Ik wil graag een vierkante loopantenne maken om VLF zenders te kunnen ontvangen. In eerste instantie wil ik de SAQ-zender ontvangen, die zendt uit op 17,2KHz.
Ik wil dit als voorbeeld gebruiken. De antenne in het voorbeeld is bedoeld voor 26.7KHz en wordt afgestemd met een condensator. Nu is de vraag, kan ik dit voorbeeld letterlijk nabouwen? Krijg ik de boel afgestemd op 17.2KHz? Of is het beter een ander aantal windingen te gebruiken?
[Bericht gewijzigd door necessaryevil op (65%)]
Ik ben even uitgegaan van 27,5mH en kom dan aan een totale parallel capaciteit van 1,802nF voor 17,2KHz. Volgens de beschrijving heeft de spoel/antenne een eigen capaciteit van 445pF, dus blijft er 1,357nF over. Met een varco van 500pF totaal en een condensator van 1nF parallel zou de kring op 17.2KHz afstembaar moeten zijn.
Als je andere afmetingen gebruikt voor je spoel/antenne krijg je ook andere waardes in mH en interne capaciteit van het geheel, wat bovenstaand dan weer niet van toepassing maakt.
Afgezien van details zoals wel of niet afstemmen: met een loop oppervlak van een halve vierkante meter is het mogelijk om SAQ in Nederland te ontvangen met een signaal-ruisverhouding van maximaal 28 dB in een bandbreedte van 2,2 kHz. En de ruisvloer is dan bepaald door de ontvangen ruis; de Q_unloaded van 22 is kantjeboord genoeg om dat te realiseren.
Afstemmen van de loop helpt om de ruisaanpassing gemakkelijker goed te krijgen. Een afgestemde loop met een J-FET zal beslist werken. Het probleem bij (of na) realisatie zal de capacitieve storingsgevoeligheid zijn. Maak een loop vrij van aarde, batterijgevoed, of bedenk een koppelwikkeling die zonder capaciteit gekoppeld is met de primaire afgestemde loop.
Toevoeging: met een E-veld antenne (de Mini Whip of een betere, met minder vervorming) en met voldoende ontstoring door middel van een goede aarde en heel goede mantelstroomfilters (meerdere) in de coax verbinding, is dit spectrum mogelijk.
Op dinsdag 28 januari 2025 12:13:37 schreef harry64:
Ik ben even uitgegaan van 27,5mH en kom dan aan een totale parallel capaciteit van 1,802nF voor 17,2KHz.
Hallo Harry, ik kom aan 3,11 nF om een spoel van 27,5 mH in resonantie te brengen op 17,2 KHz.
echtepino
Word lid van de Benelux DX Club
Op dinsdag 28 januari 2025 16:07:33 schreef Brightnoise:
Toevoeging: met een E-veld antenne (de Mini Whip of een betere, met minder vervorming) en met voldoende ontstoring door middel van een goede aarde en heel goede mantelstroomfilters (meerdere) in de coax verbinding, is dit spectrum mogelijk.
Dat is 162kHz, hele andere koek!
Afstemmen van de loop helpt om de ruisaanpassing gemakkelijker goed te krijgen. Een afgestemde loop met een J-FET zal beslist werken. Het probleem bij (of na) realisatie zal de capacitieve storingsgevoeligheid zijn. Maak een loop vrij van aarde, batterijgevoed, of bedenk een koppelwikkeling die zonder capaciteit gekoppeld is met de primaire afgestemde loop.
Op de volgende pagina wordt de versterker beschreven, er wordt een jfet en een bjt gebruikt. Die versterker wordt gewoon gevoed door een 7812, het circuit wordt gebruikt in een ontvanger die beschreven staat op de website van de UKRAA.
