Elektro motoren

Het wikkelen loont ook in NL helemaal niet voor een standaard motor/generator.

Dat doe je alleen als het:

.A een speciale motor is en dus niet op de plank ligt, maar altijd custom gebouwd moet worden

.B je haast hebt en levertijd een probleem is. Maar vaak is dat bij een standaard motor niet (laatst toevallig voor het eerst gehad)

Je moet je voor je bedrijfsvoering ook afvragen of het in groep A niet beter is om een reserve motor op voorraad te nemen (dus een extra te laten bouwen)

Maar blijkt wel vaker voor te komen dat de kortsluitstaven in de rotor toch overgangsweerstanden gaan vertonen en de motor minder efficiënt wordt, of erger.
Zou zo eventjes ook niet weten hoe je dit kan opsporen.

Dat kan je doen met twee meetspoelen. Het zijn eigenlijk twee kleine U-vormige blikpakketjes met een spoel erin, maar zonder kortsluitbrug voor het magneetveld.

Op de eerste spoel zet je een wisselspanning en je plaatst de spoel op de buitenomtrek van het te onderzoeken anker.
De tweede spoel wordt verbonden met een wisselspanning voltmeter.

Het meetprincipe berust op het injecteren van een magneetwisselveld in het blikpakket van het anker. De veldlijnen omsluiten één enkele rotorstaaf, omdat het een kortsluitrotor is, gaat er een stroom door de rotorstaaf lopen.
In het verlengde van de injectie spoel plaats je de opname spoel.
Als de rotorstaaf niet onderbroken is, zal de opname spoel het geïnjecteerde magneetveld opnemen en een spanning afgeven.

De moeilijkheid bestaat erin om voldoende kleine injectie en opname spoelen te vinden.
In praktijk wordt het niet vaak gebruikt, omdat rotorstaven niet vaak over gaan, ze trillen soms over of smelten door indien de rotor vast zit.
Een nieuwe motor is vaak prijstechnisch interessanter.

Deze aluminium legeringsstaven worden door middel van "centrifuge-gieten" in een rotorblikpakket gegoten vanuit een vloeibare aluminium legering.
Tijdens productie wordt ieder rotor afzonderlijk getest op koppel, dit gaat veel sneller dan elke rotorstaaf afzonderlijk te testen.

Anderzijds is het gevolg van een beschadigde rotorstaaf dat de rotorweerstand groter wordt, waardoor het anker minder koppel kan ontwikkelen. De motor gaat het gevraagde koppel toch proberen te leveren en meer stroom trekken met een verbrande stator tot gevolg.

Op donderdag 9 oktober 2025 23:18:15 schreef nonius:
[...]

Ik weet niet wie die 'we' zijn, maar de 3 electromotorherstelbedrijven hier in de buurt (Stolk, De Bruyn en Van Meer) zijn nochtans goed lopende ondernemingen....

Inductiemotoren zijn betrouwbaar maar er zijn er daarnaast ook héél veel in gebruik. Defecte motoren zijn er voldoende en gemakkelijk te krijgen.

Jammer wel dat OP verder niets meer van zich laat horen....

Jawel! hier ben ik ! /// Sorry had er helemaal niet meer aan gedacht om ook af en toe eens te kijken naar de reacties! en bedankt hier voor! /// Ik zie allemaal hele mooie!

Op maandag 6 oktober 2025 16:32:05 schreef fred101:
Koop een motor of sloop er ergens een uit. Maak hem open. Doe met de wikkelingen wat je wil doen (short er 1, frituur de tweede en knip de derde open). Dan heb je alles in 1 motor.

Moet ik dat letterlijk opvatten? als in stop m in de frituurpan?

Op maandag 6 oktober 2025 16:42:23 schreef Schimanski:
Je kunt eens informeren bij een schroothandel, daar kun je misschien wat kopen tegen oud ijzerprijs

Bedankt voor de tip!

Op maandag 6 oktober 2025 17:15:45 schreef rew:
Of de kringloopwinkel binnenlopen en een "random apparaat" kiezen waar een motor inzit die je aanstaat en waar je niet te veel voor hoeft te dokken voor de "rest" die jou in dit geval niet interesseert.

