Kwartzgestuurde LED flitser 50Hz Platenspeler stroscoop.

Ik vraag mij af of je daar wat mee opschiet.
De netfrequentie is stabiel, die wordt ook weer bijgetrokken anders zouden alle klokken met netsync verlopen.

De netfrequentie is op lange termijn stabiel, wordt op 0 tijdfout geregeld. Maar kan bij belasting wat afwijken.

Ik heb ooit een project gedaan hiermee en zag dat binnen een 20 sinussen er wel schommelingen zijn. Wil je een constante, mooie frequentie dan moet je alvast de gemiddelde timing van 20 sinussen nemen. Omdat jouw oog traag is, heb je automatische dat gemiddelde al.

De afwijking is klein en niet amuzikaal, verloopt niet snel. Het geeft geen wow and flutter of zo. Hooguit dat je het op een iets andere toonhoogte speelt. Maar als je weet dat klassieke muziek op 400 Hz afgestemd was en modernere op 440 Hz, weet je al dat je oude klassiek eigenlijk veel langzamer moet afspelen.

Het probleem met een draagbare flitser, zeker eentje waar geen zichtbaar normaal kwartskristal in zit, is dat hij véél onnauwkeuriger is dan de netfrequentie.

415Hz was de barokke stemming. Deze print heeft een xtal.

Maar ik zou me er niet aan wagen, voor mij is een (neon)lamp en de 50Hz voldoende nauwkeurig af te lezen. Mijn Thorens TD150 is zelfs helemaal niet in te stellen Doet 45 of 33rpm.

Heeft iemand misschien een schema van zo'n quartzgestuurde flitser/stroboscoop

U vraagt, wij draaien

Een paar maanden geleden kwam ik precies zo'n schema tegen (kwartsgestuurde LED-stroboscoop), heb er een screenshot van gemaakt en het stond nog op het desktopblad van m'm PC, als herinnering om het te bouwen. Hoefde dus zojuist niet lang te zoeken ernaar:

Blijkbaar afkomstig uit de Elektuur van maart 1981. Directe link (met dank aan Jeever): https://drive.google.com/file/d/1uwxQP24ymo7q_pB516xav-ekcExgT1MN/view (zie p. 32 en verder).

Overigens, ik heb bij m'n eerste frequentieteller (TTL-delers (7490), nixiebuizen, max. freq. 1 MHz) die ik als jonge snaak gebouwd heb trouwens ook gewoon de 50Hz uit het lichtnet gebruikt als referentie. Tsja, het is niet kristal-oven stabiel, maar voor mij destijds goed genoeg. Voor een platenspeler zou ik er ook niet wakker van liggen....

400 Hz, 432, 435 440 en zelfs hoger zijn er allemaal geweest. Die verschillen zijn veel groter dan wat een platenspeler doet. Alleen gaat bij trager afspelen ook je tempo omlaag.

Dat Elektuurschematje zou het goed kunnen doen. Wel afhankelijk van hoeveel bolletjes er op je draaitafel zitten. Anders moet je het omrekenen en ofwel de kristalfrequentie of de deelfactor veranderen.

Hi REVADO,

Pure nieuwsgierigheid!
ik heb geen absoluut gehoor, dus voor mijn gehoor is het toerental constant zonder hoorbare W & F.
Maar ik constateer dat 's morgens de stroboscoop iets langzamer aangeeft (je ziet het nauwelijks) dan 's avonds wanneer de netspanning en (ook waarschijnlijk de netfrequentie) stabieler zijn dan overdag (de vele zonnepanelen in de buurt werken dan niet).
(We hebben hier spannings pieken tot 250V op L1).

Als voorbeeld;
Ik heb ook een Technics RS1500 Quartzgestuurde tapedeck; dit is iets moderner (1980).
In quartzmode is het capstan toerental /bandsnelheid uiteraard rotsvast (het heeft een Rode Led stroboscoop).
In handmatige modus (je kunt dan het toerental +/- 6 % handmatig veranderen) blijft het toerental ook rotsvast over de tijd (geen drift) , nadat je het toerental op exact bv 19.5 cm/s hebt gezet mbv de stroboscoop).
Maar hier wordt de "stroboscoop LED" gestuurd door de inwendige oscillator, die al of niet quartz gelocked kan worden.

Bij de platenspeler SL 150 wil ik nu weten of de motor zelf ook zo stabiel is en de netfrequentie iets varieert over de dag, of dat de motor toch ook iets bijdraagt.
Dat is alles.
Het gaat niets veranderen aan de platenspeler.
Ondanks zijn bijna 50 jaar ouderdom, werkt hij gehoormatig prima.
(Moest wel gerecapped worden : 9 lila elkootjes: die zijn nu blijkbaar aan het eind van hun latijn).

