprobeerd:P)
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Zet de motor vast, want alleen het aanzetkoppel doet het ding al van de tafel vliegen. Stofzuigermotoren (die niet geprepareerd zijn om op hol te slaan), daar wil de reparateur zijn voet nog wel eens opzetten bij het testen buiten de stofzuiger. In jouw geval zou ik hem vastklemmen tussen hout of iets dergelijks.
Op 20 mei 2009 00:25:23 schreef willamette:
Mijn plan om een universele motor op hol te doen slaan zag er ongeveer als volgt uit:
- een verlengkabel met aan de ene kant de motor en aan de andere kant, via een schakelaar, in het stopcontact(vrij logisch...)
- Motor op een tafel ergens in den hof
- Camera filmt met plexiglas of iets dergelijks ervoor dat de camera toch niet direct beschadigd wordt
- Ik bedien 'veilig' aan het andere eind van de verlengkabel de schakelaar.Ik ben niet van plan om er met men neus op te staan kijken hoe de brokstokken me om de oren vliegen (als dat al zou gebeuren)...Ik weet dat de motor uit elkaar kan vliegen en probeer me daarop voor te bereiden. Ik kan pas echt weten waarmee ik bezig ben als ik de motor heb laten uiteen knallen (of toch geprobeerd:P)
wel het is theoretisch minder gevaarlijk als bij de serie motor omdat de flux bij shunt maar kan dalen tot aan het remanente magnetisme, maar bij een serie motor waarbij: flux= #windingen serie wikkeling / de magnetische reluctantie x stroom doorheen de serie wikkeling. deze is gelijk aan de bekrachtegings stroom wat er toe leid dat waneer de berkrachtigings stroom te klein wordt de flux zeer klein word en dat zorgt voor het o.a opholslaan