Je kan aldaar ook proberen of ze wat motoren over hebben uit apparaten waarbij de rest stuk is.

Wat zo'n instantie gauw leert is dat je niet alles kan bewaren. Ze voeren dus "de rest" direct af, maar mogelijk mag je door de "gaat morgen weg" bak rommelen, of kan je vragen om de komende week een paar motoren voor je apart te leggen.

Bedankt voor het advies.

Op maandag 6 oktober 2025 18:28:38 schreef GJ_:
Bij motoren is je neus altijd het eerste stuk meetgereedschap.

Dat heb ik wel eens geweten ja, die lucht vergeet je nooit haha!

Op maandag 6 oktober 2025 20:44:18 schreef nonius:
Prijs jezelf gelukkig! Mijn probleem is niet om aan defecte motoren te komen, maar om mensen zo ver te krijgen om *niet* met hun defecte motor naar mij te komen

Zonder gekheid, oud-ijzerboeren lijken me een goede optie. En motorherwikkelbedrijven hebben in de afvalbak ook altijd wel een paar motoren liggen (m.n. motoren die goedkoper zijn om te vervangen door een nieuwe, i.p.v. de oude te herstellen). Leg je probleem/opdracht uit, en de kans is groot dat je niet alleen met een motor naar huis gaat maar ook met een werkaanbieding....

Het personeel daarvoor is lastig te vinden. Iemand die überhaupt de termen 3-fase, ster, driehoek en Dahlander kent wordt volgens mij gelijk aangenomen. De rest leren ze je wel op het werk....

_{(Ben 'toevallig' momenteel net bezig het anker van een universeelmotortje van bouwgereedschap te herstellen....)}

Bedankt voor de waardevolle tips!

Op maandag 6 oktober 2025 21:03:27 schreef benleentje:
[...]Doormeten is niet zo heel spannend.

Je hebt daar een het liefst een milliohm meter voor nodig en een megger. Maar voor kleine motoren werkt een digitale multimeter = DMM wel goed genoeg. Als je wat nauwkeuriger wilt meten heb je meter nodig die een 4 punts meting kan doen. dan sluit je de weerstand van de meetdraden uit.

Het ging mij inderdaad om verschillen in weerstand om aan te tonen dat de motorwinding(en) ergens aan geleden hadden.
Tevens hebben wij de beschikking over een aantal hele mooie meet apparaten dus dat komt goed.
Ook is het zo dat deze opdracht een onderdeel gaat uitmaken van vele ander vormen van "Meten met de multimeter of installatietester" want inderdaad...als je alleen dit moet doen ben je gauw klaar haha.
Het wordt een heel programma en je mag m komen uit-testen als je t leuk vindt wanneer ik klaar ben
In elk geval bedankt voor je input.

Op maandag 6 oktober 2025 22:51:02 schreef Hunebedbouwer:
Het mooiste zou zijn, 1goede en 1 die stuk is dan kan je vergelijken om van te leren

Geweldige tip! thx!

Op dinsdag 7 oktober 2025 02:39:30 schreef High met Henk:
Nou zit je in baggerdorp nummer 1 Sliedrecht.

Loop eens binnen bij Bakker repair. 1 van de mooiste bedrijven van Nederland op gebied van elektromotoren.

En anders kun je ook eens aankloppen bij:
baggerbedrijf de Boer/Dutch dredging
v.d. Herik
scheepswerf Boer
Van der Leun
Verhoef
Bakker Sliedrecht

Allemaal bedrijven die regelmatig werken met allerhande maten elektromotoren.

Bakker repair is wel echt mooi om eens rond te kijken.

Overigens komt je onderbroken windingen niet vaak tegen in praktijk zonder aardfouten. In het veld meggeren we alleen en evt dus een continuïteit test (doorpiepen). Een laagohmige meting vereist sowieso een goed contact met beide kanten van de spoel.

En ik heb ooit een bedrijf gehad wat een elektromotor doorgemeten had met zogenaamde gestapelde windingen.* Ze keurden mijn motor daarop af, want de weerstand tussen de verschillende windingen week teveel af.

