Phono preamp "The Preamp 2012" van Elektuur

Rbb ligt vast in de fysieke layer opbouw / afmetingen van de basis geometrie in het silicium van de transistor en kun je alleen uitrekenen als je deze gegevens hebt. Alle andere berekeningen om Rbb te bepalen zijn louter afschattingen.

In het artikel van de Elektuur staat dat er ook gebruik kan maken van de 2SB737. Ik citeer: "Dat wordt bereikt door in de parallelschakeling van vier PNP-transistoren het type 2SA1085 toe te passen in plaats van de incourante 2SB737. Wie de 2SB737 weet te bemachtigen, kan die ook gebruiken."

Wanneer ik ga zoeken naar goede vervangers voor de 2SB737 lees ik het volgende in Small Signal Audio Design onder het hoofdstuk Moving-coil head amplifiers.
"A superior device for low source impedances was the purpose-designed 2SB737, with a stunningly low Rb of 2 Ω. Three of them improved the EIN to −141.0 dBu and the NF to 6.4 dB, albeit at significant cost. Sadly it is now obsolete (why, for heaven’s sake?) but can still be obtained from specialised suppliers such as the Signal Transfer Company [4]. It is generally agreed that the best replacement for the 2SB737 is the Zetex ZTX951. Although its voltage noise performance is not specifi ed, The Art of Electronics (Third Edition) gives the measured Rb of the ZTX951 as approximately 1.2 Ω, which is better than the 2SB737, though performance may not be so consistent. The ZTX851 is the NPN complement, with a measured Rb of approximately 1.4 Ω. "

Hoewel deze niet pin compatible is, wordt er hier gesuggereerd dat dit ook een prima vervanger is voor de 2SB373. En nog daarnaast nog verkrijgbaar.
Zou dit een beter alternatief zijn dan de 2SC2240?

Ik zou het project gewoon afmaken met de goed verkrijgbare en goedkope 2SC2240 en dan maar eens kijken wat je eind resultaat is. Je kan altijd nog een keer wisselen.

Oei. Stom van me. 2SC2240 is een NPN. Voor de PNP variant zou ik al moeten gaan kijken naar een 2SA970.

Dat was eigenlijk mijn volgende vraag. Maar je hebt de complementaire PNP variant al gevonden.

[Bericht gewijzigd door Fotohuis op (42%)]

Ach, zolang het onder de ruisvloer van de plaat zelf ligt zal het wel goed zijn toch? ;)

Hoi,
Gezien waar de 10 nF C'tjes gebruikt worden, in de RIAA- correctie, zou ik geen goedkope vervangers gebruiken in dit mooie ontwerp.

Ik ben vandaag begonnen met het testen van de voeding.
Heel recht toe, recht aan voeding met een LM317 en LM337. Echter, gaat er toch iets mis. Eerst getest met een 2x18V trafo. Maar tijdens het inschakelen zag ik de 2 leds niet oplichten en zag ik dat de ingangsspanning op K5 & K6 helemaal ingekakt was.
Vervolgens de trafo vervangen voor een regelbare voeding die ik heb ingesteld op 18VDC. Stroombegrenzing ingesteld op 0.5A. Bij het inschalen schoot de regelbare voeding gelijk in CC mode en zakte te spanning naar 2,7V. Dit gebeurt wanneer ik de gelijkspanning aansluit op zowel K5 als K6.
Wanneer ik de spanning labvoeding terug regel blijft deze op 2.7V hangen totdat deze ook daadwerkelijk onder de 2.7V wordt gedraaid.
Iemand enig idee wat hier mis gaat?

Schema

Labvoeding ingesteld zonder belasting

Labvoeding ingeschakeld met voedingsprint

Ouch, Ik denk dat ik het al weet. Ik heb de regelaars niet geïsoleerd opgesteld. Dus bij de LM317 is Pin 2 (input) kortgesloten met GND. Bij de LM337 is wederom Pin 2 (output) kortgesloten met GND. Enkel de 7815 zou niet geïsoleerd opgesteld hoeven worden. Dus ik verwacht dat daar het probleem zit..

Op dinsdag 7 oktober 2025 23:25:14 schreef Ricotjuh:

Wanneer ik de spanning labvoeding terug regel blijft deze op 2.7V hangen totdat deze ook daadwerkelijk onder de 2.7V wordt gedraaid.
Iemand enig idee wat hier mis gaat?

Een LM317 regelt niet tot 0 volt dat kan hij niet zonder truukje.

Opgelost! Geïsoleerd opstellen van de 317 en 337 was de oplossing.
Voeding werkt nu zoals het zou moeten.

Hi Ricotjuh,

Het is handig datje onthoud dat driepoot regelaars losstaande entiteiten zijn...

