Wat P3 betreft, de loper is in de layout aangesloten op -9V. Er vormt met Rx dus een serie weerstand. Hoe maak ik de antenne? Een twee windingen spoel van geïsoleerd draad die ik in de FM spoel schuif. Verbonden met aarde en een draad. Of een dipool?
nonius
set SCE to AUX.
Wat P3 betreft, de loper is in de layout aangesloten op -9V
Geen idee of we het hier over hetzelfde hebben. Ik bedoelde P2. Ik heb het schema gecorrigeerd:
V.w.b. een antenne, een flink stuk draad, aangesloten op de basis van T2, zal waarschijnlijk al wel genoeg zijn. Dipolen e.d., ingekoppeld met een koppelwinding, lijkt me wat overkill. Ik zou vooralsnog eerst eens proberen met een paar meter draad aan de basis van T2....
Het is allemaal geen wet van Meden en Perzen.... prik gewoon eens een stukje draad op diverse plekken en kijk wat er gebeurt... da's sowieso het hele idee van de Philips experimenteerdozen: experimenteren 
Ok, zoals gezegd P2 zit nu alleen met de loper aan -9V. Ik ga de andere kant van de weerstandbaan ook verbinden. En een antenne.
nonius
set SCE to AUX.
Wat P3 betreft, de loper is in de layout aangesloten op -9V
Ok, zoals gezegd P2 zit nu alleen met de loper aan -9V
Hoe dan ook, in de bouwtekening staat het correct. Alhoewel het netter is om de loper altijd met één van de uiteinden van de koolbanen te verbinden. Het schema is voor mij leidend, en daar stond het incorrect in.
Succes met de antenne-experimenten!
Als je nu ruis hoort dan ben je er vrijwel!
Ik denk dat die antenne voorlopig niet nodig is (en waarschijnlijk het alleen maar ingewikkelder maakt omdat de schakeling dan weer kan stoppen met oscilleren), in mijn diverse versies heb ik die ook nooit nodig gehad. Mijn tip: trek de spoel verder uit elkaar totdat je iets krijgt wat op mijn spoel lijkt. Mogelijk werkt je ontvanger nu al gewoon, maar zit je door de hogere inductie net onder de laagste commerciele frequentie.
/Jurjen
Klopt! Met antenne hoor ik weer niets. Ik ga met verschillende spoelen experimenteren. Ik neem aan dat P2 zo ingesteld moet worden dat over het gehele bereik van P1 er net geen oscillatie optreedt, of per te ontvangen zender?
Inderdaad, zo moet je dat doen: P2 instellen op een ruisniveau een stuk voordat oscillatie optreedt voor een willekeurig station (en voordat er bij sterkere stations hevige vervorming optreedt). Dat je een duidelijke ruis hoort betekent dat de schakeling in superreg mode werkt zoals het hoort en dus het alleen nog maar aankomt om de juiste spoel/capaciteitsverhouding. Het nadeel van de BB110 varicap is dat zijn laagste capaciteit (bij 9V) nog steeds relatief hoog is, en het breadboard voegt daar nog een paar pF's aan toe ... ik denk dus dat je net onder de commerciele band zit, vandaar mijn spoel-suggestie. Ook kun je zelfs nog een extra spoel maken met slechts vier windingen voor het hogere commerciële bereik, met deze varicap gaat het je niet lukken om alles in één keer te ontvangen (ik gebruik tegenwoordig een BB209 omdat deze een groter capaciteitsbereik én een lagere minimum-capaciteit heeft - misschien haal je dan het hele bereik wel).
Verwacht geen wonderen van deze schakeling, het is een superreg met al zijn intrinsieke beperkingen. Maar deze specifieke implementatie is wel flexibel omdat met de trimmerpot het superreg-niveau geregeld kan worden (onafhankelijk van de geluidssterkte), en dat maakt hem toepasbaar in verschillende (capacitieve) omgevingen. Bovendien vereist de hogere luchtvaartfrequentie een andere RX en andere trimmerinstelling (en dus een andere spoel, zie de foto die ik hier heb bijgesloten)
Ben benieuwd!
Nou de radio werkt min of meer. Ik kan met heel veel ruis net 3FM horen maar vaak ook niet. Dit met een spoel gewikkeld om de ferriet staaf met vier windingen. De luchtvaartband gaat zo nooit lukken. Jammer.
Hoi Paul,
Mooi om te horen dat je radio in de basis werkt (missschien de trimmerinstelling nog wat bijwerken), nu is het tijd om te optimaliseren door - in lijn met de opzet van Philips EE - te experimenteren!
