Vraagje: Kan je een driefase inductie-motor remmen door z'n windingen kort te sluiten?

In theorie werkt ie wel als generator, maar is dat niet vrijwel direct over als je hem kortsluit?

Zou zeg 24VDC op een aderpaar zetten helpen om hem tot stilstand te krijgen?

Een motor kan alleen remmen als hij zelf stroom opwekt, magneten heeft, dat gaat dus niet. DC echter gaat wel erg goed. Wel een beetje op inductiepieken letten. En houd de stroom in de gaten, die motor heeft een lage weerstand.

Je kunt het eenvoudig testen. 1A erdoorheen en probeer hem dan maar eens te draaien.

[Bericht gewijzigd door Hoeben op (16%)]

Op maandag 25 augustus 2025 21:28:12 schreef rew:
Zou zeg 24VDC op een aderpaar zetten helpen om hem tot stilstand te krijgen?

Ja zo deden wij het ook. Soms is 12VDC al genoeg, ligt er aan hoe hard je wil remmen.

Op maandag 25 augustus 2025 21:28:12 schreef rew:

Zou zeg 24VDC op een aderpaar zetten helpen om hem tot stilstand te krijgen?

je krijgt de snelheid dan wel snel en sterk naar beneden, maar stilstand lukt niet, het is met deze methode immers geen remmen maar dempen. Uiteraard komt ie vanzelf wel tot stilstand :-)

Iirc kan een frequentieregelaar ook remmen, mocht je die luxe hebben.

Een DC motor kan (extreem) hard remmen door ‘m om te polen, dat is soort van ‘kortsluiten versie 2.0’. En dan voordat ‘ie de andere kant op op gang komt afschakelen en af laten koelen.

Zou een frequentieregelaar (extreem) hard kunnen remmen door op een lage spanning de fasevolgorde om te keren? (Evt ook lagere frequentie?) (de rotor draait dan niet meer in fase met het veld, faseverschil tussen statorveld en rotor varieert van maximaal tot 0. Dus wat doet dat met de stroom en het koppel? Ik denk dat je de stroom moet begrenzen. Vandaar de lagere spanning) (Edit: ik zou eerst
even een boek in moeten voor ik daar een redenering over uitspreek)

(DC 12V op 1 fase is eigenlijk een bijzonder geval daarvan: 0 Hz en onmogelijk de fasevolgorde van 1 fase te bepalen)

Of remt een frequentieregelaar puur door de frequentie (en spanning) te verlagen?

Wat ik geprobeerd heb en wat werkt, is de motorwikkeling verbinden met een driefazige gelijkrichter waarvan het DC aansluiting in kortsluiting was met een draadbrugje.

De motor (3x400V) werd gevoed met een driepolig relais (3 x NO). Het relais had ook 3 x NG contacten hiermee werd de gelijkrichter verbonden met de motor.

Dus relais in, dan draait de motor
relais uit, dan voedt de wikkeling de gelijkrichter

De gelijkrichter vertraagt de motor met een hevige schok.
Het remkoppel vermindert als de motor trager begint te draaien en er is bij stilstand geen remkoppel.

Je kunt inderdaad hard remmen door een DC stroom door 2 fases te sturen. Hierbij wordt alle mechanische energie omgezet in warmte in de rotor, dus als je dit voor lange tijd doet, met flink koppel, zal de rotor dus heet worden.

Het koppel is een interessante curve; bij 30-50 rpm (voor een motor met 2 poolparen) zal het koppel maximaal zijn, bij hogere toerentallen neemt het koppel af, omdat het vermogen ongeveer constant blijft. Waarom precies is een ingewikkeld verhaal, maar in grote lijnen neemt de opgewekte spanning evenredig met het toerental toe, maar de reactantie van de rotor ook (de weerstand wordt insignificant in de reactantie). Dat maakt dat de toestroom constant wordt, een aangezien de weerstand constant is, is daarmee het afgevoerde vermogen ook constant. Dat het koppel afneemt terwijl de stroom constant is, bij een toenemend toerental, is omdat het koppel niet proportioneel is het de stroom, maar met het reële deel van de stroom, en bij een hogere frequentie wordt de stroom steeds meer reactief.

