Hoe meten componenten in een bestaand circuit

Een goed videokanaal is Buy it Fix it. Die gast doet met alleen een scoop, esr meter , component tester en DMM heel knappe reparaties, maar hij heeft wel heel veel van het aller belangrijkste hulpmiddel, kennis. :-) (Ok, soms gebruikt hij een X-ray apparaat)

[Bericht gewijzigd door fred101 op (14%)]

Ook ik kan niet zoveel met 'parasitaire ladingen' in deze context.
Verder is in-situ meten niet meer dan een indicatie. En dan moet je ook nog weten wat je meet.
In de context van een weerstand: als de gemeten waarde groter is dan wat het zou moeten zijn, dan is de weerstand stuk. Daarbij de aanname dat er geen 'iets' meer op het bord zit wat de boel onder spanning kan houden (dan zou de meter zomaar het bos in gestuurd kunnen worden).
Als de waarde lager is dan wat de weerstand zou moeten zijn, dan weet je... niks. Gelukkig komt het niet zoveel voor dat weerstanden verlopen naar een lagere waarde...
Voor transistoren en dioden is het iets soortgelijks: als het 'redelijk' zinnig is wat de meter weer geeft, dan zou het kunnen dat deze component nog werkt (maar geen garantie). Als je serieus rare dingen meet (doorgaans 'open' of 'sluiting'), dan weet je vrij zeker dat deze stuk is.

Voor de betreffende weerstand op de broodplank... Wat zat er verder dan nog aan? Als het ding 'alleen' op de broodplank zat, dan is het resultaat raar.

Mijn strategie bij niet-triviale reparaties* is overigens het schema op te zoeken of op te nemen en onder spanning, liefst op een labvoeding, op de print te gaan meten of de voedingen en signalen zo zijn zoals verwacht. Als het mee zit, er is bijvoorbeeld geen terugkoppeling die het verwarrend maakt, is zo de fout al behoorlijk te isoleren tot een paar verdachte componenten. Pas dan komt het testen en de vraag wat hierbij in-situ mogelijk is.

*Vrij veel reparaties die ik doe zijn "eenvoudig" te vinden. Draadje los, "verdacht" elco'tje, voeding serie-C of startweerstand kapot, tantaal in sluiting, slecht contact, eindtrap in puin etc. etc.
Dan kan repareren nog wel een hele klus zijn, maar het vinden van het probleem niet.
Fred101-level reparaties doe ik überhaupt niet, dat soort projecten is simpelweg mijn hobby niet.

Op zondag 22 februari 2026 01:34:43 schreef RikR:
Hallo, gewoon even nieuwsgierig...

Ik merkte laatst op dat mijn multimeter van een weerstand van 1K op het breadboard ongeveer 940 ohm aangaf, maar losgemaakt van het breadboard dan 980 ohm. Nadenkend bedacht ik me dat dit die "beruchte" capacitaire ladingen moeten zijn die de meter beinvloeden.

groeten, Rik

Als er niks parallel stond met de weerstand, dan is er wat fout met de meter of het breadboard (of de methode..). Over welke meter gaat het?

Beste reageerders,

Ik (de TS) ben verrast door de vele uitgebreide inhoudelijke reacties, ik kan mijn vragen over dit onderwerp nu wel doorstrepen :-)

Ik moet het allemaal nog even opnieuw goed doorlezen want er zit heel veel info verwerkt in jullie reacties.
Ook de verwijzing naar het YT-kanaal door Fred101 is een leuke extra tip; ben benieuwd.

De tip van Aart over aantekeningen maken doet mij glimlachen. In mijn Obsidian-app heb ik inderdaad ondertussen tientallen notities gemaakt (eigen aantekeningen en screenshots etc) en dat was maar goed ook. Ik ga dus ook zeker een notitie maken van dit topic :-)

Het verschil tussen die 940 ohm en 980 ohm zou inderdaad best wel eens veroorzaakt kunnen worden door het aanraken van beide aansluitdraadjes van de weerstand; een parallelweerstand van ca. 23kohm doet de weerstand dalen van 980 naar 940 ohm.

Afhankelijk van hoe dik en vochtig de huid is van OP zou 23kohm nog kunnen. Ik meet bij mij niet lager dan 123kohm, maar ik ben een uitgedroogde ouwe z@k met een dikke laag eelt op z'n vingertoppen :)

Aart, ik neem aan dat Fred101 ook veel triviale reparaties doet. Maar daar valt verder weinig eer aan te behalen, dat kan (bijna) elk aap en lukt vaak zelfs mij ook nog.

