76kHz kristal en stereo coder

Stereo signaal wordt als volgt opgedeeld L+R (som=M-signaal) en L-R (veschil=S-signaal), dan gaat L-R via een dubbelzijband modulator naar een sommator (L+R rechtreeks naar de sommator) in de dubbelzijband modulator wordt 38kHz gemengt (2f), in de sommator 19kHz (f) hieruit ontstaat het stereomultiplex signaal (0 - 53kHz)
M-signaal ligt tussen 0.03-15kHz, dan volgt de piloottoon op 19kHz (zit 4kHz afstand tussen audiospectrum en pilloottoon, anders beinvloed de audio de pillootoon teveel) S-signaal tussen 23-53kHz (23+15=38 en 38+15=53)
M en S signalen worden tov elkaar verschoven in frekwentie, het spectrum van M signaal laten ze ongewijzigd, S signaal word naar hogere frekwentie gebracht, door te moduleren met hulpsignaal (38kHz)
resultaat is een spectrum van som en verschil, je krijgt dus links en rechts van de 38kHz die L+R en L-R. Want de stereoinformatie moet ergens vandaan komen, en mono radio's mogen het niet merken (anders zou je alleen R of L horen op een mono radiootje)

Later in de stereodecoder, krijg je:

(L+R)+(L-R)=2L
(L+R)-(L-R)=2R

Stereobeeld weer terug (met dubbele amplitude wel te vertstaan, niet erg)

Het is een heel bekende opzet, maar lastig om in te zien als je denkt vanuit het spectrum.

Bij stereo-encoding worden ahw het linker en rechter kanaal beurtelings doorgeschakeld naar de zender (met 38 khz schakelfrequentie), dit gebeurd in dit schema via de 4066 switches.

De ontvanger moet echter weten wel 'brokje' signaal bij links en bij rechts hoort, en synchroniseerd dit dmw de 19 khz piloottoon (in dit schema gemaakt door de 4027). De rest van de componenten dient ter buffering en filtering van het signaal.

Dit soort stereocoders werkt meestal wel aardig, al moet je geen wonderen verwachten. Als je het een en ander goed in elkaar steekt kun je echter wel rekenen op een duidelijk hoorbaar stereo effect.

Normaal is het niet zo dat de signalen beurtelings worden doorgestuurd in ieder geval. Er staat gewoon een L-R signaal op 38 kHz gemoduleerd op net als RES zegt. Zie ook hier.

Dit is normaal ook zo, exact hetzelfde. In een spectrum ziet er eruit zoals je beschrijft, maar qua signalen komt het precies hierop neer.

Overigens behoort het niet plotseling schakelen te zijn, maar is het verloop steeds sinusvormig. Bij dit soort schakelingen wordt dat laatste opgelost door het gechopte signaal te filteren, wat uiteindelijk op precies hetzelfde signaal neerkomt.

Alleen moeten je filters erg goed zijn om dit te halen, en moet de faseverhouding tussen chopsignaal en piloottoon op de graad nauwkeurig correct zijn. Dat is allebei lastig te realiseren, en daarom is de kanaalscheiding nooit 100% goed.

Het is dus wel 'echte' stereo, maar door praktische beperkingen niet 100% perfect. De meeste wat oudere ontwerpen werken volgens dit principe (FRM stereo coder, BA1404-zendertjes, etc. etc.).