Er zou niet heel veel eisen zijn aan het versterkertrapje , juist omdat de atmosferische ruis veel hoger zou zijn dan de ruis van een transistor of jfet. Ik had dit ergens gelezen, ik weet niet meer waar. Het vk weet niet meer waar ik dat gelezen heb. De versterker zou dus voornamelijk bedoeld zijn om de antenne niet te belasten.
Ik denk dat het beste is dat ik de antenne gewoon zo goed mogelijk namaak, maar er is een ding dat wringt, de hoeveelheid koperdraad. Er worden 82 slagen koperdraad om een vierkant van 0.7mx0.7m gelegd, ik kom dan op een lengte van 230m(!). Er wordt koperdraad gebruikt met een diameter van 0.5mm, dat is een kleine halve kilo koper.
Goed, dat is de economische kant van het verhaal, ik snap dat de natuurwetten zich daar niets van aantrekken. Maar toch, als het kan met een kleine mini-whip,....
electron920
Everything should be as simple as possible, but not simpler.
Ha necessaryevil,
Een vierkante loop-antenne = een ruit-antenne dat is helder.
Vraag waarom de keuze op een ruit-antenne en geen ferriet antenne deze is veel compacter en net zo moeilijk te koppelen aan en coax kabel 
Om het even wat je gebruikt het zal altijd veel kleiner zijn dan de te ontvangen golflengte.
Met dat gegeven maakt het niet uit twee telescoop antennes boven elkaar gemonteerd is prima maar een plaatje van 4 cm ook.
Het gaat om de overdracht resonantie is bijzaak en vaak niet stabiel te houden.
Dus jou openings post is helder en daar gaat het om.....
Groet,
Henk.
Op dinsdag 28 januari 2025 16:07:33 schreef Brightnoise:
met een E-veld antenne [...] is dit spectrum mogelijk.
Mooi hoor! Bij mij ligt het ruisdekentje een stuk hoger.
Aan de dgps-bakens (Gilze-Rijen luid, Hoek van Holland aanwezig, een klein beetje Vlieland maar niet veel) zou iemand heel grof kunnen raden waar de ontvanger ongeveer is. Behalve dat dat al bij je gegevens staat. 
Op dinsdag 28 januari 2025 16:34:39 schreef echtepino:
[...]
Dat is 162kHz, hele andere koek!
Ja, 162 kHz staat er toevallig ook op.
Op dinsdag 28 januari 2025 16:26:38 schreef murphy:
[...]Hallo Harry, ik kom aan 3,11 nF om een spoel van 27,5 mH in resonantie te brengen op 17,2 KHz.
Je hebt gelijk, ik had nog de 26KHz in de calculator staan. Met 17.2KHz kom ik ook op jouw waarde uit.
Op dinsdag 28 januari 2025 16:07:33 schreef Brightnoise:
Toevoeging: met een E-veld antenne (de Mini Whip of een betere, met minder vervorming) en met voldoende ontstoring door middel van een goede aarde en heel goede mantelstroomfilters (meerdere) in de coax verbinding, is dit spectrum mogelijk.
Met m'n actieve magloop van vandijken gaat het in dat gebied ook goed. Zonder mantelstroomfilter en goede aarde. Van 10KHz tot 60KHz is het best wel een bende. 
Op dinsdag 28 januari 2025 17:59:33 schreef electron920:
Ha necessaryevil,Een vierkante loop-antenne = een ruit-antenne dat is helder.
Vraag waarom de keuze op een ruit-antenne en geen ferriet antenne deze is veel compacter en net zo moeilijk te koppelen aan en coax kabel
Om het even wat je gebruikt het zal altijd veel kleiner zijn dan de te ontvangen golflengte.
Met dat gegeven maakt het niet uit twee telescoop antennes boven elkaar gemonteerd is prima maar een plaatje van 4 cm ook.
Het gaat om de overdracht resonantie is bijzaak en vaak niet stabiel te houden.
Dus jou openings post is helder en daar gaat het om.....Groet,
Henk.
