Ik (geen elektriciën maar smart-home specialist) ben vandaag om advies gevraagd bij iemand die last heeft van het spontaan dimmen vanwillekeurige lampen op willekeurige tijdstippen. Het zijn altijd dezelfde 8 lampen die van een paar seconden tot een paar minuten dimmen, niet per se knipperen. Zie voorbeeld https://youtube.com/shorts/JEqVi1xtPWQ

Tot nu toe heb ik het volgende geïnventariseerd:

  1. Het betreft een renovatie, voor de bewoners dus nieuwe woning.
  2. Er wordt geschakeld met óf reguliere Jung wisselschakelaars, óf Klemko Lumiko dimmers.
  3. Het probleem doet zich voor bij verlichting met zowel dimmers als gewone schakelaars.
  4. Er zitten dimbare lampen in de armaturen die gedimd moeten worden.
  5. 80% van de verlichting is van Qazqa armaturen (230V) via hun Luedd lampjes (G9 of GU10).
  6. 20% van de overige verlichting is wisselend maar bestaat ook uit 230V armaturen.
  7. Het probleem doet zich voor op zowel de Qazqa als de overige armaturen, maar niet alle.
  8. In bijvoorbeeld het toilet zijn er twee lampen op 1 schakelaar die het gedrag vertonen.
  9. In bijvoorbeeld de werkkamer zijn het twee lampen op twee schakelaars die het gedrag vertonen.
  10. Het probleem is verspreid over drie groepen, twee aardlekschakelaars en twee fases.
  11. Er zijn lampjes vervangen van knipperende armaturen door Sencys, zonder soelaas.
  12. Het gebeurt op wisselende tijdstippen en duurt willekeurig lang. Zowel overdag maar vakers 's-avonds (of is dan in ieder geval beter zichtbaar)
  13. De bewoners ziet geen relatie met andere verbruikers in huis.

Aanvankelijk dacht ik aan slechte dimmers maar het gebeurt ook met wisselschakelaars.

Het lijkt me niet in de bedrading intern te zitten want het probleem zit flink verspreid over drie verdiepingen, zowel voor als achter.

Misschien de netbeheerder waar iets is, maar ik weet niet wat? Die groepenkast ziet er niet jofel uit rondom de hoofdschakelaar.

Misschien toonfrequente signalen, maar die zijn er toch niet meer?

Ik heb de bewoners vooralsnog gevraagd een paar verschillende G9 LED's te kopen van Philips, Osram, Calex etc. en een overzicht te maken van de probleemlampen in combinatie met de tijdstippen dat het misgaat. Om vervolgens een nieuw merk LED te proberen en dat ook te documenteren.

Heeft iemand anders nog advies?

Op maandag 2 maart 2026 14:38:41 schreef nerd:
Misschien toonfrequente signalen, maar die zijn er toch niet meer?

Dat hangt van de regio af. Veel E-bedrijven zijn er mee gestopt, maar op sommige plekken is de TF nog in werking.

Wat een rare installatie. Bedrading van de hoofdschakelaar naar die linkse kast open zichtbaar. Ach, wat maakt 't uit. Zit alles goed vast? Ook in de meterklemmen? Ook in de huisaansluitkast?

Op maandag 2 maart 2026 14:50:56 schreef KlaasZ:
[...]Dat hangt van de regio af. Veel E-bedrijven zijn er mee gestopt, maar op sommige plekken is de TF nog in werking.

Aha, op Liander.nl kan ik er niet veel over vinden. Het betreft Amstelveen.

Op maandag 2 maart 2026 15:20:05 schreef mvdk:
Wat een rare installatie. Bedrading van de hoofdschakelaar naar die linkse kast open zichtbaar. Ach, wat maakt 't uit. Zit alles goed vast? Ook in de meterklemmen? Ook in de huisaansluitkast?

Heb niet alles nagelopen maar het zit wel vast. Behalve die losse draad die je ziet van een afgaande leiding die niet in gebruik is.

[Bericht gewijzigd door nerd op (11%)]

Hang er eens een gewone lamp aan, kijken of die ook meedoet?
Ik had het eens met een afgelegen abdij waar steeds de spanning een dip aangaf.
Dat was nog met bovenleiding. Beetje zware belasting ergens?

