Tja.. kan een schema dat geschikt is voor zenders van 10kW en meer, op enkele kilometers afstand, die 75kHz zwaaien, ook gebruikt worden om zenders te ontvangen van 5W, op pak 'm beet duizend kilometer afstand, die maar 17kHz zwaaien? In principe wel, maar het lijkt me nog een heel gepruts.

Een gewone 137MHz ontvanger is 30..50kHz breed en heeft een gevoeligheid van beter dan een microvolt. Dan heb je iets om te vergelijken.

mzzr je hebt wel direkt zicht op de antenne :-)

@Frederick E. Terman:

Ik bedoelde of het kwaad kon m.b.t. de gevoeligheid van de ontvanger dat ik de collectorweerstand van 220 Ohm weghaalde. Voor de collectorstroom door de transistor maakt het niets uit, die werkt namelijk als een stroombron. De collectorstroom wordt bepaald door de spanning op de basisknooppunt en de emitterweerstand van 1k8.

Deze stopweerstand van 220 Ohm in de collectorleiding van T3 voorkomt dat de HF-voorversterker ongewenst gaat oscilleren wanneer ik voor C5 een waarde neem van 10 pF i.p.v. 220 pF. De HF-voortrap moet uiteraard losjes gekoppeld worden aan de volgende trap. Anders vormt de volgende trap een te zware belasting voor de HF-voortrap. Dit oscilleren wordt veroorzaakt doordat een kleinere koppelcondensator er voor zorgt dat de uitgangsspoel van de HF-trap weinig gedempt wordt. Samen met de parasitaire capaciteiten werkt deze spoel als een kring. Een hogere waarde van deze koppelcondensator heeft een lagere impedantie, waardoor de uitgang van de versterker met kopelcondensator de lage ingangsimpedantie van de oscillator ziet en de paracitaire uitgangskring gedempt wordt.

Wat is eigenlijk de juiste waarde voor C5, de koppelcondensator tussen de HF-voortrap en de synchroondetector en hoe kan ik dat het beste bepalen? 220 pF, zoals ik het in het schema had staan, is eigenlijk teveel.

[Bericht gewijzigd door dawmast op (43%)]

De HF-voortrap moet uiteraard losjes gekoppeld worden aan de volgende trap. Anders vormt de volgende trap een te zware belasting voor de HF-voortrap.

Ja, en? Hoe zo, 'uiteraard'? En hoezo, 'te'? Wat gaat er dan fout?
Er zit niet eens een afstemkring in de uitgang van die HF trap. Dus 'selectiviteit inboeten' zal niet gebeuren.
En dan, T1 en T2 liggen rechtstreeks, gewoon galvanisch, aan de top van hun afstemkring. Alsof dàt licht gekoppeld is.

Hoe groot je koppelcondensator moet zijn is niet te zeggen. Als je hem te klein neemt, gaat je HF trap oscilleren, zeg je..
Nou, neem hem dan net ietsje groter, heb je lekker veel gevoeligheid.
Uitproberen dus.

@Frederick E. Terman:

Hoe groot je koppelcondensator moet zijn is niet te zeggen. Als je hem te klein neemt, gaat je HF trap oscilleren, zeg je..
Nou, neem hem dan net ietsje groter, heb je lekker veel gevoeligheid.
Uitproberen dus.

Dat ongewenste oscilleren heb ik verholpen door in de HF-voorversterker een stopweerstandje van 200 Ohm tussen de collector van T3 en L2 te nemen, zodat ik de koppelcondensator naar de ontdempertrap wat kleiner kan nemen.

Verder heb ik voor T1 en T2 van de oscillator de BF240 i.pv. de BF494 genomen. Is de BF240 daar ook geschikt voor of kan ik beter de VHF-transistor BF959 nemen?

De Ft van een BF240 bedraagt 150 Mhz en bij een BF959 bedraagt die 500 MHz bij een Ic van 1 mA, een Uce van 10V en een signaalfrequentie van 100MHz.

Een oscillator kun je altijd nog wel aan de gang schoppen, ook bij frequenties waar de versterking allang niets meer voorstelt. Je hoeft immers maar iets boven de 1 te zitten, rondgaand.
Is die ft in ges, of in gbs? Hoe staan de torren in je schakeling? Dan zie je het antwoord zelf.

