Jongensradio anno 2007 Deel2.

@PietdePiet:
OK, man, je zit aan boord, nou moet je maar leren roeien door blaren op je handen te krijgen...
Kastjes: kijk, dat is nou zoiets waarmee je hele bakken Euries kan sparen. Die dingen zijn pisduur (sorry!) en het is eigenlijk allemaal onzin. Metalen kastjes zijn maar in een paar gevallen (HF afschermen) echt nodig. Je kunt dus van alles een kastje maken, van de kistjes waarin straks met Kerstmis de dure relatiecadeaus voor je vader (die commissaris bij Fortis is) arriveren, of je steelt stiekum 's nachts een paar koelkastdozen van je moeder of voorraaddoosjes bij je tante Alie. Bij Karwei of zo hebben ze misschien opbergdozen. En zoals Fred zegt: in je kennissenkring en bij het grof vuil langs de straat of in de gemeentelijke stort. Ik heb het er nog steeds moeilijk mee om daarvan niks mee te nemen... Wat je daar aan ouwe TV's enzo ziet liggen.
Kijk, zo'n voeding is nou precies iets waar je GEEN dure kast om hoeft te zetten, die is duurder dan het spul wat er in zit, en waar het om gaat. Bij bouwprojecten zie je soms zekeringkasten of zo die uit huizen zijn gesloopt. Hé, bij de stort liggen nu honderden ouwe computers,die hebben metalen kasten, joh! En wat denk je van die kleine magnetrons? Je kunt altijd een nieuwe frontplaat maken!
Nou, van die "gegevens" van je: als je bij mij in de buurt zou wonen (Heiloo) zou je eens mee kunnen naar BACO bijvoorbeeld en ik heb nog wel een afstemcondensator liggen of dat soort spul.
Als ik naar je "bestellijst" kijk zie ik alleen halfgeleiderspul. Die AA119 zal niet meevallen, maar ik heb nog wel germaniumdiodes liggen die net zo goed zijn. Voor de BC107 zijn er zat equivalenten, BC547 zeg ik uit mijn hoofd, BC247 ook. Je zult nu moeten kiezen: óf met buizen, óf met halfgeleiders. Laatste is het makkelijkst, daarvoor is alles te krijg. Nou, en dan moet je je concrete doelen stellen, "ik wil dat en dat gaan bouwen". Als ik nou aanneem dat je met halfgeleiders gaat werken krijg je precies zo'n agenda:
1) beginnen met een voeding (da's dan wel heel simpel!)
2) en dan een versterker (ook een makkie met een IC)
3) daarna een "radio"

Zo, het is borreluur, ik ga even comazuipen!

Oke, welke voeding dan?

En Zweetvoetje zei dat je de mic versterker met de 250mW versterker daar achter kon gebruiken als versterken.

Voor de radio(Schema) die zweetvoetje me gaf heb ik dus die diode en die torren nodig.

Nee ik bedoel niet het aarde symbool
Ik bedoelde bijv op dit schema:

Wat linksboven onder de elco staat...

Dus een kastje kan je gewoon zelf in elkaar timmeren... Pc kasten zijn wel wat erg groot...

Ik woon trouwens in Groningen, niet echt in de buurt...

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op maandag 26 november 2007 17:31:43 (16%)]

Daar zie ik alleen een massa teken

Deze voeding bedoel ik:
http://www.circuitsonline.net/circuits/view/32

Fredden

Oke, dus die elco moet aan de massa...

En die voeding is wel heel simpel:) Je hoeft dus geen stroom te kunnen regelen? Spanning is genoeg?

EDIT: Ik kan nergens een Trafo van 28 V vinden?!

