SSB ontvanger

Op 17 april 2006 23:50:38 schreef zweetvoetje:
ah, ga jij het nou ook al proberen uit te leggen?

misschien willen er nog wel een paar mensen het uitleggen? Met een beetje geluk wil FE Terman er ook nog een 3 A4tjes lange uitleg bij geven, om het compleet te maken...

Ik wil het ff simpel houden voor iemand die er niets van begrijpt.
Als jij gelijk met sin(X) cos(Y) aan de gang gaat zoekt de TS een boom op.

niet als ie het op de één of andere manier kan plotten, en er een beetje mee spelen...

in excell is dat goed mogelijk...

Bedankt , Zweetvoetje, ik heb door uw antwoord mijn algebra nog eens opgefrist

Op 17 april 2006 23:53:56 schreef zweetvoetje:
niet als ie het op de één of andere manier kan plotten, en er een beetje mee spelen...

in excell is dat goed mogelijk...

@Zweetzoetje. No offence, we zeggen het zelfde, het verschil is alleen de theoretische en de praktische kant.

Nu ga ik ook eens knorren (gaap)

jongens, geen ruzie, ik ben heel blij met beide verhalen. Het stuk van Hugo geeft me een goed beeld van de basis maar ik wilde meer weten en dat kan ik uit het stuk van zweetvoetje halen. Mijn wiskundekennis is niet zo goed maar ik weet wel van sinus, cosinus enz. Dat rekenwerk bij die fournierreeksen gaat wel een stap te ver. (heb ik wel ooit op de HTS gehad bij statestiek maar dat kon ik toen al niet volgen) Maar ik heb excel en ga er zeker mee spelen. Daarnaast beantwoord het buiten de wiskunde om al veel vragen.

bedankt
Ik heb ondertussen ook een schema van de ontvanger. Deze is opgebouwd rond een tda1083 1 chip AM/FM radio met audio power amp.

fred

Met een beetje geluk wil FE Terman er ook nog een 3 A4tjes lange uitleg bij geven, om het compleet te maken...

Lol, 't is waar: als ik eenmaal bezig ben, berg je dan maar. Maar ik zei al, misschien is iemand anders me wel voor.. nou, dat blijkt, ik zie al uitstekende uitleggingen, zowel aan de hand van de wiskunde, als met spectrumplaatjes. Hugo en zweetvoetje vullen elkaar daar mooi aan. Daar hoef ik niets aan te doen..
Maar ik vond wel deze site:
http://www.on4cp.org/cursus/radio/modul.htm
vind ik er wel leuk uitzien, misschien is dat nog wat om te lezen.

Iets anders, dat schema ben ik wel benieuwd naar, dan weten we meteen waar je dat alternatieve oscillatorsignaaltje moet inprikken. Want je moet het natuurlijk niet zomaar ergens bijmengen; het komt gewoon in de plaats van waar de bestaande frequentie nu aangesloten zit.
Bestaat het schema elektronisch (pdf ofzo)? Of kun je het stukje tussen de 1083 en de audiochip scannen?

Fred
Dat is een mooie ontvanger om mee te beginnen !
Wat SSB betreft
Ik denk dat die ontvanger gewoon een BFO (zeg maar zijband oscilator) heeft die ongeveer in het midden van de MiddenFrequent doorlaat karakterestiek staat afgestemt.
afhankelijk hoe jij afstemd krijg je dan de bovenste (USB) of de onderste zijband (LSB) te horen.
Dat geld voor heel veel oudere ontvangers met een wat bredere MF-doorlaat zo,
maar b.v. ook voor directe conversie ontvangers.

Krijg je het niet helemaal goed,
dan is een heel eenvoudige afregel procedure genoeg om de ontvanger naar believen LSB of USB te laten horen.

Ik heb het schema maar het is 2x 6 MB groot. Dat kan ik niet uploaden of plaatsen. Ik kreeg het als zelfuitpakkende file en die kan ik doormailen naar de liefhebber. Lijkt me echt leuk om dit proberen om te bouwen.