Dit gaf mij te denken hoe je dan bijvoorbeeld weerstanden op een gesoldeerde print met zekerheid kan meten.

Door één pootje los te solderen ben je 100% zeker. (als het tenminste geen SMD is, dan wordt één zijde lossolderen onmogelijk).

Of is in de praktijk deze afwijking niet zo belangrijk?

Dat hangt er van af. Soms wel, soms niet. Maar als ik 'in situ' bij een nominale 1k-weerstand 940 ohm meet, of 980, dan is hij in mijn boekje 'goed': bij 'normale' weerstanden en 'normale' schakelingen.

Tenzij het een 0.1% precisieweerstand of zoiets is, dan soldeer ik evt. één pootje los en meet hem alsnog op de betrouwbare manier door: los van de rest van de schakeling.

Het hangt ook van de aard van de schakeling af: als een schakeling niet werkt zal dat zelden zijn omdat een weerstand is verlopen van 1k naar 940 ohm. Maar als bijv. een defecte DMM een afwijking van 6% heeft kan dat heel goed door een verlopen (overbelaste) precisieweerstand van 1k zijn geweest, dan is een verlopen weerstand van 940ohm onacceptabel.

Oftewel, het hangt er allemaal van af. 't Is daar dat de kennis en ervaring van de electronicus om de hoek komt kijken.

De grotere elco's even vergeten, kan het helpen om met een draad tussen het chassis versschillende soldeerpunten te raken zodat lading wegvloeit?

Daar zou ik heel erg mee oppassen! Daar kun je schade mee veroorzaken. Niet alle elco's zijn (direct) met massa verbonden.

Een veiligere methode is een weerstand, zeg, 10k nemen, en daarmee de beide aansluitdraden van de elco kortsluiten. En dan nog oppassen met hoogspanningselco's in voedingen, en al helemaal oppassen met de hoogspanningselco in bijv. een magnetron! (1.5u/2500Vdc).

Ik heb zelf een klein apparaatje gebouwd om flinke elco's veilig te kunnen ontladen. Gebruik het eigenlijk niet eens zo vaak... in de praktijk slingert er meestal wel een weerstandje met lange aansluitdraadjes van tussen de 1k en 100k op de werkbank, en da's makkelijker om die even snel te pakken. Bij het ontladen van hoogspanningselco's pak ik meestal wel even m'n apparaatje, want 310Vdc prikt zo....

Men vroeg naar mijn DMM, het is een Brymen 257s.
Ik heb inderdaad niet gedacht aan de mogelijkheid van paralelle weerstanden, had beter moeten weten.

@nonius
Interessant tooltje, zal er eens naar kijken ook.

Op zondag 22 februari 2026 14:13:34 schreef nonius:
Het verschil tussen die 940 ohm en 980 ohm zou inderdaad best wel eens veroorzaakt kunnen worden door het aanraken van beide aansluitdraadjes van de weerstand; een parallelweerstand van ca. 23kohm doet de weerstand dalen van 980 naar 940 ohm.

Mocht dit de oorzaak zijn dan zou de meting in het breadboard hoger moeten uitkomen dan met de losse hand, maar hier is het net omgekeerd...

Op zondag 22 februari 2026 01:34:43 schreef RikR:
Dus, hoe doet men dit in de praktijk?

Dan kijk je eerst naar de kleurcode of opdruk op het component.
Als het volgens opdruk een 1k weerstand is en je meer in circuit een waarde van in jouw geval 940 ohm dan weet je wel dat die weerstand nog goed is. Als je een waarde meet die hoger is wat niet kan met parallel geschakelde weerstanden die zal die weerstand wel defect zijn.
Als de gemeten waarde veel lager is dan weet je nog niets en zal je zeker die weerstand aan 1 kant moeten los solderen.

Verkijk je niet op reparatie videos. Laptop reparateurs laten bv bijna altijd alleen voeding probleem reparaties zien. De reden is simpel, dat zijn de enige reparaties waar je het zonder scoop nog redt, zekers als je er veel doet en weet wat er meestal stuk gaat. De meeste kanalen laten alleen gelukte reparaties zien en niet wat ze achter de schermen nog hebben gedaan (uren zoeken, videos kijken, datasheets zoeken etc.)

Het is een stuk lastiger dan ze het doen lijken. Een goed voorbeeld over hoe het echt is, is my mate Vince. Die laat ook falen zien en zegt regelmatig hoeveel dagen/uren hij daarnaast nog bezig is geweest. Zijn electronica kennis is redelijk, hij gebruikt weinig apparatuur (DMM enm hobby scoopje, hij heeft wel redelijke soldeerspullen. Maar hij is heel goed in systematisch werken en bovengemiddeld goed in dingen met elkaar in verband brengen. (en heeft meer dan 10 jaar ervaring)

Buy it Fix it is ook eerlijk maar die heeft bovengemiddelde kennis. Mend it Mark is een Pro met een EE diploma met veel ervaring en een berg apparatuur. Hij laat het makkelijk lijken maar iemand zijn gedachten en stappen volgen is iets anders dan ze zelf bedenken.

