Jongensradio anno 2007 Deel7

Vergis je niet, dit is niet zo erg, hugo. Ik vind dat plaatje er wel goed uitzien. Het geeft alleen maar aan dat er wat fasedraaiing zit in de audio. (oftewel de frequentiekarakteristiek is niet 100% vlak, maar dat is ook helemaal niet erg)
Je moet de audio pas later uit de versterker aftappen om het goed te kunnen zien.
Dat er fasedraaiing is, dat zie je dat doordat het opgaande, en het neergaande deel niet gelijk lopen. Dat is eigenlijk hetzelfde als dat je het ingangs en uitgangssignaal van een RC-filter bekijkt. Dan krijg je ook zo'n soort ovalig ding. (eventueel kun de X-ingang van de scoop ook een RC-filtertje geven, en dan de R een potmetertje geven zodat je de RC-constante experimenteel kan instellen op evenveel als dat het audiodeel van de zender doet)
Het is pas fout wanneer beide wel gelijk lopen, maar dat het dan geen driehoek is. (dat de zijden krom worden)
Om het goed te meten zul je de scoop op 'ADD' moeten zetten. Dan wordt de onderkant vlak, zodat je mooi kunt zien hoe groot de afwijking is door hoe netjes de onderkant horizontaal loopt. (en je kunt dan dus de vervorming uitrekenen) Maar als ik dat zo zie dan gaat die vervorming niet zorgwekkend groot zijn.

Hoe QRP is dit QRP-project nou? Ist het 100W of 4.5?

voordat ik het vergeet te zeggen: mooi werk!

Het is echt QRP.

Ik zat er een beetje mee dat de schuine zijde lichtjes bol staan. Volgens de boeken is er dan niet genoeg drive in het LF.

Nou zie ik het

Nouja, het enige wat ik zie is wat fasedraaiing, en dat het daardoor bol en hol wordt. Neem eens een andere audiofrequentie erin. Je zult zien dat de hol/bolheid dan weer heel anders is.

FET zei dat er weinig klopte van wat er in sommige boeken staat over het opmeten van de vervorming op deze manier. Misschien is dat alhier ook het geval.

Even een vraagje over mijn SA615 experiment. Ik denk dat ik een denkfout maak. Dat signaal uit de S meter uitgang versterken heeft geen zin, ook het ingangsignaal versterken had geen zin. Alles wordt dan harder. Logisch ook want de S meter meet wat er aan de ingang binnen komt. De audio uitgang werkt ook niet want dat is zover ik kan vinden gedemoduleerd FM maar ik gebruik hem niet als FM ontvanger. Wat moet ik dan doen om. Verder werkt alles prima qua sweep en filteren. Ik denk de uitgang van het 2e MF aftappen en daar iets mee moet doen maar ik weet niet wat. Er komt 459KHz uit (tenminste ik heb daar 459KHz filters gezet maar nu ik er over denk moeten dat volgens mij 455KHz filters zijn. (heb ik ook liggen)

Ik laat de interne VFO sweepen rondom 45MHz. Er komt een naar 45MHz gemixed 15KHz breed signaal binnen. Dat wordt gemixed en gaat naar 459KHz filter blokje, dan het IC weer in en dan weer via een 2e 459KHz filter terug het IC in. De mute heb ik niet gebruikt. Die pootjes hangen gewoon los en poot 10 en 11 heb ik ook niet aangesloten.

sweep je niet te snel? Want bij 10kHz bandbreedte moet je er dus vanuit gaan dat een signaal ongeveer 1ms in het filter moet blijven voor een duidelijke piek. (en nog veel langer als je het goed wilt doen)
1ms voor 10kHz breedte wil dus zeggen dat je niet meer dan 10MHz per seconde heen en weer mag sweepen. (dus bijvoorbeeld 20Hz sweep, 500kHz bandbreedte)
Als je het zo doet, dan krijg je waarschijnlijk net wat vage frummels te zien. Om het mooi te krijgen zul je nog veel trager sweepen, 10 of 50ms ofzo.
Neem ongeveer sweep/sec (MHz/s)=1/10 bandb. ^2
(en die 1/10 zul je waarschijnlijk beter 1/100 ofzo voor nemen)

Filters moeten inderdaad 455kHz zijn. Maar zitten er in het IC niet al goede filters?