Mijn huidige kennis heb ik via dit forum (aplause voor u zelf) en via de cursus waar FET de link van doorgaf. Die had ik uitgeprint behalve het HF gedeelte en ik was helemaal vergeten dat daar ook een HF deel bij zat (logisch bij een cursus zendamateur )

Fred Roept u maar, mijn mailadres staat in mijn profiel.

Ik heb je al een meeltje gestuurd Fred101. Lijkt me spannend even mee te denken.

Hoi zweetvoetje,

Ik ben met jou formules bezig en die van simpson en excel, maar helemaal lukken wil het niet.
Ik heb geen idee welke formules ik nu moet invoeren en wat ik voor t moet nemen. Ik krijg erg vreemde getallen meestal negatief.
Je verhaal verder is erg bruikbaar en maakt een hoop duidelijk, jammer dat het niet lukt met de wiskunde ,was wel benieuwd hoe dat er grafisch uitzag. Ik neem aan dat is dan freq kon invoeren en een mooi AM signaal als grafiek kreeg.

Fred

doe het zo:

de linker kolom, vul op vakje A2 in: =A1+0,00000013
copieer dit, en plak dit over de complete rij
vul daarna 0 in in vakje A1
Je krijgt nu een oplopende reeks getallen, met tussenstapjes van 0.0000013s. (waarom geen mooi rond getal? omdat dit vaak rare verschijnselen gaat geven)

Daarna kan je in de kolom daarnaast bijvoorbeeld =SIN(6,28*1000000*A1)*(0,5+0,5*SIN(6,28*1000*A1))
invullen
dat geeft dan de getallen, en je kan er dan daarna een grafiek bij laten tekenen.
Het is overigens wel te hopen dat je een snelle computer hebt, anders kan het een beetje traag gaan.

Ook kan je de frequenties eens een stuk dichter bij elkaar kiezen, zodat je de losse trillingen van de draaggolf ook nog kan onderscheiden. Anders wordt het namelijk één dikke plak. (dit is overigens wel wat je op een oscilloscoopscherm ook te zien krijgt).

let er ook op dat je in de grafiek de markering van de gegevenspunten uitzet.

Ok heeft even geduurt maar ik heb een frafiek. ik krijg een grafiek. Als ik een lijn teken over de toppen van de sinussen dan krijg ik een soort golf. Ik zou denken dat wanneer ik een audiosignaal van een vaste frequentie op een vaste draaggolf plak ik een gelijkmatig signaal krijg, en 3 golven (draaggolf, USB LSB)Ik heb dus iets fout gedaan denk ik

fred

Welke formule heb je nu gebruikt?

Het lijkt erop dat je de tijdstappen ietsje moet veranderen. Het ziet eruit alsof je precies op de verkeerde momenten naar het signaal kijkt, waardoor het signaal schever eruit ziet, dan het is. (als je goed kijkt, dan zie je geen sinussen, maar dan zie je een soort al dan niet afgeplatte dingen ontstaan).
Je kan dan het beste wat kleinere stappen nemen, denk ik.

Die formule: sin(6,28*draaggolf*tijd)*0,5+0,5*sin(6,28*audio*tijd))
De tijd laat ik dan iedere keer 0,00000013 hoger worden
de draaggolf bv 1000000 en audio bv 10000, ik weet niet meer welke waarden bij de afgebeelde grafiek zijn gebruikt.

fred

neem voor de draaggolf eens 10000Hz, en voor de audio 1000Hz. Dan heb je weer een heel ander beeld, en je hebt iig van het voorgaande probleem geen last.

