Hoe herken je een kapotte condensator

BOL oftewel het aluminium dakje wat omhoog komt is sowieso End Of Life.
Verder sommige zullen gelijmd zitten voor mechanische stevigheid, andere niet (kostenbesparing, of ze zijn zo klein dat het niet noodzakelijk is)
Meten is weten, maar voor die paar euro's vervangen die hap door een goed merk, b.v. Panasonic.
Als het schakelende voedingen zijn, neem dan wel LOW ESR type's

De enige echte manier om zeker te weten of een elco niet meer goed is, is met een ESR meter en eventueel de capaciteit te meten. De ESR is Equivelant Series Resistance. Het meet de weerstand die 'in serie' (intern) met de condensator staat. Bij ideale condensator is dat 0ohm, normaal zal dat erg laag zijn (<1 ohm, erg afhankelijk van de grootte, spanning, en waarde), maar caps die stuk zijn is dat vaak enkele ohms tot tientallen.

Duidelijke fysieke kenmerken zijn bol staan, wat uiteindelijk er zo uit kan zien: Lekkende condensatoren. Bolle condensator.
De bruine troep die er uit komt is het elektrolyt. Ze kunnen natuurlijk ook aan de onderkant gaan lekken. En dan tref je het aan de onderkant waarschijnlijk aan.
Meestal niet erg goed voor het printplaat materiaal, dus schoonmaken is aan te raden en kijken of de print nog intact is.
Sowieso, als een cap deze kenmerken heeft is het vervangen geblazen. Ongetwijfeld stuk.
Echter, het is niet altijd even duidelijk te zien.

Het lijmen wordt gedaan omdat een elco nogal hoog/zwaar is, en de lijm er voor zorgt dat de solderingen niet al te veel op zijn donder krijgt bij trillingen , schokken enzovoort.

Hier video over een simpele reperatie van een LCD monitor met bad caps: https://www.youtube.com/watch?v=Ytw57212X2o
Veel caps in voedingen van die flatscreens uit dat tijdperk gaan lekken.. Resultaat, backlight voeding start niet meer goed op, geen 'beeld' (jawel, maar geen licht) en men gooit de LCD weg. Voor 5 euro aan onderdelen werkt grotendeel van die monitoren weer.

Werkende elco's kunnen ook gelijmd zijn.

Defecte elco's vertonen in verreweg de meeste gevallen 1 of meer van de volgende kenmerken (1 is reeds genoeg om niet meer naar behoren te functioneren):

- overdruk (dus bol, gebarsten, prut aan bovenkant of onderkant zichtbaar)
- verlies aan capaciteit of onderbreking (meten met capaciteitsmeter)
- verlies van ESR of te hoge impedantie (meten met ESR-meter)
- kortsluiting of lekstroom (meten met ohmmeter)

Het is dus niet zo dat een ESR-meter zaligmakend is, idem eigenlijk de capaciteitsmeter. De bijbehorende diagnose kan je vaak ook aan de hand van de symptomen (functie apparaat, rimpelmeting, etc) of met een haardroger stellen. Toch zijn het erg handige meetinstrumenten als je vaker met elco's te maken hebt.

Bij prut aan de onderkant is de enige vraag: is 't elektrolyt, of lijm? Hoe dan ook: als er binnenin genoeg gebeurt dat de buitenkant vervormd is, of er spul uit gelekt is (hoe weinig ook), dan hoef je niet verder te kijken of meten: kapot, vervangen.

In dat geval is het vaak raadzaam om alle elco's van zelfde fabrikant / serie te vervangen (zeg maar, alle met zelfde naam erop, en in zelfde kleur / uitvoering). Dit omdat bolle / lekkende elco's vaak productiefouten betreft waar alle elco's van die serie last van hebben. Dus ook als je meerdere apparaten hebt waar dezelfde elco's in zitten.

Als niks te zien is kun je 't alleen meten. Maar elco's 'doormeten' is ingewikkeld, persoonlijk vind ik het makkelijker om te checken of een elco z'n functie nog vervult. Bijv. als een elco in een voeding terugloopt in capaciteit, zal je een grotere rimpelspanning krijgen, waarbij ook de gemiddelde spanning over die elco lager uitvalt. Mogelijk zelfs zodanig dat een spanningsregelaar erachter periodiek te lage spanning krijgt, zodat uitgangsspanning daarvan terugloopt. Dat zijn zaken die je met een voltmeter kunt checken.

Voor een DC adapter is dat simpel: belast met aangegeven maximale stroom, meet of uitgangsspanning binnen toleranties valt.

Prut en lijm is wel te onderscheiden. Lijm heeft vaak luchtbelletjes of een lijmpatroon en zit beter vast.

En anders merk je bij het solderen aan de pootjes duidelijk het verschil. Als het elektrolyt is dan stinkt het behoorlijk naar kattepis.

Hallo allemaal,

Dank voor alle antwoorden. Durf nu met enige zekerheid te zeggen dat mijn condensator wel kapot is. Ik ga morgen ff nieuwe condensatoren kopen en nieuwe erop solderen. Als dat het niet is, is er nog iets anders stuk!

Nog een extra beginnersvraagje. Hoe krijg je die printplaat het beste schoon? Krassen heeft hier denk ik niet zo'n zin.