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op maandag 26 november 2007 17:40:27 (16%)]

Hoeft ook niet, als je maar niet meer dan 28V hebt. Je moet niet vergeten dat een 12V wisselspanning een hogere gelijkspanning oplevert. Die 12V die je meet is de effectieve waarde, Je gaat dat gelijkrichten waarbij je de elco's oplaadt tot de piekwaarde van de wisselspanning welke 1,4x zo hoog is. Grofweg 17V dus. Uiteindelijk heb je weer wat verlies hier en daar maar je komt altijd wel tot een volt of 14 denk ik, maar gewone electronica is niet mijn sterkste punt Je wilt voor experimenten toch niet meer dan 12V dus gewoon pakken wat je hebt.
Beetje pimpen met een ledje, een meter hoeft niet, schaalverdeling bij je potmeter en met de meter even testen voor je hem gebruikt.
Stroom regelen is wel handig als beveiliging maar op dit nivo niet echt noodzakelijk. De LM317 heeft al een kortsluitbeveiliging

Fredden

Ik heb op dit moment niks liggen;) Dus ik moet sowieso wat kopen...

@Pieterman: dat "blokje" is van boven naar beneden:
een open "hokje", dat is de PLUS van de elco
een dikke streep, dat is de MIN
en dan gaat er een draadje van de elco naar beneden naar een dikke streep, dat is de "aarde" of beter, "massa".
Plus en min staan altijd aangeduid op zo'n elco, niet verwisselen... Die "aarde" of massa is het gemeenschappelijke aardvlak, als je op aluminiumplaat bouwt is dat dus het aluminium, bouw je op print dan is het een stuk van het kopervlak. Al die streepjes die "aarde" zijn betekenen dus dat je die draadjes aan HETZELFDE aardvlak soldeert.
De stroom die een schakeling trekt regel je normaal niet, de voeding moet wel een bepaalde spanning leveren maar wat er voor stroom wordt getrokken hangt alleen van de schakeling af. Denk maar aan een gloeilamp op het lichtnet: hij moet wel 230V hebben, dus dat wordt keurig geregeld in de centrale, maar wat ie aan stroom trekt hangt van de lamp af, een 100W zuipt meer dan een 30W. Alleen met een accu laden bijvoorbeeld regel je de stroom, anders blaas je de accu op wanneer ie leeg is.
Dat kastjesprobleem van je is dus opgelost! Op de computerstort zie je ook wel kleinere kassies, van die luidspreker boxjes bijvoorbeeld.

Nou even algemeen aan allemaal over die voeding. Is die 25V regelbaar nou wel zo handig voor beginnende zelfbouwers vraag ik me af? Zo'n 28V trafo is niet makkelijk te krijgen, van lagere spanningen zijn er zat. En het gros van de schakelingen draait met 12V of minder. Dan die regelbare spanning: mooi voor een lab voeding maar riskant voor beginnende knutselaars. Bovendien moet je een meter kopen. Zo'n ding die je in het stopcontact steekt kost niks, ze zijn niet goed afgevlakt maar je kunt er toch een driepoot met elco's aanhangen? Denk aan ons eventuele zelfbouwproject, je zou alles op dezelfde spanning (12 of 9V) kunnen laten draaien, is weer simpeler.

Zo'n ding in het stopcontact heb ik al 3-4.5-6-9-12V
Die is maar 300mA

Maar mij lijkt een variabele spanning wel handig... En inderdaad een 28V trafo zie ik nergens.

En met Elcopolariteit heb ik al ervaring, zie Fm-bug;)
Het ging me om die dikke streep...

En wat vindt je van die versterkers die zweetvoetje aangaf?

EDIT: Ik vindt net nog 2 adapters
1)12V~ 80mZ
2)5.6V= 140mA

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op maandag 26 november 2007 22:00:13 (12%)]

Hay.

ik wil graag koorknaap worden.

nou heb ik al een beetje zitten lezen maar ik snap er nog niet zo heel veel van.

het probleem zit hem echter in de buis.
ik heb ondertussen een hele verzameling

ik vraag me echter af of er een geschikte buis tussen zit.

zelf dacht ik aan die pcf802 dingen en dan de triode als ontvanger ala dit:

http://www.b-kainka.de/bastel18.htm
en dan ipv een versterkende triode de pentode laten versterken.

maar werkt het dan nog op 6 volt? of moet ik dan toch echt een andere buis zoeken of de spanning hoger maken?

