Jongensradio anno 2007

@rob007: heus, we zijn nog steeds met ontvangertjes bezig maar ze worden wat ingewikkelder... Nu we aangetoond hebben dat we allemaal een rechtuit kunnen maken durven we gewoon ALLES! De oogst lijkt op dit moment in elk geval uit een geteste en goed bevonden Wunderhorn VFO te bestaan, en een "panklare" oscillator is niet niks!!
@Rd12tf: ja, je transformeert op, in principe dus precies zo als wanneer je een 50 Ohm antenne + lijn aan je ontvanger bindt. Dus een klein inkoppelspoeltje op je eerste afgestemde kring. Ik heb echter geen FLAUW BENUL van de impedantie die een niet-afgestemde loop vertegenwoordigt! Dat audiotrafo'tje is niet zo'n gek idee voor VLF, maar is ook maar met de natte vinger denk ik.
@(Z)weetvoetje: klopt, die redenering: als je aan een magnetisch veld denkt gaat het om het aantal "krachtlijnen" dat je pakt, om het plat uit te drukken. Dus óf groter oppervlak, óf meer windingen. Zou equivalent moeten zijn, ook in de R, maar speelt de zelfinductie van zo'n aperiodische winding nog een rol vraag ik me af. Laag rendement: maar je transformeert toch weer op naar je afgestemde spoel.
Voor de goede orde: de originele antenne is dus maar klein maar de DX giert er toch uit. Gewoon dun draad. Ik heb de problemen met de R van zo'n loop ooit beschreven gezien in een artikel maar dat ging over ZENDEN met loopantennes. In een Spitzengerät (maar huiskamerontvanger, geen militaire set) dat ik heb zit een ferrietantenne die met een klein aantal wikkelingen naar een afgestemde MG spoel koppelt. Ik zou dus misschien een aperiodische ferrietantenne kunnen nemen, dat ferriet "grijpt meer krachtlijnen" om het weer plat te zeggen.
FET: HEB JIJ IETS IN JE RIJKE LITERATUUR? OF MISSCHIEN ZELFS DIRECT IN 'T HOOFD?

alvast een beginnetje:
http://www.dxzone.com/cgi-bin/dir/jump2.cgi?ID=10169

http://www.vlf.it/octoloop/rlt-n4ywk.htm

http://www.mindspring.com/~loop_antenna/

Met al deze gegevens ben je er in principe. Maar het blijft een hoop rekenwerk...

Op 27 mei 2007 23:59:51 schreef (Z)weetvoetje:
\me hoopt dat een KT88 misschien ook nog wat tijd kan vinden :P

Ik? Ik weet niks van HF af........ alleen maar van audio en buizen. :+

Wat mijn huis betreft, zit hier midden in de rimboe, achter het krantenpapier, van Jan en alleman verlaten. Vandaar natuurlijk mijn interesse voor het draadloos gebeuren.

????????????????

Waar woon jij in vredesnaam qro-man???

Kan ik dat met TOM TOM vinden.

@(Z)weetvoetje: lekkere stuf, alleen gaat het hier en daar ook over afgestemde loops. Dank voor de tips!

GOEIE GRUTJES! DUIZEND BOMMEN EN GRANATEN! Ik denk "laat ik eens even onder aperiodic loop antenna googelen". Toch? Krijg ik een hele troep Viagra, software om pornolinks te wissen plus een viruswaarschuwing... Waar zijn we hier mee bezig??

[Bericht gewijzigd door Frithjof Sterrenburg op ]

@fred: Zou je Ifranview even willen downloaden om je posters te verkleinen, anders gaat de schaar in je post ;)

Budel is maar 280km ;)

Is dat er ook voor linux dan :-)

Ik zal de volgende kleiner maken, sorry. Is net nieuwe update van Ubuntu geweest en nu heb ik een ongelofelijke problemen met mijn videokaart. Steeds zwarte schermen :-(

Fred

Op 28 mei 2007 16:20:04 schreef Frithjof Sterrenburg:
GOEIE GRUTJES! DUIZEND BOMMEN EN GRANATEN! Ik denk "laat ik eens even onder aperiodic loop antenna googelen". Toch? Krijg ik een hele troep Viagra, software om pornolinks te wissen plus een viruswaarschuwing... Waar zijn we hier mee bezig??