Interessant dat je het verder hebt uitgezocht, ik wist namelijk wel dat het kon, maar niet hoe. Ik weet dat er inverters zijn die het als instel-optie hebben, maar het is in zo een geval voornamelijk als een noodremming. De energie wordt opgenomen door de rotor, dus de remfrequentie mag, afhankelijk van de inertie van het systeem, niet groot zijn.

Overigens denk ik dat die interessante curve die je noemt gelijk zal zijn dan de slip versus koppelkarakteristiek. Het stijgt vrij steil vanaf 0 en daalt na de piek als een soort hyperbool. De toerentallen met het maximale koppel zullen afnemen naar mate de grootte van de motor toeneemt.

[Bericht gewijzigd door Kruimel op (29%)]

In theorie werkt ie wel als generator, maar is dat niet vrijwel direct over als je hem kortsluit?

Volgens mij werkt hij alleen als generator zolang het toerental over-synchroon is? Dus als van een 4-pools motor (bij 50Hz een nominaal toerental 1500 RPM; met slip, zeg, 1480 RPM) het toerental boven de 1500 RPM ligt.

Op het moment dat begonnen wordt met remmen (of zelfs maar uitbollen) daalt het toerental al direct hieronder, dus verwacht ik dat hij niet meer als generator werkt.

Zou zeg 24VDC op een aderpaar zetten helpen om hem tot stilstand te krijgen?

Zelfs een 9V-batterijtje is al voldoende voor kleine motortjes. Is simpel zelf vast te stellen met een klein proefje.

Op dinsdag 26 augustus 2025 07:14:41 schreef nonius:
[...]

Volgens mij werkt hij alleen als generator zolang het toerental over-synchroon is? Dus als van een 4-pools motor (bij 50Hz een nominaal toerental 1500 RPM; met slip, zeg, 1480 RPM) het toerental boven de 1500 RPM ligt.

Maar stel dat de motor 50/60 hz, 1480/1775 RPM is... Dan is die 1775 voor 50Hz ook "over synchroon".

Dus die 1400 RPM die hij heeft na enige afremming... is ook over-synchroon voor EEN aanstuurfrequentie wat iets lager ligt dan 50Hz.

@kruimel: Als een FO moet remmen, dan stuurt ie een langzamere frequentie aan, zodat de motor "oversyncrhoon" draait. De motor gaat dan energie leveren die via de DC bus van de FO afgevoerd kan/moet worden.

Pas bij patsboem nul Hz gaat "alle energie in de rotor zitten".

@nonius: De motor is 1.5kW, 2HP. Of je dat klein noemt weet ik niet.
(Ik heb geleerd dat wat de een klein vind de ander best veel kan vinden. In de elektrische energie wereld is 230V "laagspanning". Op de havendagen in de jaren '80, was er een sleepbootmachist die zat op te scheppen over dat z'n sleepboot snel kon opstarten en operationeel kon zijn. Dat blijkt "binnen 8 uur" te zijn dat ie de motor kon starten. )
Ik weet niet

[Bericht gewijzigd door rew op (20%)]

DC injectie is een oude truc, en dat remt best goed in de zin van 'vertragen', maar niet om het ding vast te houden als dat je bedoeling is.

Dat ook inderdaad, je kunt niet tot stilstand komen (wat kris van damme ook zegt). Van 3000RPM naar 100 kan echter wel wel veel schelen in de "vermaalfactor" van een draaiende as.

Op dinsdag 26 augustus 2025 09:00:05 schreef rew:
Als een FO moet remmen, dan stuurt ie een langzamere frequentie aan, zodat de motor "oversyncrhoon" draait. De motor gaat dan energie leveren die via de DC bus van de FO afgevoerd kan/moet worden.

Pas bij patsboem nul Hz gaat "alle energie in de rotor zitten".

Het ging me specifiek om de DC injectie (wat niet heel anders is dan "patsboem 0Hz"), voor het afremmen van motoren bieden de frequentie-omvormers meestal de optie voor een remchopper en aansluiting voor een remweerstand. Dat is ook een optie, en een stuk makkelijker te vinden in de specificaties dan het DC injectie-remmen waar het hier om ging. Bij DC injectie gaat de energie in de rotor zitten, als je via een remchopper remt is het vermogensverlies in de motor per Nm niet anders dan wanneer hij gewoon draait als motor/generator.

