Kalibraties

Ik heb een korte blik geworpen op de site van NIST en vermoed dat dit de organisatie is die voor de USA de nationale standaarden beheerd. In Nederland is dit het NMi.

De NMi herleid de Nederlandse standaard aan de internationale standaarden die bewaard worden in Parijs. Er wordt nooit gesproken van "NMi gekalibreerd". Wel van herleidbaarheid (= calibration tracebility). Zolang de kalibratiereeks van diverse instrumenten terug is te herleiden naar de internationale standaard is de kalibratie in orde.
Je kunt dan ook prima in huis kalibreren aan een ander gekalibreerd en herleidbaar toestel, aan de herleidbaarheid wordt dan automatisch voldaan.

Op 18 januari 2008 11:12:21 schreef Cormatech:
Hallo allemaal,

Ik heb een vraagje over calibration tracebility.
Als ik zelf kalibraties uitvoer op meetapparatuur, en mijn kalibratietoestellen zijn bv NIST gekalibreerd, mag ik dan zeggen dat mijn kalibratie op dat meettoestel NIST traceable is?

Alvast bedankt!
JG

Nee, natuurlijk niet.
Kalibratie gebeurt in een speciaal daarvoor geaccrediteerd labo door speciaal opgeleide mensen.

Om jouw eindproduct traceable te maken is nog wat meer nodig dan gewoon vergelijken.

Heel leuk dat je een traceable gekalibreerd toestel hebt en natuurlijk een calibratietabel met de afwijkingen of adjusteringen.

Wat jij kunt doen is een verificatie. Door je aparaten met jouw "pseudo"-standaard te vergelijken.

Dit ga je moeten doen onder gecontroleerde omstandigheden.

Je gaat moeten verificatiedocumenten en meetmethodes opstellen en deze valideren.

Het is door te vergelijken bij een simpele thermometer.

Problemen:
1: gecontroleerde omgeving. Hoe ben je zeker dat beide thermometers precies even warm hebben. Dat kun je enkel in een geisoleerde ruimte. Daar moet je de temperatuur kunnen instellen. Stel dat je smeltpunt en kookpunt als meetpunten aanhoudt. Simpel,niet?
Dan moet je kunnen aantonen dat je waterkolf overal even warm heeft (circulatie) en dat dit stabiel blijft in de tijd. Helaas is smelt en kookpunt afhankelijk van de luchtdruk. Je hoeft dan ook al een betrouwbare of gekalibreerde barometer te hebben. en correcties maken. En dan heb je nog de meetonzekerheden van allerlei aard. Analoge meters hebben een paralaxfout
Digitale meters hebben altijd een meetfout van +- 1 digit + nog conversiefouten en nietlineariteiten van de opnemer.
Wat zijn de fouten geintroduceerd door eventuele meetkabels?
Zijn al je toebehoren geverifieerd?

En vooral hoe kun je aantonen dat je ganse meetopstelling gevalideerd is? Dat kan vaak door de meting te verifieren met een tweede evenwaardig meetaparaat dat eveneens gekalibreerd is en dat je ergens leent of huurt. En dan moet je detotale meetonzekerheid
nog berekenen voor je verificatie. En welke distrubutie ga je gebruiken? Gauss curve, welke K factor?

Hoe zit het met je voedingsspanning? zelfde bron? batterij? toestand van de batterij???
Met welke voltmeter gemeten? merk, type, kalibratiedatum?

Telkens je een apparaat verder van de echte standaard verwijderd bent, is je meetonzekerheid groter dan de vorige en dat moet je alemaal in rekening brengen.
Pas op, sommige parameters laten zich niet eenvoudig bepalen met een regeltje van drie.

Bijvoorbeeld de fout die je maakt, alleen al door de persoon die afleest en interpreteert.
Dat moet statistisch bepaald worden.

Je hele proces valt of staat met de zwakste schakel.

Wat ik wilde zeggen is dat ISO certificatie iets voor profs is en dat je die info niet (enkel) op een forum dient te sprokkelen maar een gespecialiseerde cursus moet volgen.
De auditeur zal er vast naar vragen.