Ik ga er ook niets aan veranderen. Ik ben er happy mee. Just Curious!

Op maandag 7 juli 2025 18:01:14 schreef Hoeben:
De netfrequentie is op lange termijn stabiel, wordt op 0 tijdfout geregeld. Maar kan bij belasting wat afwijken.

Ik heb ooit een project gedaan hiermee en zag dat binnen een 20 sinussen er wel schommelingen zijn. Wil je een constante, mooie frequentie dan moet je alvast de gemiddelde timing van 20 sinussen nemen. Omdat jouw oog traag is, heb je automatische dat gemiddelde al.

De afwijking is klein en niet amuzikaal, verloopt niet snel. Het geeft geen wow and flutter of zo. Hooguit dat je het op een iets andere toonhoogte speelt. Maar als je weet dat klassieke muziek op 400 Hz afgestemd was en modernere op 440 Hz, weet je al dat je oude klassiek eigenlijk veel langzamer moet afspelen.

Dat laatste heeft niets te maken met afspelen.
Dat gaat over de frequentie van de "standaard " A toon.
Die is niet echt standaard, was vroeger nog wel lager, maar ook hoger.
Dat is belangrijk om de instrumenten gelijk te stemmen anders klinkt het vreselijk.
Een piano die op 440 staat klinkt niet samen met een oud orgel wat bv op 432 gestemd is.
Als alles ( gelijk gestemd) op 400 stond en zo is opgenomen en je gaat het sneller afspelen krijg je alleen een smurfen effect.

Een theaterorgel moet ik soms ook op 438 stemmen omdat de percussie die er in zit daar ook op gestemd is, en die kan je niet zomaar aanpassen.

Als je geïnteresseerd bent in de historische ontwikkeling van de kamertoon frequentie (A) en op internet gaat zoeken, schrik dan niet. De conspiracytheorieën zijn niet van de lucht. Ook de nazi's worden er nog met de oren bijgetrokken. Om over de veronderstelde 'heilzame werking' van 432 Hz nog maar te zwijgen.

Heb er me een paar jaar geleden wat in verdiept (is totaal m'n vakgebied niet), en de hoeveelheid bullsh!t en zweverige new-age flauwekul was moeilijk zich een weg doorheen te banen.

De audiofiele wereld (en muziekwereld) bljift *erg* apart voor een nuchtere techneut....

Op maandag 7 juli 2025 18:30:42 schreef nonius:
Als je geïnteresseerd bent in de historische ontwikkeling van de kamertoon frequentie (A) en op internet gaat zoeken, schrik dan niet. De conspiracytheorieën zijn niet van de lucht. Ook de nazi's worden er nog met de oren bijgetrokken. Om over de veronderstelde 'heilzame werking' van 432 Hz nog maar te zwijgen.

Heb er me een paar jaar geleden wat in verdiept (is totaal m'n vakgebied niet), en de hoeveelheid bullsh!t en zweverige new-age flauwekul was moeilijk zich een weg doorheen te banen.

De audiofiele wereld (en muziekwereld) bljift *erg* apart voor een nuchtere techneut....

Sluit ik mij bij aan, ik heb al genoeg theorie daarover gehoord.
Hobbymatig, maar ook beroepsmatig heb ik er genoeg mee te maken ( met dat bouwen en stemmen).

Waarom maakt Elektuur een 100Hz-signaal en geen 50Hz-signaal?
Voor een stroboscoop kan je beter met 50Hz werken denk ik. Op zich is dat niet moeilijk te maken, want de 4013 heeft twee flipflops en de tweede flipflop wordt hier niet gebruikt. Die tweede flipflop kan je mooi gebruiken om de 100Hz door twee te delen. In dit schema zou ik de 4060 en de 4013 elk voorzien van hun eigen 100nF condensator direct over de voedingspootjes gesoldeerd. Deze twee ontkoppelcondensatoren staan niet in het schema getekend.

Edit:
Maak toch maar de 100Hz-generator. Neonlampje knippert met 100 flitsen/sec op 50Hz, nl bij iedere spanningspiek.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op maandag 7 juli 2025 19:46:11 (11%)]

[Hoeben] Waarom maakt Elektuur een 100Hz-signaal en geen 50Hz-signaal? Voor een stroboscoop kan je beter met 50Hz werken denk ik.

Zie dat u zelf het antwoord ook al hebt gevonden, maar voor de volledigheid en ten behoeve van de overigen in deze thread, het staat in het Elektuur-artikel uitgelegd:

De in de handel verkrijgbare stroboskoopschijven zijn ontworpen voor een belichtingsfrekwentie van 100 Hz. Weliswaar bedraagt de frekwentie van de lichtnetspanning 50 Hz, maar aangezien een gloeilamp (of neon-lampje) iedere halve periode oplicht, bedraagt de belichtingsfrekwentie het dubbele van de netfrekwentie. De kristalstroboskoop dient dan ook de LED's met een frekwentie van 100 Hz aan- en uit te schakelen.