* Gestapelde windingen uitgelegd:
Een goede motor leg je de ene helft van de winding onder en de andere bovenin de groef. Dat klinkt logisch, maar bij de laatste winding is dat lastig. Wat ze soms doen is de laatste winding gewoon 2x bovenop leggen: die is dus in draadlengte korter en heeft lagere weerstand.

Fantastisch man! ja inderdaad!...al die bedrijven ken ik...heb ooit nog gewerkt voor "v/d Herik.
Ik ga zeker iets doen met deze informatie, thanks!

Op dinsdag 7 oktober 2025 17:52:05 schreef benleentje:
[...]Ja dan snap je er inderdaad niets van.

Ik doe de weerstand ook enkel meten met een probleem in de motor omdat ik meestal geen megger bij me heb. De weerstand zelf interesseert me dan niet zoveel het gaat dan om of er niet een wikkelingen open is. Maar meestal ruik je het wel.
Met een motor in een boormachine wel eens gehad dat de ene spoel 9 ohm was en de andere maar 4 ohm.

[...]In elektrische gereedschap kom je dat wel eens tegen maar dan is de draad ergens gebroken meestal vlak bij een aansluiting.

Inderdaad ja...leuke grappen zijn dat en zie ze maar s te vinden.

Op woensdag 8 oktober 2025 10:59:02 schreef Hunebedbouwer:
Ter voorbereiding ; bekijk een schema van een motor stel de windingen 10 Ohm, en stel een meetschema op tussen 2 meetpunten en maak een vervangingsschema van de weerstanden en zie hoeveel verschillende weerstanden je per motor je kunt meten bij ster; drie hoek en bijeen dahlander zowel ster/dubbelster en driehoek/dubbelster . Dit geeft je een goed inzicht in wat je meet.

Hey..maar dat is interessant inderdaad want dan neem ik gewoon wat losse weerstandjes om een R naar wens te krijgen.

Op woensdag 8 oktober 2025 20:18:52 schreef benleentje:
[...]Dat is waar maar die weerstanden worden niet uit zichzelf ongelijk. Maar ik heb in 20 jaar tijd ook maar 2x een defecte 3 fase motor gehad, van de ca bijna 300 motoren die er zo in het bedrijf waren. 1ste was van koelpomp van een draaibank die waarschijnlijk al lang voor mijn tijd defect is geraakt en de 2de van een 2,2kW motor. Maar dat rook je al van 1 meter afstand.
Ze gaan dus ook niet zo heel vaak kapot. Terwijl er toch mensen mee werken die er totaal niet naar omkeken. Er zat overal wel een thermisch relais in, maar bij 1 motor heeft dat niet gewerkt. Maar ook daar word er dan net zolang aan die knopjes gedraaid totdat het weer werkt of totdat de motor het maar opgeeft. Daar valt niet veel tegen te doen.
Maar ook met thermisch relais wat iets te hoog is ingesteld staat moet je toch heel veel moeite doen om een motor defect te krijgen. Dus wat dat betreft wel een knappe prestatie.

De meeste machines waren voormachines of walsen en andere plaatwerk machines en daar draait zo een motor maar zelden op zijn maximale vermogen of het is maar heel kort.

Haha! ja idd!...In mijn tijd als "Service Engineer" was vaak het eerste wat ik vroeg.."Heb je aan die thermische beveiliging gedraaid?"

Op donderdag 9 oktober 2025 00:01:28 schreef GJ_:
Ik heb per jaar tientallen kapotte motoren. Meestal in wat moeilijke omstandigheden, dat wel. Als je er maar 300 in onderhoud hebt, onder redelijke omstandigheden zulbje inderdaad niet veel defecte meemaken.

Ik zit met een paar duizend motoren ondet mn hoede.

Dat zijn er nogal wat maat! maar dan ken je machines ook wel door en door.