Maar ook midden in Rotterdam, oude centrale, waar we dan een stabilisatie transformator moesten installeren, anders hikte de computer eruit.

In mijn badkamer zijn meerdere lampen en "spaarlampen" gesneuveld.
Ook Led's knipperden maar die kunnen daar beter tegen.
In mijn kelder knipperden de Led's ook. Totaal ander circuit.
Uiteindelijk een LED gevonden die wel stabiel was.
Lasdozen en schakelaars, alles nagelopen. Nooit gevonden wat het nu werkelijk was.

Als het allemaal dimBARE lampen zijn, dan kan het zijn dat er rommel op het net zit.
Bij een pretpark ooit gehad, daar vielen de frituren uit omdat die extra nuldoorgangen detecteerden. Die waren er ook bijna, door AC-DC regelaars van attracties. (Moderne gasgestookte frituren vergelijken voor het veiligheidscircuit de interne klok en de netfrequentie en schakelen uit als er iets niet klopt.)

Lampen kunnen bij een vervuild net denken dat ze gedimd worden terwijl andere apparaten doorwerken en "gewoon" 230V krijgen.

Op maandag 2 maart 2026 15:35:43 schreef BRNRDS:
Hang er eens een gewone lamp aan, kijken of die ook meedoet?

Wat is een gewone lamp vandaag de dag? Er zijn voldoende dimbare en non-dimbare leds in die woning waar het probleem niet aanwezig is. Zelfde merk.

Op maandag 2 maart 2026 15:39:29 schreef Benadski:
Als het allemaal dimBARE lampen zijn, dan kan het zijn dat er rommel op het net zit.
Bij een pretpark ooit gehad, daar vielen de frituren uit omdat die extra nuldoorgangen detecteerden. Die waren er ook bijna, door AC-DC regelaars van attracties. (Moderne gasgestookte frituren vergelijken voor het veiligheidscircuit de interne klok en de netfrequentie en schakelen uit als er iets niet klopt.)

Lampen kunnen bij een vervuild net denken dat ze gedimd worden terwijl andere apparaten doorwerken en "gewoon" 230V krijgen.

Betreft zowel dimbare als non-dimbare verlichting. Wat zou 'rommel' op het net kunnen zijn en wat kun je er tegen doen?

Met een gewone lamp bedoel ik een ouderwetse gloeilamp.
Als de spanning op het net niet stabiel is is dat een taak voor het energiebedrijf.
Er bestaan natuurlijk loggers. Maar of je een korte puls kunt zien?
Led's zijn snel dus ze kunnen op korte pulsen reageren.
Gewone gloeilampen zijn veel trager.

Heel veel van die LED-ellende reageert best heftig op spanningswisselingen, zeker als het 'dimbaar' moet zijn (maar niet alleen dan).
Dat gezegd hebbende: er zal wel ergens iets 'zwaars' in of uit schakelen en dat zie je terug. En als het een 'lange' voedingskabel is, kan dat schakelen best eens bij de buren plaats vinden...

Wat zou 'rommel' op het net kunnen zijn en wat kun je er tegen doen?

Gloeilampen ophangen...

[Bericht gewijzigd door EricP op (18%)]

Op maandag 2 maart 2026 15:44:23 schreef nerd:
[...]

Betreft zowel dimbare als non-dimbare verlichting. Wat zou 'rommel' op het net kunnen zijn en wat kun je er tegen doen?

Weet je zeker dat de lampen in die armaturen niet dimbaar zijn? Dat er geen dimmer voor zit zegt namelijk weinig. Als dat echt zo is dan is het waarschijnlijk geen rommel die iets triggert in de lampen, maar een serieuze dip. Dan zou bijvoorbeeld het lampje in de oven ook mee moeten doen. Veel moderne apparaten doen het prima vanaf 90V, dus daar merk je weinig.

En rommel op het net kun je het beste bij de bron aanpakken. Filteren kan soms, maar meestal komt dat erg duur uit en het kan veel werk zijn. Is er grote industrie in de buurt? Staat het transformatorhuisje ver weg en hebben een aantal buren alles omgebouwd naar elektra? Al bij buren gevraagd of die ook wat merken?

Kun je het dippen zelf triggeren door bijvoorbeeld de oven aan te zetten en de Quooker tegelijk te gebruiken? Of een paar andere zware apparaten tegelijk?