Kennis is het aller belangrijkste. Zonder goede kennis kun je alleen truukjes toepassen en hopen dat je geluk hebt. Als je dat niet wilt dan adviseer ik te leren, bv the art of electronics is een heel goed boek. Analog trouble shooting van Bob Pease is een klassieker. Ook Appnotes van Jim Williams.

Op zondag 22 februari 2026 17:30:29 schreef fred101:
...
Kennis is het aller belangrijkste. Zonder goede kennis kun je alleen truukjes toepassen en hopen dat je geluk hebt. Als je dat niet wilt dan adviseer ik te leren, bv the art of electronics is een heel goed boek. Analog trouble shooting van Bob Pease is een klassieker. Ook Appnotes van Jim Williams.

Ik besteed veel tijd aan theorieboeken. Daar heb ik veel notities van gemaakt (vooral van basale dingen) maar probleem is dat het dan ook bij theorie blijft vaak (op een enkele oefening na).

Daarnaast lees ik bv artikelen op de site van:
- Jos Verstraten
- build-electronic-circuits.com
- elcircuits.com
- electronics-tutorials.ws
- udemy crash course

Mijn probleem is dat ik dan eigenlijk niet meer focus. Dus ben ik sinds kort aan de slag gegaan met Make van Charles Platt. Je bent dan bezig en per experiment diep ik dan meer theorie op via die andere bronnen.
En als dat uit is (ben nu halverwege), dan geleidelijk naar boeken zoals Practical Electronics for Inventors, reading schematics van Stan Gibilisco, Art of Electronics etc etc.

De tijd vliegt met deze hobby (alleen al componenten zoeken) maar kijken naar Netflix en zo verveelt me snel :-)

Recentelijk een boek over radio-schakelingen gekocht maar dat laat ik nog even in de kast staan. Radio fascineert me wel.

Kennis is het aller belangrijkste. Zonder goede kennis kun je alleen truukjes toepassen en hopen dat je geluk hebt.

Met kennis gebruik je ook veel trucjes en heb je heel soms ook wel eens geluk. O-)
Wat ik bedoel om trucjes goed te kunnen toepassen heb je daarvoor de goede kennis nodig. En speelt geluk bijna geen rol.

"Parasitaire capaciteiten"

Rare kreet als je met een ohm meter weerstanden aan het checken bent in een defect apparaat.

Invloeden van omringende componenten zou beter klinken en precies aangeven wat er wordt bedoeld.

Een ding staat als een huis!

Als je in situ een weerstand meet die veel hoger is dan de opgedrukte waarde dan is het mis! Het kan door invloed van omliggende componenten wel minder zijn maar nooit meer!
Bijv een 10KΩ weerstand die meet als 12,45 KΩ.
of een 560Ω weerstand die 834Ω meet.

Op zondag 22 februari 2026 22:07:18 schreef vergeten:
[...]

...Een ding staat als een huis!

Als je in situ een weerstand meet die veel hoger is dan de opgedrukte waarde dan is het mis! ....

Ja, daar hadden ze me net op gewezen hierboven :-)

Ben, truukjes is eigenlijk het verkeerde woord bedenk ik nu. Ik bedoel dat je iets doet wat je in een video ziet, bv domweg dingen vervangen zonder te meten of testen of het onderdeel echt kapot is.

Ik denk dat dat capacitaire verhaal wel begrijp. Het is een beetje klok/klepel verhaal. Als je weerstand in situ meet en er nog spanning op condensators staat dan vertekent dat weerstandmetingen. Ook backup batterijen kunnen dat soort fouten veroorzaken.

Dat is een echt "probleem" maar heel zeldzaam. De meeste elco's zijn zo leeg. Een tweede effect is dat je tijdens het meten elco's oplaadt, ook dat kan mogelijk fouten geven. Maar er kan in situ zo veel fout gaan met meten.
Mijn Keysight heeft een weerstand mode waarin hij spanning meet, dan wat tegengesteld injecteert en dan de weerstand meet (of zoiets, ben vergeten wat precies maar het werkt goed, staat in de folder) Hij geeft op de bovenste regel de spanning weer en daaronder de weerstand en dat klopt echt beter dan in de gewone weerstand mode. Hij heeft ook een handige diode test. Hij meet beide kanten op en geeft dan beide waarden. Dus je hoeft je probes niet steeds om te draaien. Ideaal voor in situ.