[Bericht gewijzigd door zweetvoetje op dinsdag 18 april 2006 23:23:50 ]

tijdstap 0,001, audio 10000, draaggolf 1000000

Volgens mij zie ik nu zijbanden ? (bij andere waardes lukt dit niet)

fred die nu echt gaat slapen

Op 19 april 2006 00:33:16 schreef fred101:
Volgens mij zie ik nu zijbanden ? (bij andere waardes lukt dit niet)

Zijbanden "zien"?
Kijk eens naar de plaatjes in dit document.
Dan heb je een al wat meer visueel beeld van DSB en SSB al dan niet met matige draaggolfonderdrukking.

Je snapt het nog niet helemaal.
Als je in SSB een toon uitzend, dan zend je allleen maar één frequentie uit.

frequentiespectra zal je niet kunnen zien met excell. (of je moet even een flinke berg wiskunde erop loslaten)Daarvoor heb je één of eigenlijk een ander programma nodig dat FFT kan doen, maar dat zijn alleen dure wiskunde programma's.
Je kan alleen maar plaatjes krijgen, die er uitzien zoals ze op de scoop eruit zouden. de spanning tegen de tijd...

Je moet de tijdstappen overigens altijd groter zetten dan de frequenties. Zet je dus een frequnetie van 10kHz, dan moeten de tijdstappen veel kleiner zijn dan 1/10000=0.0001s. Een factor 10 daaronder is wel goed... dan zit je dus op 0.00001s.

een voorbeeldje van een 20% gemoduleerd AM signaal:

Bij SSB modulatie, en maar één toontje zou je alleen maar een balk zien.

[Bericht gewijzigd door zweetvoetje op woensdag 19 april 2006 07:57:22 ]

Hoi harde zwoegers,
Je kunt wel spectra zichtbaar maken in Excel. De fouriertransformatie zit hier:

Een voorbeeldje voor AM (2 kHz gemoduleerd op 20 kHz draaggolf, 60% modulatie:

Als je de Fourier niet vind, moet je 'm even toevoegen met Extra, Invoegtoepassingen, Analysis Toolpack.

OK, dit is het schema van die machine, met letters erop voor bij de uitleg. Gelukkig werkt alles zoals we voorspeld hadden . Klik op de link (of op het plaatje) voor een grotere versie. Uitleg staat onder plaatje.
http://www.uploadarchief.net/files/download/SRXfull-ann.png

Uitleg: (bandschakelaar op SW en modeschakelaar op SSB)

Het antennesignaal komt bij A binnen en gaat door preselectie bij B (afgestemd met condensator bij C). Hierna volgt hoogfrequentversterking bij D, waarna nòg een kring preselectie volgt bij E. Het aldus versterkte en gefilterde signaal gaat nu naar de mixer in het IC bij F, pin 6.

De afstemoscillator bestaat uit o.a. de transistors en afstemcondensator bij G en de rest van de kring bij H. Het oscillatorsignaal gaat naar F, pin 5.

Het middenfrequent mengproduct komt uit F, pin 4, en gaat naar de middenfrequentfiltering bij I. In de stand SSB is dat een keramisch filtertje dat loopt van 453 tot 456 kHz, plus nog een in- en uitgangskring.

Het gefilterde MF gaat naar F, pin 2 en wordt verder versterkt. De kring bij J is weer een MF afstemkring. (de andere twee kringetjes horen bij de FM mode en doen nu niets)
In de stand AM zou het gedetecteerde audio er gewoon bij F, pin 8, uitkomen. Maar bij SSB gaat het anders. Hier wordt verder gewerkt met het signaal in de kring J.

Kristal en transistor K vormen de 'bfo'. Hij wekt 456 kHz op. De ssb detector wordt gevormd door L en de hulpwikkeling op de kring bij J. Het gedetecteerde audio wordt via condensator M afgenomen, gaat naar volumeregelaar N, en vervolgens twee kanten op: naar F, pin 9, waar het er versterkt op 12 weer uitkomt voor de hoofdtelefoon; en naar eindversterker O om de luidspreker aan te drijven.