[Bericht gewijzigd door Benadski op (18%)]

Ik heb hier ooit een foto geplaatst hoe in zo'n huisaansluitkast de nulklem eruit ziet. Heb zo'n klem thuis liggen, maar kan em zo gauw niet vinden. Een zogenaamde inlegklem. Met deze huisaansluitkabel, sommigen noemen het een teerkabel, heb je een loodmantel. Daaraan is een draad gesoldeerd. Alle kabeladers komen door de met teermassa volgegoten eindsluiting. De kabel is een zodanige dikte, dat ik vermoed dat ie samengeslagen aders heeft. De aangesoldeerde draad ligt in de klem, evenals de nulader. Ik zie geen aarddraad, dus vermoed dat dan de aarde meegeleverd word door de netbeheerder. Uitgaande aarddraad, uitgaande nuldraad. Als er een eigen aarddraad is, zit die ook in die nulklem. In dat geval vijf draden. Dat soort klemmen staan erom bekend dat ze loswerken. En ik denk ook niet dat die kast open geweest is om die klem te controleren.

Wat is de netspanning van de getroffen kringen op het moment van ongewenst dimmen?
Gevalletje zwevende nul bij de getroffen kringen?

Led lampen aan dimmers zijn erg gevoelig voor frut in de netspanning.

Maar LED lampen die direct op het net zitten zouden daar veel minder (lees: eigenlijk geen) last van moeten hebben. Ook niet van TF, of je moet hele goedkope lampen met condensator voeding hebben.

Op maandag 2 maart 2026 15:20:05 schreef mvdk:
Wat een rare installatie. Bedrading van de hoofdschakelaar naar die linkse kast open zichtbaar. Ach, wat maakt 't uit.

Voor het flakkeren niet veel, maar de aansluiting van de hoofdschakelaar is nou niet echt netjes op deze manier, zeg maar gewoon smerig zelfs.

Zitten de probleemgevallen toevallig op dezelfde fase?
Ik ga met MVDK mee, zo'n losse klem kan hele gekke problemen geven.
Je kan een groep met problemen eens wisselen met een die geen problemen heeft ( bedrading boven de automaten wisselen) en kijken of het probleem mee gaat.
Die meterkast is een knutselzooi trouwens, hoofschakelaar apart rechts en losse draden er tusssen.
Als de rest van de installatie ook zo is...

Ik zie dat de P1 al gemonitord wordt. Je kunt die data zo snel als de meter die uitgeeft loggen (bijvoorbeeld grafana/influxDB) en kijken of er duidelijke dips inzitten.

ledlampen kunnen rare nukken hebben idd. het enige wat externe invloed verraad doorgaans is dat alle ledlampen op dezelfde dimmer dan reageren. en zo niet vervang die ene ledlamp maar of ruil die om, want geheid gaat het probleem mee. sommige reageren op een piek van de koelkast die aanslaat. niet zelden is dat toch wel een rotte las ergens. dat haal je er met een installatie tester uit, die meet de kortsluitstroom. is die opvallend hoger bij de meterkast als bij de dimmer kan dat een lasdop zijn die gammel is. check ook evt of de ledlampen iets gemeen hebben als aardlek, fase oid. in oude huizen waar gerenoveerd is kun je lol hebben met doosjes die weggesmeerd worden en blijven zitten maar wel een gare 80's steeklasdop hebben. of zelfs via andere draadkleuren verdergaan.

en je hebt busboard automaten, meest berucht spul als het gaat om gammele contacten. zowel de busboard als in de automaat zelf heb ik al gehad. 1x schakelen en je kon het horen knetteren, bleek in 1 automaat te zitten..

[Bericht gewijzigd door testman op (12%)]

Op maandag 2 maart 2026 15:54:52 schreef Benadski:
[...]
Kun je het dippen zelf triggeren door bijvoorbeeld de oven aan te zetten en de Quooker tegelijk te gebruiken? Of een paar andere zware apparaten tegelijk?

De bewoners zeggen van niet maar ik kan het controleren.

Op maandag 2 maart 2026 17:53:49 schreef HarmP:
Ik zie dat de P1 al gemonitord wordt. Je kunt die data zo snel als de meter die uitgeeft loggen (bijvoorbeeld grafana/influxDB) en kijken of er duidelijke dips inzitten.