Het SA project is afgesloten. Na wat hulp van de hogepriester, er moest nog een weerstandje extra in de detector, heeft hij gewerkt. We hebben het ook getest op 145MHz met de porto en daar zagen we het signaal staan. Helaas zijn we over de uiterste houdbaarheid datum van de SA615 heen gegaan. Met wat experimenteren kwam per ongeluk even het uitgangsignaal op de ingang terecht en dat was blijkbaar te veel voor hem.

Daarna zijn we weer voor 70cm aan de gang gegeaan. (Z) met torren en fets en ik met buizen. We bouwen het zelfde ontwerp. Dat is best leuk want we hadden steeds de zelfde problemen. De laatste trap die we maakte was bij allebei instabiel. Het idee werkt alleen ga ik het opnieuw vastsolderen nu ik weet wat waar moet en hoe groot het is.
Het zit nu te dicht tegen elkaar aan gefrut.

Ook veel geleerd, (Z) is erg experimenteel, zo'n gewaagde experimenten als hij doet ben ik nog niet aan toe, ik zou denken dat zo'n schakeling alleen werkt met de voedingspanning aan maar (Z) probeert gewoon of het ook zonder kan en geeft dat pas op als hij na de nodige aanpassingen echt zeker is dat het echt niet werkt op die manier.

FETs blijken ook voordelen te hebben, ze geven heel duidelijk aan wanneer je iets fout doet, PETS hoor je dan.

Ik heb nu een ECC81 als eerste buis. Daar gaat 5MHz in en dat versterken we, dan door twee antiparallel diodes in de anodekring komt daar een soort 5MHz blokgolf uit waar we 15MHz uitfilteren via een parallelkring tussen het rooster en aarde van de tweede triode helft. Zo door naar 45MHz en dan naar 145. Bij deze laatste ging het fout. Daar wordt de boel onstabiel en gaat de ECC85 vrolijk staan gillen. Dat is gelijk goed voor zo'n 40Vtt. Maar met wat netter bouwen en wat meer ruimte tussen de buizen en een afschermhuls over de ECC85 denk ik dat het wel lukt. Daarna ga ik met een pentode naar 70cm en daarna een eindbuis. Daarna komt het echte werk. De microfoon en modulatie, de kristal en meng oscillator en de ontvanger. Nog veel te doen maar samen gaat dat vast lukken. Het werd zoals gebruikelijk weer erg laat maar was weer gezellig.

En die 70cm bak in wording geeft nog wat problemen. Wat wordt dat allemaal vreselijk instabiel op die frequenties...

Op 2m kreeg ik het al niet meer getemd, maar ik kan het het nog wat netter opbouwen de volgende keer. Bij freds buizen waren de problemen nog groter. Nog meer interne capaciteiten en inducties...

Maar even een meer praktisch vraagje: Wat doen jullie om kerntjes van spoelen vast te zetten? Ik kan weer kaarsvet gebruiken, maar ik vind dat altijd zo'n geklieder. Zijn daar geen betere methoden voor?

Een lijmpistool ?
Als ik op een stukje ongeëtst printplaat knutsel dan heb ik ook wel eens een gat geboord waar ik dan een spoelhouder in vast kon draaien ( daar zat dus schroefdraad op )

Radioortje

Standaard is bijenwas.

Vaak hebben drogisten dat. En anders op de eerstvolgende braderie, daar staat altijd wel iemand met bijenproducten. Hebben ze honig, dan vaak ook bijenwas. Of een bijenwaskaars.

Honing zelf is natuurlijk ook al prima plakt het ook lekker vast.
Lijmpistool lijkt me niet zo praktisch, kom je er nooit meer bij. Nou, dan ga ik het nog eens met kaarsvet proberen.

Kaarsvet werkt redelijk goed.
Dubbelzijdige plaktape heb ik ook wel eens gebruikt voor spoelen. Werkt ook maar vooral bij wat grotere spoelen.

Heel hoge frekwenties (beetje misleidend ), dus nu even VHF, geven aparte problemen met stabiliteit. Door parasitaire inducties en capaciteiten ontstaan er gemakkelijk oscillaties. Nauwkeurig en net werken helpt maar het blijft soms moeilijk.

