Voltage symbool na een aan/uit schakelaar

Bij een oppervlakkige blik zou ik dat precies omgekeerd doen:

* Vin is de binnenkomende voedingsspanning
* Vcc12 is de 12V= voeding van de schakeling.

Of het etiketje "Vin" dan veel waarde toevoegt durf in vraag te stellen, maar dat is uw eigen vrijheid. Wie met ook maar een minimum aan verstand van zaken toekijkt, die ziet wel dat daar de voeding binnenkomt.

Verdere zou ik eerder Vcc schrijven dan VCC maar dat is een detail. En als er meerdere voedingsrails zijn dan kan men die inderdaad onderscheiden met hun naam, bv. +5 , +12, -5, -28 daar hoeft niet telkens Vcc bij te staan.

Vooral belangrijk is de "scope" van uw tekenwerk: als het alleen voor uw eigen gebruik is dan maakt het allemaal heel weinig uit, als ge er zelf nog maar wijs uit geraakt na enkele jaren. Is het daarentegen bedoeld om door anderen te kunnen gelezen worden, dan kan het niet duidelijk en eenduidig genoeg zijn.

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op maandag 21 juli 2025 18:57:15 (42%)]

Op maandag 21 juli 2025 18:47:42 schreef Marlon:
Bij het tekenen van mijn eerste schema(s) tekende ik slechts één VCC en één GND symbool,....

Misschien kun je hier nog wat info uithalen.

https://www.circuitsonline.net/artikelen/view/60

Is dit de juiste manier van werken?

Ja. Dat is precies hoe je een label moet gebruiken. Maar zoals Paulinha_B zegt is het ook belangrijk om goede naamgeving te gebruiken.

De grote lijnen tekenen zich af, ik hoop maar we van de topicstarter nog meer mogen vernemen.

Bv. over dit detailpuntje: in het geposte schema staat een wisselschakelaar. Ik denk dat er eigenlijk een simpele aan/uitschakelaar bedoeld werd, want waartoe dient anders dat derde contact in de schakelaar? Met dit soort details kan men twijfel zaaien die eigenlijk nergens voor nodig is.

Iedereen die snap wat een wisselschakelaar is en hoe die werkt, die zal hierdoor niet in de war raken.

Maar je hebt wel een punt teken ook de schakelaar die je gebruikt. Is dit ook een wisselschakelaar dan is het goed getekend is de gebruikte schakelaar een aan/uit schakelaar teken dat dan. Dat is meer voor je zelf.

Het is gebruikelijk om van links naar rechts en van boven naar beneden te tekenen. Vcc is doorgaans de inkomende spanning en Vdd de spanning in het circuit (van Vcc afgeleid).

In het schema staat 'Vin' als uitgang getekend, terwijl het een naam heeft met 'in' erin. Dat kan verwarrend zijn en er ook op duiden dat daar een voeding in komt door de naam. Ik lees het meer als dat dit een tweede voedingsrail moet betreffen (als uitgaande) ofwel de Vdd.

Ik zou het bijvoorbeeld zo tekenen als ik je uitleg van de schakeling meeneem.
VCC12V als hoofd ingangsspanning (ik zou dat eerder als '12V in' omschrijven, maar dat is een persoonlijke voorkeur) wat na de schakelaar als 'Vdd' (vervanging van Vin) aangeduid kan worden. Maar alles is toegestaan, als het voor jezelf maar een logische naam heeft wat geen verwarring oplevert. Ik heb dit gedeelte expres los en van links naar rechts getekend. Dan is het duidelijk dat de 12V een externe, inkomende voedingsspanning is en de Vdd de hoofdvoedingsspanning in je circuit. Corrigeer me waar nodig.

Zoiets:
VCC12V Voedingsspanning 12V
VCC12V-SW Geschakelde voedingsspanning 12V

Op maandag 21 juli 2025 18:47:42 schreef Marlon:
Is dit de juiste manier van werken? Of is er een andere/betere manier die gebruikelijker is? En is het label Vin correct?

Persoonlijk vind ik dit niet duidelijk, maar dat kan aan mij liggen.
Hoe je het nu getekend hebt, is het net of dat de led ook uit een andere bron gevoed kan worden of is dat ook zo?