Op maandag 7 juli 2025 18:08:53 schreef RAAF12:
415Hz was de barokke stemming. Deze print heeft een xtal.

Ik heb ondertussen m'n fout verbeterd. Ik zocht naar een "echt" kristal. Deze 32,768kHz gevalletjes zijn notoir onnauwkeurig, in elk geval een stuk onnauwkeuriger dan de netfrequentie. In de wat betere klokjes en horloges worden ze doorgaans geijkt en getrimd.

De frequentie van die vorkkristallen is bijzonder temperatuur afhankelijk en minder geschikt voor dit doel.

Zeker over tijd is de netspanning een stuk stabieler...

[Bericht gewijzigd door Arco op maandag 7 juli 2025 22:07:20 (31%)]

Allen, en met name Nonius,

Hartelijk dank voor de interessante bijdragen.

Ik zag dat in een review van het Ali product een "Hollander" ook had opgepikt dat het toestel enkel een wel erg dure lamp was (ipv een kwarts gestuurde stroboscoop ).

" De bestelling was snel binnen. De service is super ?? maar ik ben er achter gekomen dat een goedkope zaklamp van 2 euro ook gewoon werkt? Het is niets anders dan gewoon een lamp? Maar wel een hele dure lamp dit is geen stroboscope maar gewoon een lamp? "

NB
Ook was mijn onderzoek gestart door het feit dat na recap van de schakeling , de speler eerst nog steeds onstabiel was.
Dit was uiteindelijk te wijten aan de NET Aan/Uit microswitch, die gecombineerd is met de toerental schakelaar, die zelf ook vaak slecht contact maakt; blijkbaar bekende pijnpunten, zie:
https://www.lencoheaven.net/forum/index.php?topic=45824.0
https://www.vinylengine.com/turntable_forum/viewtopic.php?t=128584

"Hi End" Mk2 NOBSOUND
Al weer zo'n high end fopartikel.
Als je het echtb goed wil hebben, moet je een kwarts gestuurde generator hebben in een kristaloven. Dan wordt het erg stabiel, maar het opwarmen van de kristaloven duurt ook weer een hele tijd.
Aan onderdelen en zelfbouw zal het zonder oven in de buut van een paar euro kosten.

Op maandag 7 juli 2025 18:20:26 schreef redguuz:

Maar ik constateer dat 's morgens de stroboscoop iets langzamer aangeeft (je ziet het nauwelijks) dan 's avonds wanneer de netspanning en (ook waarschijnlijk de netfrequentie) stabieler zijn dan overdag (de vele zonnepanelen in de buurt werken dan niet).

Ik kan het met niet voorstellen dat je dat ziet, als het anders knippert dan geef ik daar eerder de platenspeler de schuld van dan de netfrequentie.

Die laatste kun je hier checken overigens: https://www.mainsfrequency.com/

Als ik naar mijn eigen metingen kijk, dan verdrinkt die frequentieafwijking in de ruis.

Nu kun je met zo'n strobo-schijf heel kleine afwijkingen zien ... wie weet ..

[Buzzy] Als je het echtb goed wil hebben, moet je een kwarts gestuurde generator hebben in een kristaloven.

Je kunt net zo ver gaan als je zelf wilt: Kristaloven, GPSDO, Rubidium frequentiereferentie, Cesium frequentiereferentie, ...

Gelukkig heb ik geen 'gouden oortjes'. Redguuz ook niet, lijkt me meer een project 'voor de lol'. Kan ook leuk zijn. Niet alles wat een mens doet moet persé praktisch-nuttig zijn....

Op maandag 7 juli 2025 20:47:20 schreef Arco:
De frequentie van die vorkkristallen is bijzonder temperatuur afhankelijk en minder geschikt voor dit doel.

De 32kHz en een beetje kristallen zijn oorspronkelijk ontworpen voor polshorloges. De frequentie-afwijking van 0 ppm is gebaseerd op de huidtemperatuur, nl. 28°C...
Geplaatst in een kristaloven van 28°C is dit een uiterst stabiele frequentie.

Of het kristal gewoon op je pols ductapen

Hi Sine,

Je kunt het "knipperen" van het neonlampje zelf niet zien (100 Hz, kan het oog niet waarnemen).