Ik mis nog een helder inzicht over het feit dat je T1 en T2 kennelijk wèl zomaar aan de top van de kring mag hangen, terwijl je de HF versterker via een piepklein C'tje aansluit, en bovendien de versterker ook nog dempt, zodat er eigenlijk geen bruikbare versterking meer overblijft. :)

@Frederick E. Terman:
T1 en T2 vormen een emitter gekoppelde oscillator die ik al vaker heb toegepast. T1 is in GCS, T2 is in GBS.

Waardoor zou de HF-versterker dan gedempt moeten worden? Door de laagohmige emitterknooppunt van de oscillator? In FM-frontends zie je ook heel vaak dat de HF-voorversterker via een klein koppelcondensatortje op de emitter van de zelfoscillerende mengtrap wordt aangesloten.

De voortrap in deze ontvanger werd ook in het Halfgeleidergids van 1997 als een universele breedband VHF-versterker gepubliceerd, maar daar werd de BF324 PNP-HF-transistor gebruikt.

VHF-voorversterker:

http://www.uploadarchief.net/files/download/resized/vhf-preamp.gif

T1 en T2 hangen rechtstreeks aan de top van de kring en belasten die dus zeer zwaar. Waarom vind je dat niet erg?

De HF trap heb je gedempt met een stopweerstand, dat weet je toch nog wel?

@Frederick E. Terman:

T1 en T2 hangen rechtstreeks aan de top van de kring en belasten die dus zeer zwaar. Waarom vind je dat niet erg?

De oscillator heb ik om die reden omgebouwd tot een Hartley oscillator waarbij de afstemkring L1/C2 aan de collector van T2 hangt. Aangezien de collector van T2 een hoge impedantie heeft, wordt de kring niet sterk gedempt. Vanaf een laagimpedante aftakking op 1/3 deel op de spoel is de terugkoppeling nu via een condensator C7 van 100 pF naar de laagimpedante emitter van T2, welke eerder door T1 werd gedaan. Zo worden beide impedanties op elkaar aangepast.

Voordeel van deze configuratie is dat de oscillatorkring niet meer zo sterk gedempt wordt. In de eerdere oscilatorconfiguratie met de verschilversterkerpaar T1 en T2 werd de afstemkring L1/C2 veel sterker gedempt, doordat de basis van T1 aan het hete eind van de kring hing. Dat veroorzaakte nogal wat demping, waardoor de faseruis van de oscillator niet best was en de ontvangst van bepaalde zenders daardoor ok ruiserig was.

Als de-emphasis gebruik ik R10 en C16. R7 is de stopweerstand waar ik het al over gehad had.

Schema FM-rechtuitontvanger met Hartley oscillator als ontdemper:
http://www.uploadarchief.net/files/download/fm-synchroontuner%20with%20hartley%20oscillator.gif

Heeft dit breedband VHF-voorversterkertje uit Elektuur Halfgeleidergids van 1997 wel een ingangsimpedantie van 50 Ohm? Ik weet wel dat een gemeenschappelijke basisschakeling een lage ingangsimpedantie heeft. Verder heeft het alleen maar een hoogdoorlaatfilter aan de ingang zitten met een kantelfrequentie van ongeveer 50 MHZ, bestaande uit L1 en C2. Wanneer ik er aan de ingang een afstemkring i.p.v. dit laagdoorlaatfilter neem, merk ik dat het afstemmen m.b.v. de trimmer nauwelijks effect heeft. Omdat de afstemkring door de lage ingangsimpedantie van de versterker flink gedempt wordt. Heeft het dan wel zin om bij de laagimpedante ingang van zo'n VHF-voorsterker een afstemkring te plaatsen, of is een laag-of een hoogdoorlatfilter voldoende?

  • Ja, dat heeft het (SWR<2)
  • Je afstemkring zal dan wèl voor 50 ohm ontworpen moeten worden
  • Het versterkertje moet met ongeveer 500 ohm belast worden om wat te doen, het versterkt dan ca. 6dB
  • Met 50 ohm als belasting haalt het met moeite 0 dB.