Wat wil je doen? Is dit een theoretische vraag of wil je daadwerkelijk de optie hebben een motor zo af te remmen? Ik zou voor het gebruik van een remchopper gaan, zo een optie kost voor 1,5kW zo goed als niets. Volgens mij hebben moderne inverters die vaak wel al ingebouwd of in elk geval als goedkope optie beschikbaar.

PS Gewoon een DC spanning gebruiken is niet optimaal want je hebt volgens mij een tegen-EMK die afhangt van de draaisnelheid, waardoor je op hoge snelheid minder remkracht hebt en op lage snelheid de stroom de lucht in zal schieten.

Daar bestaan gewoon standaard apparaatjes voor kan je de tijd en de stroom instellen.

Gr.F_S

Voor het kader: Het gaat om een oude zaagmachine, kennelijk van voor de tijd dat een rem daarop verplicht is geworden. (Het lijkt me dat dit tegenwoordig verplicht is) (de zaag is even oud als de huidige eigenaar, die dus vind dat ie nogal lang aan het uitdraaien is...).

Met zo een oude bank moet je natuurlijk niet te hard afremmen de kans is er dat dan de moer van het zaagblad los komt.
Tegenwoordig zitten er meestal nokjes in het blad zodat dat niet kan gebeuren.

Gr.F_S

Als de nominale stroom rond de 6A is, dan is "3A remmen" redelijk, toch? Ik zit even te denken hoeveel voeding ik moet regelen voor de DC injectie.

En 24V.. dat zou toch wel eens genoeg kunnen zijn?

Ik overweeg om een printje te maken wat dit zou moeten kunnen regelen. En dan overweeg ik om met PWM de stroom op die ingestelde 3A te houden. Probleem is dat ik er dan helemaal niet van overtuigd ben dat de motor dan geen energie gaat lopen leveren naar m'n DC voeding die natuurlijk niets kan opnemen.....

(Ik heb zitten nadenken. Als ik de motor aansluitingen U, V en W noem, en ik doe DC op U en V. Dan is dat gewoon een driefase excitatie van de motor op 0 Hz, waarbij toevallig de fase zodanig is dat W net de nul-kruising heeft. Dus ik exciteer de motor met een nul-toeren signaal en de motor is "supersynchroon" en kan dus energie leveren! Dit gebeurt waarschijnlijk niet als je botweg de boel op de DC bron aansluit (zonder een regeling voor de stroom), maar wel als je de boel gaat PWMen. ).

[Bericht gewijzigd door rew op (67%)]

Op maandag 25 augustus 2025 23:59:43 schreef Lucky Luke:
Zou een frequentieregelaar (extreem) hard kunnen remmen door op een lage spanning de fasevolgorde om te keren?
[..]
(Edit: ik zou eerst
even een boek in moeten voor ik daar een redenering over uitspreek)

Of remt een frequentieregelaar puur door de frequentie (en spanning) te verlagen?

Volgens mij dat laatste. Maar bij keihard remmen moet die energie wel ergens heen en dat wordt dan of terugleveren (niet interessant bij kleine vermogens) of opstoken in een remweerstand.

Op dinsdag 26 augustus 2025 09:00:05 schreef rew:
Pas bij patsboem nul Hz gaat "alle energie in de rotor zitten".

Hoezo? Je kan heel goed de motor als generator laten werken en maximaal stroom trekken en daarbij ruim over de specificaties heen gaan zo lang de remming niet te lang duurt of te hevig (remsnelheid versus roterende massa) waardoor er dingen te heet worden of gewoon mechanisch bezwijken.

Ik weet nog dat we bij het meetpracticum van de docent een demonstratie van de frequentieregelaar kregen. Motor naar 3000 toeren en dan de regelaar programmeren om in 0,1 seconde te stoppen. Nu was dit de practicum-opstelling waarbij de as niets aandreef, maar goeiedag, alleen de rotor-massa die in die tijd tot stilstand kwam gaf al een enorme klap waarbij het hele practicum-rek wild stond te schudden.