Ik kijk gewoon naar de rand van het plastic prisma aan de zijkant van de draaitafel (hieronder bevindt zich het neonlampje).
Met de snelheidsregeling knoppen (resp 33 of 45 RPM) zet ik dan een blokje van de stroboscoop (33 resp 45 RPM ring , 50 Hz op de rand van de draaitafel) exact stil (het blokje gaat dan niet voor-of achteruit tov dit referentie punt maar blijft "stilstaan".

Daarna blijf ik van de snelheidsregelingen af (deze hoort eigenlijk nooit opnieuw getrimd te worden).
(het beeld staat dus helemaal stil ("frozen") en blijft 's avond meestal ook zo.
Maar 's ochtens tov 's middags zie je vaak dat de draaitafeleen ietsje pietsje langzamer draait: langzaam CCW verschuift.
NB Ik kan dit hier niet uploaden want de MP4 van mijn telefoon is al 10 MB, maar er zijn plenty Youtube filmpjes bv deze:
https://www.youtube.com/watch?v=_ug66WQAMeM

Vraag is nu:
Komt die minuscule wijziging van de draaitafel snelheid enkel door het Neonlampje wat de veranderende netfrequentie "volgt" of (meest waarschijnlijk) ook door de motor/draaitafel zelf?
Door nu een stabiele X-tal frequentie referentie te nemen voor het neonlampje (of een Led of een flitsbuis), heb jij dan die onzekerheid geëlimineerd.
Staat ook duidelijk uitgelegd in het Elektuur Artikel van Nonius.

Ik heb trouwens gemeld dat de netspanning van Phase L1, L2 en L3 bij mij behoorlijk omhoog gaat (tussen 11:00 en 16:00 uur) door de overbelasting door zonnepanelen op ons lokale net (ENEXIS)..
Deze netspanningsdata komen simpelweg uit de slimme meter en zijn met utilities van bv Earn-E ( https://earn-e.com/producten/) gemakkelijk grafisch weer te geven.
ENEXIS heeft inmiddels al de HV kabel naar de wijktrafo al vervangen door een zwaardere, maar de straatkabels naar de huizen zijn nog steeds onderbemeten.

Ik heb zelf niet de 50 Hz netfrequentie vs de tijd gemeten.
Ik denk niet dat mijn oude RACAL-DANA 9905 frequentiemeter dat kan.
Ik las in het Elektuurartikel dat jij minstens 6 digits achter de komma nodig hebt. Die Dana is dan ontzettend traag.

Op maandag 7 juli 2025 21:27:51 schreef Sine:
Als ik naar mijn eigen metingen kijk, dan verdrinkt die frequentieafwijking in de ruis.

0,05 Hz piek afwijking, op de 50 Hz... dat is 1,7 cent in alle toonhoogten.
Als twee in frequentie afwijkende tonen herhaald, direct na elkaar, gespeeld worden, dan kunnen de meeste mensen 5 of 6 cent nog nét horen¹.
Maar natuurlijk niet als de ene toon 's morgens beluisterd wordt, en de andere 's middags. Laat staan minder dan die 5 cent.

Dat neemt natuurlijk niet weg dat ik óók een kristalgestuurde stroboskoop zou willen hebben, al was het alleen al uit nieuwsgierigheid naar de stabiliteit van de draaitafel. Daar is niks mis mee.

Het is overigens maar goed dat je geen 45-toerenplaatjes speelt. Een stroboscoopschijf heeft daarvoor 133 streepjes, waar het er eigenlijk 133 ⅓ zouden moeten zijn (wat natuurlijk niet kan). Dat scheelt al ruim 4,3 cent.

--
¹Het gaat hier nadrukkelijk niét om één toon die een paar cent afwijkt in een overigens zuiver akkoord. Dát kun je natuurlijk altijd horen aan de zweving die je zo krijgt.

Het elektuurontwerp gebruikt een 32.768 Mhz kristal en niet een 32.768 khz vork kristal.
Deze kristallen zijn een stuk stabieler dan vorkkristallen.

Ik had het over de foto's in de startpost, da's duidelijk een vorkkristal.
Daar valt trouwens ook nauwkeurig mee te werken, zolang je een frequentiecorrectie toepast vs temperatuur. (werkt echt heel goed)

Ik zie twee mogelijke oorzaken voor de afwijking van de stroboscoop.
- kristal van de platenspeler heeft in de ochtend een andere temperatuur dan in de avond
- frequentie van het net zwabbert

Het zou me niet verbazen als beide factoren meespelen. Een stroboscoop heeft naar mijn iddee een vrij hoge afleesresolutie dus de afwijking is hoe dan ook klein. Ik denk een stuk kleiner dan van dat 32,768kHz kristalletje.

Zou er eigenlijk iets over in de gebruiksaanwijzing van de platenspeler staan onder welke omstandigheden / hoe vaak je hem moet bijstellen?

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op maandag 7 juli 2025 23:27:13 (15%)]