Goed nieuws! Met een paar aanpassingen n.a.v. de diverse discussies heb ik nu duidelijke ontvangst van meerdere zenders. Ik gebruik nu opnieuw een spoel met 5 wikkelingen, diameter van de ferriet staaf.
- C2 is nu 15pf opgebouwd uit drie 10pf in serie en parallel
- C5 is nu 10 uF ipv 4,7
- C6 is nu 10nF ipv 4,7
- Rx is 100 K.
Nu nog antennes uitproberen.
Cool! Bij mij hadden item 2 en 3 geen merkbaar effect, maar omdat ik item 1 en 4 al had lag het vermoedelijk daar aan. Nu inderdaad kijken wat het effect van een antenne is.
Ik kan me overigens voorstellen dat een antenne vooral bij de zwakkere zenders op de luchtvaartband relevant is, ik merk bij de commerciële FM band (zonder antenne) dat sommige zenders al zo sterk zijn dat ik het regeneratie-niveau moet aanpassen.
Ik heb beide antenne varianten geprobeerd maar er is geen verbetering. Volgende experiment wordt de push-pull versterker. Ik moet hiervoor eerst nog een BC238 bordje maken. In de EE2000 zitten er maar twee. En dan kijken hoe beide schema's aan elkaar geknoopt moeten worden. DE BF195 is niet gemakkelijk te vervangen door de BF494. Deze zijn voor zover ik heb gevonden op Aliexpress te krijgen. Is dat OK?
Hmm, bij zwakkere zenders verwacht ik toch echt wel resultaat (zie ook "Strontiumchloride" 's verslag), maar ik zal komend weekend zelf ook wat onderzoek doen.
BF494's zijn o.a. te krijgen bij Tessatronic en Display Electronica, mogelijk elders ook. Ik denk overigens dat je ook gerust een modernere transistor als de BC549C of BC550C of een andere moderne algemene variant kan gebruiken. Maar met de BF494 sta je wel dichter bij de Philips EE oorsprong, da's ook een argument.
alexandre
Golden Member
Display in Haarlem heeft de BF494 en ook de varicap BB209. Ik heb ze net besteld alsmede de mogelijk benodigde 4.7pf ker. C.
Benieuwd hoe het bij u verder gaat.
De onderdelen zijn besteld in Haarlem! Wat betreft de push-pull uitbreiding: Als ik het ontwerp neem van 5.02 met ClassAB dan begint het relevante deel (input) met de 220nF condensator onder aansluiting 12? En deze vervangt de output C8 (100nF) van de FM ontvanger?
Niet helemaal, want in de superreg FM-schakeling heeft de eerste witte transistor (T3) ook nog een 100pF condensator in de terugkoppeling. Beter kan je in beide schakelingen de knip leggen bij de volumepotmeter: de laatste audiotrap met T4 (in de FM-ontvanger) achter de potmeter vervang je dan door het Class-AB gedeelte dat zich in mijn 5.02-uitbreiding ook na de potmeter bevindt (twee witte en een groene transistor). Layout-technisch een puzzeltje maar je kan je door de layout van de 5.02 Class AB variant laten inspireren (ook kan je daarbij de layout rond T3 wijzigen zoals in de AB variant getoond, om het allemaal passend te krijgen).
De push-pull uitbreiding zit erop, vanaf aansluiting 15. Het werkt maar het geluid is niet sterker en lijkt meer vervormd. Verder treedt er als ik de geluidsterkte opdraai een sterk geratel op in de luidspreker wat niet op een 50Hz brom lijkt. Voor nu geen verbetering tov het originele schema. Ik heb de BA217 diodes nog niet. Vervangen door Schottsky's.
En ik heb de simpele antenne aansluiting nu goed. Geen grotere versterking maar wel meer zenders! Rx moest terug naar 68K.
Update: zonder antenne en Rx terug naar 100K is alles wat beter. Was er teveel signaal?