Driepoot regelaar hebben per type vaak andere pinning.
Ga er bij het ontwikkelen er van uit dat de montage tab nooit massa is.
Dus dat je ze met isolatie b.v. op het zelfde koelelement moet monteren.
De pinvolgorde van verschillende type TO220 regelaars zijn ook verschillend.
Het is beter bij het ontwikkelen met dit type regelaars geen aannames te doen. ;-)

Groet,
Bram

Nog even terugkomend op het geïsoleerd opstellen van de regelaars.
Voor het geïsoleerd opstellen heb ik onderstaande isolatieplaatjes ontvangen. Maar is het dan nog steeds nodig om koelpasta toe te voegen? Of is dat enkel nodig wanneer een regelaar 'koud' op het koelblok wordt gemonteerd?

Hi Ricotjuh,

Bij dit soort plaatjes geen pasta gebruiken.

Groet,
Bram

Bij siliconen niet en bij mica wel pasta gebruiken. Ik heb zelf betere ervaring met de mica isolatie plaatjes met pasta.

Waarschijnlijk ten overvloede: bij de 317 en 337 dan ook een isolatieringetje voor het montagegat gebruiken.

Op de foto niet goed te zien.

Op de foto is het inderdaad nog niet te zien. Maar daar had ik dus voor de test de regelaars even weggebogen van het koelblok. En dan was het probleem verholpen. Ik moet ze nu weer opnieuw vastzetten met de plaatjes ertussen. En inderdaad isolatieringetje.

Als Opamp zou ik liever de OPA 134P nemen.
Ik heb die in verschillende apparaten toegepast altijd met de opvallende verbetering van dat type.
Meer "lucht" en definitie. Helderder hoog, zonder enige scherpte. Mooie strakke bassen.
Altijd met de prachtige diepte van de opnames. Zeker voor klassiek een aanrader maar ook algemeen voor elk soort muziek.
(OPA 2134P is de dubbele versie)
Heb die chip ook gebruikt in een zelfbedachte hoofdtelefoon versterker.
In de CD speler van Denon was het letterlijk een klasse beter na vervanging van de 5532 of de 5534.

Heb je dat gemeten of wad het na het luisteren?

Ik heb dat beoordeeld door te luisteren. Meten kun je zulke nuances niet.
Ze zijn ook niet op een oscilloscoop of met een vervormingsmeter aan te tonen.
Onze oren horen veel meer dan een instrument kan aantonen.
Het etaleren van een orkest is iets heel subtiels. Plaatsing van stemmen of instrumenten bijvoorbeeld.
Afwezige wolligheid. Intonatie van een instrument of stem. Klankkleur.
Ruimtelijke diepte en geen toegevoegde echo.
Vroeger meende men dat koperen kabels door hun walsrichting een geprononceerd beeld van het hoog konden veroorzaken en men weet dit ook aan het verdringings effect, zoals bij radar.
Ik heb van alles uitgetest maar het laatste woord had altijd mijn gehoor.
Kabels kunnen zeker spectaculaire veranderingen opleveren. Maar het is glad ijs.
Zo ook het spelen met Opamps. Ik ken andere zeer kritische luisteraars die allen mijn bevindingen bevestigden. En het hoeft niet eens duur of exclusief te zijn.

Als je daar gelukkig mee bent..

Op woensdag 4 februari 2026 14:32:12 schreef mel:
Als je daar gelukkig mee bent..

:+

Nou, een kabel met te weinig doorsnede heeft invloed op de dempingsfactor.

Als je weerstand te hoog is heeft de versterker minder controle over resonanties. Dan krijg je vooral in het laag een slechter geluid. Helemaal onzin is het niet. Maar: elke dikke kabel is goed. Een zuurstofarme door dames in witte jurken bij maanlicht in mekaar gezette kabel is niks beter dan gewoon een stuk koperdraad. Als het maar dik is, de weerstand moet laag zijn. En omdat het om de lage tonen gaat maakt litze niets uit, dat is slechts voor hogere frequenties.

Dus: de kabel en de connectoren maken zeker wat uit. Je wil alles toch zeker onder de 0,5 Ohm hebben, liever nog een stuk lager. dus connector - kabel - connectors, alles moet laagohmig zijn.

@Hoeben, luidspreker kabels ja.
Maar we hebben het toch over een voorversterker...

Dat was antwoord op BRNRDS, over kabels in het algemeen.

Voorversterkers zullen niet veel problemen hebben, alleen als een kabel veel capaciteit heeft, vooral bij lange kabels dus. Dat gecombineerd met een voorversterker met wat hogere uitgangsimpedantie. Maar ook hier heb je schone contacten nodig. Slechte contacten geven wel degelijk wat diode-achtige verschijnselen, waardoor je geluidskwaliteit achteruit gaat, vervorming, intermodulatie etc. Verguld is goed, tin mag ook wel maar eigenlijk had je dan vanaf het begin contactvet op de connector moeten hebben (wat niemand weet en dus ook niemand doet). Ik ben bij al mijn projecten alm meerdere keren gewoon slechte contacten als oorzaak van problemen tegengekomen.