Een afstemkring gebruiken die ontworpen is voor 50 Ohm, betekent dat ik dan een aftakking op de spoel moet gebruiken waar ik de 50 Ohm ingangsbelasting van de voorversterker op aansluit.

Het voorversterkertje moet met een impedantie van ongeveer 500 Ohm belast worden, anders versterkt hij niet meer. Dan is de uitgangsimpdenatie, gevormd door het complexe netwerkje L2 en R4 van 220 Ohm bij een frequentie vann 100 MHz, ongeveer 500 Ohm gelijk aan de ingangsimpoedanmtie van de volgende trap.

Zou ik dit voorversterkertje op een ontvanger met een ingangsimpedantie van 50 Ohm willen aansluiten, dan zou ik L2 en R4 zodanig aan moeten passen dat de uitgangsimpedantie van het voorversterkertje ook 50 Ohm wordt.

Zou een cascode voorversterker met een J-FET en een BJT ook geschikt zijn voor op de FM-onroepband? De FET vormt een hoge ingangsimpedantie waardoor de ingangskring nauwelijks belast wordt, maar of dit ook voor VHF geldt, is nog maar de vraag.

Schema cascode hoogfrequent voorversterker, staat ook in de Elektuur Halfgeleidergids van Juli/Augustus 1998:

http://www.uploadarchief.net/files/download/135-c85e443ae8.gif

Op 6 mei 2012 19:02:04 schreef dawmast:
... dan zou ik L2 en R4 zodanig aan moeten passen dat de uitgangsimpedantie van het voorversterkertje ook 50 Ohm wordt.

Sure, je kunt L2 weglaten en R4 50 ohm nemen, dan is de uitgangsimpedantie tamelijk nauwkeurig 50 ohm. :):)

Voor gebruik op de FM-omroepband kun je een geïntegreede monolitische 3-potige bandfilter op de ingang van het VHF-voorversterkertje aansluiten. Zoals de Soshin PFWB4 en de Soshin BPW BPW B5. Ik weet dat de ingangsimpedantie van dergelijke filtertjes 75 Ohm is.

Maar geven zulke geïntegreede bandfilters ook merkbaar signaalverlies?

[Bericht gewijzigd door dawmast op (13%)]

Hier is de catalogus.. 2 à 3 dB lijkt normaal. Voor omroep niet merkbaar.
Maar jouw typen staan daar niet in. Is dat ook heel oud spul?

@Frederick E. Terman:

Maar jouw typen staan daar niet in. Is dat ook heel oud spul?

Het zijn bandfilters die zo'n 25 jaar oud zijn. Wel is er de nieuwere type GFWB4 op de markt, te lezen op http://info.tactnet.co.jp/cgi-bin/soshin/eprodetl.cgi?pf=0206&pm=0206&….

Is het verstandig om aan de ingang van het Soshin-bandfilter nog een LC-paralelkringetje aan te sluiten welke resonant is op de FM-Omroepband om zo het signaal een beetje op te peppen?

Ik had al zo'n vermoeden; jaren 80 dus.

Je kunt zelf eenvoudig beredeneren hoeveel dB je signaal op een punt toeneemt, als je daarop een parallelkring naar massa aansluit.

@Frederick E. Terman:

Je kunt zelf eenvoudig beredeneren hoeveel dB je signaal op een punt toeneemt, als je daarop een parallelkring naar massa aansluit.

Hoeveel dB het signaal op een punt toeneemt als ik daarop een paralelkring naar massa aansluit, is sterk afhankelijk van de impedantie op dat punt die de kring ziet en de Q van de kring zelf. Bij een hoge impedantie op dat punt wordt de kring nauwelijks belast, waardoor het signaal t.g.v. opslingering toeneemt. Bij een lage impedantie, bijv. aan de 75 Ohm-ingang van een FM-ontvanger of aan de ingang van het Soshin-bandfilter, is er nauwelijks sprake van enige spanningsopslingering en zal er nauwelijks een toename van het signaal zijn.

Tweemaal fout.
Als je op een punt waar een HF spanning staat een afgestemde parallelkring naar massa aansluit, zal de die HF spanning altijd inzakken, verminderen dus.
Heel weinig bij een goede kring, meer bij een slechtere.