Hier heb je een voorbeeld met verschillende spanningen.

Hij sprak ook van bijvoorbeeld meerdere rails met verschillende voltages, hoe zou je die dan benoemen?

Kijk hier eens naar, misschien kun je hier nog iets mee.

https://www.circuitsonline.net/downloads/paneelbouw_in_de_praktijk.pdf

Volgens mij : Vcc is collector spanning, Vdd is drain spanning zo heb je ook B etc. Het belangrijkste is dat het voor jou zelf duidelijk is (als het hobby en voor jou alleen is)

Zelf label ik alle spanningen die aan een zelfde bron zitten het zelfde. Dat is dan een "rail" in tekensoftware heet dat volgens mij een "net"
Als de schakelaar naar een batterij gaat noem ik dat Vbat(12V) en na de schakelaar V+12. Meestal heb ik een aantal rails. V+12, V-12, V+5, GND. Maar meestal teken ik gewoon een rechthoek voor rails met de spanning erin zonder de V ervoor (dus gewoon +12V er in). Soms zijn er ook meerdere GND's Dan gebruik ik voor elke een apart GND/aarde symbool. Ook kun je te maken hebben met digitale en analoge voedingrails. Dat noem ik dan bv V+5D en V+5A. Als ik ook met wisselspanning te maken heb wordt het bv V12(AC) of gewoon 12VAC

Op dinsdag 22 juli 2025 09:30:24 schreef Lambiek:
[...]
Persoonlijk vind ik dit niet duidelijk, maar dat kan aan mij liggen.
Hoe je het nu getekend hebt, is het net of dat de led ook uit een andere bron gevoed kan worden of is dat ook zo?

Mijn PCB teken programma Eagle die werkt ook zo en daarvan zijn de regels duidelijk. Voor Eagle is elke plaats waar Vdd staat allemaal van dezelfde Vdd rail, dus alles met Vdd zit ergens gewoon hard aan elkaar. En als je de regels eenmaal weet is niet moeilijk en is het ook wel duidelijk maar het is wel even wennen.

Maar met het door jouw getoonde schema als voorbeeld is dit een erg goede en duidelijke tekening en daarin ga je niet die labels gebruiken daar is de tekening te klein voor. IK zou wel die 5Vdc boven de opto coupler hebben getekend omdat ik vind dat spanning niet omhoog kan, maar dat is meer een tic van mij. Jouw schema is een voorbeeld van hoe het moet.

Maar als schema's een stuk groter worden dan is het soms een brij van allemaal lijntjes en die kan je dan met labels voor 5Vdc, gnd, -5V enz een stuk verkleinen. En als je meer digitaal gaat tekenen dan kan je een een bus structuur toevoegen.

Wat en hoe je wanneer gebruikt moet een ieder voor zichzelf weten maar kleine schema's zoals die van lambiek die maak ik ook zo, worden ze een heel stuk groter dan gebruik ik labels. En het heeft er ook wel mee te maken met voor wie het schema's. In de PC kan ik een schema groter dan A0 tekenen volgens mij is daar niet echt een limiet op hoe groot dat kan. Dat werk prima als het voor jezelf is, maar moet schema's ook afgedrukt kunnen worden en in bv en schakelkast komen dan moet je er wel op letten dat je aan max A3 zit en dat je dan niet meer kan inzoomen.

Zelf label ik alle spanningen die aan een zelfde bron zitten het zelfde. Dat is dan een "rail" in tekensoftware heet dat volgens mij een "net"

Het kan zijn dat ik je niet goed begrijp. Maar een net kan een signaal of spanning zijn. Een net is eigenlijk een aaneengesloten stuk printspoor met alle aftakkingen. Dus 5V en -5V zijn aparte netten ook al komen zo voor jouw uit dezelfde voeding.

Een net is eigenlijk een aaneengesloten stuk printspoor met alle aftakkingen

Zo is ook het taalgebruik binnen KiCad. Anders verwoord: een net is een lijst van componentpennen die met elkaar verbonden zijn, of horen te zijn.