De fijnafstemming (clarifier) wordt gemaakt met een varicap bij H. De regelspanning hiervoor komt van de potmeter Q.

Als je de mode schakelaar op DF zet, dan wordt in plaats van het keramische filter bij I, het kristalfilter bij P ingeschakeld. Dit is een smal filter rond 455 kHz. Tevens komt er nog een audiofilter bij R (afgestemd op 1000 Hz) bij. Je krijgt dan een heel smalle ontvangst, ideaal voor zwakke bakensignaaltjes, dus ook voor CW.

Ombouw voor LSB in de volgende post.

Zo, ik ben klaar voor de volgende stap. Ik heb nu denk ik een redelijk idee hoe het zit met zijbanden en frequenties en hun grafische voorstellingen daarvan. Net twee uur zitten surfen op fourier, frequenties, modulatie, spectrums enz. Zelfs de berekeningen van zweetvoetje kan ik nu (ook dankzij alle excel en aanvullende info van FET) redelijk volgen (reproduceren is een ander verhaal).
De kern is volgens mij dat er een HF signaal wordt gemoduleerd, daar wordt wat uitgefilterd en wat er overblijft wordt weer uitgezonden. Aangezien een zijband en de draaggolf wordt werggefilterd neem ik aan dat het resultaat weer op een draaggolf wordt gezet. (maar dat is de technische invulling) want een LF signaal kun je niet uitzenden.

Tweede stap wordt nu dus de technische invulling. We gaan frequenties optellen en vermenigvuldigen. dat gebeurt met spoelen, condensators, totterjes enz. Ik neem aan dat ik meer moet doen dan die samen in een kastje te gooien, ze een rekenmachine te geven en ga je gang te zeggen. (Vreemd genoeg werkt dat met konijnen wel, zelfs zonder rekenmachine )

Ik voel het, het gaat helemal goed komen met mijn ontvangertje

Fred (die nu eigelijk hoort te werken maar gelukkif zelf de baas is (geen goed voorbeeld )

Hoi Fred, je hebt hard gewerkt (aan de ssb toch)

Op 21 april 2006 21:02:54 schreef fred101:
(...) Aangezien een zijband en de draaggolf wordt werggefilterd neem ik aan dat het resultaat weer op een draaggolf wordt gezet. (maar dat is de technische invulling) want een LF signaal kun je niet uitzenden.

Nee, aan de zijband hoef je niets meer te doen om uit te zenden (behalve versterken tot het gewenste vermogen). Hij is immers zelf hoogfrequent.

Op 21 april 2006 21:02:54 schreef fred101:
...
Ik neem aan dat ik meer moet doen dan die samen in een kastje te gooien, ze een rekenmachine te geven en ga je gang te zeggen...

Je bent toch niet helemaal koud. Er komen steeds meer koop-sets die een DSP aan boord hebben. Ongetwijfeld worden die voor zowel modulatie als demodulatie gebruikt. Mogelijk nog wel even omhooggemixt om in de gewenste band te komen.

Op 21 april 2006 21:10:10 schreef Frederick E. Terman:
Hoi Fred, je hebt hard gewerkt (aan de ssb toch)
[...]Nee, aan de zijband hoef je niets meer te doen om uit te zenden (behalve versterken tot het gewenste vermogen). Hij is immers zelf hoogfrequent.

Yes je hebt gelijk, zo stom, nu valt alles op zijn plaats. Door het gereken helemaal overheen gekeken.

Fred

Voor iedereen die dit topic gevolgd heeft. De ontvanger doet het nu op SSB. Ik heb het USB filter van 455KHz vervangen door een 459KHz. Dus de USB wordt nu weggefiltert en de LSB wordt doorgelaten.

Werkt prima zo. Filter had alleen pootjes op een andere plaats dus hij zit nu via drie korte afgeschermde draadjes op de print.

Met grote dank aan ieder hier en FET en zweetvoetje in het byzonder

Fred