LED verlichting in 2025 nog steeds frut?

Na goed 15 jaar ontwikkeling nog steeds een hekel aan LED LED hater?

Volhoudertje

Het is en blijft K*T licht en doorgaans knippert het... 15 jaar 'ontwikkeling' heeft dat nog steeds niet opgelost.

Als jij denkt dat ledlampen knipperen, dan is je mening bij voorbaat al niet serieus te nemen. Alleen kerstverlichting wil nog wel eens afvlakking overslaan.

Je zit hier al sinds 2010, ik heb je nooit horen mekkeren over de TL lampen met een vele malen vuiler spectrum en veel meer 100hz flikkering dan ledlampen.

TL kleur 827 warmwit (een kleur 927 TL heb ik niet, 930 wel maar dat spectrum ziet er op het oog nagenoeg hetzelfde uit)

Ledvance ledlamp kleur 927 warmwit met een CRI die nog maar 4 punten verwijderd zit van zonlicht. Koop je bij de Hornbach een Philips ledlamp, dan is een CRI van 90 tegenwoordig standaard. De huismerklampen hebben een CRI van 80.

Osram kleur 927, vorige generatie (eind 2010s) ledlamp zonder de toegevoegde fosfor in het rood - daardoor minder efficiënt. Ook 5 a 10 jaar geleden kon je al nagenoeg perfecte ledlampen kopen.

Ledlampen zijn gewoon goed tegenwoordig zolang je de juiste types bij de juiste toepassing gebruikt m.a.w. geen 210lm/w ultra efficient lamp voor gezellig woonkamerlicht gebruikt. Sommige hebben een geel-achtige tint in plaats van 'neutraal warm', maar dat is dus MERKgebonden en niet TECHNIEKgebonden. Ik geloof dat ik m'n Philips 90CRI lamp mooier vind dan de Osram 94 CRI maar ik moet ze eens in hetzelfde armatuur schroeven want je moet het echt direct naast elkaar zien om het te vergelijken...
Er zitten verschillen tussen de merken in tint, maar dat had je vroegah ook (halogeen VS gewoon gasgevulde gloeilamp VS vacuumgloeilamp). Vacuum vond je vooral bij de vermogens kleiner dan 40w, maar ik denk niet dat veel mensen daar aan dachten bij het kopen van een gloeilamp.

Het werd helemaal leuk toen je plotseling overal versterkte constructie gloeilampen zag opduiken. Die had ik in m'n plafondfitting gedraaid, maar toen zag ik veel minder details. Sterk vermoeiend licht doordat dat type gloeilamp op een iets lagere temperatuur werkt en minder licht geeft. Minder blauw + minder licht overall = vermoeide ogen op de werkplek. Daar ging vrij snel de eerder genoemde Osram ledlamp in.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op zondag 21 december 2025 09:05:12 (11%)]

Op zondag 21 december 2025 08:37:51 schreef EricP:
Het is en blijft K*T licht en doorgaans knippert het... 15 jaar 'ontwikkeling' heeft dat nog steeds niet opgelost.

Zelfs de 2 euro lampjes van de action knipperen (al jaren) niet meer. En die van de ikea van 3 euro hebben een CRI van 90+

Maarja, dan moet je die wel eens proberen ...

Als jij denkt dat ledlampen knipperen

Nou ja, ik zou zeggen... kijk en zie... Ik neem aan dat je weet wat een stroboscoop is?

ik heb je nooit horen mekkeren over de TL lampen met een vele malen vuiler spectrum en veel meer 100hz flikkering dan ledlampen.

Die worden ook niet gepromoot als 'upgrade' en 'goed' enzo... Ik geloof ook niet dat iemand TL in huis heeft, anders dan wellicht in een werkruimte. PL zie / zag je nog wel heel soms. Met inderdaad dezelfde nadelen als TL (en LED).

Al met al nog steeds niks wat met een drukknop dimbaar is. Het lijkt (gezien de Duitse texten) geen 13-in-een-dozijn voeding. Wellicht (al acht ik die kans niet heel groot) is het fatsoenlijk opgebouwd en simpel te repareren.
[edit]Oh, wacht... bij het begin beginnen... douw het eens in startpage. Eerste hit. Verder niet exact vergeleken, maar op het eerste gezicht lijkt het er sterk op. Voor dat bedrag kun je de soldeerbout niet opstoken.

[Bericht gewijzigd door EricP op zondag 21 december 2025 09:21:31 (18%)]

Op zondag 21 december 2025 09:07:32 schreef EricP:
[...]Nou ja, ik zou zeggen... kijk en zie... Ik neem aan dat je weet wat een stroboscoop is?[

Zeker. En ik ben mij er ook bewust van dat er mensen zijn wiens ogen snellere flikkeringen kunnen volgen.
Maar als je je ogen heen en weer laat schieten over een lichtbron, kan je evengoed met normale trage ogen de flikkering zien als een strepenpatroontje. Dat zie je bij traag gePWM'de achterlichten van auto's, en bij de kerstverlichting veel.