Dat is de nieuwe generatie Google. Die laat niet de links zien aan de hand van je zoekargumenten maar aan de hand van je werkelijke interesses :)

Maar over ontvangers gesproken .... mijn Philips EE-ontvanger is bijna klaar. Onderdelen zitten op de print, alleen nog de nodige draadverbindingen doen.
Nou was ik daar mee bezig tot ik een tussendoor-klusje van een oom van me kreeg: de reparatie van een Bearcat 150 scanner. Volgens mij een van de eerste computerscanners uit de jaren 70 ofzo (dus niet de Sportcat) ..... heeft daar iemand toevallig een gebruiksaanwijzing van? Of weet een link naar een download site waar je geen waanzinnig bedrag hoeft te betalen voor een vaag kopietje?

@Allemaal: sorry jongens, dat "duizend bommen en granaten" was natuurlijk te grof voor een damesforum. Maak er maar "jeemineetje" van. Het is moeilijk om krachttermen te bedenken die de heer Rouvoet zou permitteren!
@flip: jongen waar begin je aan, oude analoge spullen repareren lukt altijd, oude digitale ho maar. En wat de nieuwe generatie Google betreft: kennelijk lust een oude bok nog wel een groen blaadje, dus...
Zag net op teletekst dat de Poolse regering een diepgaand onderzoek naar de Teletubbies gaat instellen. De paarse zou een handtasje hebben en dat zou kindertjes homoseksuele neigingen bijbrengen. Over geschift gesproken!
@(Z)weetvoetje: ik denk dat ik een stuk of twintig experimentele loops kan bouwen in de tijd dat ik er één uitreken met die formules...

Daag dames, daar ben ik weer.
"Hemeltje lief, wat mij nu weer overkomt" (iets sterkers mag niet? :) )
Ik zit thuis zonder internet! Waah! Nu moet ik als een haas alles inhalen (tussen het werk door).

@Frithjof: peilantennes waren ook in de scheepvaart natuurlijk heel gewoon, maar daar werd er ook nogal makkelijk mee omgegaan (elektrisch dan; mechanisch waren die antennes natuurlijk goed gemaakt).

Je kent natuurlijk het Belini-Tosi raam (twee vaste peilramen en een goniometer). Welnu, er werd geen poging gedaan de peilramen afzonderlijk af te stemmen. Het was toch al moeilijk genoeg de ramen goed gelijk te houden.
De beide ramen van de peilantenne waren verbonden met de twee ingangsspoelen van de goniometer. De zoekspoel daarvan was dan afgestemd.
Door de sterke koppeling werd zo het stel ramen als geheel ook in afstemming getrokken.

Het aantal windingen in de ramen was beperkt om niet in de rare resonanties door de parasitaire capaciteit terecht te komen. Tot 1.6 MHz ging dat ook wel goed.
Het merk Furuno maakte peilers tot 18 MHz, maar dat waren ook heel vreemde ramen; daar zat bijna helemáál geen draad in, en achter de gonio moest flink ruisarm versterkt worden! Op HF! zo zie je maar weer, zelfs daar kan het nodig zijn.

Dit is geen rechtstreeks antwoord, maar ik bedoel dat er nooit een punt van werd gemaakt; de ontvanger moest het oplossen.
Formules: toevallig las ik in het weekend in mijn Engelse "Service-man's Vade-Mecum" (bedoeld wordt hier niet een reparateur, maar een soldaat) uit 1946, waarin de "Fan over Lambda" wordt behandeld. Dat is, V= 2 Pi FAN/Lambda
(zo stond het er), waarin V= de uitgansspanning van een raam, F = veldsterkte, A = oppervlakte van het raam, N = aantal windingen, Lambda = golflengte.
Wij zeggen natuurlijk E inplaats van F, en U voor V, maar goed.
De inwendige impedantie van het raam is zijn zelfinductie en draadweerstand. Een goede formule voor de zelfinductie is lastig, omdat de L erg afhankelijk is van hoe dicht je de windingen op elkaar legt.

Ik draaf weer door; gelukkig dient het werk zich aan. Tot later!

@FET: ja, ik wachtte op jou als oude zeeman...
Vreselijk, geen internet thuis. Heel vroeger was zowat de enige ramp die je kon treffen dat de kachel uitging, nu gaan er videokaarten op tilt (bij Fred) of valt alles uit..

Allereerst: "hemeltje lief" is denk ik ook niet OK omdat er naar Hoger Zaken wordt verwezen! Zo is ook "gossiemijne" taboe. Ik kan nog met "drommels" en "bliksems" komen maar misschien kan Fred een Waardenburgse Ouderling even vragen wat hij zegt als hij zich met een hamer op de duim slaat?

