Goede benaming en historie aardlekschakelaars

Ik vind de Duitse benamimg ook duidlijker: Fehlerstrom-Schutsschalter In het Nederlands vertaald: Foutstroom beschermingsschakelaar of nog beter: Foutstroom veiligheidsschaklaar

[Bericht gewijzigd door Tidak Ada op maandag 21 januari 2019 11:51:21 (16%)]

Als niet alle stroom teruggaat door de retourleiding, waar loopt dat tekort dan naar toe? Juist ja.......
Dus er is een stroomlek naar aarde. De naam aardlek is dus niets mis mee. Er zijn meer manieren om een aardlek te detecteren, maar de differentiaalschakelaar, heeft de feitelijke aardleiding niet nodig voor de werking en de aardleiding kan op de normale manier laagohmig uitgevoerd worden. Dat laatste is met bijv. een gestelspanningsspoel niet mogelijk en als de schakelaar niet functioneert,of de spoel is defect, staat het te beveiligen toestel gewoon onder spanning.
Misschien moet je hem een aardlekdetector met automatische afschakeling noemen, maar dat wordt dan al gauw afgekort.

Het lichtnet ligt aan een zijde aan aarde. (een dergelijke schakelaar beveiligd niet bij een gebruik op een zwevend net, zoals achter een scheidingstrafo.

Er zijn toch nog andere redenen dat er foutstromen kunnen lopen?
In het algemeen ligt de N aan aarde, dus dan zou je altijd een aardlekstroom hebben.... Het gaar er dus om dat ieder verschil in stroom tussen L en N wordt gedetecteerd, dus ook een aardfout van de N-leider en bijv. fouten in een netfilter.

[Bericht gewijzigd door Tidak Ada op maandag 21 januari 2019 12:13:50 (12%)]

Ik probeer te bedenken wat voor andere reden er kan zijn voor een foutstroom. In het algemeen zal dat een lek naar aarde zijn. Andere mogelijkheden zie ik niet zo gauw. Dus wat mij betreft is de term aardlekschakelaar wel van toepassing. Iets anders is dat het ding zelf reageert op een verschil tussen heengaande en terugkomende stroom. Hoe dat verschil ontstaat, dat weet het ding niet. Dus de term verschilstroomschakelaar is ook ok. Of zoals de Vlamingen zeggen: een differentieelschakelaar.

Ik noem het ding een differentieel(schakelaar), zoals de meeste elektriekers die ik ken. In de petrochemie en aanverwanten gebruikt men soms een "echte" aardlek detector. Die staat in de aardleiding en meet de stroom naar de aarde.

Maar met de grote opkomst van FO's hebben sommige bedrijven wel last van vroegtijdig 'trippen' van het ding.

Groetjes,
eSe

Mijn vader bouwde in 1968 (Be). Een gewoon rijtjeshuis met verwarming op gas. Er was een aarding geslagen met een 3m lange verzinkt stalen kruisvormige staaf zoals je nog wel ziet, en een hoofdbeschermingsgeleider naar het hoofdverdeelbord van 16mm2.

Toen reeds stonden er 3 aardlekschakelaars. 1 aan het begin van de installatie, een tweede in de bijkomende zekeringkast op de 1e verdieping voor de badkamer.In de keuken was ook een zekeringkast Het fornuiscircuit en de stopcontacten in de keuken stonden op een derde aardlekschakelaar..
Het gebruik van aardlekschakelaars moet dus eind jaren 60 al redelijk ingeburgerd geweest zijn bij nieuwbouw.
Maar ik denk zonder verplichting toen.
Vandaag wordt in het AREI onderscheid gemaakt tussen woningen waarvan de aanleg van de installatie voor en na oktober 1981 gebeurd is.

grotedikken, ik vermoed dat je het over België hebt. In Nederland startte de invoering rond 1975.

Op 21 januari 2019 12:26:42 schreef grotedikken:
[...]oktober 1981 [...]

Is dat willekeurig gekozen of had men reeds een vooruitziende blik toen klein HmH'tje ter wereld kwam?

Op 21 januari 2019 12:33:12 schreef KlaasZ:
grotedikken, ik vermoed dat je het over België hebt. In Nederland startte de invoering rond 1975.

Tuurlijk, in die tijd was bouwen bij privé personen vooral in België in trek. In Nederland huurden de meesten bij een maatschappij.
Nederland was voor de meeste belgen toen "terra incognito".
Het grote publiek kende enkel de grenssteden waar het goed shoppen was vanwege de vele kruiden en natuurwinkels en goedkope apotheken.
En natuurlijk de seks-shops die in Belgie verboden waren. In een klein dorpje als Sluis waren er al 6 of 7. En in 1970 Mocht ik er nog niet binnen.