Dat automagisch ompolen is handig. Bij diode-achtige dingen doe je dat hoe dan ook (maar dan handmatig). Bij weerstanden eigenlijk alleen als de waarde 'raar' is.

dingen vervangen zonder te meten of testen of het onderdeel echt kapot is

Toch is 'een schot hagel' soms een erg efficiënte methode. Als in: het symptoom lijkt op een rotte elco, er zitten er 5 op en het is 3 euro aan handel. Die ga ik echt niet alle 5 'testen' om er dan 2 van de 5 te vervangen en een jaar later nog 2. Leuk om te weten wat er stuk is, maar uiteindelijk is tijd ook geld... Ofwel: douw daar eerst ff wat 'known good' in en als er dan nog ellende is, dan doen we wel eens wat met meten. Maar goed... dan moet je eerst wat ervaring hebben om te voorkomen dat je iets onherstelbaar repareert zeg maar...

Op maandag 23 februari 2026 08:51:05 schreef EricP:
Dat automagisch ompolen is handig. Bij diode-achtige dingen doe je dat hoe dan ook (maar dan handmatig). Bij weerstanden eigenlijk alleen als de waarde 'raar' is.[...]Toch is 'een schot hagel' soms een erg efficiënte methode. Als in: het symptoom lijkt op een rotte elco, er zitten er 5 op en het is 3 euro aan handel. Die ga ik echt niet alle 5 'testen' om er dan 2 van de 5 te vervangen en een jaar later nog 2. Leuk om te weten wat er stuk is, maar uiteindelijk is tijd ook geld... Ofwel: douw daar eerst ff wat 'known good' in en als er dan nog ellende is, dan doen we wel eens wat met meten. Maar goed... dan moet je eerst wat ervaring hebben om te voorkomen dat je iets onherstelbaar repareert zeg maar...

Dan nog meet ik eerst, bv rimpel op de voeding?
Meet ik een kapotte elco dan vervang ik ze ook wel alle 5 in het voorbeeld, maar zomaar gaa vervangen is een verkeerd uitgangspunt.
Tenzij je een apparaat kent met een bepaald probleem.
Ik heb een bepaalde interface print waar de elco's rot van worden daar gaan gewoon meteen 6 nieuwe
Panasonic low esr op en ze werken weer jaren.
Heb er intussen zeker 100 gedaan.

Het advies om lukraak te vervangen is niet goed aan mensen zonder de nodige ervaring.
TS heeft straks zijn print kapot gestookt door een combi van slechte componenten en waarschijnlijk niet de goede tools.
De verdachte spullen er af, dan meten, en indien defect, vervangen door betrouwbare spullen, dus geen ome ali meuk, is de enige goede oplossing.

Tja, dat is een eeuwige discussie, en dat moet je ook voor jezelf inschatten.

Als ik een ding toch al uit elkaar heb dan is de drempel om die 4 extra elco's ook maar meteen te wisselen wel heel erg laag. Zeker als het een 'ding' van 40 jaar oud is.

Dan nog meet ik eerst, bv rimpel op de voeding?

Dat hangt van het 'ding' en 'de klacht' af... Ik zie genoeg 'dingen' die geen netvoeding hebben, maar op 24V draaien. Als ik die hier aan een voeding hang en het probleem bestaat nog steeds, dan zit het probleem daar in elk geval niet.
Laatst had ik hier een versterker (zo'n audio ding), wel met netvoeding. Een dikke brom, ook bij laag volume. Ongestabiliseerde voeding. Dan kun je wel gaan meten, maar de uitkomst is duidelijk: buffer elco's overleden. Dat is wat anders dan 'lukraak vervangen' (maar wel een schot hagel: ik heb niet vastgesteld wat er rot is en vervang een hand onderdelen).

Op maandag 23 februari 2026 11:11:19 schreef EricP:
[...]Dat hangt van het 'ding' en 'de klacht' af... Ik zie genoeg 'dingen' die geen netvoeding hebben, maar op 24V draaien. Als ik die hier aan een voeding hang en het probleem bestaat nog steeds, dan zit het probleem daar in elk geval niet.
Laatst had ik hier een versterker (zo'n audio ding), wel met netvoeding. Een dikke brom, ook bij laag volume. Ongestabiliseerde voeding. Dan kun je wel gaan meten, maar de uitkomst is duidelijk: buffer elco's overleden. Dat is wat anders dan 'lukraak vervangen' (maar wel een schot hagel: ik heb niet vastgesteld wat er rot is en vervang een hand onderdelen).