Maar bij interieurverlichting dus geheel niet.

Vergeet niet dat zelfs gloeilampen knipperen. Een LED lamp kan je vaak NIET gebruiken om een platenspeler met stroboscoopschijf op snelheid te zetten, maar een gloeilamp wel! Een TL of neonlampje, werkt daar overigens wel makkelijker voor.

TL zag je tot 5 jaar geleden nog op ieder kantoor en in iedere werkplaats. Dus plekken waar je zomaar 8 a 9 uur per dag kan spenderen. Toch weinig geklaag over gehoord. Ja, als je kleur 33/640 ergens hebt, dan is het bleek en grauw, dat kennen mensen wel.
Zelfs de o zo gevoelige jeugd van tegenwoordig (;)) hoor ik op het werk geen seconde klagen over de TL verlichting die op het werk nog in bepaalde klaslokalen hangt.

Maargoed. Voor de TS dus het advies om er gewoon LED lampjes in te stoppen met een goede CRI. Let op dat de driver die je gebruikt, geschikt is om te dimmen.

Halogeencapsules zijn nog uit directe china import te krijgen, maar houd dan rekening met de extra kosten vanaf ergens volgend jaar. In Nederlandse winkels is de voorraad daarvan al flink geslonken.

nou, ik had in huis in 1 ruimte veel ledstrips voor algemene verlichting wat in feite een bijeen raapsel was op 1 voeding met pwm. daar had ik wel last van, vooral de afwijkende CRI en ook lichtkleur was wisselend. tot ik van een klus wat stukjes overhield van 1 soort ledstrip uit de betere ruif. nu geen last meer van.

Op zondag 21 december 2025 09:07:32 schreef EricP:
[...]Nou ja, ik zou zeggen... kijk en zie... Ik neem aan dat je weet wat een stroboscoop is?[...]

Jazeker, sterker nog, ik ben daar erg gevoelig voor. Oude flakkerende CRT's met een lage refresh rate kreeg ik standaard hoofdpijn van.

Dus neem van mij aan, ik tolereer gen stroboscopische LED's, en die zijn er ook bijna niet meer.

Maar we dwalen af geloof ik ...

Nou behoor ik niet tot de hedendaagse jeugd, maar mij heb je wel een keer horen klagen over knipperende led-tl en anders bij deze. Terwijl ik de gewone TL niet zag knipperen, die meetbaar meer knippert. Andere golfvorm, wellicht. (Tl heeft meer amplitude maar tragere flanken, led minder amplitude maar scherpere flanken)

Er zijn idd ledlampen waar EricP gelijk over heeft, maar ik ben benieuwd of hij de ledlampen er uit kan vissen als je een paar gloeilampen en een paar goede CRI90+ ledlampen in een paar matte armaturen draait en aan doet, voor EricP ze te zien krijgt.

Het zou kunnen, misschien ziet EricP wat meer richting IR ofzo, fred101 geeft in een ander topic al aan vermoedelijk meer richting UV te zien. Is lastig vergelijken want je kunt niet even een ander oog proberen. Wel een andere lichtbron. Ik vond bv de ledverlichting in het bejaardenhuis van mijn oma dusdanig knipperen dat ik zelf ook bijna een rollator nodig had om niet om te vallen, heel desoriënterend in elk geval. Arme oudjes. Maar dat lag dus aan mij.

Anyway, dikke offtopic. Anyway, dank voor de afsplitsing in een eigen topic, want dit is wel interessant.

Er is een EU website, eigenlijk bedoeld voor energielabels van verlichting. Daarop is ook te zien of een lamp knippert/flikkert en wat de CRI is etc. Ja, het is de EU dus EricP wil misschien een antihistamine/antiallergie/hooikoortstabletje voor ‘ie de site bezoekt maar afgezien daarvan: https://eprel.ec.europa.eu/screen/product/lightsources en dan typenummer of EAN gebruiken om te zoeken. (Het zou leuk zijn als je kon zoeken op “geef eens de 10 minst knipperende ledlampen” maar daar is die site niet voor bedoeld, dus begin ik met een type lamp dat ik kan kopen en check dan even. 10 goede lampen die niet te koop zijn zou ik ook niks aan hebben dus zo erg is het niet.)

Die Ikea lampjes hebben een Chinese achtergrond waarbij de pieken zo getweakt zijn dat de apparatuur een hoge CRI geeft. Maar voor het oog is het een slecht spectrum.