[Bericht gewijzigd door Anoniem op maandag 21 januari 2019 12:57:50 (18%)]

Op 21 januari 2019 12:49:05 schreef High met Henk:
[...]
Is dat willekeurig gekozen of had men reeds een vooruitziende blik toen klein HmH'tje ter wereld kwam?

Zou kunnen, onze overheid is altijd al erg vooruitziend geweest.

De belgische ALSen waren dan wel 500mA of 300mA. Dus voor de beveiliging van personen had je er (in directe zin) niet zoveel aan.

Ik kan me zo voorstellen dat in Nederland de aardpen (of wat daarvoor gebruikt werd) behoorlijk voldeed. Meestal redelijk natte grond. En als je aan de waterleiding aardde, dan had je een hele grote aardpen, die ook in droge grond wel een lage aardverspreidingsweerstand had. Je moest er wel 10 of 16A door kunnen jassen (dus eigenlijk 13-21A; dan pas gaat-ie stuk) - de toenmalige 'standaard stop'.
In Belgie ligt dat denk ik wat anders. 20A groepen zijn daar gebruikelijker. De grond is denk ik ook doorgaans minder geschikt voor aarding (hoger, droger, soms harder). Alles bij elkaar was een ALS, al was het een 500mA exemplaar, een trefzekerder oplossing.

Het aarden aan de waterleiding had natuurlijk de nodige nadelen. Een monteur zou wel eens een opdonder kunnen krijgen tijdens het fitten. Ik kan me goed voorstellen dat zo'n leiding corrodeert als er constant stroom loopt en zo zijn er nog wel een paar. Het klassieke fitten werd minder en het werd kunststof en klem-werk. Het ligt voor de hand om te verwachten dat men toen ALSen in ging voeren. En dan ook gelijk de 30mA variant.

Ik kan me nog wel herinneren dat de ALS die bij mijn ouders geplaatst werd deels gesubsidieerd en plaatsing centraal geregeld werd. De aardelectrode die geslagen moest worden dan weer niet. Zal 2de helft 70-er jaren geweest zijn.

Op 21 januari 2019 13:05:32 schreef EricP:
De belgische ALSen waren dan wel 500mA of 300mA. Dus voor de beveiliging van personen had je er (in directe zin) niet zoveel aan.

Niet altijd. Bij mijn vader waren het wel degelijk 30mA versies.
Er was toen een ander probleem, namelijk dat er toen elektrische verwarming met accumulatiekachels op nachttarief werd gepromoot.(wij verwarmden op gas)
Buiten het stookseizoen absorbeerden de steatieten isolatoren waar de verwarmingselementen inzaten lichtjes vocht. In de herfst kreeg men dan de accumulatoren niet op gang omdat de 30mA aardlekschakelaar telkens afsprong. De eerste elektrische kookplaten leden daar ook soms aan als ze een tijdje niet gebruikt werden.
Dààrom werd aan het begin van de installatie met accumulatiekachels een 300mA aardlek geplaatst en meestal een aparte 30mA voor de badkamer en wasplaats.

Op 21 januari 2019 12:51:18 schreef grotedikken:
[...]
[....]En natuurlijk de seks-shops die in Belgie verboden waren. In een klein dorpje als Sluis waren er al 6 of 7. En in 1970 Mocht ik er nog niet binnen.

En "Pappa's Hobby" dan op de weg tussen Hechtel en Kinrooi? Alleen maar langs gereden op weg naar Nederlands Limburg Maar de naam maakt natuurlijk wel indruk....

Dààrom werd aan het begin van de installatie met accumulatiekachels een 300mA aardlek geplaatst en meestal een aparte 30mA voor de badkamer en wasplaats.

OK... maar... waarom bestaat dat probleem dan nu niet meer? En waarom is 300/500mA dan gewoon nog 'main stream' verkrijgbaar?

Overigens hebben we in NL in de woningbouw nooit 300mA gehad. Het was 30mA of niks - een aantal van die groepen waren er ook nog. Waarschijnlijk een soortgelijke reden - de 30mA tripte te snel, het waren 'natte' groepen. 'Tegenwoordig' doen we daar niet meer aan.