de pcf802 is prima, dat gaat vast wel werken. een ECC88 is wellicht een wat simpelere oplossing als je zonder aanpassingen het schema wil nabouwen.
een terugkoppeling kan je achteraf nog eens toevoegen, dat is eigenlijk wel nodig als je niet enkel de sterkste zenders wil horen..
op 6v zal het weliswaar werken, ik weet niet hoeveel volume je krijgt. soms kan je heel goedkoop aan batterijen komen: een 9v blokje voor een euro per stuk bij mijn elektroboer. schakel er 4 in serie en je hebt al redelijke prestaties
tipje voor als het radiootje vervormd: zet een 500 ohm potmetertje in de kathodeleiding van het eindtrapje, dat zorgt voor enige negatieve roosterspanning die nodig is om het buisje in het goede deel van z'n werkbereik te zetten.
kijk trouwens eens op www.tubedata.org voor de eigenschappen van je buisjes. de ECC88 is in feite hetzelfde als de ECC86, maar de ECC86 kan toe met een wat lagere anodespanning. je PCF buis heeft waarschijnlijk een andere gloeispanning nodig.

oke en die variable condensator. moet dat zo'n groot ijzeren geval zijn wat je altijd ziet? en die spoel moet je zelf maken? dan ga ik voor de ecc88.

spoeltje kan je zelf wikkelen, afstem C mag zo'n grote ijzeren zijn (dat is het best) maar zo'n bruin geval van pertinax werkt ook goed (is kleiner en goedkoper)

oke zo'n C heb ik nog wel liggen.

die spoel is gewoon 5 windingen? ik kan het nergens vinden of is het gewoon op de gok?

@pietdepiet: Zoals Frithjof al aangaf, zo'n regelbare voeding is op dit moment echt niet nodig. Voor alle experimenten volstaat zo'n 9V of 12V adapter die 300mA kan leveren prima.

Als je toch een iets "zwaardere" voeding wilt bouwen kijk dan eens naar een eenvoudig schema met zo'n standaard spanningstabilisator, b.v. en 7812. hier staat een eenvoudig maar prima schema.

@Frithjof: Ad Fundum, maar geen breezahdames offeren

probeer voor die spoel maar eens 100 windingen om een stukje elektrapijp, met op 20 windingen een aftakking. als je bereik te hoog is, dan moet je meer windingen hebben, of je moet een ferrietstaaf in het buisje schuiven, dan gaat je frequentiebereik omlaag.
neem draad van 0.3 a 0,5mm dik.

@Piet: Ze hebben misschien geen bf900, maar wel de bf961. Die doet het ook goed.
Ik ben het helemaal met Frithjof eens: Vooral vragen. Domme vragen bestaan zeker, maar ik beantwoord ze graag ! Je hebt eens een leuk boekje nodig over radiotechniek. Als je wil, dan kan ik je wel een mooi boekje van Wim van Bussel opsturen. Niet zo goed als 'Zo... werkt de radio' Maar toch zeker wel effectief.
Ik vind zelf nog altijd een echt boek een stuk fijner lezen dan een computerscherm.
Kastjes maak ik tegenwoordig van dubbelzijdige printplaat. Makkelijk te bewerken. Oerstevig aan elkaar vast te solderen. Maar je hebt wel een beurs nodig om het te kopen. Tot ziens in Rosmalen Houten kistje kan ook. Mn pa heeft voor mijn labvoeding een houten kistje gemaakt. Ziet er wel mooi uit. Bij zoiets als een labvoeding is een goede behuizing wel erg belangrijk, het hoeft niet duur te zijn, maar wel stevig. Je gaat hem nog lang blijven gebruiken.
Ik heb zelf een voeding met een LM200 gebouwd. Dan heb ik er ook stroombegrenzing op. Niet strikt noodzakelijk, maar toch wel handig. Ach, dat kan je later altijd nog veranderen voor weinig geld.
Maar voor nu is 12V 300mA nog genoeg. Ik zou pas een voeding gaan maken als je naar een beurs ben geweest. Daar kan je erg veel geld besparen op je voeding, omdat de trafo's daar bijna niets kosten. (de trafo is meestal het duurste onderdeel van de voeding)

@Gerwin: Ik zou een ferrietstaaf kopen. Met een beetje geluk heeft de elektroboer bij je in de buurt zelfs wel een ferrietstaaf met een middengolfspoel eromheen. En anders kan je dat misschien nog wel uit een andere radio slopen. Het scheelt je een hele hoop gedoe als je meteen begint met een goede spoel. Want de spoelen blijven toch altijd erg lastig.
Ik wens je veel succes!