Mijn ervaring: net als destijds met TL-buizen in de 9xx serie heeft Philips (Signify) dit goed onder de knie, het maken van een mooi spectrum voor het oog.

CRI metingen kloppen voor redelijk vlakke spectra (gloeilamp, halogeen, en alleen LED met redelijk vlakke spectra, zie een paar postings terug van mooie), maar met al die pieken tegenwoordig zijn er veel trucs uit te halen. Het hoeft in China natuurlijk niet goed te zijn, er moet uit het apparaat alleen een mooi getal rollen.

Ik ben het wel met EricP eens.
Er is best wel veel ledspul wat "knippert".
Ik ben er ook (over) gevoelig voor.
In een ander topic heb ik het al eens gezegd, verlichting op auto's achter kan er ook wat van.
Eergisteren bij kennissen stond de kerstboom ( een lang ledsnoer) echt zichtbaar ( voor mij dan) te knipperen, ben op een andere plek gaan zitten zodat ik het kreng niet meer zag
Wel eens opgelet op de toilet als er een goedkopere ledlamp in zit? Dan zie je de straal letterlijk als druppels.
Dus het knippert wel degelijk en als je er gevoelig voor bent is dat meer dat irritant.

Er zijn prima ledlampen die geen enkel probleem zijn gelukkig.
Maar ledlicht is anders dan het al oude tl, het "voelt"anders aan gewoon, alsof er iets mist in het spectrum.

Op zondag 21 december 2025 18:03:52 schreef revado:
Ik ben het wel met EricP eens.
Er is best wel veel ledspul wat "knippert".
Ik ben er ook (over) gevoelig voor.
In een ander topic heb ik het al eens gezegd, verlichting op auto's achter kan er ook wat van.
Eergisteren bij kennissen stond de kerstboom ( een lang ledsnoer) echt zichtbaar ( voor mij dan) te knipperen, ben op een andere plek gaan zitten zodat ik het kreng niet meer zag
Wel eens opgelet op de toilet als er een goedkopere ledlamp in zit? Dan zie je de straal letterlijk als druppels.
Dus het knippert wel degelijk en als je er gevoelig voor bent is dat meer dat irritant.

Er zijn prima ledlampen die geen enkel probleem zijn gelukkig.
Maar ledlicht is anders dan het al oude tl, het "voelt"anders aan gewoon, alsof er iets mist in het spectrum.

Wat je ziet is een spectrum waarbij er in het blauw en groen pieken zijn gemaakt om toch een hoge CRI uit het meetapparaat te halen. Waarschijnlijk ontwikkeld door technici die echt dachten dat het dan goed was. Chinese technici dus.

De ontwikkelaar van Philips, Signify, Ledvance, Osram etc hebben ervaring en weten een echt goede kleurweergave te maken. Wat die doen is het volledig spectrum bekijken, en niet alleen het eindgetal van de CRI.

Wat oog-openende achtergrondinformatie:
https://www.digikey.com/en/articles/illuminating-the-limitations-of-cr…
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S003039921630494…
https://en.wikipedia.org/wiki/High-CRI_LED_lighting
https://en.wikipedia.org/wiki/Color_rendering_index
https://en.wikipedia.org/wiki/LED_lamp

Goede halogeenlampen hebben trouwens een mooie kleurweergave. En in de winter 100% rendement.

Op zondag 21 december 2025 21:12:36 schreef Hoeben:
Goede halogeenlampen hebben trouwens een mooie kleurweergave. En in de winter 100% rendement.

Ik heb me de laatste tijd een paar keer in moeten houden om hier niet op te reageren. Maar nu lukt me dat niet meer.

Je stookt dan met 100% efficientie elektrisch. Elektrische energie is ongeveer 3x duurder dan energie-uit-gas. Energie uit gas kost ongeveer 2.19 cent per MJ en uit elektra 6.51 cent per MJ.

https://chatgpt.com/share/694857a2-24dc-8010-a60f-463ac2538600

Dus ja, het kan best technisch 100% efficient zijn, maar alsnog is het duurder dan de "redelijk efficiente" gas-ketel. En ook als je het met de warmtepomp vergelijkt zal het op ongeveer 3x duurder uitkomen.

Ik denk niet dat Hoeben dat zo bedoelt.
Met halogeenlicht heb je mooi licht, een goede kleurweergave en de warmte is in de winter niet verloren.

Bij een gasketel of WP heb je nog steeds lampen nodig die ook energie nodig hebben.
Niet dat ik daar halogeen mee wil promoten natuurlijk.