Je kan nu een antenne gaan toevoegen. In dit soort gevallen wordt een zeer losse inductieve koppeling aanbevolen die het RF-circuit niet sterk capacitief beïnvloedt. Ik zou daarom niet een directe koppeling van de antenne aan de basis van de tweede rode transistor voorstellen. In plaats daarvan zou je de volgende opties kunnen gaan onderzoeken:
- Als eerste voorzichtige stap, zoals voorgesteld in het ontwerp van de EE2013 FM-ontvanger: leg een draad vanaf de "koude" linkerkant van de spoel vlak langs deze spoel heen, de andere kant wordt de antenneaansluiting (enkele draad). Na koppeling van de antenne zal je de regeneratie-trimmer waarschijnlijk opnieuw moeten instellen:
- Als bovenstaande werkt en een kleine (of misschien al behoorlijke) verbetering geeft, dat kan je nu denken aan een echte dipool-antenne. Hiervoor heb je een tweede spoel nodig die in de spoel gestoken is zoals beschreven in de handleiding van EE2003:
Op het Rigert-forum heeft gebruiker "Strontiumchloride" aangegeven dat hij met deze antennekoppeling een uitstekende ontvanger heeft weten te bouwen (met exact hetzelfde schema als de ontvanger die we hier bediscussiëren), hier de plaatjes van zijn antennekoppeling:
Als ik de komende week tijd heb zal ik zelf ook eens bovenstaande antenne-aanwijzingen op mijn eigen ontvanger uitproberen. Misschien zijn er ander Philips EE adepten hier die ook eens mee willen bouwen en ervaringen delen?
Nog een paar kleine extra's:
- Je zou parallel aan de 10pF condensator nog een kleinere waarde van 4.7pF (zit niet standaard in de doos) zetten, dan heb je iets meer frequentie-bereik en dus meer zenders,
- Regel de trimmer-instelling altijd weer af op maximale gevoeligheid vlak voordat sterke vervorming optreedt.
- Je kan overwegen om de audioversterker te vervangen door een push-pull versterker voor zuiniger gebruik en hogere geluidssterkte, zoals ik dat gedaan heb voor de bekende 5.03 middengolfontvanger. De laaste transistortrap wordt dan vervangen door een schakeling met drie transistoren (past nog steeds op het board voor deze ontvanger) en is een echte aanrader, zozeer zelfs dat ik een apart bordje heb ontworpen (kan iedereen zelf maken met standaard stripboard),
- Ik raad nog steeds de BB209 als betere vervanger van de BB110 aan ... ,
- De luchtvaartband maakt gebruik van AM-modulatie, dat past uitstekend bij superregs en geeft niet de vervormingen die je altijd bij FM-modulatie in een superreg krijgt. Toen ik in Zweden woonde op 30km afstand van vliegveld Arlanda heb ik met de basisschakeling (en zonder antenne) de communicatie heel zacht maar duidelijk en verstaanbaar opgevangen. Daarom kunnen bovengenoemde verbeteringen interessant zijn om ook uit te proberen.
Succes!
/Jurjen
... en dan nog even de beschrijving uit de EE2003 handleiding van die verschillende ontvangstgebieden en bijbehorende spoelgroottes + gebruik van een antenne:
Merk op dat ik voor de luchtvaartband dus een iets andere spoel-definitie gebruik dan de handleiding aangeeft.
/Jurjen
[Bericht gewijzigd door kranenborg op (10%)]
Wat ook van invloed zou kunnen zijn: jij hebt BF195 transistoren, deze hebben een lagere versterkingsfactor dan de BF194 (die heb ik) en zijn eigenlijk vooral bedoeld als RF-mixers, mogelijk is dit deels een verklaring voor het lage volume (in een superreg is het RF circuit niet alleen verantwoordelijk voor de frequentie-opwekking maar ook voor demodulatie en eerste audio-versterking):
- Je zou ze kunnen vervangen door de modernere BF494 of BF494B (hogere versterkingsfactor) , of
- Als je nog twee witte transistorplaatjes hebt, deze toepassen en zien of het uitmaakt.
In beide gevallen moet de regen-trimmer opnieuw ingesteld worden.
UPDATE: ik vond nog een thread met ervaringen met superregs waaronder ook uitgebreid met mijn (= E. Insam's) ontwerp, moet ik zelf ook eens weer naar kijken. Frederick Terman geeft daar nuttige aanwijzingen, incl. antennekoppeling. Het laatste item is ook interessant (kleine aanpassing tot regeneratief i.p.v. superreg, werkte bij dawmast beter)
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
Deze schakeling met de zogenaamde Peltz-oscillator, die ook de basis vormt van de MC1648 VFO-IC is, is ook zeer geschikt om als regeneratieve ontvanger te gebruiken, als is de AF-output van deze schakeling wel zwak. Maar met een goede antenne is dat wel te verhelpen. In Oost-Europa, waaronder Rusland, wordt deze schakeling veel in regeneratieve ontvangers gebruikt.