Op donderdag 9 oktober 2025 01:42:14 schreef Kruimel:
Inductiemotoren zijn heel betrouwbaar, maar ik zie ze ook weleens stuk. Sommige die ik tegen ben gekomen zijn al meer dan 40 jaar in bedrijf, dus dan kan het weleens zomaar mis gaan. Dat is niet representatief voor wat ik zie alleen, ik denk dat als ik de MTBF zou berekenen ik absurd hoge getallen ga krijgen als ik de motoren die stuk gingen door mishandeling niet mee reken. In de meeste gevallen is het toch een externe factor die de motor om zeep helpt. Sommige werken voor jaren boven hun specificatie en hebben dan alleen broze wartels.

Helaas heb ik geen exemplaren liggen met defecte windingen. Meestal escaleert zo een probleem wel meteen zodra een wikkeling stuk gaat. De defecte Dahlanders die ik had werden meteen gereviseerd om als reserve te dienen, kleintjes gaan vaak meteen weg. Ik denk zelfs dat ik in de praktijk vaker werkende motoren weg heb gedaan dan defecte. In een industriële omgeving wil je absoluut geen motoren in slechte of onbekende toestand hebben liggen die aan het wachten zijn om een veelvoud van hun nieuwwaarde te verkloten door het proces van vervanging en de bijbehorende stilstand (been there, done that).

Ik hoorde wel een interessant verhaal dat het blijkbaar mogelijk was een rotor onherstelbaar te beschadigen door met een FO op een te grote slip te draaien. Dat schijnt niet echt te zien of te meten te zijn, maar zo een motor is dan niet te herstellen. Het klinkt aannemelijk dat het kan, maar de details bleven onduidelijk. Dit zal wel een redelijk exotische fout zijn, en ik denk dat het ook gepaard moet zijn gegaan met een foute instelling in de FO.

Wacht! wat als ik die thermische beveiliging er nu eens tussen uit sloop en ik hou die motor shaft heel stevig beet zodat ie bijna staat te verbranden op den duur?!

Kan je doen, of een fase los nemen. Je verbrand dan één of twee windingen afhankelijk van welke configuratie je hebt (ster of driehoek). In je vorige topic heb ik er een plaatje van geplaatst: Kruimel in "Softstarter combineren met ster-driehoek"

Probeer het deel van de Quote zo klein mogelijk te houden en daarop te antwoorden. En probeer ook zoveel mogelijk in 1 post te stoppen.

Dat maakt het voor ons beter leesbaar. Nu heb je zoveel gequoot dat ik het even niet meer snap.

Op donderdag 16 oktober 2025 10:56:46 schreef joshogendoorn:
[...]

Moet ik dat letterlijk opvatten? als in stop m in de frituurpan?

Nee want in de frituur pan blijft het waarschijnlijk heel.

Het idee is meer als in, bedenkt hoe en waardoor een wikkeling kapot kan gaan en probeer dat uit te voeren.

Wikkelingen gaan over het algemeen op 2 belangrijke manieren kopt door te veel warmte of mechanisch.

Door teveel warmte en ook mechanisch zijn er dan 2 belangrijke faal modi zoals open wikkeling of deels kortgesloten wikkeling.

Een kortgesloten wikkeling maak je dan door de isolatie ergens weg te krassen of met een kleine het vlam de isolatie weg te branden. Maar de draden zelf moeten wel heel blijven.

Wacht! wat als ik die thermische beveiliging er nu eens tussen uit sloop en ik hou die motor shaft heel stevig beet zodat ie bijna staat te verbranden op den duur?!

Een motor zelf heeft maar zelden een thermische beveiliging en bij een 3 fase motor nog nooit gezien. En als dat er al inzit is het een extra aansluiting.
Een motor die vast staat is op zichzelf ook geen garantie dat die defect gaat. Wel eens bij een machine geweest met een geblokkeerde motor waar men niet eens de moeite had gedaan om de machine of motor uit te schakelen. IK was er pas na ca 1 uur bij en ik haal de blokkade weg en de motor deed het nog gewoon. De motor was wel heel erg heet. Nu was dat een oude motor uiteen tijd dat ze die nog niet geoptimaliseerd hadden voor zuinigheid. Moderne motoren zijn een stuk efficiënter maar kunnen ook sneller kapot.