Het probleem waar dit ( terecht afgesplitste) topic over gaat is de kwaliteit en nevenwerkingen van led.
Ik heb zelf in huis led filament lampen, philips of osram.
Anderen wel getest maar die gaven dan een lelijke kleur of ze "knipperen" (voor mij) zichtbaar.
Die filament lampen willen ook wel graag slechter worden, dan gaan ze opeens veel minder licht geven en dan ook onrustig knipperen.
Een groot aantal mensen heeft er blijkbaar geen last van , maar ik ken er wel meer die daar wel heel gevoelig voor zijn.
Ik heb dat trouwens ook met geluid, vooral heel hoge tonen irriteren heel erg en die hoor ik vaak als anderen niets horen.
Als ventje van een jaar of 8 kwam de eerste Philips met afstandsbediening het huis in, dat was ergend rond 1972.
Als mijn vader de AB gebruikte "voelde" ik dat als een flinke geluidsdruk.
De fluittoon van de lijntrafo van de CRT tv's kon ook zeer irritant zijn... daar is een tv het huis voor uit gegaan.
Nu met 61 jaar nog steeds gevoelig voor bv een SMPS voeding die bijgeluiden maakt en dergelijke.
Daar is nu dat gruwelijke fluiten van de regeling van een aantal merken EV;s bij gekomen
Blijkbaar is overgevoeligheid voor licht en geluid nog wel eens een combinatie, en niet altijd leuk.
In een disco ben ik nooit geweest, daar werd ik in een paar minuten helemaal ziek van het geknipper en de pleurisherrie.

Inderdaad wat Revado zegt. Maak je niet druk over rendement, die kosten zijn klein. En het is geen verlies. Overal wordt berekend dat het rendement 5% of zo is, maar dat is dus onzin. Het is 100% (in de winter warmte en in de zomer is de lamp uit). Een warmtepomp kan bij ideale temperaturen wel 400% doen, maar die kost wel wat meer. Dat briljante licht van halogeen haal je niet met LED. Ik denk dat ik gewoon voor een andere trafo zou gaan, mooi licht en toch het goedkoopst. Maar die elektronische trafo's die ik heb liggen zijn niet dimbaar. Ik zie er wel regelmatig voorbijkomen op marktplaats etc.

Ik heb het trouwens niet over gas gehad, dat heeft niets met rendement van een lamp te maken, alleen met de energieprijs.

Die hoge tonen herken ik wel, ik kon vroeger zelfs vleermuizen horen. En de TV natuurlijk ook. Maar dat is allang weg, gitaar spelen in een band helpt daarbij wel, zelfs als je oordoppen in hebt.

Ik heb het herkennen van die piep en velden heel handig gevonden, ik voelde zo of er hoogspanning op een TV stond. Nog uit de tijd van de BUxxx eindtrap (standaard probleem) en die groene condensatorblokken. En natuurlijk uitgefikte netschakelaars door kapotte slow-in aanschakeling van de Philips TV. Dan was er helemaal geen piep.

Gevoeligheid voor lichtflitsen hebben epilepsie patiënten ook vaak.

Alles in mijn boot is LED en er knippert niks want is stuur alles via stroombronnen aan via het 12V boardnet. Als ik heel mijn kajuit en stuurhut (ook nog eens gezellig/warm) verlicht heb gebruik ik minder dan 1A. Mijn motorruimte is egaal en goed verlicht met hard-witte ledstrips. Mijn nav verlichting is ook LED. Alleen mijn electrisch richtbare schijnwerper is nog halogeen.

Het moet goedkoop, dus het eerste wat de fabrikanten weglaten zijn de dure en grote afvlakcondensatoren, dus flikkeren de ledlampen. Dat zie je bij verkeerslichten, achterlichten van (oa) auto's en goedkope kerstboomverlichting.
Tja, hoe krijg je een mooi thermisch stralingsspectrum gelijk de zon en ook nog met een hoog rendement?
Dat gaat niet of tegen hoge kosten, dus doe maar drie fluoriserende stofjes in de ledlamp.
Ik moet wel zeggen, het ledlicht is wel beter en goedkoper dan 20 jaar terug.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op zondag 21 december 2025 23:38:32 (38%)]

Op zondag 21 december 2025 23:21:39 schreef Hoeben:

Die hoge tonen herken ik wel, ik kon vroeger zelfs vleermuizen horen. En de TV natuurlijk ook. Maar dat is allang weg, gitaar spelen in een band helpt daarbij wel, zelfs als je oordoppen in hebt.

Ik heb het herkennen van die piep en velden heel handig gevonden, ik voelde zo of er hoogspanning op een TV stond. Nog uit de tijd van de BUxxx eindtrap (standaard probleem) en die groene condensatorblokken. En natuurlijk uitgefikte netschakelaars door kapotte slow-in aanschakeling van de Philips TV. Dan was er helemaal geen piep.

