Jongensradio anno 2007 Deel5

Bedankt (Z). Waarom klinkt het allemaal zo vreemd? 't klinkt niet als normale stemmen...

Die opnames zijn niet hier op aarde gemaakt (Z) komt van betelgeuze.
Op een echte SSB ontvanger klinken ze een stuk normaler maar op een )V! hoor je het wat vreemd. De bandbreedte is al smal dus lage en hoge tonen zijn er niet en met een echte SSB ontvanger voeg je middels een BFO de draaggolf weer in op de juiste plek, OV1's maken als het ware hun eigen draaggolf alleen zit die niet op de juiste plaats waardoor je het een beetje vreemd hoort. Hij richt zich op het sterkste signaal en dat zit zo rond de 700-1000 Hz dacht ik, dus de rest daaronder valt al min of meer weg.
Dat was de reden dat ik de hydrodyne heb gemaakt, een mix van DC, synchrodyne en 0V1

Fred

Die heb je echt zelf ontworpen? Door de beste aspecten van de DC/Synchrodyne/0V1 te combineren? Wauw, lijkt me lastig...

Wat is een 0V1? En wat een synchrodyne?

Met hulp van de vriendinnen hier. Eat heeft het rekenwerk gedaan en nav mijn schema wat waardes angepast zodat hij op 24V kon. Dat was een zware bevalling. Op mijn site staat het schema (ongeveer tenminste)

http://www.thevalvepage.com/radtech/synchro/synchro.htm

De synchro is een soort te vroeg gestorven radioconcept.
Een 0V1 een genererende ontvanger (0= geen voorversterker, 1= een audio trap) met voorversterker wordt het een 1V1 (V=valve=buis), met meer dan een koptelefoonversterking maar ook echte audiotrap een 1V2.

Fred

Nou, over zomerslaap: de afgelopen weken hebben kennelijk enige dozijnen mensen zich herinnerd dat ze ons kennen en we hadden een niet-aflatende stroom van bezoekers. Toen we in het stadium waren waarin we zeiden: "nu ben ik twee weken asociaal en zeg ik zelfs geen poes meer gedag" werd een goede buurman die een invalide vrouw heeft ziek en moest naar het ziekenhuis dus zijn we daar bijgesprongen... Nu lijkt het even stil. Bovendien kreeg ik weer geen automatische e-mail notificatie dus dacht ik dat er niks gekletst werd.