Ik denk ook dat je van 100 tot 1700 kHz niet gauw last krijgt van parasitaire resonanties in het raam. En die R en zelfinductie zijn met bijvoorbeeld 12 windingen op een raam van 1 vierkante meter toch ook laag. Ik geloof (gezien het feit dat ook de scheepspeilers er geen "perfecte" oplossing voor probeerden te zoeken) dat gewoon proberen nog de makkelijkste oplossing zal blijken te zijn...

Wat ruis op HF betreft ben ik het helemaal met je eens. De literatuur lijkt te suggereren dat die op HF niet ter zake doet, maar dan gaan ze uit van een kanjer van een antenne. Ook met een ferrietantenne op de MG of zo is de ingangsspanning vaak zo laag dat het loont om ruisvrij te versterken. Ik kan me zelfs een ferriet voorzet herinneren waarin ze een cascode gebruikten...

Waarom kan je eigenlijk niet toch proberen om die antenne in resonantie te laten werken? want dat scheelt wel een hoop aanpassingsproblemen. Door windingen parallel te zetten enzo kan je dan verschillende golfbereiken kiezen. Je kan ook eventueel een extra spoel in serie zetten om het in resonantie te krijgen.

Het aan elkaar koppelen van beide kringen kan je dan hoog-impedant doen. Dat heet dan waarschijnlijk top-top koppeling ofzo...
Maarja, dan heb je natuurlijk wel een vrij varco-compartimentje nodig.
Als het moet kan je de loop zelfs parallel zetten aan een spoel, en dan een varco met de minder capaciteit gebruiken.

Wil je het zonder resonantie doen, dan is dat natuurlijk ook mogelijk, maar dan zit je weer met die impedantie-aanpassingen, en die zijn heel vervelend. Het simpelste is dan misschien nog wel resistieve koppeling. Een seriekring pakken, met een var. weerstand erin. Antenne aansluiten over de weerstand. Voor laag-impedante antennes gaat dat ook wel. Het levert signaalverlies (en halvering van de Q-factor) op, maar je kan wel vrij makkelijk ideaal koppelen.

@(Z)weetvoetje: nou, er zit iets héél dieps achter mijn laag-impedante wenschen. Ik wil namelijk wel eens weten hoe die ouwe opa's dat zo'n 70 jaar geleden deden! Ik weet niet hoe het met jou is, maar ik kan het niet hebben wanneer ik zie dat ze heel vroeger al iets deden waar ik nu geen fluit van begrijp... Het stelt me dan een beetje gerust wanneer ik (zie FET's bericht) lees dat het waarschijnlijk gewoon empirisch ging, dat kan ik dan ook nog wel baas...
Over afgestemde loop: ik heb zelfs overwogen om de eerste kring "gewoon" uit 4 omschakelbare knoerten van ferrietstaven met spoel te laten bestaan, dan ben je van alles af natuurlijk. Maar primair intrigeert de vraag me, die aperiodische loops zijn bij tienduizenden gefabriceerd voor alle mogelijke vliegtuig- en scheepspeilers. Trouwens ook voor werk te land, opsporing van zenders van verzetsgroepen in WO2.

D'r zit trouwens een nog groter mysterie in die R101 peilontvanger. Er is naast de loopantenne ook een sense antenne en die signalen zijn dus onderling 90° in fase verschoven. Ter compensatie zit er een netwerk in DAT OVER DAT HELE BEREIK VAN 100 TOT 1700 kHz 90° graden FASEVERSCHIL OPLEVERT. !!!!! Twee spoelen en een handje R's en C's... Voor mij verdient die set een Nobelprijs, zal wel eens een paar foto's van het wonderschone binnenwerk maken.

In dat fase draaiend netwerk ben ik zeker geïnteresseerd.
Met die A-loops loopt het zo'n vaart niet, bij mijn ELK639 van Telefunken staat in de gebruiksaanwijzing:

Rahmantenne: L=25 uH, dat is voor het DF deel.
Wordt gebruikt in het LF en MF deel van de ontvanger.

Op 28 mei 2007 20:09:13 schreef fzwart:
Nou was ik daar mee bezig tot ik een tussendoor-klusje van een oom van me kreeg: de reparatie van een Bearcat 150 scanner. Volgens mij een van de eerste computerscanners uit de jaren 70 ofzo (dus niet de Sportcat) ..... heeft daar iemand toevallig een gebruiksaanwijzing van? Of weet een link naar een download site waar je geen waanzinnig bedrag hoeft te betalen voor een vaag kopietje?