De effectieve oppervlakte van een ferroceptor in vergelijking tot een passieve raamantenne is pakweg 150 tot 200 keer zijn eigen oppervlakte. En een ferroceptor kan dus effectief gelijk zijn aan een loop antenne met een oppervlakte van 100 tot 150 vierkante centimeter. Dat is veel slechter dan de 2500 vierkante centimeter van het raam van de @necessaryevil.
Met een ferroceptor lukt de ontvangst van SAQ overigens wel, maar het valt een beetje tegen.
----->
Voor wie de loop waar naar verwezen wordt (physicsopenlab) wil gaan namaken: laat elke verbinding tussen de loop met condensator en de koppelloop weg! Dat is om elke storing door lokale elektrische velden te reduceren. En nog beter: gebruik een afscherming om de draden van de loop, die GEEN kortsluitwinding vormt (afscherming midden-boven onderbreken, zoals bij de loop van PA0IB en vele andere).
Buiten de bebouwde kom en op voldoende afstand van stoorbronnen is een E-veld antenne met een J-FET zoals de BF851B of eventueel een BF245A prima. De eigen ruis van zo een versterker aangesloten op een 10 pF bron ligt in de orde van 230 nanovolt in 2,2 kHz bandbreedte (bij 17 kHz! Bij hogere frequenties is het lager; tot 75 nV rms in 3 kHz). Dus de limiet bij een spriet van 1 meter op een voetpunt van 1 meter hoog (H_eff ca 1,5 meter in het vrij veld, deze antenne aangesloten op een FET-volger met ingangscapaciteit 6 pF, resulteert in een H_eff van 1 meter voor deze actieve antenne en pakweg 250 nV ruis).
Deze aanpak resulteert in een ruisvloer van ca. 300 nanovolt/meter in 2200 Hz RBW samen met een goede ontvanger. En met 100 uV/m signaal geeft dat een goede ontvangst. De reserve is inderdaad zo groot dat de opmerking van @electron correct is: een plaatje van 4 cm PCB of aluminiumfolie is waarschijnlijk al genoeg om SAQ te horen. Maar ik zou starten met een batterijgevoede ontvanger; geen verbinding met storende aardes of 230 volt voedingsdraden.
Op dinsdag 28 januari 2025 16:50:31 schreef necessaryevil:
[...]
Ik denk dat het beste is dat ik de antenne gewoon zo goed mogelijk namaak, maar er is een ding dat wringt, de hoeveelheid koperdraad. Er worden 82 slagen koperdraad om een vierkant van 0.7mx0.7m gelegd, ik kom dan op een lengte van 230m(!). Er wordt koperdraad gebruikt met een diameter van 0.5mm, dat is een kleine halve kilo koper.Goed, dat is de economische kant van het verhaal, ik snap dat de natuurwetten zich daar niets van aantrekken. Maar toch, als het kan met een kleine mini-whip,....
Je kan ook een UTP kabel slopen. Ik zag 30 meter cat5 voor een tientje. Da's 8x30=240 meter.
UTP is wel een leuk idee, ik moet dan eerst wel al die stukjes aan elkaar maken, en voor een tientje zal het ook geen koperdraad zijn. Ik ga het eerst eens proberen met wat minder wikkelingen.
@harry64:
Hoe groot is die loop en hoeveel wikkelingen zitten er in?
@Brightnoise, @electron920:
Ik begrijp dat een ferroreceptor een antenne met ferrietstaaf is, en dat dit een praktischer formaat heeft. Klopt dat?
[Bericht gewijzigd door necessaryevil op (37%)]
Ik heb dat gedaan met een stuk van 3m 24-aderige lintkabel zoals wel gebruikt werd voor het aansluiten van diskette en hard disk drives.