Gevoeligheid voor lichtflitsen hebben epilepsie patiënten ook vaak.

Epilepsie heb ik gelukkig niet, maar het is bekend dat het een aanval kan uitlokken.
En die vleermuizen, ja ping, ping, ping, dat hoorde ik ook toen we een vleermuis rond de flat hadden.
Denk dat ik die nog wel hoor.
Goede oordoppen zijn noodzakelijk bij muziek... en als drummer heb ik ze altijd in met spelen.
Morgenochtend toevallig even een ritje naar Alpine in Utrecht om afdrukken te maken voor een nieuwe set op maat gemaakte dopjes met 26 db demping

Op zondag 21 december 2025 21:25:22 schreef rew:
Je stookt dan 100% elektrisch. Elektrische energie is ongeveer 3x duurder dan energie-uit-gas. Energie uit gas kost ongeveer 2.19 cent per MJ en uit elektra 6.51 cent per MJ.

Het gas zelf is goedkoop, het vastrecht helaas niet. Ik zou willen dat ik van m'n CV-ketel in m'n appartement af kon, want ik betaal (nu, het ding is verwijderd sinds de verbouwing) meer aan vastrecht dan aan verbruik en dat zal waarschijnlijk zo blijven met alle maatregelen rondom isolatie en warmte-terugwinning (douchewater) die ik nog ga nemen.

Als het aan mij lag was die ketel al lang verdwenen, maar ik heb niet veel keus, ik zit er aan vast, andere mogelijkheden zijn er gewoon niet op 10 hoog.

Op zondag 21 december 2025 23:01:12 schreef revado:
Een groot aantal mensen heeft er blijkbaar geen last van , maar ik ken er wel meer die daar wel heel gevoelig voor zijn.

Naast 'last' denk ik dat het voor veel mensen vooral een kostenplaatje is: ze willen het geld niet uitgeven aan een betere, niet of minder knipperende LED-lamp en nemen het geknipper van de veel goedkopere op de koop toe.

Op zondag 21 december 2025 23:01:12 schreef revado:
Ik heb dat trouwens ook met geluid, vooral heel hoge tonen irriteren heel erg en die hoor ik vaak als anderen niets horen.

Ik denk dat dat ook een kwestie is van hoe zuinig je bent geweest op je oren. Ik heb altijd gehoorbescherming gedragen als ik dat nodig vond, wat anderen daar dan ook van vonden.

Gevolg is dat mijn oren nog in goede staat verkeren en de audiciën die me een tijdje terug doorlichte wegens een fluit in m'n rechteroor verbaasd opmerkte dat er bij mij wat verlies in het laag was, waar dat bij mijn leeftijdsgenoten vaak in het hoog al het geval was.

Op zondag 21 december 2025 23:01:12 schreef revado:
Nu met 61 jaar nog steeds gevoelig voor bv een SMPS voeding die bijgeluiden maakt en dergelijke.
Daar is nu dat gruwelijke fluiten van de regeling van een aantal merken EV;s bij gekomen

Je weet dat steeds meer EV's een VESS hebben? (Vehicular External Sound System?). De auto zelf is praktisch geruisloos, dus zit er een luidspreker in die geluid maakt, in toonhoogte oplopend met snelheid.

De Hyundai Kona van m'n ouders maakt nog een heel vriendelijk zingend geluid, maar er is er 1 in de straat die echt een afgrijselijk gekrijs voortbrengt, harder en irritanter dan van een auto met verbrandingsmotor. Gelukkig kan ik dat geluid in die van m'n ouders uitzetten, maar ik gok dat modernere auto's die optie niet meer hebben.

Alleen elektrische bussen kunnen wat lawaai maken van de aansturing, maar ook die is vaker muisstil.
Tenzij je bij EBS Zaanstreek-Waterland in de VDL bussen gaat zitten, die dingen gieren als de neten en lijken een transmissie te bezitten.
Een tijdje terug moest ik noodgedwongen achterin zitten. Het was voor maar 14 minuten of zo, maar langer zou ik er niet in willen zitten, het is net te irritant om dat langer te willen.

Op zondag 21 december 2025 23:01:12 schreef revado:
Blijkbaar is overgevoeligheid voor licht en geluid nog wel eens een combinatie, en niet altijd leuk.
In een disco ben ik nooit geweest, daar werd ik in een paar minuten helemaal ziek van het geknipper en de pleurisherrie.

Och ik heb dat ook altijd moeilijk gevonden, vooral omdat zoveel anderen dat soort dingen wel heel leuk vinden. 10 jaar terug of zo werd ik door een vriendin uitgenodigd voor haar verjaardag en de uitnodiging 'in club [x]', deed mijn nekharen al overeind staan.