Denk dat met 'frituren' wordt bedoeld het opzettelijk doen verbranden van de/een wikkeling(en).

Bijv. met een 12V autoaccu en een setje startkabels moet men al een flink eind komen: lakisolatie brandt weg en op een gegeven moment zal er kortsluiting tussen de windingen (binnen een wikkeling/spoel) ontstaan.

Nog wat langer heetstoken en mogelijk dat er dan een draad doorbrandt, waardoor je weer een andere faalmodus te zien krijgt (oneindige weerstand of 'open' wikkeling).

Met een beetje slim handelen moet het mogelijk zijn om één goede fase te behouden, één met een inwendige kortsluiting, en eentje die kortsluiting naar aarde/behuizing maakt, of helemaal doorgebrand is ('open').

Overigens, inductiemotoren kunnen op vele manieren falen. Zoek bijvoorbeeld ook eens op het internet naar het boek 'electric motor repair' van Rosenberg. Staat bij mij in de boekenkast en is z'n gewicht in goud waard, wat mij betreft.)

High-met-Henk: frappant, ik heb juist wat mindere ervaringen met Van Meer in Tholen (het meermaals niet nakomen van afspraken). En Stolk transmission services zit in Hoogerheide - zou me verbazen dat je dat bedrijf niet kent Eén van de laatste keren dat ik er was waren ze bezig aan een 'motortje' voor een ankerlier. Van een containerschip.

PAMwikkeling: dank voor de grondige uitleg over het opsporen van problemen met het kortsluitanker. Ik slaap vannacht weer wat minder dom....

Hier is een kort document van WEG (een motorfabrikant) over de mogelijke manieren dat je wikkelingen kan verbranden: https://static.weg.net/medias/downloadcenter/h8c/he1/WEG-winding-damag…

Op donderdag 16 oktober 2025 22:14:18 schreef benleentje:
Probeer het deel van de Quote zo klein mogelijk te houden en daarop te antwoorden. En probeer ook zoveel mogelijk in 1 post te stoppen.

+1

Een motor zelf heeft maar zelden een thermische beveiliging en bij een 3 fase motor nog nooit gezien. En als dat er al inzit is het een extra aansluiting.

+1

Een motor die vast staat is op zichzelf ook geen garantie dat die defect gaat. Wel eens bij een machine geweest met een geblokkeerde motor waar men niet eens de moeite had gedaan om de machine of motor uit te schakelen. IK was er pas na ca 1 uur bij en ik haal de blokkade weg en de motor deed het nog gewoon. De motor was wel heel erg heet. Nu was dat een oude motor uiteen tijd dat ze die nog niet geoptimaliseerd hadden voor zuinigheid.

Nou daar zitten nog wel meer factoren aan vast hoor. Tegenwoordig hebben motoren een ontwerp dat uit gaat van isolatie klasse B (want dat is de aanname van de norm), maar de werkelijke isolatieklasse is volgens mij zo goed als altijd F, omdat dat niet veel duurder meer is dan de lagere smeltpunt isolatiematerialen. Moderne motoren kunnen daarom heter worden voor ze stuk gaan (al zegt niets dat de andere onderdelen er tegen kunnen dat het ding meer dan 120°C wordt).

Er zijn motortechnieken van voor de tijd van frequentie-omvormers die een dubbele, verdiepte of speciaal gevormde kooi hebben en beter tegen vaak opstarten en/of het aanlopen van een grote inertie kunnen, maar minder aanloop piekkoppel en meer slip hebben. Ook in machines waarin was voorzien dat het systeem kon blokkeren vind je zo een motor. Ik kwam laatst een mogelijke kandidaat tegen in een werpstraler van een halve eeuw terug, maar het staat er niet op dus zeker weten doe je het pas als je er een datablad van vindt. Je kunt ze enigszins herkennen aan de relatief grote gespecificeerde slip op nominale last. Ze hebben ook minder vermogensdichtheid en vaak een lager rendement.

S. Zurek, Encyclopedia Magnetica, CC-BY-4.0