Steeds ieder draadje verbinden met z'n buurman, en één ader als koppelwinding gebruiken. Voordeel is dat ik die lintkabel mooi opgevouwen kan opbergen tot de volgende uitzending van SAQ, en 'm weer ergens overheen kan draperen als ik 'm nodig heb. Afstemmen gaat met enkele vaste condensatoren en een compressietrimmer van 1nF.
Met een eenvoudige upconverter en m'n Yaesu FT-7 kan ik in een achtertuin in de stad SAQ redelijk ontvangen.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (40%)]
Martin V
Telefunken Sender Systeme Berlin
in principe kun je gewoon dezelfde antenne gebruiken met een zelfinductie van 27,4mH. Als ik bereken wat de benodigde parallelcapaciteit is dan kom ik uit op 3124pF. De eigen capaciteit van de antenne bedraagt 445pF, dus dan is er nog een aanvullende parallel capaciteit nodig van 2,678nF, afgerond 2,7nF nodig.
De antenne heeft een eigen resonantie frequentie van 45,58kHz.
Over de condensator staat een hoge impedantie, die kun je gebruiken om een dual gate mosfet in balans versterker te gebruiken, het middenpunt van de antenne gaat op de massa van de voeding. Je heb dan een antenne welke geheel vrij van de aarde werkt en geen common-mode storing ontvangt, zo heb ik dat ook gedaan, voor een afstembare loop op middengolf, ook in een ruit vorm van ongeveer 1,5mtr. Deze antenne is in het verlengde van de ruit gewikkeld met ongeveer 45-46mtr flexibel montagedraad en heeft een eigen resonantie frequentie van ongeveer 1630kHz. Met twee secties parallel kan ik omlaag ":tunen"naar 520kHz. De antenne geeft zeer goede resultaten en kan een lokale radiozender met slechts 25 Watt ontvangen aan de andere kant van het land op 675kHz. Dat is toch een kleine 200km verder.
Op dinsdag 4 februari 2025 12:05:04 schreef Ledlover:
Steeds ieder draadje verbinden met z'n buurman, en één ader als koppelwinding gebruiken.
Ik heb voor mijn flatcable-SAQ-antenne aan de ene kant een flatcable-plug aan de kabel geknepen, en aan de andere kant een header. Daarbij heb ik aan de ene kant de flatcable expres een ader te ver naar rechts ingelegd. Door nu de plug in de header te steken, staan alle lussen keurig in serie.
Over de aders direct links en rechts van de plugaansluiting (de kabel is breder dan de pluggen) heb ik een Engelsedropcondensator gesoldeerd. Gewoon uit het bakje een waarde gepakt die het meeste geluid opleverde.
Van de nu nog resterende aders een koppellus gemaakt.
Deze antenne hang ik in de achtertuin in een boompje, laptop eraan (aansluiten op de microfoon-ingang), en luisteren met software.
Hiervóór had ik op de vier hoeken van een deur op zolder spijkertjes geslagen en daaromheen dun wikkeldraad gewikkeld. Gewoon zoveel als ik draad had, en daarna ook weer een C'tje proberen voor maximale frut.
Door de deur te draaien kon ik deze antenne wat uitrichten. Op max draaien had niet zoveel zin, maar de storing van de CV-ketel kon ik op die manier wél mooi op mínimum (praktisch nul) draaien.
Zo had ik dus, in plaats van een raamantenne, nu eens een deur-antenne.
Zoiets dus...Ik zag dat jaren geleden ook in een HF-Special staan.
Op dinsdag 4 februari 2025 11:30:45 schreef necessaryevil:
UTP is wel een leuk idee, ik moet dan eerst wel al die stukjes aan elkaar maken, en voor een tientje zal het ook geen koperdraad zijn. Ik ga het eerst eens proberen met wat minder wikkelingen.@harry64:
Hoe groot is die loop en hoeveel wikkelingen zitten er in?
Het is 1 wikkeling met een diameter van om en nabij een meter.