Maar goed, toch proberen, ik heb wel eens vaker vlagen van verstandsverbijstering dat ik dingen die ik normaal verafschuw ineens heel leuk vind (ik betaal er wel een prijs voor de dag later, maar das een ander verhaal).

Maar nee, het was wat ik vreesde: flitsende lichten, keiharde muziek en daar zaten mensen dan met elkaar te praten en bordspelletjes te spelen...

En dan was ik natuurlijk ook nog de eerste... Wat vond ik het knap dat iemand van de bediening zag dat ik me absoluut niet op m'n gemak voelde en zo'n beetje op de grond ging zitten om te vragen of ik wat wou drinken.

Nu on-topic: ik ben gevoelig voor de CRI, ook als dat misschien zo ver gaat dat ik het verschil niet zie. Maar voor mijn keukenlamp-ombouw heb ik bijvoorbeeld LEDs met een CRI van 95+ of zelfs 97 gebruikt. Ik wil gewoon niet dat ik mezelf de eetlust beneem omdat een gerecht er ineens smerig uitziet.

Ik weet vrij zeker dat iemand die het niet weet denkt dat het halogeen is, geholpen door het warme licht van 2700K (geloof me, de 20 Watt halogeenpitjes die er in zaten, waren een stuk warmer dan ik had verwacht en me herinnerde) én het feit dat ik het licht langzaam gloeiend in een halve seconde van 0 naar 60% of zo op laat komen.
Daarna loopt de elco nog langzaam voller en daalt ook de spanning op de dim-ingang nog wat waardoor het ding uiteindelijk nog wat feller gaat branden, maar dat verschil zie je bijna niet.

Ook het knipperen van LED-verlichting is mij een doorn in het oog, maar ik zie het steeds minder. Alleen kerstverlichting spant soms de kroon, maar ook daar valt me op dat het steeds minder voorkomt.

De nieuwe elektrische VDL's hebben inderdaad geen kunstmatig geluid nodig, maar ze zijn zó veel stiller qua transmissiegeluid dan de oude Ambassadors met Voith turbotransmissie. Dat geluid was pas echt gekmakend als je daar iedere dag 'n dikke 45 minuten in zit...
Ik heb aan een busroute gewoond voor het grootste deel van m'n leven, ik kan ze allemaal herkennen... Ik had altijd liever de meer melodieus klinkende ZF versnellingsbakken die ik als laatst in de DAF Lion's City aantrof. Maar die hebben in 'mijn' concessie nooit rondgereden.

Het tandwielgeluid van de elektrobussen vind ik niet onaangenaam. De aansturing is alleen bij kruipsnelheden niet heel geraffineerd.

Op zondag 21 december 2025 21:12:36 schreef Hoeben:

Wat je ziet is een spectrum waarbij er in het blauw en groen pieken zijn gemaakt om toch een hoge CRI uit het meetapparaat te halen. Waarschijnlijk ontwikkeld door technici die echt dachten dat het dan goed was. Chinese technici dus..

Dit is precies wat de europese en amerikaanse technici met triphosphor TL buizen hebben gedaan in de jaren '70!
Ze hebben fosfors uitgekozen op de gevoeligheidspieken van de kegeltjes in je ogen. Door alle energie daar te concentreren, verspil je niets aan energie op de plekken waar het oog uberhaupt niet gevoelig is (zie TL 827 spectrum in een eerdere post van me: https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2627187#2627187).
De triphosphorbuizen geven een zeer acceptabel licht, doch de 827 heeft wel een flinke geeltint.
Bij leds wordt dit dus amper/niet gedaan, de uitzondering is het toevoegen van een extra rode fosfor omdat YAG aan efficiëntie verliest in het dieprode gebied. Dit is overigens óók een westerse ontwikkeling, geen chinese. Ook zijn er ontwikkelingen om het rood helemaal niet door fosfors te laten doen, maar door een direct uitstralende rode led die op de chip. We hebben het dan over 640-650nm, op de rand van wat de mens kan zien (ja het oog gaat verder, maar 640 of 680nm ziet er allebei imho als 'donkerrood' uit). Deze ben ik nog niet in het wild tegengekomen. Als iemand er eentje in de retail weet te vinden, geef een gil!

LED lampen hebben tegenwoordig grotendeels nog één fosfor (yttrium aluminium granaat). Die kun je voor zover ik weet een beetje boetseren om de piek verder of minder ver naar het rode spectrum te duwen, of je voegt er BaTiF:Mn4+ aan toe voor het uitbreiden van het spectrum zodat je op 650nm nog een aardige uitstraling hebt (die piekjes in de Ledvance lamp - die heeft overigens een CRI van 97, zonlicht van 98. Niet 100, want er wordt door waterdamp, helium in de zon zelf enzovoorts selectief golflengten geabsorbeerd!)