Wat is de functie van de roosterlek weerstand en hoe bepaal ik die. Ik heb nu parallelkringen parallel aan de roosterlekweerstand staan. dat is dus niet goed voor mijn parallelkring maar in de datasheets staat vaak een maximale waarde. Helemaal zonder mag dus niet, direct aan massa wel. Ergens daartussen zit de ideale waarde.

Wat is een goede waarde voor de reactantie van de kathode spoel en condensator bij een versterker voor HF en wat voor de roosterlek parallelkring ?

Die roosterlekweerstand geeft het stuurrooster een referentie tov de kathode, er loopt geen stroom dus valt er over die weerstand geen spanning.

Als jij een parallelkring op het stuurrooster hebt die met de gnd verbonden is dan kan in principe die weerstand vervallen, daarom geeft de datasheet alleen een maximale waarde.

Die roosterlekweerstand is btw heel hoogohmig en zou niet veel invloed op je kring mogen heben.

Nou, die loopantenne is (zoals ik al vreesde) ongeschikt als zendantenne. Ik heb een beetje geprobeerd, maar niemand ontving iets
Dan maar een draadje van dakgoot naar schuur spannen.

Bel maar als je wil proberen. Kijken of ik je hoor.

Ik ben nu weer op me kamer in Utrecht. Dus dat wordt pas na nieuwjaar, vrees ik.

Op 27 december 2008 18:12:59 schreef Henry S.:
Die roosterlekweerstand geeft het stuurrooster een referentie tov de kathode, er loopt geen stroom dus valt er over die weerstand geen spanning.

..voor zover er geen roosterstroom loopt. In zendertrappen in klasse C of AB2 loopt die er wel, en zal de roosterspanning dus (verder) dalen. Dat kan een reden zijn de weerstand niet te hoog te maken.
Maar inderdaad, als het rooster via een spoel verbonden zit aan de roosterspanning (massa, of een andere (negatieve) spanning), dan heb je immers geen weerstand nodig.

Nog even een ouwe:

Op 24 december 2008 12:37:45 schreef (Z)weetvoetje:
Vergis je niet, dit is niet zo erg, hugo. Ik vind dat plaatje er wel goed uitzien. Het geeft alleen maar aan dat er wat fasedraaiing zit in de audio. (oftewel de frequentiekarakteristiek is niet 100% vlak, maar dat is ook helemaal niet erg)

Ik vind de modulatie er ook keurig uitzien, en inderdaad is dit alleen een kwestie van een faseverschil tussen de audio op je X ingang, en de uiteindelijke modulatie.

Maar dat fasedraaiing (waar dan ook) optreedt, wil niet zeggen dat de frequentiekarakteristiek niet vlak is! Denk maar aan een stuk kabel, of aan de fasedraaiers voor SSB (moderner gezegd: de Hilberttransformator). Al die dingen hebben een vlakke karakteristiek - maar je gebruikt ze vanwege hun fasegedrag.

Ik heb de eerste trap met ecc81 nu opnieuw opgebouwd. Meer ruimte en schotjes tussen de trapjes. Het resultaat is al veel beter. Ik heb nu echter een probleempje. De eerste helft versterkt het 1Vtt ingangsignaal netjes en trekt iets van 4 mA. De tweede helft doet iets meer zijn best. Hij krijgt een blokgolf van ongeveer 2V op het grid en trekt ongeveer 9 mA. Het resultaat is echter iets van 60Vtt op de anode. Ik dacht dat hij stond te oscilleren maar als ik ATT op de meetzender dichtdraai dan volgt het anode signaal deze verzwakking. Moet ik nu een grotere anode weerstand gebruiken of een grotere kathode weerstand (nu 1K8). Ik heb nog een 1
Mohm roosterlekweerstand naast de kring voor de zekerheid. Voor AC hangt de kathode aan aarde dmv een 22nF over de kathode weerstand.

De ECC85 ga ik vervangen door twee EF95 pentodes. Dan zitten die kringen niet meer zo dicht bij elkaar.

Laatste vraag, hoe zorg ik dat de boel stabiel blijft en niet gaat staan gillen. Ik vond ik een RSGB VHF manual dat er dan een Ctje van de anode naar grid moest ter waarde van de Anode tov massa capaciteit.