Pssst, hee Flip.
Niet verder vertellen hè:
http://www.thiecom.de/ftp/bearcat/

Op 29 mei 2007 18:21:19 schreef Rd12tf:
bij mijn ELK639 van Telefunken

En waarom weet ik niet dat jij een ELK639 hebt? :-)

[Bericht gewijzigd door echtepino op ]

Nu mis ik eigenlijk een antwoord van jullie mensen???
Kijk eens even mee???
http://www.circuitsonline.net/forum/view/48814
dit is jullie terrein potver 3 dubbeltjes.(meer mag ook)

Rob007.

Op 29 mei 2007 19:21:26 schreef echtepino:
[...]
En waarom weet ik niet dat jij een ELK639 hebt? :-)

Wist jij dat niet? Joh!

;)
Heeft echtepino ook een Telefunken ontvanger?

[Bericht gewijzigd door Rd12tf op ]

Op 29 mei 2007 19:30:01 schreef rob007:
Nu mis ik eigenlijk een antwoord van jullie mensen???
Kijk eens even mee???
http://www.circuitsonline.net/forum/view/48814
dit is jullie terrein potver 3 dubbeltjes.(meer mag ook)

Rob007.

Sorry Rob, wij zijn zover nog niet, eerst de DC, nu een superhet of supergen (of kruisingen), daarna de SSB ontvanger en dan zijn we denk ik pas aan de kristalradio toe, is nu nog te moeilijk :-)
Maar wat is het probleem daar. Mijn eerste was een varco met spinnewebspoel, bij die van jou schema verander je de inductie ipv de capaciteit.

Fred
Fred

Op 29 mei 2007 16:15:01 schreef Frithjof Sterrenburg:
D'r zit trouwens een nog groter mysterie in die R101 peilontvanger. Er is naast de loopantenne ook een sense antenne en die signalen zijn dus onderling 90° in fase verschoven. Ter compensatie zit er een netwerk in DAT OVER DAT HELE BEREIK VAN 100 TOT 1700 kHz 90° graden FASEVERSCHIL OPLEVERT. !!!!! Twee spoelen en een handje R's en C's... Voor mij verdient die set een Nobelprijs, zal wel eens een paar foto's van het wonderschone binnenwerk maken.

http://plaatjes.kg-uitdaging.nl/modulatiemethoden.pdf
pag. 28 e.v.
Ik neem aan dat dat op hoge frequenties ook goed werkt, al is het dan ietsje lastiger om hoog impedant uit te koppelen.

Op 29 mei 2007 16:15:01 schreef Frithjof Sterrenburg:
Ik weet niet hoe het met jou is, maar ik kan het niet hebben wanneer ik zie dat ze heel vroeger al iets deden waar ik nu geen fluit van begrijp...

Dat probleem heb ik nou nooit :7
(niet na een nachtje slapen tenminste)

Mijn methode zou denk ik zijn om een dergelijke antenne gewoon in serie te zetten met de afstemspoel. Maar dan moet die spoel wel makkelijk trimbaar zijn natuurlijk. Ik kan me eigenlijk geen simpeler manier van koppeling voorstellen, die een betere impedantie-aanpassing geeft. (aangenomen dat de Q-factor van de spoelen lekker hoog is, maar het is goed spul, begreep ik)

Op 27 mei 2007 23:36:33 schreef jongensenwetenschap:
[...]
germaniumtransistoren kunnen dan ook veel minder overbelasting aan dan hun siliciumbroertjes, zeker de kleintjes. Verder lopen ze ook veel sneller weg in een thermal runaway. Vooral bij eindtrapjes moet je daar goed voor opletten. AC127/AC128 combinatie geef je best geen grotere ruststroom dan 5mA bij 20°C. Je schema van de eindtrap uit jongensradio ziet er me niet goed beschermd uit tegen hete zomerdagen...

Dit is voor mij oude koek hoor ;) Eindtorretjes krijgen overdadige koeling.

Op 28 mei 2007 19:09:54 schreef fred101:
Is dat er ook voor linux dan :-)

XnView, GIMP?

Ik zet ze wel even om naar linkjes, is nog al verneukeratief zo.

@Iedereen: Nog even over de reflex ontvangers: In de volgende NVHR komt een schema met een EL84 reflex, jawel die buis en geen andere, en... terugkoppeling via het schermrooster. Heb zaterdag in Beetsterzwaag een uurtje met Gyula Kiss gesproken, de auteur van deze schakeling. Het is nog onder embargo maar bestaat oa uit 2x 402's, twee germanium diodes, een EL84 en een audio uitgangstrafo. Genoeg lawaai voor een speaker! Jongens, hier hadden jullie bij moeten zijn!