Maar LEDs hebben dus - zoals je hier boven kan zien - een nagenoeg perfect continuspectrum.
De 80 CRI ledlampen hebben als het goed is nooit zo'n toegevoegde rood-fosfor, maar alleen de YAG 'berg'.

Een continuspectrum is overigens geen garantie voor een goede CRI, noch voor een subjectief goede kleurweergave.

Dit is het spectrum van wat de meeste associeren met 'kille TL verlichting', de standaard goedkope kleur 33/640 koelwitte TL die je overal in garages, keukens, schuren etc zag.
Alhoewel er hier geen echte gaten in het spectrum zitten, is de kleurweergave niet best van zo'n lamp, en is een kleur 840 vele malen prettiger om onder te werken. Kleur 840 lijkt wederom veel op de 827 qua spectrum, doch met wat lagere rode en hogere blauwe fosforpieken.

De kwikdamp spectrumlijnen zie je in het spectrum terug maar dragen maar weinig bij aan de daadwerkelijke lichtuitstraling, 90% is fosforlicht. Bij de kleur 640 buis zit het probleem vooral in de nagenoeg volledige afwezigheid van dieprode kleuren Vanaf 600nm loopt de uitstraling heel snel en steil terug. Ik heb even niet de 'ruwe' CRI data bij de hand met welke kleuren wel en niet correct worden weergegeven onder zo'n lichtbron.

Ter zijde:
Ik heb het zelf allemaal in m'n huis. 15w gloeilampje in een hoek om wat planten uit te lichten, 925 en 927 ledlampen in een staande lamp, een TL kleur 27 (niet te verwarren met 827! De kleur 27 is een 94cri voorloper van de 927/930 lampen) in een andere hoek, 80 cri ledlampen in slaapkamer, badkamer en douche, en de groengele 210lm/w ultra efficiënt LEDlamp in de schuur. In de keuken de traditionele 33/640 TL buis, die acceptabel is omdat de lichtsterkte aardig hoog is wat voor een minder grauw effect zorgt - al draai ik daar soms wat anders in.
En dan een dikke 400w kwikdamplamp voor als ik met bruut geweld het gebrek aan daglicht in de winter wil wegdrukken. Geen beste CRI maar genoeg blauwwit licht om de winterdip uit de deur te bonjouren.

Als jij denkt dat ledlampen knipperen, dan is je mening bij voorbaat al niet serieus te nemen.

Zie boven. Ik ben niet de enige die dat ziet. Maar eh... met jouw nick is jouw mening over LED bij voorbaat niet serieus te nemen - immers, je houdt er van en dus is die gekleurd.

is LED en er knippert niks want is stuur alles via stroombronnen aan via het 12V

Als dat ding lekker staat te PWMen, dan zou het zomaar nog steeds kunnen knipperen. En je, de gemiddelde stroom zal dan wel kloppen zodat je het nog steeds een stroombron kunt noemen.

Mijn nav verlichting is ook LED.

En dan maar hopen dat je de juiste armaturen daarvoor hebt. Zeker op speelgoedbootjes komt het heel vaak voor dat men er maar gewoon LED in douwt. Groen wordt blauw. En de uitstraalhoeken kloppen niet meer want de lichtbron zit op een andere plek. Maar hey, we zijn wel trots op onze LED-meuk... Ohja... nog ff vergeten... zeker die navigatieverlichting... het zijn vaak uitstekende stoorzenders. Op een 15m bootje is dat meestal wel te overzien. Die VHF is toch alleen maar short-range, dus dat probleem valt niet zo op.

Alleen mijn electrisch richtbare schijnwerper is nog halogeen.

Terwijl die nou juist bij voorbaat geschikt is voor LED met een paar knappe lenzen ervoor... Het hoeft geen werkbaar licht te zijn, als het maar 'veel' is en goed gebundeld. Hetgeen eigenlijk licht geeft is bij LED kleiner dan bij een gloeilamp en daarmee ook beter te bundelen.

Het moet goedkoop, dus het eerste wat de fabrikanten weglaten zijn de dure en grote afvlakcondensatoren, dus flikkeren de ledlampen.

Zelfs als die er wel in zitten, dan knippert de boel. Of je moet ze zo groot maken dat die lamp nog een paar seconden nalicht als je 'm uit zet. En dat gaat gezeur opleveren.