Op 28 december 2008 21:11:51 schreef Frederick E. Terman:
Maar dat fasedraaiing (waar dan ook) optreedt, wil niet zeggen dat de frequentiekarakteristiek niet vlak is! Denk maar aan een stuk kabel, of aan de fasedraaiers voor SSB (moderner gezegd: de Hilberttransformator). Al die dingen hebben een vlakke karakteristiek - maar je gebruikt ze vanwege hun fasegedrag.

Het is onmogelijk een fasedraaier te maken met een vlakke frequentiekarakteristiek. Je kan dat hoogstens benaderen.

@fred: Maar je moet juist de anode-grid capaciteit neutrodyniseren; niet de anode-katohde capaciteit. De anode-grid capaciteit is de veroorzaker van koppeling tussen de grid-kring en de anodekring. Deze veroorzaakt de oscillaties.

Hoe vlak wil je ze hebben? Ja, omdat ze niet tot oneindig gaan zeker, maar dat zou flauw zijn.

Neem eens een brug met 2xR en 2xC.
De spanning op de diagonaal heeft een rechte amplitudekarakteristiek, maar draait de fase afhankelijk van de frequentie keurig 0 tot 180 graden, met 90 graden op de RC frequentie.

Of maak het met een opamp. Weerstand van ingangssignaal naar u-, en eentje van u- naar uitgang.
Weerstand van ingangssignaal naar u+, en een condensator van u+ naar aarde.
Zelfde verhaal: rechte amplitude, van 0 tot 180 graden fasedraaien.

Of neem een stuk kabel. Rechte karakteristiek, maar een prachtig lineair oplopende fasedraaiing van in naar uit.

Wat ik bedoel is dat het onmogelijk is om een perfecte fasedraaier te maken op een gebied van zeg 300Hz tot 3kHz met vlakke frequentiekarakteristiek. OK, je kunt elektronisch gemakkelijk tot -40dB afwijking komen, en met de computer nog (oneindig) veel verder. Maar er is (neem ik aan) geen algoritme dat het in eindige tijd uit kan rekenen.

(eigenlijk is dit probleem gelijk aan de vraag of er een filter mogelijk is dat oneindig scherp is)

Voorbeeldjes van fasedraaiers met een rechte amplitudekarakteristiek.
http://www.uploadarchief.net/files/download/allpass.pdf

Wat jij een fasedraaier noemt is dus dat ding met twee uitgangen, die onderling 90 graden verschillen maar waarvan de fase met betrekking tot de ingang onbelangrijk is - dat is inderdaad een ander probleem.
(maar ook van die twee uitgangen is de amplitude mooi recht)

Hoe dan ook: dat iets fasedraaiing geeft, betekent niet dat de amplitudeplot niet recht is. En daar ging het om.

Op 29 december 2008 19:22:35 schreef (Z)weetvoetje:
....
(eigenlijk is dit probleem gelijk aan de vraag of er een filter mogelijk is dat oneindig scherp is)

Zodra er ergens oneindig staat en we in de echte wereld leven, is dat (meestal?) onmogelijk.

Ja, ok. Ik had het over een filter dat altijd 90 graden uit geeft. En dat is dit niet. Maar ik heb dat schijnbaar niet echt duidelijk gezegd.
(ik bedoelde met fasedraaier dus een ding dat constant 90 graden draait over een bepaalde frequentiebreedte)

[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op maandag 29 december 2008 22:55:19 (28%)]

De eerste EF95 zit er in. Hij wil echter niet wat ik wil en na veel proberen ben ik erachter waar het probleem zit. Hij wil alleen maar naar de 5e of 7e harmonische maar niet naar de 3e. Met de kringen goed op 48Mhz doet hij niets anders dan een zwaar vervormd signaal. (Als ik de ecc afkoppel en een griddipper gebruik om het signaal te injecteren dan staan de kringen goed) De blokgolf uit de tweede ecc helft lijkt echter nergens op en krijg ik ook niet goed. De blokgolf uit de eerste helft is perfect. De tweede helft draait ook perfect op frequentie. Ik denk dat het komt door de forse versterking van de tweede ecc helft. Alsof de diodes het niet aankunnen. Zou het helpen om meer diodes in serie te schakelen zodat het blokgolfsignaal groter wordt en de verhouding grondgolf en blokgolf wat beter wordt of moet ik een veel grotere kathode weerstand nemen om de buis te knijpen.