Goeie, check ik met ze.

Op maandag 2 maart 2026 17:47:56 schreef revado:
Zitten de probleemgevallen toevallig op dezelfde fase?
Ik ga met MVDK mee, zo'n losse klem kan hele gekke problemen geven.
Je kan een groep met problemen eens wisselen met een die geen problemen heeft ( bedrading boven de automaten wisselen) en kijken of het probleem mee gaat.

Problemen verspreiden zich over ten minste twee groepen, twee ALS en twee fasen. Maar die nul kan natuurlijk wel wat mee zijn. Zeker omdat er geen zegels meer op zitten.

Op maandag 2 maart 2026 17:42:50 schreef Sine:
Maar LED lampen die direct op het net zitten zouden daar veel minder (lees: eigenlijk geen) last van moeten hebben. Ook niet van TF, of je moet hele goedkope lampen met condensator voeding hebben.

Dank, dat scheelt.

Op maandag 2 maart 2026 17:24:34 schreef OXO:
Wat is de netspanning van de getroffen kringen op het moment van ongewenst dimmen?
Gevalletje zwevende nul bij de getroffen kringen?

Ik ga kijken wat dat P1 kastje zegt.

Ik ga kijken wat dat P1 kastje zegt.

Euh ... de netspanning achter de automaat van de getroffen lichtkringen op het moment van ongewenst dimmen is indicatie of er mogelijk een zwevende nul aanwezig is.

Er kan ook iets knetteren voor de meter, zeker bij oude netten.

Op maandag 2 maart 2026 20:31:11 schreef nerd:
Maar die nul kan natuurlijk wel wat mee zijn. Zeker omdat er geen zegels meer op zitten.

Huh? Geen zegel(s) op je hoofdaansluiting of meter? 8)7

Op maandag 2 maart 2026 22:28:01 schreef Hensz:
[...]
Huh? Geen zegel(s) op je hoofdaansluiting of meter? 8)7

Waarvoor heb je zegels nodig? Zonder zegels werkt het toch ook!

Ik lees merken als Klemko/Lumico, Qazqa en Sensys, niet het topsegment maar goed, dusdanig raar dimgedrag en ook bij normale aan/uit geschakelde lampen, is bijzonder te noemen.

Als eerder geadviseerd zou ik eerst eens 2 of 3 armaturen uitvoeren met een goed merk ledlamp van Philips of Osram.
En als geadviseerd desnoods ook een klassieke gloedlamp of halogeenlamp toepassen. (gloeilampgoedkoop.nl etc.)
Met deze testopstelling zou ik eens kijken wat hier mee gebeurd, of deze ook zo drastisch mee-dimmen.

Is het dimmen op random-tijden overigens wel syncrhoon bij alle lampen tegelijk, of dimmen die ook onafhankelijk van elkaar op eigen random-tijden?
Als het dimmen synchroon bij alle lampen tegelijk gebeurd dan kan er sprake zijn van een collectief probleem:

  • Netvervuiling/storing waar bepaalde ledlampen en/of dimmers gevoelig voor zijn.
  • Netspanning-dip, vaak rond etenstijd als alle inductiekookplaten en autoladers aangaan.
  • Slechte nul-aansluiting in de zekeringenkast van de netbeheerder, in de slimme meter, of in de groepenkast.

Je kunt eventueel zelf alle fase en nul contacten in de groepenkast nalopen en een elektricien met zegelrecht vragen of hij de aansluitingen in de slimme meter en in de zekeringenkast van de netbeheerder na kan lopen.

Wat je ook nog kunt doen is een Homewizzard P1 meter kopen en deze via een P1 splitter aansluiten op de P1 poort van de slimme meter. (Er hangt nu al een Zaptec Sense P1 aan de slimmer meter, dus je moet de P1 poort splitsen voor meerdere P1 apparaten.)
Op die manier kun je via de Homewizzard app meekijken wat de netspanning is als de lampen weer random gaan dimmen. Zie je rond het random dimmen een spanningsdip, dan komt het probleem van het net. Zie je rond het random dimmen geen grote afwijkingen in de netspanning, dan zit het probleem ergens anders.