Dat wil ik wel eventjes voor je doen:

"Ik ondergetekende Grote-dikken, door 95% van de CO leden geaccrediteerd als lastpost en zuurpruim" (omdat ze mijn fijnzinnige humor niet begrijpen), verklaar hierbij dat Cormatech mijn post gelezen heeft en er misschien iets zal mee doen:-)

Het ligt er maar net aan wat voor apparatuur er gecontroleerd moet worden. Ik heb jaren lang gecalibreerd met behulp van meetapparaten welke bv jaarlijks weer gecontroleerd werden door Tradinco, welke hiervoor een certificaat afgeven. De meeste opnemers uit de industrie hebben een handleiding hoe en wat je kunt controleren.

Wat je dus gaat doen moet je in je ISO procedure zetten.
bv
- Tagnummer van apparaat
- Controle interval
- toegestane afwijking
- te gebruiken meetapparatuur.
- methode, bv opsturen,vervangen,vergelijken
- calibratie/justeer aanwijzingen ( verwijs rustig naar de handleiding en probeer het niet zelf te bedenken)

De te gebruiken meetapparatuur ook in de lijst opnemen met als methode - Opsturen naar extern buro.

Als je stelt dat een opnemer 5% mag afwijken en dit neem je op in de ISO dan mag dat.
ISO is namelijk niets anders dan opschrijven hoe je werkt en je hier aan houden.

Soms kan het ook niet uit om bv goedkope thermokoppels te gaan controleren destijds koste zo'n thermokoppel 65,- en kon dit goedkoper 1 x per 3 jaar gewoon vervangen door een nieuwe.

Houd alle "bewegingen" bij in een lijst, bv access met hierin tagnummer, datum, en resultaat.
(bij veel nieuw aangeschafte opnemers ed krijg je een certificaat > bewaren dus in map.
Ik heb deze methode toegepast bij meerdere bedrijven en onder verschillende ISO-certificatie buro's.

De eerste keer trapte ik er ook in door geen ervaring met ISO en je laten overdonderen door een of andere manager. Die manager heeft het geweten, hoge onnodige kosten door meetapparatuur aanschaf met dure certificaten die jaarlijks dienden te worden vernieuwd, Controle intervallen dat er twee mensen fulltime mee bezig waren. Na twee jaar ellende en een geen iso certificaat van veritas > manager eruit yes yes vlag ging uit.
In een projectteam met hulp van veritas is de hele iso van het bedrijf opnieuw gedaan. Dus werk processen beschrijven en wat jet met de resulaten doet.
Ik vergeet nooit de eerste keer dat de man van veritas langs kwam, alle bobo's strak in het pak en stijf van de stress. Hele vergaderruimte ingericht met alle toeters en bellen. Eerste wat de man doet na de koffie is, zo nu eerst maar even een rondje door uw fabriek, iedereen met stomheid geslagen ? hoe? waarvoor? Alles ligt toch netjes klaar hier. Dus de man de fabriek in en schiet een papiermaker aan voor een praatje en vraagt wat over zijn werk, zegt de man en hoe bevalt u het werken met de iso procedures in uw bedrijf. De man wist dus van niets over deze hele materie.

Overigens worden de meeste meetfouten meestal gemaakt door onjuiste plaatsing en gebruik van het apparaat.

1) de eerste vraag die je moet stellen is : Waarvoor calibreer ik ?

als het antwoord is : om te zorgen dat de de metingen die ik doe met een correct werkend apparaat gebeuren en de afwijking van het toestel te kunnen wegrekenening uit de resultaten. dan mag je verder lezen bij 2

als het antwoord is : om een papiertje te hebben voor de inspectie : stop met wat je aan het doen bent , laat alles vallen , duw iedereen buiten , licht uit , deur dicht en op slot , een groot bord 'te koop' neerpoten en ga je boeken neerleggen bij de kamer van koophandel. je bent verkeerd bezig.

helaas is het tweede meestal het geval ...

2) laat een VERIFICATIE en CALIBRATIE doen van je apparatuur waarmee je MEET. Scoop , spectrum analyser , multimeter . .

de toestellen waarmee je genereert ( signaalgeneratoren , voedingen (zelfs met paneelmeters) ) hoeven niet gecalibreerd te worden als je de eigenschappen kan opmeten met de toestellen die wel gecalibreerd zijn.