Piet: je weet dat een AM signaal, zoals de zenders op de middengolf, een HF draaggolf (het radiosignaal) heeft waarop de LF modulatie (het geluid) is gezet. De draaggolf is een soort paard, de modulatie is de ruiter: geluid draagt niet ver, maar op dat HF paard komt het draadloos tot je.
In een ontvanger gooi je het paard weg en houdt je de ruiter over, in de eenvoudigste vorm door gewoon gelijkrichten van de draaggolf. Dat gebeurt in de detector.
In de oude tijd (jaren twintig enzo) werd de opzet van een ontvanger gespecificeerd als een "0V1" (spreek uit: NUL Vee Eén) waarin de detector "V" is, de nul betekent dat er geen HF voorversterking plaatsvindt (de detector hangt dus met een spoel direct aan de antenne) en de één betekent dat er nog een trapje audioversterking is. Een 1V2 heeft dan een HF voorversterker, detector en twee trapjes audioversterking. Al die ontvangers waren zogenaamde "rechtuitontvangers", je verwerkt de zender op de frequentie waarop hij zit. In de jaren dertig verscheen een ander principe, de superheterodyne of "super". Daarin worden alle zenders, of ze nou op de lange, midden of korte golf zitten, naar een vaste "middenfrequentie" omgezet en verder verwerkt. De voordelen leg ik een volgende keer wel uit.
Behalve door gelijkrichten kun je de modulatie ook hoorbaar maken door MENGEN met een extra HF trilling, zeg maar een toegevoegde draaggolf. Als die precies dezelfde frequentie heeft als de draaggolf heft ie hem zo te zeggen op en houdt je alleen de modulatie als audio over. Dus als de zender op 747 kHz zit meng je hem met 747 kHz. Je krijgt dan:
zender = 747 kHz + de modulatie
trek daarvan af 747 kHz (door mengen) en je krijgt:
747 kHz + modulatie - 747 kHz = 0 kHz + modulatie! Daar heb je het geluid.
Dat gebeurt in een DC ontvanger, dat DC staat voor direct current of te wel gelijkstroom, die 0 kHz hierboven.
Nou is het lastig om die extra draaggolf precies op dezelfde frequentie als de zender af te stemmen. Hij gaat na een tijdje gegarandeerd een pietsie verlopen. Resultaat is een fluittoon en geen fraaie audio meer. In de synchrodyne dwing je de extra draagggolf om precies in de pas te lopen met de zender draaggolf door "synchronisatie". Dat werkt fijn, maar als die synchronisatie even uitvalt (wanneer de zender ineens door "fading" zwak wordt) begint het kreng als een varken te gillen. Datzelfde gebeurt in een rechtuitontvanger met een "teruggekoppelde detector" (leg ik een volgende keer uit) en dat gilverschijnsel werd de Mexicaanse Hond genoemd. Vandaar de naam van ons clubje...
Fading: Engelse uitspraak! Tijdens zijn reis van de zender naar de ontvanger kan het radiosignaal door voortplantingsverschijnselen zwakker en sterker worden. Hoor je vooral 's avonds en 's nachts duidelijk.

Dankjewel voor deze uitleg. Dit begrijp ik allemaal. Maakt zo'n synchrodyne er dan 10.7Mhz van? Dat meen ik ergens gelezen te hebben.

Zo'n rechtuit met terugkoppeling is mijn Pêche melba toch? En dat ding van Henry S. wat ik nooit werkend heb gekregen?

Laatste vraag, wat is tegenwoordig de meest voorkomende ontvanger? Dus als ik nu in huis alle radio's zou bekijken, wat kom ik dan het meeste tegen?

/e Ohja, nog een keer vragen: Ik kwam een tijdje terug die UA78 en UA79 tegen in TO3 behuizing. Daar moest ik van jullie heel zuinig op zijn, maar wat kan ik er wel mee?

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op zaterdag 27 september 2008 17:44:31 (18%)]

Op 27 september 2008 17:42:08 schreef Pietdepiet:
/e Ohja, nog een keer vragen: Ik kwam een tijdje terug die UA78 en UA79 tegen in TO3 behuizing. Daar moest ik van jullie heel zuinig op zijn, maar wat kan ik er wel mee?

Spanningen stabiliseren.
Moderne evaluant is oa de LM317.

Dat weet ik, maar mijn vraag was meer: Waarom moet ik er zo zuinig mee zijn? Zijn ze heel stabiel/goed of wat?

Op 27 september 2008 17:55:24 schreef Pietdepiet:
Dat weet ik, maar mijn vraag was meer: Waarom moet ik er zo zuinig mee zijn? Zijn ze heel stabiel/goed of wat?

Meer zeldzaam.

Een synchrodyne maakt er helemaal geen bepaalde frequentie van; die maakt er audio van.

Een synchrodyne werkt jammer genoeg alleen op het sterkste signaal binnen zijn nogal brede doorlaat.
Daarom heb je er in het amateurverkeer niet zoveel aan - ook al niet omdat AM daar niet voorkomt.. behalve dan op zondag, op 3705kHz.

(Z)'s audioopnamen klinken alleen een beetje vreemd omdat hij steeds de goede afstemming niet vindt, of er vandaan loopt. Daarbij komt nog dat veel beginners zo afstemmen dat de stem veel te "hoog" klink.
Een normaal afgestemde SSB ontvanger laat de stem horen zoals die normaal ook uit bv. de telefoon klinkt (een echte, geen GSM).