[Bericht gewijzigd door Paul@58 op (11%)]
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
Op dinsdag 13 januari 2026 15:20:27 schreef Paul@58:
De push-pull uitbreiding zit erop, vanaf aansluiting 15. Het werkt maar het geluid is niet sterker en lijkt meer vervormd. Verder treedt er als ik de geluidsterkte opdraai een sterk geratel op in de luidspreker wat niet op een 50Hz brom lijkt.
Dat geratel heet ook wel motorboating en wordt door een slechte ontkoppeling van de voedingslijn naar de AF-voorversterkertrap en de regeneratieve ontvangertrap veroorzaakt.
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
In de voedingslijn tussen de eindversterker en de voorafgaande trappen plaats je een weerstand van 100 Ohm en aan de linkerkant van deze weerstand plaats je een elco van 1000 uF naar de - (massa) om motorboating te voorkomen.
Ik herken dit "ratelen" bij het opdraaien van het volume bij de FM superreg, maar dit gebeurde niet met exact dezelfde push-pull schakeling in mijn Class AB 5.02 middengolfontvanger. Ook hielp bij mij het verder ontkoppelen niet (meer verschillende condensatoren + kleine weerstand in voedingsleiding etc.) . Ik heb daarom eerder het vermoeden dat het iets met het onvoldoende wegfilteren van de "quench-frequentie" (ca. 50kHz, horend bij een superreg) te maken kan hebben, die bij grotere volumes de eindversterker zou kunnen oversturen.
Ikzelf ben doordeweeks ver verwijderd van mijn EE-set (en oscilloscoop), daarom een verzoek om mijn hypothese te testen (als je wilt natuurlijk
) door volgende veranderingen te testen op hun bruikbaarheid (eerst afzonderlijk, daarna in combinatie), echt ouderwets experimenteren dus!
- Ophogen van de 100pf terugkoppelcondensator bij T3 naar wat hogere waarden: 180 pf, 330 pf,
- Ophogen van de 220pf terugkoppelcondensator in het push-pull gedeelte naar 330pf, 470pF of zelfs hoger,
- Plaatsen van een 0.1uF condensator aan de ingang van de push-pull versterker net na de potmeter (dit heb ik uiteindelijk gedaan en werkt behoorlijk, maar maakt het geluid wel een pietsje doffer).
Of misschien heeft natuurlijk Dawmast gewoon gelijk 
Ben benieuwd!
Getest!
T3: van 100 naar 330pF samen met 220pf naar 470Pf. De geluidskwaliteit lijkt iets beter maar de brom is er nog steeds. Punt3: er zit al een 10uF elco in de leiding naar de basis van de eerste transistor. Nog 0.1uF erbij geeft stilte???
Volgende test 100 ohm weerstand in de plus leiding met een 680uF condensator naar massa. (1000uF heb ik niet)
Wel.... Dawmast had gelijk. Met 100ohm en 680uF is het probleem niet helemaal weg maar treedt alleen op bij
helemaal opendraaien.
Met deze ervaring ga ik de compacte versie bouwen, ook omdat ik LM3900 wel eens wil gebruiken.
Misschien niet eerst de luchtvaartband onderzoeken met het huidige toestel, aangezien die nu al goed werkt voor de gewone FM-band?
Ik twijfel, de ontvanger werkt met de sterkere zenders maar bijvoorbeeld radio 4 ontvang ik niet. Het geluid blijft zwak en is behoorlijk vervormd. De push-pull heeft niet veel verbeterd (wellicht batterij verbruik). Dus is dit allemaal wel goed genoeg om verder te gaan? Aan de andere kant, een spoel maken en monteren is zo gedaan!
Inderdaad, dus ik zou het maar doen hoor
. Er zijn nog meer goede redenen , zoals:
- je huidige radio werkt . Overigens, dat je radio 4 niet ontvangt heeft mogelijk met het beperkte capaciteitsbereik van de BB110 Varicap te maken, met de betere BB209 zou dat wel eens anders kunnen zijn. Met mijn ontvanger (die vrijwel identiek aan de jouwe is) met die laatste varicap ontvang ik al 12 zenders (zonder antenne), en dan is het voltage-bereik voor de varicap in mijn geval ook nog eens beperkt tot max 6V, met 9V krijg je nog meer!