Ik heb wel eens daadwerkelijke 'aard'lekschakelaars gezien. Deze waren in de meterkast geplaatst en keken naar de stroom door de aardedraad. Geen idee hoe deze dingen officieel heten, maar ze waren al best oud. Deze schakelaars beveiligden alleen tegen geaarde behuizingen die onder spanning kwamen te staan, niet tegen foutstromen die niet via de aardgeleider teruglopen.

edit: volgens mij heet het: gestelsluitingschakelaar

heb zo'n ding onlangs ook 1 gezien in een oude kast van eind 50's. het lijkt meer op een hoofdschakelaar in een oude bakelieten holec kast.

@ buzzy. en klaasz.
De foutstroom kan ook via de aarddraad lopen. Als je een TN stelsel hebt dan komt er dan helemaal geen aarde aan te pas, en toch werkt het.

@Tidak Ada.
Normaal is de Nul een aktieve geleider. De aarddraad wordt dus niet gebruikt, en alleen van belang bij een fout. De aarddraad is normaal aan 1 zijde aan de aarde gekoppeld, en zo kan er (als er geen fout is) dus ook geen stroom lopen.

De term diff wordt ook gebruikt voor een aardlekschakelaar, waarbij ik maar even vanuit gaat dat aardlekschakelaar de algemeen nederlandse benaming is. Dan bestaat er nog een gestelsluitingsschakelaar, en dat is toch heel wat anders. Ik denk dat deze niet meer toegepast wordt. Of het nog mag? Maar dat is wezenlijk een ander apparaat,die werkt met 2 aardpennen.

Aardlekschakelaars bestonden in de begin van de 60 er jaren. Toen waren er eigenlijk alleen maar 500mA aardleks, en werden toegepast als je een veiligheidsaarding niet (of tegen hoge kosten) kon verkrijgen. De Hoofschakelaar werdt vaak deze aardlekschakelaar.
Deze werden dan toegepast als de vervangers van de differentieelschakelaars, zie hierboven.
Zo halverwege de 70 jaren werden de aardlekschakelaars dermate betrouwbaar en betaalbaar dat deze toen zo ongeveer algemeen ingevoerd werden. Ook een veel betere isolatie (vinyl tov rubber) droeg bij aan de invoering van de aardlekschakelaar.
Ook toen kwam de 30mA in zwang, deze bied een veel betere bescherming.
Deze schakelt eerder af dan dat je hart er mee ophoud (als het goed is).
Een 300 mA schakelt echt niet af als je de 230 Volt vol beetpakt!

Sinds de algemene invoering van de 30 mA aardlek is het aantal dodelijke slachtoffers in woningen drastisch afgenomen.
Helaas zijn nog lang niet alle woonhuisinstallaties uitgerust met 30 mA aardlekschakelaars.
Het zou de veiligheid vergroten en het aantal dodelijke slachtoffers nog verder reduceren.

OFF-TOPIC:

En "Pappa's Hobby" dan op de weg tussen Hechtel en Kinrooi?

Bedoelt wellicht "Daddy's hobby", die kwam wel meer voor. Maar dat betrof nooit een sex-shop (waar je speeltjes koopt en accessoires en lingerie en video's) maar altijd een bordeel (waar je een persoon huurt op korte termijn).

ON-TOPIC:

Een differentieelschakelaar, inderdaad, of ook wel verliesstroomschakelaar. Met aardstroom heeft hij niks te maken want die kan hij niet bekijken.

@FET hieronder: grif met u akkoord dat een verschilstroom enkel door de aarding weg kan, in normale omstandigheden - maar dat is een gevolg, een secondaire factor. Primair en dus bepalend is het verschil in stroom tussen N en L. Daarom heet het een verschilstroomschakelaar, want dat is wat het ding doet: het detecteert verschillen in stroom. En handelt naargelang, hopelijk.

[Bericht gewijzigd door big_fat_mama op maandag 21 januari 2019 17:15:55 (28%)]

Mij lijkt de naam 'aardlekschakelaar' prima.

Als er stroom door L naar binnen komt, maar niet door N weer vertrekt, dan loopt die stroom dus naar aarde. Iets anders is er niet. Ja, je kunt natuurlijk kunstmatig een situatie opbouwen die de ALS doet trippen zonder dat er een aardstroom loopt (de testknop doet dat, bijvoorbeeld), maar dat is niet de normale situatie.
In de normale installatie komt iedere verschilstroom ALTIJD overeen met een aardlekstroom.

Dat de ALS zélf geen aarde-aansluiting nodig heeft om te werken, doet er niet toe. Een benzinemeter verbruikt zelf ook geen benzine, en een pyrometer is zelf ook niet heet.
Een aardlekdetectie hoeft dus zelf geen aardlek te hebben om die naam te mogen dragen.