Dat zie je bij verkeerslichten, achterlichten van (oa) auto's

Ik denk dat daar met name ongefilterde PWM een rol speelt. Immers, het is goedkoper om een remlicht te 'dimmen' en dan als achterlicht te gebruiken dan om een separaat achterlicht te maken. Filtering is niet nodig, want niemand stelt er eisen aan.
Overigens had ik hier laatst een stuk theater verlichting liggen ter reparatie. Mechanisch mooi opgebouwd. Uiteraard LED. 6 kleuren per 'led' (RGBAWUv). 6 PWM drivers. Zonder ook maar enige afvlakking ofzo. Ik heb geen frequentie kunnen meten - ding was waterdicht (nou, dat klopte... toen ik 'm open maakte liep-ie leeg) en de schade was te groot om er überhaupt nog aan te beginnen.

en goedkope kerstboomverlichting.

Zo'n beetje alles wat 'lichtslang' heet. De boel draait vaak op netspanning, brugcel ervoor, per 1 of 2 meter een voorschakelweerstandje en gaan. Een elco in die slang is best groot zeg maar en zit er dus niet in (en lost het probleem niet op, maakt het alleen minder).

want ik betaal (nu, het ding is verwijderd sinds de verbouwing) meer aan vastrecht dan aan verbruik

Dat is bij drinkwater niet anders. En bij stroom ook - al komt het daar goed uit omdat de overheid een stuk van de diefstal weer terug geeft zodat je vrijwel geen vastrecht betaalt.

Wat je ziet is een spectrum waarbij er in het blauw en groen pieken zijn gemaakt om toch een hoge CRI uit het meetapparaat te halen. Waarschijnlijk ontwikkeld door technici die echt dachten dat het dan goed was.

Dit is precies wat de europese en amerikaanse technici met triphosphor TL buizen hebben gedaan in de jaren '70!

En in de 70-er en 80-er jaren had er ook (vrijwel?) niemand TL in de woonkamer hangen. Enig idee waarom niet?

Een continuspectrum is overigens geen garantie voor een goede CRI, noch voor een subjectief goede kleurweergave.

Daar zijn we het volkomen over eens. Dus leuk, zo'n CRI. Het is een getalletje en het zegt werkelijk niks over de 'kwaliteit' van het licht - als je daar al van kunt spreken.

Naast 'last' denk ik dat het voor veel mensen vooral een kostenplaatje is: ze willen het geld niet uitgeven aan een betere, niet of minder knipperende LED-lamp en nemen het geknipper van de veel goedkopere op de koop toe.

Even afgezien van dat 'dure' lampen ook doorgaans lelijk licht produceren... Waarom zou je in een 'dure' LED lamp 'investeren' als een goedkope gloeilamp tesamen met wat extra stroom nog steeds minder kost?

Op zondag 21 december 2025 09:07:32 schreef EricP:
Ik geloof ook niet dat iemand TL in huis heeft, anders dan wellicht in een werkruimte. PL zie / zag je nog wel heel soms. Met inderdaad dezelfde nadelen als TL (en LED).

ja, toch wel. in onze keuken zat een TLlamp onder de kasten om het werkblad te verlichten. heb ik vervangen door een chinese ali ledstrip met chinese voeding erop en ik zie het knipperen niet meer (TL knipperde)
in de bijkeuken zat een rond TL lamp, vervangen door een ufo lamp met lidstrip erin, dimbaar met afstandsbediening.
de inkom en wasplaats waren beide met TL verlicht, sommige echte TL lampen, andere met TL led vervangers erin. alles omggebouwd naar led spotjes in plafond.

de enige led die ik zie knipperen is de kerstboom en die knippert aan 0.5hz ofzo. denk dat de fabrikant dat ook zo bedoelde

Eric, die nickname komt uit 2003(!) toen witte leds nog iets heel speciaals waren

En zoals ik ook al liet zien is een continuspectrum ook geen garantie voor een subjectief goede kleurweergave.

En nu heb je het over lichtslangen e.d. - die zijn niet representatief voor de stand der techniek voor interieurverlichting zoals de halogeenlampjes in de keuken. Moving the goalpost heet dat in goed nederlands. Dat dat spul knippert weet ik en zie ik prima. Maar dat (en autoachterlampen enzovoorts) hebben dus geen relatie met interieurverlichting.

En zoals ik ook al zei, kan je ook als je het niet ziet, de knippering op andere manieren (bewegen van je ogen, vingers voor je ogen heen en weer bewegen - als het knippert, zie je je vingers meerdere keren) waarnemen. En daarmee kan ik vaststellen dat verreweg de meeste moderne interieurverlichting en straatverlichting niet knippert.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op maandag 22 december 2025 09:04:15 (11%)]

Op maandag 22 december 2025 08:51:28 schreef EricP:
[...]En in de 70-er en 80-er jaren had er ook (vrijwel?) niemand TL in de woonkamer hangen. Enig idee waarom niet?[...]

Wij wel, een indirect verlicht armatuur van mijn vader's eigen ontwerp en dat werkte goed.