Voorbeeld: voeg een transistor Q4 toe en verbind hem met niets. Dan verandert er aan de netten niets. Voeg nu een weerstand toe, zeg maar van de emitter naar de nul, en er wordt in stilte een net toegevoegd, dat kan dan bv. heten "Q4E" of "Q4_emitter". En de andere kant van de weerstand wordt toegevoegd aan het net 'GND' of 'Earth' of wat dan ook.

Bedankt iedereen voor alle antwoorden en tips!

'k Heb m'n eerste elektronische load gebouwd en het schema ervan hertekend, hopelijk is het duidelijk leesbaar.

Op maandag 21 juli 2025 18:53:41 schreef Paulinha_B:
Bij een oppervlakkige blik zou ik dat precies omgekeerd doen:

* Vin is de binnenkomende voedingsspanning
* Vcc12 is de 12V= voeding van de schakeling.

Dat is eigenlijk wel logischer inderdaad, ik heb het aangepast en heb nu Vin+12V gebruikt (zo weet ik dat er een adapter van +12V nodig is) en +12V als label verder in het schema. 'k Vind het wel jammer dat EasyEDA er "Vin+12V" van maakt, ik zou liever "Vin +12V" zien (maar da's een detail).

Op maandag 21 juli 2025 18:53:41 schreef Paulinha_B:
Vooral belangrijk is de "scope" van uw tekenwerk: als het alleen voor uw eigen gebruik is dan maakt het allemaal heel weinig uit, als ge er zelf nog maar wijs uit geraakt na enkele jaren. Is het daarentegen bedoeld om door anderen te kunnen gelezen worden, dan kan het niet duidelijk en eenduidig genoeg zijn.

Het is voor eigen gebruik, enerzijds als documentatie van wat ik heb gebouwd, anderzijds als geheugensteun voor latere projecten.

Toch wil ik het zo correct mogelijk tekenen. Ik ga er van uit dat ik dan ook makkelijker andere schema's kan lezen omdat beiden dan (hopelijk) op dezelfde manier ontworpen zijn.

En zoals je zelf al aanhaalt: als je een schema toont aan iemand anders, bijvoorbeeld om hulp te vragen, is het natuurlijk wel zo handig als die persoon het schema makkelijk kan lezen.

Op maandag 21 juli 2025 20:21:39 schreef Paulinha_B:
De grote lijnen tekenen zich af, ik hoop maar we van de topicstarter nog meer mogen vernemen.

... ik hoop stiekem dat het lijnen van vooruitgang zijn, dan kan ik op mijn beurt hier ook weer mensen verder helpen

Op maandag 21 juli 2025 20:42:43 schreef benleentje:
[...]Is dit ook een wisselschakelaar dan is het goed getekend is de gebruikte schakelaar een aan/uit schakelaar teken dat dan. Dat is meer voor je zelf.

Het symbool van de schakelaar heb ik vervangen, ik heb in de library een SPST symbool gevonden dat beter past.

Op maandag 21 juli 2025 20:59:11 schreef OPTOdesign:
[...]
Ik heb dit gedeelte expres los en van links naar rechts getekend. Dan is het duidelijk dat de 12V een externe, inkomende voedingsspanning is en de Vdd de hoofdvoedingsspanning in je circuit. Corrigeer me waar nodig.

Zo is het ook qua voeding, alleen had ik de weerstand/LED samen getekend omdat het eigenlijk een aan/uit schakelaar is met ingebouwde LED (en daar vond ik nergens een symbool voor). Ik heb er nu een lichtgrijze kader rond getekend - ik weet niet of dit gebruikelijk is, bedoeling is om aan te geven dat schakelaar/weerstand/LED samen horen.

Tot slot het schema van de elektronische load:

'k Zal er nog wel eens een fotootje van plakken in de Show Your Projects thread, nu het toestel eindelijk werkt

Marlon

PS: bijna vergeten - dank aan Lambiek voor de link, 'k ben daarstraks begonnen aan de PDF en ben er zeker van dat ik er veel uit ga opsteken!

omdat het eigenlijk een aan/uit schakelaar is met ingebouwde LED (en daar vond ik nergens een symbool voor)

IK werk voor simpele schema's met Splan en daar staat ook een heleboel niet in. Dan maak ik zo een symbool of in dit geval een deelschema van schakelaar weerstand en led even zelf aan en zet die dan in de biblitheek. Dat zal met jouw programma denk ik ook wel kunnen.