Op 21 januari 2019 17:04:33 schreef Toeternietoe:
@ buzzy. en klaasz.
De foutstroom kan ook via de aarddraad lopen. Als je een TN stelsel hebt dan komt er dan helemaal geen aarde aan te pas, en toch werkt het.

Leg eens uit waar die foutstroom dan wel naar toe loopt?

Naar de waterleiding.
Naar de C.V.
Naar de gasleiding.
Naar de schermmantel van de coax van de distributie.
Naar de aarding van het buurhuis.
Via lekwater naar de aarde.
...

Op 21 januari 2019 17:16:13 schreef KlaasZ:
[...]Leg eens uit waar die foutstroom dan wel naar toe loopt?

Fase, naar je apparaat met aardsluiting. Het gestel is verbonden met de aarddraad in de installatie (zit in dezelfde buis/kabel/snoer als de fase en nul. De foutstroom gaat via deze draad terug naar je meterkast.
In je meterkast is de aarddraad verbonden met de door de netbeheerder geleverde “aarde”
Dit is een aarddraad die in de voedingskabel meeloopt. Via deze daad gaat de stroom terug naar het sterpunt van de trafo. Op dit sterpunt zit ook de Nul, en is verbinden met moeder aarde. Zonder deze aardverbinding zou het ook allemaal werken (maar dat geeft dan weer andere problemen)
En zoals ik aangaf, dit is alleen van toepassing bij een TN stelsel, bij een TT is moeder aarde echt nodig.

Een zuiver TN stelsel heb je eigenlijk alleen als je hoofdverdeler in de onmiddellijke nabijheid van der trafo staat. In hrt ideale geval komen er dan drie kabels vanaf het sterpunt van de trafo, ééntje naar de aardelektrode, ééntje naar de nulrail in de verdeler, en eentje naar de aardrail in de verdeler. Er word in géén geval een aparte aarddraad in de aansluitkabel meegeleverd. Als je aarde geleverd krijgt door de netbeheerder via een eigen aansluitkabel (moeten ze volgens de netcode doen bij aansluitingen >3x80), dan mág de installateur de aardrail verbinden met de rail in de aansluitkast waar de kabelmantel en de nulader op aangesloten zit. In Rotterdam ben je dan nog slecht af, daar liggen kabels in de grond zonder aardscherm.
Ik ben dankbaar voor de antwoorden zover, ik had dit al eens veel eerder hier willen vragen. Op dit moment zit ik op m'n telefoontje te commenten, want de laptop doet 't nog steeds niet, Is allemaal onhandig, ben volgende week weer thuis, en pak dan nog even de draad weer op. Want ik hoop nog steeds op een antwoord wie de aardlekschakelaar heeft bedacht/uitgevonden...

Op 21 januari 2019 13:05:32 schreef EricP:
De belgische ALSen waren dan wel 500mA of 300mA. Dus voor de beveiliging van personen had je er (in directe zin) niet zoveel aan.

Ik kan me zo voorstellen dat in Nederland de aardpen (of wat daarvoor gebruikt werd) behoorlijk voldeed. Meestal redelijk natte grond. En als je aan de waterleiding aardde, dan had je een hele grote aardpen, die ook in droge grond wel een lage aardverspreidingsweerstand had. Je moest er wel 10 of 16A door kunnen jassen (dus eigenlijk 13-21A; dan pas gaat-ie stuk) - de toenmalige 'standaard stop'.
In Belgie ligt dat denk ik wat anders. 20A groepen zijn daar gebruikelijker. De grond is denk ik ook doorgaans minder geschikt voor aarding (hoger, droger, soms harder). Alles bij elkaar was een ALS, al was het een 500mA exemplaar, een trefzekerder oplossing.

Dat is dan ook de reden voor de 300mA. elektrocutie en brand voorkomen doet die wel degelijk. tegen elektrocutie is in princiepe de aardpen (en die is er al heel lang) maar als de stroom naar aarde, door te hoge aardweerstand, maar blijft lopen krijg je toch nog een tik van de metalen behuizingen gans het huis door en gaat de boel door oververhitting na x tijd de fik in. Daarvoor kwam er de 300mA schakelaar.
Elektrocutie is vooral een gevaar in natte ruimtes, en daar zet je dus een 30mA. Lang geleden was in BE een 30mA verplicht voor het ganse huis, maar dat ging niet goed. Die vloog er te pas en te onpas uit.