Nogmaals bedankt voor de antwoorden

Of zoals hier:

Dan weet je wel dat die kaduuk is.
MVG Gerard.

Ik gebruik er 2 van 10000µF in de afvlakking. Wie weet overstijg ik deze brij weleens

[Bericht gewijzigd door Henry S. op dinsdag 29 januari 2013 17:46:13 (59%)]

Waarom gaan condensators stuk?
Heeft iemand misschien nog wat ontwerptips om een condensator toch een lang leven te geven.

Condensators kunnen stuk gaan door ouderdom.
Ook door ze tegen hun grenzen te laten werken.

Waarschijnlijk wel nog wat redenen, maar daar kan ik niet opkomen

Het electrolyte wat er inzit verdampt door hitte. Deze hitte ontstaat door dissipatie van vermogen over de verliezen in de elco ( ESR) en doordat ze nog al eens in een hete omgeving worden geplaatst. En door DC lekkage.

Verder verdampt er water uit iedere keer als de oxidelaag opnieuw geformeerd moet worden als gevolg van het chemisch proces. Bij regelmatig gebruik heb je hier dus geen last van.

Ook komt het voor dat er mechnisch iets stuk gaat, bv intern rot een electrode door of breekt af door trillingen.

En vooral door de vaak beroerde kwaliteit en minimalisme bij ontwerp. ( dus veel te dicht bij de werkspanning, te klein, te heet plaatsen, te hoge esr types als lage esr nodig is, maar net voldoende capaciteit ect.

Elcos hoeven echter niet kort mee te gaan. Ik heb een radio uit 1948 en twee uit de jaren 50 met de originele elcos.
Ik heb GR, HP en Tek apparatuur uit de jaren 60-80 met nog alle originele elcos en veel waren bij testen qua DC lekkage, capaciteit en ESR beter dan nieuwe moderne low ESR merk-elcos.
Heel veel elcos worden ook onterecht vervangen onder het mom dat als er een rot is ze het allemaal wel zullen zijn, of mensens die uit voorzorg alle elcos vervangen, reparateurs die het vanwege de tijd/kosten doen ( elcos swappen kost minder tijd dan foutzoeken)
En daarbij worden soms ook per ongeluk ook de echte klachten opgelost ( bv slechte verbinding tussen boards of connectors, rotte soldering, vuil wat lekkage veroorzaakt ect)

Maar als het om consumenten apparatuur gaat, bij voorkeur made in verweggistan en ergens tussen 1995/2000 en nu is geproduceerd, en dan bij voorkeur ook van een B merk ( of quasie A merk) dan kun je er vergif op innemen dat inderdaad de elcos verrot zijn. Dat is niet omdat een elco in het algemeen niet deugd, dat is omdat die elcos/ontwerpen niet deugen.

Yep, ik heb hier twee elko's 190uF 350V die bij hun maximale werkspanning onmeetbare stromen in de uA range van de DMM meten. en de capaciteit is ook nog goed, binnen de 5%!
ze komen uit rond de 1960... en ze hebben een druk leven gehad. maar niet naast een warme buis, dat scheelt al.

terwijl ik met regelmaat qwinkquankwak zooi uit apparaten kan pulken van minder dan twee jaar oud.

[Bericht gewijzigd door The Engineer op dinsdag 29 januari 2013 14:17:25 (20%)]

Op 28 januari 2013 17:20:27 schreef Jepser:
Nog een extra beginnersvraagje. Hoe krijg je die printplaat het beste schoon? Krassen heeft hier denk ik niet zo'n zin.

Ik gebruik IPA - isopropanol en een borstel (tanden-).

Op 29 januari 2013 13:57:57 schreef fred101:
Elcos hoeven echter niet kort mee te gaan. Ik heb een radio uit 1948 en twee uit de jaren 50 met de originele elcos.
Ik heb GR, HP en Tek apparatuur uit de jaren 60-80 met nog alle originele elcos en veel waren bij testen qua DC lekkage, capaciteit en ESR beter dan nieuwe moderne low ESR merk-elcos.

Heb meestal te maken met elco's in lineaire voedingen uit jaren 80 homecomputers. 50/60 Hz, goede kwaliteit, 25 á 30 jaar oud, ondanks de leeftijd meestal weinig zinvol om te vervangen.

Cheapo schakelende voedingen, LED lampjes etc. is waar je de rommel kunt vinden. En PC moederborden / voedingen etc. van rond het jaar 2000. Is intussen wel verbeterd, maar er circuleren nog veel beroerde elco's en producten waar die in zitten.

[Bericht gewijzigd door RetroTechie op dinsdag 29 januari 2013 17:10:21 (11%)]

Rond het jaar 2000 kwam het voor het eerst aan het licht, maar het probleem is daarna niet meer weggegaan. Ik denk zelfs dat de piek wat moederborden betreft nog een paar jaar later ligt. Daarna kwam je ze in computers iets minder tegen (nog wel in voedingen trouwens) maar meer in consumentenelectronica. Vooral Chinese en Koreaanse elco's zijn berucht terwijl de Taiwanese merken die ermee begonnen hun kwaliteit kennelijk wel iets omhoog hebben geschroefd.