IK zou zelf denk ik de schakelaar liggen tekenen dan links het label Vin en de rest dan het zelfde. Maar er zijn wel een hoop regels voor het tekenen zodat iedereen het hetzelfde doet maar toch doe ook iedereen het net even weer iets anders. Goed tekenen moet je ook leren. En dat met die schakelaar is wat mij betreft helder en duidelijk.

In het schema gaat het bij de deel rechts onder fout. De IRFZ44N is een N-kanaal fet en zoals je dat nu hebt getekend moet dat een P-kanaal fet zijn.

Met deze fet kan het ook maar dan met die naar de massa schakelen en moet de motor en de alles wat rechts zit aan de bovenkant aan de plus en de onderkant naar de fet.

Als ik nu beter kijk geld zoiets ook voor de bovenste fet, daar met ook een p-fet komen.

Als algemene regel: Met een p-fet schakel je de plus of in deplus en met een n-fet schakel je in de of naar de min of massa.

Zoals je het nu getekend hebt dan zou je voor de motor 12V nodig hebben en dan heb je voor een n-fet 12V + de schakelspanning nodig. Dus als je fet goed schakelt met 5V dan heb je op de gate 17V nodig. Met 12V is dan handig want dan kan je een p-fet gebruiken zonder dat er meer dan 12V over de gate komt te staan.

Wat een mooie herziende tekening!

Een paar kleine dingetjes om mee te geven:

Het zou logischer zijn om de +12V na de schakelaar een zelfde symbool te geven als de rest van de tekening. Dus niet zo'n 'vlaggetjes-symbool'. Dat geeft de indruk dat het een in- of uitgang of meetpunt betreft.

Voor de volledigheid is het ook gebruikelijk om de - van de adapter als aansluiting te tekenen en van een GND-symbool te voorzien. En daarover gesproken heb je nu een 'aardings-symbool' gebruikt in tegenstelling tot het meer gebruikelijke 'dikke platte streepje'. In weze is GND de afkorting van ground, maar is het zelden het geval dat dat deel ook daadwerkelijk aan aarde is vastgemaakt... Het is volgens mij meer een naamgeving dan in letterlijke zin waarvoor het symbool met de drie streepjes dan wordt gebruikt.

Wat ik me nog afvraag is R10. Zit die in de schakelaar of is dat een losse weerstand buiten de schakelaar? Een symbool daarvoor tekenen zoals benleentje noemt zou ook mijn insteek zijn.

(zoiets:)

Het zou logischer zijn om de +12V na de schakelaar een zelfde symbool te geven als de rest van de tekening.

Ja dat is waar.

Dan zou ik waar nu het label zit een lijntje omhoog tekenen tot dezelfde hoogte als de andere spanningen en dan zo een streepje met daarboven de naam.

(zoiets:)

Als symbool heel mooi. Echter dan gaan er aan de onderkant draden kruisen. Ik zou dan de schakelaar liggend teken. Maar zoals TS het nu gedaan heeft is wat mij betreft gewoon goed. En iedereen zou het altijd weer iets anders doen.

Men kan toch een symbool spiegelen? Bv. in KiCad schema-editor met X resp. Y voor horizontaal en verticaal? Ik vind het heel fraai aangebracht!

Nog even over de fets. De bovenste fet die klopt wel dat zag ik eerst niet goed. Dat werkt wel maar zie wel een schoonheidsfoutje.

JE gebruikt R2 als stroom meet weerstand. 1A door een weerstandvan 1 ohm geeft 1V. Als je dan de potmeter voorde opamp op 1V instelt dan zou er precies 1A moeten lopen. Maar de amperemeter die zit er dan ook nog tussen en die heeft ook weerstand dus dat iets meer dan 1V worden voor 1A. Op zich niet zo erg omdat je toch op de ampere meter kijkt voor de stroom. Maar als je RP1 zou willen vervangen door bv een arduino met een DAC dat is er dus een afwijking. Dus voor nu helemaal niet erg maar een volgende keer even op letten.