En nog wat, heeft iemand al eens naar het fase verschil tussen ingangssignaal en terugkoppelsignaal gekeken? ;)

Gimp heb ik, had alleen niet ver genoeg verkleind.

Mijn ontwerp begint vorm te krijgen. Ben nu met het ontwerp van de preselectie bezig.
De mixer en VFO moeten een MF van 459 of 455 opleveren. Dat gaat dan door een keramisch filter waarna dat signaal de 0V1 in gaat voor detectie. Die dus op die frequentie wordt afgestemd met een fijnregeling op de terugkoppeling. Oftwel die gedraagt zich dan als variabele BFO en dectector. Vraag me alleen af of dat stabiel is en een BFO niet eenvoudiger is. Wordt vast leerzaam.

Fred

Op 29 mei 2007 22:44:57 schreef Henry S.:
@Iedereen: [...] in Beetsterzwaag een uurtje met Gyula Kiss gesproken, de auteur van deze schakeling. Het is nog onder embargo maar bestaat oa uit 2x 402's, twee germanium diodes, een EL84 en een audio uitgangstrafo. Genoeg lawaai voor een speaker! Jongens, hier hadden jullie bij moeten zijn![...]

Henry, Bedoel je deze soms. Ik kwam het schema toevallig v.d. week tegen op de website van Piet v. Schagen. Ook de beschrijving staat er. Als het nog onder embargo is moeten we er maar voorzichtig mee omgaan.

Dat "radiocafé" van de website is ook een soort Mexicaan Genootschap, maar wel met een eigen clubhuis ;). Wormerveer ligt trouwens ook bij Frithjof in de buurt, die Noord-Hollandse klei vormt blijkbaar een goede voedingsbodem voor de radiobacil.

Wat betreft het faseverschil, dat zal wel variabel zijn afhankelijk van de terugkoppeling die overgaat in meekoppeling

[Bericht gewijzigd door Schimanski op ]

Mijn methode zou denk ik zijn om een dergelijke antenne gewoon in serie te zetten met de afstemspoel. Maar dan moet die spoel wel makkelijk trimbaar zijn natuurlijk. Ik kan me eigenlijk geen simpeler manier van koppeling voorstellen, die een betere impedantie-aanpassing geeft. (aangenomen dat de Q-factor van de spoelen lekker hoog is, maar het is goed spul, begreep ik)

Lijkt ideaal, maar is het niet. De A-loop wordt dan onderdeel van de kring en is dan niet zo aperiodisch meer. Dat effect heb ik ook met Tuppie, Frithjof heeft dat verschijnsel het RPG-7 effect genoemd.

Waarom een A-loop niet als zuivere spanningbron bezien? En deze spanning hoogohmig van de A-loop af pakken? Versterken moet je toch!

Op 30 mei 2007 09:14:51 schreef Schimanski:
[...]Henry, Bedoel je deze soms. Ik kwam het schema toevallig v.d. week tegen op de website van Piet v. Schagen. Ook de beschrijving staat er. Als het nog onder embargo is moeten we er maar voorzichtig mee omgaan.

Ja, dat is hem :) Tja, onder embargo is mij verteld, het blad kom binnenkort van de pers.

Wat betreft het faseverschil, dat zal wel variabel zijn afhankelijk van de terugkoppeling die overgaat in meekoppeling

Gyula had het over een fase verschil van rond de 60o, ik moet even mailen voor scoopfoto's en ik wil zelf ook nog even gaan meten, tijd is helaas schaars.

@rd12tf: het is een zeer laag-impedant ding. Je pikt er dan maar heel erg weinig signaal uit op als je het hoog-impedant versterkt. Je moet het op zien te transformeren...

even een domme vraag: Wat wil 'aperiodisch' eigenlijk precies zeggen?
Er zijn geen methodes waarbij je toch goede koppeling hebt, maar waar de kring de antenne niet beinvloed. Dat is nou juist het leuke van het goed koppelen, de antenne moet al zijn signaal kwijt kunnen in de kring. Als de antenne de kring zwaar beinvloed (veel signaal geeft) dan zal de kring de antenne ook zwaar beinvloeden. Iets waar in principe niet zo heel veel mis mee is, tenzij je er meerdere ontvangers aan zou willen hangen...