Het kost nogal moeite om goed af te stemmen, want er zit geen fijnafstemmer op. Ik stemde fijn af door me blikje dropjes in de buurt van de ferrietstaaf te zetten.
Daarnaast is het geluid ook slechter omdat de oscillator soms meegetrokken wordt door het SSB signaal. Vooral bij dat weerbericht (sterk signaal) hoor je dat.
Dat effect heb je bij een DC-ontvanger dan niet.

Tegenwoordig heb je superheterodynes. Da's weer een stukkie lastiger.
Het voordeel van zo'n ding boven een DC-ontvanger is, is dat je nog filtering erbij hebt. Je kunt dan dus kiezen uit de bovenste of onderste zijband, en je hoort ze niet automatisch door elkaar.

Naar aanleiding van dit verhaal, ben ik weer gaan denken en concludeerde weer dat ik dat modulatie-verhaal toch niet snap. Het spijt me, ik zal wel gewoon dom zijn...
Wat ik mij voorstel bij een AM-signaal is het volgende. Je hebt een sinus van, zeg 5Mhz. Daarvan ga je de amplitude zo veranderen, dat als je langs de toppen van de 5Mhz-sinus een lijn trekt, je het geluidsignaal ziet.
Daarbij wil toch even terugslaan op deze afbeelding van Schimanski

_{bron: J.Schaap, Kortegolf Amateurisme, Philips Tech. Bibliotheek, 1962}
Hierbij snap ik dan ook niet hoe je die 'hoger gelegen' amplitude nou opeens 'omlaag krijgt'. Zegmaar van punt d naar punt e.

Wat ik dan niet begrijp is waar die zijbanden vandaan komen. Als je eerst een sinus hebt van 5Mhz en je gaat daarvan de ampitude veranderen, dan verandert toch niet opeens de frequentie? Wat zijn dan die zijbanden, en hoe kan je die dan bijvoorbeeld los uitzenden? Maar allereerst zou ik graag willen weten wat die zijbanden nou precies zijn. Wat moet ik mij daar bij voorstellen en hoe ontstaan ze? Ik kan echt niet inzien hoe je opeens twee extra signalen krijgt als je van een sinus de amplitudes een beetje verandert.

Even geduld, ik ga even wat maken...

alstublieft: http://www.uploading.com/files/H9S931W4/AM.zip.html

klik op index.html in de zip.

[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op zaterdag 27 september 2008 23:41:38 (58%)]

Op 27 september 2008 22:12:57 schreef (Z)weetvoetje:
Ik stemde fijn af door me blikje dropjes in de buurt van de ferrietstaaf te zetten.

Kostelijk! Dat is een slim idee.

Op 27 september 2008 22:40:38 schreef Frederick E. Terman:
[...]Kostelijk! Dat is een slim idee.

Leg dat ook meteen uit.

Op 27 september 2008 22:32:57 schreef Pietdepiet:
Ik kan echt niet inzien hoe je opeens twee extra signalen krijgt als je van een sinus de amplitudes een beetje verandert.

Dat is ook lastig, maar voorzover we (Z) kennen, komt er een mooi plaatje aan.
In de tussentijd kan ik proberen het althans aannemelijk te maken dat het zo is..

Kijk eens, twee dingen zijn zeker: a) een zuivere sinus verandert niet van amplitude, en b) het gemoduleerde signaal verandert wel van frequentie.
Daaruit volgt, dat het gemoduleerde signaal NIET een zuivere sinus kan zijn. Ergo, het moet dus uit méér bestaan.
Volgens dhr. Fourier zijn dat andere frequenties.
Omdat ze symmetrisch boven èn onder zitten, blijven de nuldoorgangen wel op hun plaats.