Schema definitieve versie FM-rechtuitontvanger:

http://www.uploadarchief.net/files/download/fm-synchroontuner%20with%20hartley%20oscillator%281%29.gif

Op http://zpostbox.ru/fm_receivers_with_pll.html en http://zpostbox.ru/detectors_for_pll_receivers.html staan nog meer schemaatjes van FM-synchrodynes vermeld, bestaande uit een zelfoscillerende mengtrap (autodyne). De clou bij dit soort ontvangertjes is dat de oscillator gesynchroniseerd wordt op de frequentiezwaai van het inkomende FM-signaal. Omdat de afstemkring vast ingesteld staat en de ingangsfrequentie volgens de modulatie zwaait, zal het stroomverloop in de oscillator overeenkomen met de modulatie van het FM-signaal.Middels een laagdoorlaatfilter wordt het LF-signaal gescheiden van het HF-signaal

Bijv. in deze schema waarbij de oscillator (L2/C6) op de halve frequentie van het ingangssignaal (L1/C2) draait. De synchroondetectie gebeurt dan d.m.v. de tweede harmonische van de oscillator.

Wie van jullie heeft ook met zulke synchroonontvangertjes gewerkt en hoe beviel dat?

http://zpostbox.ru/fm_receivers_with_pll_1.gif

Een voorbeeld van een synchroonontvanger voor op de kortegolf is de "Kleine Kortegolf-ontvanger" uit Elektuur November 1987.

http://www.uploadarchief.net/files/download/dcr_mos.gif

Hoi Dawmast,

Ja ik heb een tijd lang de FM radio met synchronisatie gebruikt uit de Elektuur met BF324.
Prima ontvanger en je kan er zelfs ook stereo met ontvangen als de zender sterk genoeg doorkomt.
(Ik had ooit een losse Philips stereo decoder liggen voor mono FM radio's.)
Nadeel is alleen de erg matige gevoeligheid, zodoende dat ik dit jaar een synchro bouwde met een diode detector erachter.
Lijkt misschien overbodig maar de diode pikt er meer uit dan de tor alleen voor elkaar krijgen kan.
Ben inmiddels met dit eigen ontwerp weer aan de slag alleen loop nu tegen het feit aan dat het ding te smalbandig blijft werken.
Dus FM zenders zijn amper te verstaan.
Heb al diverse dingen geprobeerd maar het effect blijft bestaan, terwijl de radio het ooit prima deed anders ga ik hem niet op papier zetten.
Verschil tussen mijn ontdempings ontvanger en een synchro is dat de voorspanning van de detector de mate van oscillatie instelt.
Andere voorwaarde welke ik er zelfs aan wil verbinden is dat de oscillator niet zelf zenders opmerkt maar gewoon strak oscilleert.
Want een ander nadeel van de synchro ontvanger is dat hij de ontvangen zenders ook weer uitzendt.
En je kan ze dan beluisteren via een in de buurt werkende FM radio op een lege plek op de FM band.
Kortom project"ontdempings Ontvanger" mijnerzijds wordt vervolgd.

Groetjes:Ramon

Je kunt ook het 10,7 MHz FM-Middenfrequentsignaal d.m.v. een synchroniseerbare oscillator detecteren. Zie onderstaand schema uit de Halfgeleidergids van 1972. Een leuk idee om zo een eenvoudige FM-supertje te bouwen.

http://www.uploadarchief.net/files/download/fm-synchroontuner(2).gif

Hoi Dawmast,

Ja ik heb dit dingetje ook in mijn map uit te zoeken nog te bouwen ontwerpen staan.
Omdat er staat 10,7 MHZ of referentie oscillator leek mij er ook een mogelijkheid in zitten dat als je een HF voortrap en oscillator erop aansluit en deze precies 10,7 MHZ van elkaar kan laten werken het radiootje dan ook zou werken.
In principe zou de voortrap dan niet eens afgestemd hoeven te zijn omdat de synchronisatie oscillator zelf op een 10,7 MHZ werkt.
Maar denk om tot wat selectiviteit te bekomen dat een afstembare HF voortrap wel de voorkeur heeft.
Kortom ik gaat dit trapje eens op print bouwen en dan inkasten in een blikje van een banden reparatie setje, daar heb ik er al enkele van liggen.
Groetjes:Ramon