Helemaal met je eens.
Maar dat bedoel ik dus met ervaring.

Op maandag 23 februari 2026 11:11:19 schreef EricP:
[...]buffer elco's overleden. Dat is wat anders dan 'lukraak vervangen' (maar wel een schot hagel: ik heb niet vastgesteld wat er rot is en vervang een hand onderdelen).

Dat reken ik niet onder op de gok vervangen. Jij weet door je ervaring en de hoorbare klacht dat die elco's voor 95% zeker de oorzaak zijn. Dat ik ze dan toch nog meet is gewoon mijn gewoonte omdat ik veel dingen repareer die niet buiten het schip getest kunnen worden. Als ik dan defecte componenten vind dan is er een grote kans dat het weer werkt. Daarom wil ik zeker zijn dat het onderdeel ook echt dood is. Dat is zo'n gewoonte geworden dat ik dat ook doe als het eigenlijk niet hoeft. Maar igv elco's is dat maar een paar seconde werk.

Wat ik bedoel zou in jou voorbeeld zijn dat je op you tube diverse videos vond over die versterker die alles samen een tor, 3 diodes, een IC en 5 elco's vervingen en dat jij dat dan ook allemaal doet omdat je geen flauw idee hebt of die onderdelen bij jou ook maar iets met jou klacht te maken hebben. Daarbij wat pads en vias vermoorden en net een verkeerd IC erin zet omdat je denkt dat een 74hct156 precies het zelfde onderdeel is als een 74156 en laat dat nu net in jou apparaat echt een hct moeten zijn en dan ook nog een oude omdat je anders timing problemen krijgt. (ik verzin maar wat)

Ik (TS) startte de discussie met 'hoe een beginnend hobbyiest een breadbordje moet doormeten'. Maar het is leuk om te lezen hoe in professionele setting zaken worden aangepakt.

Als hobbyiest is de echte oorzaak vinden natuurlijk de graal dan maar wat lukraak elco's vervangen in de hoop dat er defecte exemplaren tussen zitten.

Ik ben het boek How to Diagnose and Fix Everything Electronic aan het lezen maar een antwoord op mijn vraag was ik in dit boek nog niet tegengekomen; vandaar o.a. dit topic. Overigens is de schrijver een groot voorstander om het probleem eerst te overdenken en 'modules' uit te sluiten ('dit moet wel werken'). Als hobbyiest kan je niet uit ervaring putten dus moet je wel een plan hebben :-)

Ik heb een mooi voorbeeld over hoe het niet moet, toen ik nog heel actief met sleutelen aan LandRovers was. Een kennis had een V8 en die liep niet lekker meer. Op een bepaald moment roept hij mijn hulp in want hij liep helemaal niet meer. Na het zien van een video was hij tot de conclusie gekomen dat de bougies met een verkeerde volgorde in de verdeelkap zaten. Na dat "gecorrigeerd" te hebben liep hij helemaal niet meer.

Mijn advies was het achterwiel lager te vervangen. Maar dat heeft niets met het probleem te maken was het antwoord. Klopt, zei ik, net als jouw actie :-). Het ding heeft altijd goed gelopen, bougie kabels wisselen niet spontaan van positie.

Op woensdag 25 februari 2026 08:43:05 schreef fred101:
...
Mijn advies was het achterwiel lager te vervangen. Maar dat heeft niets met het probleem te maken was het antwoord. Klopt, zei ik, net als jouw actie :-). Het ding heeft altijd goed gelopen, bougie kabels wisselen niet spontaan van positie.

:) :) :) (sorry voor flow-interruptie maar dit was grappig)

Overigens is de schrijver een groot voorstander om het probleem eerst te overdenken en 'modules' uit te sluiten ('dit moet wel werken'). Als hobbyiest kan je niet uit ervaring putten dus moet je wel een plan hebben

Dat is exact hoe je een storing moet opsporen. Maar juist als je die ervaring nog niet hebt is dit juist het plan wat altijd werkt.

Hoewel modules en delen van de schakeling uitsluiten een heel goed plan is, is het niet altijd de snelste manier van werken. Maar op zich geeft dat niet. Door ervaring leer je dan wel hoe je sneller kan werken en welke stappen je soms kan overslaan.

om het probleem eerst te overdenken

Ook zonder ervaring kan je een probleem overdenken. JE gaat n iet zoals fred101 net zei eerst een wiellager vervangen als er iets aan de motor mankeert.
hoewel als een wiellager compleet is vast gelopen zal het soms net lijken over de motor niet goed is. O-)