@Frithjof: 15V uitgangsspanning is alles wat je nodig hebt. Daar kan je precies een 7812 mee aansturen. En voor halfgeleiderschakeling kan je bijna alles op 12V laten functioneren. Allen hoogvermogens Hf-versterkers willen vaak een grotere spanning. Maar die hebben toch al meer stroom nodig.
Dan heb je aan een 12Veff trafo genoeg. En die zijn niet zeldzaam.

@Mans: Klok, klok, klok, daar gaat weer een twee glazen jenever Altijd lekker. Dan ga ik nu tot 7.30 in Coma.

Oké, en voor de BC107 kan ik dus een BC546 pakken?

En voor de AA119 dan?

Oké dus even die 'driepoot' maken.

Vraagje, als ik begin met 12V gelijkspanning, dan kan ik toch een 7812 pakken en de diodes, voor gelijkrichting, en elco, die is toch ook voor het gelijkrichten? De rimpelspanning wegwerken toch?, weglaten.

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op dinsdag 27 november 2007 09:24:06 (62%)]

Kijk eens aan, het swingt hier weer behoorlijk! Blij dat jullie het in grote lijnen met me eens zijn, die voeding kan duur worden als je niet oppast, maar een 12V adapter met een 12V driepoot erachter voor 1A is een fluitje van een cent. Het schema waarnaar Schimanski verwijst is prima!

@Gerwin: welkom! Ik ben het helemaal met (Z)weetvoetje eens, een echt goede spoel voor de middengolf is niet makkelijk om te wikkelen, maar in afgedankte piepradio'tjes zit altijd een goede ferrietstaaf. Zo'n ding vind je altijd wel op de vuilstort, daar zit dan ook een bruikbare afstem-C in (en de voeding is bijna altijd ook OK), dus je kunt meteen aan de gang. Buisje ECC88 is heel mooi, zal het zeker doen. Als je flink uitgangsvermogen wilt hebben kan je de boxjes van je computer er aanhangen!

@Pietdepiet: een 547 zou ik zeggen, geen 546. Stuur je postadres even naar mijn e-mail adres, dan stuur ik je iets op dat je voor de AA119 kunt gebruiken.

@Piet: als je begint met 12 V DC (= gelijkspanning) door zo'n adapter te gebruiken bijvoorbeeld moet je wel die elco, driepoot en tweede condensator gebruiken. In zo'n adapter zit een trafo, gelijkrichter en een elco'tje maar die is waarschijnlijk te klein. Er komt nogal "vuile" DC uit zo'n ding, dus je moet even lekker afvlakken.

Pietdepiet:
Ik moet zeggen voor je leeftijd ben je al behoorlijk op de hoogte. Ik was toen ook met electronica bezig alleen was er geen internet dus was je van de bibliotheek afhankelijk. Ik kende ook niemand met verstand van electronica dus je kon geen vragen stellen en ook niets opzoeken als de lokale bib niets had. Dan is de interesse zo over.