Als je met een SSB ontvanger, of nog beter met een CW ontvanger (hetzelfde maar dan met een smaller filter) afstemt op een signaal dat met 1000 Hz gemoduleerd is, hoor je ook werkelijk drie fluittonen: een sterke in het midden, en twee iets zwakkere - eentje boven en eentje onder.
Zet je nu de modulatie uit, dan blijft alleen die in het midden over.

/e: Een slim idee, omdat je zo tòch kunt fijn-afstemmen. Gewoon voorzichtig het blikje verschuiven van of naar de spoel.

Op 27 september 2008 22:41:26 schreef Pietdepiet:
[...]
Leg dat ook meteen uit.

Een blikje is van een magnetisch materiaal (ferro) gemaakt en heeft dus direct invloed op de magnetische krachtlijnen die rond een spoel optreden.
Op die manier kun je dan de kring beinvloeden.

/e FET was me voor.

@Pietdepiet: Hopelijk maai ik niemands gras weg, maar...

Je hebt bij AM twee signalen, de draaggolf en het audiosignaal:

A₁ = a₁ cos(ω₁t)
A₂ = a₂ cos(ω₂t)

Als je de audio gebruikt om de draaggolf te moduleren (dus de amplitude van de draaggolf verandert aan de hand van het audiosignaal), dan:

A₁ = (a₁ + A₂) cos (ω₁t)

Als je nu A₂ invult en een tijdje rekent, dan komt daaruit:

A₁ = a₁ cos(ω₁t) + 1/2 [ a₂ cos(ω₁ + ω₂) t] + 1/2 [ a₂ cos(ω₁ - ω₂) t]

En daar zie je precies de som en verschil frequenties opduiken: f₁ + f₂ en f₁ - f₂. Ofwel, daar heb je je zijbanden.
_

Op 27 september 2008 22:51:46 schreef 6502:

En daar zie je precies de som en verschil frequenties opduiken: f₁ + f₂ en f₁ - f₂. Ofwel, daar heb je je zijbanden.
_

Applause, ben zelf niet zo goed in formuletjes.
Dank.
Hoop dat Pietdepiet het nu snapt, rekenen kan hij wel.

Ik moest een heel eind terug, maar toch gevonden:

Op 19 september 2008 17:13:15 schreef Frederick E. Terman:
Heb je Excel op je computer? Of een ander rekenbladprogramma? Met een programmeerbare calculator gaat het ook.
Reken/teken maar eens de grafiek van 1/4 COS(19x) + COS(20x) + 1/4 COS (21x).
Je zult zien: precies hetzelfde als een gemoduleerde COS(20x). Tel de nuldoorgangen maar.
De modulatiediepte in dit voorbeeld is 0,5 (50%).

Heb je dat al eens gedaan? Het is echt heel leerzaam, vooral als je nog eens gaat experimenteren met de waarden.

hier nogmaals: http://www.uploading.com/files/H9S931W4/AM.zip.html

Ik zie alleen een site die me iets wil verkopen of anders in de wacht zet.

Vanavond Hugo zijn shack bewonderd. Erg mooi, wat een ruimte en ook erg netjes. Ben nu ook een mooie AVO 8
MK2 uit 1959 rijker.

Fred

Op 28 september 2008 01:20:10 schreef fred101:
Ik zie alleen een site die me iets wil verkopen of anders in de wacht zet.
Fred

Even geduld, hee, hier lijkt hij het ook niet te doen.
Er lijkt toch iets mis te gaan met die link.
Hij doet het gewoon niet.

/Edit; zondag 9.30
Nu doet de nieuwe link het wel.
Ga er een keer ff mee stoeien.
Heb nu toch tijd zat.

[Bericht gewijzigd door Jinny op zondag 28 september 2008 09:29:10 (15%)]

Voor mij werkt de link. AM.zip downloaden en uitpakken en kijken.

http://www.uploadarchief.net/files/download/am.zip