- De vervorming heeft te maken met het feit dat FM gedemoduleerd moet worden, en met een superreg wordt is dat flank-demodulatie, wordt nooit mooi). Maar AM is juist ideaal voor een superreg, geen enkele vervorming
- Je had al eerder uitgevogeld dat een simpele antenne zwakke zenders naar voren haalt. Dat is ook precies wat in de luchtvaartband met het kleine (en dus op zich redelijk ongevoelige) spoeltje nodig is, dus hier mooi toe te passen
- De compacte ontvanger is natuurlijk mooi, maar 1) je hebt er ook een speciale console voor nodig, en 2) je kunt met een gewone potmeter veel sneller swipen over het frequentie-domein (wat bij de korte berichten absoluut nodig is) dan met de druktoetsen - daar mis je bijna alles
Succes!
Ik heb vanmiddag van alles uitgeprobeerd met verschillende waarden voor Rx
1. De simpele antenne met 1/4 en 1/2 lambda met de huidige spoel van 5 wikkelingen
2. Twee geïsoleerde wikkelingen in de huidige spoel met een dipool
3. Spoel met vier wikkelingen en de draad antenne
4. Spoel met 2 wikkelingen met alle type antennes
5. Spoel van 1 wikkeling nog zonder antenne.
Met de kleinere spoelen moet RX behoorlijk omlaag tot lager dan 68K. Bij 1 en3 ontvang ik nog steeds een deel van de commerciële FM. Met 4 en 5 ontvang ik helemaal niets meer. Het ruisniveau wordt veel luider en het motorboating wordt sterker maar dat is alles.
Dat is een alternatief, maar:
- Dat alternatief heeft geen instelbare regeneratie, en is dus wat gevoeligheid per definitie sub-optimaal en daarin niet afregelbaar (ik heb hem vroeger ook gebouwd, hij was stabiel maar niet zo gevoelig, de huidige is echt veel beter)
- De spoelopbouw is veel ingewikkelder met een deelaftakking (Hartley), hoe wil je dat zinvol gaan doen met de luchtvaartspoel? Volgens mij zegt de handleiding daar niets over.
- Ook mijn ontwerp kan keurig met de LM3900 uitgevoerd worden (in alle ontwerpen is de LM3900 er alleen voor de audio, speelt geen rol in het RF-deel)
Maar mijn belangrijkste argument zou nog steeds zijn: je bent er nu vrijwel met iets dat werkt, waarom dat allemaal opgeven?
Dan zou ik graag willen weten hoe ik het huidige ontwerp combineer met de LM3900. Ik ben nog steeds aan het experimenteren maar ik ontvang nog maar drie zenders en krijg eerdere resultaten niet terug. De beste resultaten waren zonder de push-pull. Het wordt frustrerend. Ik heb wel een oplossing gemaakt voor de steeds wisselende Rx: de twee 47K pot met een Rx weerstand in serie. Ik kan nu op twee plaatsen regelen.
Weer goed nieuws, ik heb de push-pull weer afgebroken en vervangen door de originele eindtrap. Ik weet niet waarom maar ik heb zachter maar veel duidelijker en niet vervormd geluid. Het geratel is weg. En meer zenders.... Ik heb zelf radio 4 even gehoord. Dit met 2 wikkelingen in de 5 wikkelingen spoel zonder verder een dipool aan te sluiten. Er is effectief alleen wat draad naar de connectoren aan de voorkant.
Mooi! (Snap ook niet waarom de push-pull bij jou minder goed werkt, maar ik zal later nog eens zelf gaan kijken en vergelijken )
Op woensdag 14 januari 2026 22:08:23 schreef Paul@58:
Dan zou ik graag willen weten hoe ik het huidige ontwerp combineer met de LM3900. ....
Wat betreft de combinatie met met de LM3900: zie hier hoe ik het gedaan heb: https://www.kranenborg.org/electronics-philips-ee/36-compact-fm-ee2010…
(en dan speciaal dit schema)