Een voeding: De trafo geeft een wisselspanning. Dat is een sinusvorm (zo'n golf beweging). De spanning gaat van 0 volt naar bv 20V plus, dan weer naar 0V, dan naar -20V en weer naar 0V. Op dat moment is er 1 periode voorbij. De tijd die hij over dat geheel doet bepaalt de frequentie. Stel dat hij daar 1/50se seconden over doet dan gebeurt het dus 50x per seconden oftewel 50Hz. Jou FM bugje zendt uit op 100MHz. Dat is dus feitelijk het zelfde als die trafo alleen geen 50x per seconde maar 100.000.000x per seconden.
Nu heb je dus een trafo die een wisselspanning en wisselstroom heeft. Nu ga je de wisselstroom gelijkrichten door diodes te gebruiken. Een diode laat vanaf een bepaalde drempel de stroom door in een richting. Zoals een deur in een gang. Die kan maar een kant op open. De electronen kunnen wel duwen maar niet trekken. Er zijn er een paar nodig om de deur open te duwen zodat de rest er door kan. Als de spanning van polariteit wisselt dan komt de stroom vanaf de andere kant aangemarcheerd maar de deur kan alleen open geduwd worden dus blijft ie dicht en moeten ze in de gang wachten. Alles wat er door komt is dus positief. Als je dan op de andere draad een tweede diode zet maar dan net omgekeerd kunnen daar alleen de negatievelingen door. Je hebt nu dus een positieve en een negatieve spanning. Nu zit je met het probleem dat je de rest die tevergeefs op de deur staat te bonken ook wil gebruiken dus maak je een gang tussen die twee eerdere gangen. De gene die moeten wachten voor de deur duwen dan de tweede deur open en komen bij hun vriendjes aan de andere kant. Ook aan die kant maak je een gang zodat de ongeduldige gaste daar ook naar de andere kant kunnen. Met zo'n brugschakeling van 4 diodes heb je nu alle positieve en negatievelingen gescheiden. Helaas is dat geen mooi geordend geheel. Soms lopen ze wat harder en soms langzamer. Moet er veel werk worden verricht (100W lamp) dan gaan ze rennen en als ze met te weinig zijn dan loopt de gang langzaam leeg en kunnen ze elkaar niet meer voorduwen, de spanning zakt dan in omdat de stroom te groot wordt. Is er weinig werk dan staan ze te popelen en willen naar voren maar er kunnen er maar een paar door. Ze duwen dan met een hoge spanning maar stromen maar met weinig naar buiten.

Je gaat dan zo'n driepoot inhuren. Dat is de politie agent die het verkeer regelt zodat de spanning constant blijft.(stabiliseren) Nu is het aanbod van die gangen nogal wisselend en als er niets is valt er niets te regelen dus je moet eerst een voorraadje aan leggen. Dat doe je met die elco. Is aanvoer laag (rond de nul doorgang zijn ze even allemaal op vakantie) dan trek je er wat uit je voorraad vat en op het moment dat er te veel zijn boven in de sinus dan duw je het teveel in dat vat. Dat heet afvlakken.

Kan zijn dat je alles al wist maar anders hoop ik dat dit wat helpt.

Fredden

@Frithjof: Een bc546 is goed. Kent heeft die dingen voor een heel zacht prijsje te koop. En de bc546-bc550 maken eigenlijk bijna nooit verschil.
Voor de AA119 kan je ook laag-vermogens shottkey-dioden kopen. Die dingen doen het ongeveer even goed. De bat43 bijvoorbeeld.

Over die voeding: Je moet een 7812 voeden met meer 14.5V of meer. dat ding heeft zelf minimaal 2.5V nodig. Daarom kan je beter de 7809 pakken. Dan is de ingangsspanning altijd groot genoeg, en is de uitgangsspanning dus 100% zeker constant. 3V verschil maakt meestal niet zoveel uit. Da's maar 25% verschil.

@(Z): klopt wat je zegt, ik reken zelf voor alle zekerheid (inzakken van de spanning bij belasting) er maar mee dat je trafo gewoon de gewenste uitgangsspanning moet leveren. Dan heb je altijd voldoende reserve over. 9V is natuurlijk uitgemikt op die batterijtjes die standaard zijn, maar je ziet nogal eens schakelingetjes met 12V. Simpel: een 12V voeding maken en er met een extra driepoot erachter een 9V uitgang erbij.

Ik zie overigens net dat Kent gewoon nog germanium diodes levert.

klopt, maar shottkey is goedkoper.

@Fred

Bedankt voor deze uitleg, ik wist wel hoe het ongeveer zat maar nu is het helemaal duidelijk.

@(Z)

Oke dan koop ik 2 bat43

@Frithjof

Moet ik nou een driepoot maken met een 7812 of 7809?
Mij lijkt 12 handiger, want je ziet inderdaad veel schakelingen die 12V nodig hebben. Maar kan dat met 12V ingangsspanning? Ik heb even gemeten, hij geeft onbelast zelfs 21?! Volt. Is dat niet wat veel? Ook vreem trouwens, ik mat (of meette?) perongeluk eerst op wisselstroom, hij gaf 45V wisselstroom aan, hoe kan dat?

O dus de elco moet ik laten zitten maar de diodes (of dioden?) mogen weg lijkt mij...