Meer over deze schakeling, zie:
- "The "Noisy Regen"";
- "Regenerative Receiver BARABASHKA-3";
- "Simple Regenerator Receiver with Loop Antenna";
- "Simple Three Bands Regenerative Receiver";
- "Transistoraudion für MW Rundfunk" met hierbij deze oscillator alleen als ontdemping en met verder een aparte HF-versterker en detector.
Goed nieuws! Met een paar aanpassingen n.a.v. de diverse discussies heb ik nu duidelijke ontvangst van meerdere zenders. Ik gebruik nu opnieuw een spoel met 5 wikkelingen, diameter van de ferriet staaf.
- C2 is nu 15pf opgebouwd uit drie 10pf in serie en parallel
- C5 is nu 10 uF ipv 4,7
- C6 is nu 10nF ipv 4,7
- Rx is 100 K.
Nu nog antennes uitproberen.
Cool! Bij mij hadden item 2 en 3 geen merkbaar effect, maar omdat ik item 1 en 4 al had lag het vermoedelijk daar aan. Nu inderdaad kijken wat het effect van een antenne is.
Ik kan me overigens voorstellen dat een antenne vooral bij de zwakkere zenders op de luchtvaartband relevant is, ik merk bij de commerciële FM band (zonder antenne) dat sommige zenders al zo sterk zijn dat ik het regeneratie-niveau moet aanpassen.
Ik heb beide antenne varianten geprobeerd maar er is geen verbetering. Volgende experiment wordt de push-pull versterker. Ik moet hiervoor eerst nog een BC238 bordje maken. In de EE2000 zitten er maar twee. En dan kijken hoe beide schema's aan elkaar geknoopt moeten worden. DE BF195 is niet gemakkelijk te vervangen door de BF494. Deze zijn voor zover ik heb gevonden op Aliexpress te krijgen. Is dat OK?
Hmm, bij zwakkere zenders verwacht ik toch echt wel resultaat (zie ook "Strontiumchloride" 's verslag), maar ik zal komend weekend zelf ook wat onderzoek doen.
BF494's zijn o.a. te krijgen bij Tessatronic en Display Electronica, mogelijk elders ook. Ik denk overigens dat je ook gerust een modernere transistor als de BC549C of BC550C of een andere moderne algemene variant kan gebruiken. Maar met de BF494 sta je wel dichter bij de Philips EE oorsprong, da's ook een argument.
alexandre
Golden Member
Display in Haarlem heeft de BF494 en ook de varicap BB209. Ik heb ze net besteld alsmede de mogelijk benodigde 4.7pf ker. C.
Benieuwd hoe het bij u verder gaat.
De onderdelen zijn besteld in Haarlem! Wat betreft de push-pull uitbreiding: Als ik het ontwerp neem van 5.02 met ClassAB dan begint het relevante deel (input) met de 220nF condensator onder aansluiting 12? En deze vervangt de output C8 (100nF) van de FM ontvanger?
Niet helemaal, want in de superreg FM-schakeling heeft de eerste witte transistor (T3) ook nog een 100pF condensator in de terugkoppeling. Beter kan je in beide schakelingen de knip leggen bij de volumepotmeter: de laatste audiotrap met T4 (in de FM-ontvanger) achter de potmeter vervang je dan door het Class-AB gedeelte dat zich in mijn 5.02-uitbreiding ook na de potmeter bevindt (twee witte en een groene transistor). Layout-technisch een puzzeltje maar je kan je door de layout van de 5.02 Class AB variant laten inspireren (ook kan je daarbij de layout rond T3 wijzigen zoals in de AB variant getoond, om het allemaal passend te krijgen).
De push-pull uitbreiding zit erop, vanaf aansluiting 15. Het werkt maar het geluid is niet sterker en lijkt meer vervormd. Verder treedt er als ik de geluidsterkte opdraai een sterk geratel op in de luidspreker wat niet op een 50Hz brom lijkt. Voor nu geen verbetering tov het originele schema. Ik heb de BA217 diodes nog niet. Vervangen door Schottsky's.
En ik heb de simpele antenne aansluiting nu goed. Geen grotere versterking maar wel meer zenders! Rx moest terug naar 68K.
Update: zonder antenne en Rx terug naar 100K is alles wat beter. Was er teveel signaal?
[Bericht gewijzigd door Paul@58 op (11%)]
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
Op dinsdag 13 januari 2026 15:20:27 schreef Paul@58:
De push-pull uitbreiding zit erop, vanaf aansluiting 15. Het werkt maar het geluid is niet sterker en lijkt meer vervormd. Verder treedt er als ik de geluidsterkte opdraai een sterk geratel op in de luidspreker wat niet op een 50Hz brom lijkt.
Dat geratel heet ook wel motorboating en wordt door een slechte ontkoppeling van de voedingslijn naar de AF-voorversterkertrap en de regeneratieve ontvangertrap veroorzaakt.