Mij lijkt een frequentieregelaar overigens een beter idee in plaats van een schakeling maken waarvan je niet zeker bent of de voeding mogelijk opgetild gaat worden en de voeding dat niet overleeft. Een frequentieregelaar heeft aansluitingen voor een remweerstand ingebakken. Alleen nog een geschikte weerstand en klaar.

Zelf zou ik gewoon eens kijken wat er gebeurt als je de zaag met een schroefmachine op gang brengt en dan na mechanisch (!) afkoppelen van de machine (pas op dat je de schakelaar niet plotsklaps loslaat, dan sloop je je overbrenging of motor!) gewoon wat spanningen proberen. Dan heb je een idee hoe hard de boel remt en je hebt een redelijk nauwkeurig, vast toerental bij aanvang van de remming.

Op dinsdag 26 augustus 2025 16:55:41 schreef weardguy:
[...]
Hoezo? .

Het kan nergens anders heen.
De stator is een "permanente" magneet geworden en daarin draait de rotor. Dat is een kortgesloten spoel. De wervelstromen in de (aluminium) kortsluitwindingen zorgen ervoor dat de stator opgewarmd wordt.
Het mooist is natuurlijk recuperatief remmen, dus aan de motor een iets lagere frequentie dan de actuele draaifrequentie van de motor toevoegen. Is hiervoor al genoeg over gezegd.

[Rew]Maar stel dat de motor 50/60 hz, 1480/1775 RPM is... Dan is die 1775 voor 50Hz ook "over synchroon". Dus die 1400 RPM die hij heeft na enige afremming... is ook over-synchroon voor EEN aanstuurfrequentie wat iets lager ligt dan 50Hz.

Bij mijn weten werken asynchroon-motoren (kortsluitankermotoren) alleen als generator als ze 1) verbonden zijn met het lichtnet (i.e., geëxciteerd worden) en 2) oversynchroon aangedreven worden.

Op het moment dat, bij draaiende motor, de schakelaar op 'uit' gezet wordt (nog voordat begonnen wordt met evt. DC-injectie om te remmen) valt de excitatie weg dus zou hij niet meer mogen kunnen genereren.

Enfin, da's mijn beredenering. Mogelijk treden er toch nog andere fenomenen op? PAMwikkeling is de huisexpert op dit vlak, in elk geval.

(Zonder excitatie moet men z'n toevlucht nemen tot bijv. elco's, om een kortsluitankermotor te laten genereren.)

Bij mijn weten werken asynchroon-motoren (kortsluitankermotoren) alleen als generator als ze 1) verbonden zijn met het lichtnet (i.e., geëxciteerd worden) en 2) oversynchroon aangedreven worden.

En bij het remmen gaat die toch vanzelf over synchroon? Je gaat van 50Hz ineens naar 0Hz

Misschien heb je er iets aan, misschien ook niet. Maar ik weet dat er bij radiaalzagen van Elu (wat nu DeWalt is) een remprint in de kast zit. Ik heb een defecte liggen hier met een datum code van 09/97 en Peter Electronic er op geëtst. Er zit onder andere een BTW69-1200 op en een aantal aansluiten waarvan ik geen idee heb waar wat voor is.

Wanneer je de zaagmachine uitzette, remde de motor binnen 10 seconden naar stilstand. Dat ging pulserend, ongeveer één keer per seconden, en als de motor al stil stond, bleef de print nog een aantal 'pulsen' geven.

Ik weet niet of dit voor een 1-fase of 3-fase motor was. Indien gewenst kan ik wel een paar foto's maken van de print.

[Benleentje] En bij het remmen gaat die toch vanzelf over synchroon? Je gaat van 50Hz ineens naar 0Hz

Volgens die redenering zou de motor als DC-generator gaan werken.... :)

Pilz heeft ook veiligheids voorzieningen om motoren tot stilstand te brengen met DC
https://www.pilz.com/nl-NL/products/relay-modules/brake-control-device…
https://www.pilz.com/imagecache/mam/pilz/images/editors_mm/f_press_pnoz_s50_icon_751500_b8_2_3c_2016_03_752x880-desktop-1581518384.png

IK zelf zou gaan voor de meest eenvoudige oplossing en eerst de methode van pamwikkeling proberen.