NU weer de onderste fet. Die zit eigenlijk verkeerd. NU denk je maar de motor en de led dan werkt toch allemaal en dat klopt, maar anders dan je denkt.

Als de temperatuur te hoog word dan stuurt de opamp de fet aan en zet 12V op de gate. De onderkant en de source van de fet hangt dan via de motor die nog stil staat zo goed als aan de nul. Dus de source is nu nog 0V. Ugs = Ug - Us = 12 - 0 = 12V. Mooi de fet die gaat open, er gaat stroom lopen en ook door de motor. En de spanning over de motor loopt dus op. Maar Us de spanning op source loopt dus ook op. Ugs wat nu Ug - Umotor ( Umotor = Us ) is word dus kleiner. De gate gaat nu steeds meer een stukje dicht maar gaat niet helemaal dicht en klein Ugs kan worden hangt van de fet af.

Deze fet is bij 3,5V al een beetje open en dan staat er 12V - 3,5V = 8,5V over de motor. Motor werkt dus maar omdat de fet niet echt open staat kan dan warmer worden dan verwacht.

@Benleentje
Als, zoals in de tekening van TS GND aan de kathode van de LED ligt, valt het met het kruisen wel mee. Maar het wordt inderdaad wel een wat slordig geheel met spanning in naar Vcc die van onderaf weer naar boven moet. Liggend is dan een betere oplossing. Het was dan ook eigenlijk enkel bedoeld als 'idee' wat ik even in een paar tellen had gegenereerd.

@Paulinha_B
Draaien én (intern) spiegelen is dan misschien inderdaad nog niet zo'n gek idee.

Wat een fijne samenwerking!

@Marlon: Kan je hier inspiratie uithalen?

Op dinsdag 22 juli 2025 16:43:17 schreef Marlon:
PS: bijna vergeten - dank aan Lambiek voor de link, 'k ben daarstraks begonnen aan de PDF en ben er zeker van dat ik er veel uit ga opsteken!

Geen dank, we helpen graag.

Hier nog wat symbolen van schakelaars. Wel zonder led of lampje.

Het was dan ook eigenlijk enkel bedoeld als 'idee' wat ik even in een paar tellen had gegenereerd.

En het was/ is ook een top idee.

Maar zoals elk idee moetende details nog uitgewerkt worden. En het is inderdaad en fijne samenwerking.

Het meeste werk in een tekening is vaak om de details goed te krijgen. want ik kan ook heel goed een schema maken die 1 uur later zelf al niet meer begrijp.

[Bericht gewijzigd door benleentje op woensdag 23 juli 2025 17:11:26 (23%)]

Haha, thanks. Jouw idee, althans zo las ik het:

Dan maak ik zo een symbool of in dit geval een deelschema van schakelaar weerstand en led even zelf aan

want ik kan ook heel goed een schema maken die 1 uur later zelf al niet meer begrijp.

Ja, daar heb ik ook wel eens last van. Daarom laat ik een idee vaak even 24 uur rusten en als ik het daarna nog begrijp heb ik het goed op papier gezet!

Op maandag 21 juli 2025 20:59:11 schreef OPTOdesign:
Vcc is doorgaans de inkomende spanning en Vdd de spanning in het circuit (van Vcc afgeleid).

Vcc en Vee hebben hun oorsprong in bipolaire IC's en Vdd en Vss komen uit de CMOS IC wereld. Voor schema's van pcb's is het verder betekenisloos behalve dan dat Vcc "een voeding" is, en Vdd "een andere voeding" is. Zelf gebruik ik liever labels als 3V3, 5V, GND, etc.

Op woensdag 23 juli 2025 20:19:12 schreef PE9SMS:
Zelf gebruik ik liever labels als 3V3, 5V, GND, etc.

Precies, dan zie je gelijk wat de spanning is.

Op donderdag 24 juli 2025 09:09:55 schreef Lambiek:
[...]
Precies, dan zie je gelijk wat de spanning is.

Die labels gebruik ik ook, en inderdaad, als je dan gaat meten weet je meteen welke waarden er zouden moeten zijn : +5V , -5V, +12V. Als een voedingsspanning geschakeld word (in dit geval met een relais) geef ik dat net een extra letter (in dit geval +5VD).