De UTP moet je alle 8 aders uit elkaar halen omdat de 4 aderparen gevlochten zijn. Die alu draad is eigenlijk niet goed soldeerbaar. Zelf zou ik de koppeling met een kleine kroonsteen doen, maar waarschijnlijk bestaan er betere methodes.
[Bericht gewijzigd door harry64 op (21%)]
Op dinsdag 4 februari 2025 12:50:58 schreef Frederick E. Terman:
[...]
Ik heb voor mijn flatcable-SAQ-antenne aan de ene kant een flatcable-plug aan de kabel geknepen, en aan de andere kant een header. Daarbij heb ik aan de ene kant de flatcable expres een ader te ver naar rechts ingelegd. Door nu de plug in de header te steken, staan alle lussen keurig in serie.
Over de aders direct links en rechts van de plugaansluiting (de kabel is breder dan de pluggen) heb ik een Engelsedropcondensator gesoldeerd. Gewoon uit het bakje een waarde gepakt die het meeste geluid opleverde.
Van de nu nog resterende aders een koppellus gemaakt.
Deze antenne hang ik in de achtertuin in een boompje, laptop eraan (aansluiten op de microfoon-ingang), en luisteren met software.Hiervóór had ik op de vier hoeken van een deur op zolder spijkertjes geslagen en daaromheen dun wikkeldraad gewikkeld. Gewoon zoveel als ik draad had, en daarna ook weer een C'tje proberen voor maximale frut.
Door de deur te draaien kon ik deze antenne wat uitrichten. Op max draaien had niet zoveel zin, maar de storing van de CV-ketel kon ik op die manier wél mooi op mínimum (praktisch nul) draaien.
Zo had ik dus, in plaats van een raamantenne, nu eens een deur-antenne.
\Zo heb ik eens een molenaar gezien die draden rond de tippen van de wieken had gespannen.. bij draaiende wieken had hij circulaire polarisatie.. 
Ik ben een eindje verder, ik heb al heel wat slagen gemaakt met stukjes koperdraad dat ik nog had. Ik moet de boel nog afstemmen en een bufferversterker maken.
Toch vind ik die ferrietantennes ook een goed idee. Ik ga eens kijken of je daar ook nog varianten in heb, het enige wat ik ken is een staafje met wat slagen koperdraad eromheen. Zoals vroeger in de AM-radio's zat.
Het is 1 wikkeling met een diameter van om en nabij een meter.
Ik bedoelde dus dat ik minder slagen ga proberen, niet minder wikkelingen.
nonius
set SCE to AUX.
het enige wat ik ken is een staafje met wat slagen koperdraad eromheen.
Kunt meerdere ferrietstaven samenvoegen (zowel in de lengte als in diameter, bijv. 3 stuks in diameter (driehoek)). Heb ik ooit ook gedaan voor een afstembare, roteerbare ferrietantenne. Meen dat ik daarvoor 6 'normale' ferrietstaven (10mm dia, ca. 20 cm lang) had samengevoegd met lijm. Vervolgens een wikkelkoker eromheen met de benodigde wikkelingen. Had er ook nog aluminium afscherming omheen gemaakt, ter afscherming van electrische storing. (wel zorgen dat de afscherming geen kortgesloten winding vormt; dus zorg voor een sleuf in de lengterichting.
Achter de ferrietantenne had ik een RF-versterker gemonteerd. Werkte goed, maar kon helaas niet m'n volledige gewenste afstembereik meer halen nadat het helemaal klaar en ingebouwd was.
@Nonius. Kan je ook een kunststof buis of koker gebruiken? Of doet het aluminium ook nog iets? Je geefg een diameter op, gebruik je gewoon onde ferrietstaven? Blijkbaar doen de openingen niet iets slechts.
Het metaal is voor de afscherming van elektrische velden, zodat de antenne die niet per ongeluk ook oppikt. Je wilt alleen het magnetisch veld ontvangen.
Plaatje dat je hier en daar op internet tegenkomt: