FM bugje gemodificeerd

Ja, soms kun je een oscillator starten door een C alvast een spanning te geven. Maar de laastste tijd doe ik dat met "real noise".

Maar als je bijv. het laden van een condensator in een RC schakeling wilt laten zien, dan moet je echt de condensator op 0V zetten. Want anders zie je helemaal geen laadproces: Simetrix doet dan eerst een DC instelberekening, zodat hij de condensator dan al geladen heeft.

Dat geldt trouwens voor alle Spice-achtige programma's; het hoort zo.
Meestal is het een voordeel: wachten tot een 1000 uF afvlakcondensator op zijn eindwaarde is duurt heel lang, terwijl dat voor je microseconde analyse misschien onbelangrijk is. Dat wachten hoeft normaal dus niet.
Maar als je het juist wilt zien..

Ik zit nu wat te lezen over oscillators en daar staat iets interessants waar ze helaas niet verder op ingaan. Het starten van de oscillator. Deze versterkt ruis welke breedbandig en evenredig aanwezig is. De uitgang van de oscillator wordt teruggekoppeld naar de ingang. Het signaal wordt in fase verschoven teruggekoppeld. Door het resonante element, in dit geval een LC kring is er voor een frequentie een situatie dat de frequentie niet in fase verschuift (hij voldoet aan het Barkhausen criterium ofzo) Deze wordt steeds sterker en de andere steeds zwakker doordat ze steeds in een andere fase aankomen. Dit wist ik al maar even ter info voor eventuele meelezers.

Nu hebben ze het er over dat je het terugkoppel circuit openbreekt en daar het starten van de oscillator bekijkt. Maar niet hoe. Ik ben bang dat ze het alleen theoretisch bedoelen.

Maar om kort te zijn. Hoe test/meet je aan welke criteria een onwillige oscillator niet voldoet. Zomaar wat proberen vind ik niet echt een wetenschappelijk verantwoorde aanpak

Ik was vandaag weer wat aan het spitten en kwam oa wat OC/AC/AF/2SB germanen tegen. Daartussen ook twee AF117's.

Perfect voor de FET bug, nu hebben die dingen nogal last van snorharen dus even doorgemeten of er geen sluiting in deze torren zat, in beide gelukkig niet.

Toch maar even een bugje opgebouwd ondanks het tafel(en werkhok)ruimen, een voeding uit de stapel getrokken en de bout aangezet (die stond er nog voor sloopwerk).

Schema van Fet zwevend opgebouwd met de shielddraad aan de print. Ik ben zuinig op die dingen dus de draden van 2 cm lang niet ingekort. Spoeltje is 5w op 4mm, en de 20pF uitgevoerd als 22pF.
10pF met 2 keer een cm draadlengte over e en c, 9V erop. Even een zwengel aan de trimmer en 'plop' een stabiel draaggolfje.

Volgens mij krijgt iemand dit sneller werkend dan de bug in startpost. Op de basis kan je je vinger leggen zonder dat de boel verspringt, levert een beetje brom op dus er is genoeg gevoeligheid voor audio.

Oh ja, ik herinner me dat het heel gemakkelijk werkte. Ik had alle onderdelen (ook die AF met de lange draden, inderdaad) via een kroonstripje, zo'n elektra ding, aan elkaar hangen.
De kroonstrip zat later geschroefd op de bodem van een stalen kastje. Het antennetje in een bananenbus bovenop het kastje.

Fred, dat 'openbreken' is meestal een uitleg-verhaal, maar desnoods kan het letterlijk. In ons voorbeeld zou je bijvoorbeeld dit kunnen doen:
De C-E condensator aan de collectorkant losmaken en er spanning uit de meetzender op zetten. Op de collector moet je nu die spanning weer in fase en hopelijk een beetje versterkt weer terugvinden.
Om het helemaal koosjer te maken, moet je de collector belasten met een impedantie die overeen komt met wat er eerst aan hing (dus een paar honderd ohm met 10pF in serie), en de emitter, via die 10pF, aansturen uit een impedantie die overeenkomt met die van het collectorcircuit (dus een paar kΩ ).

Even een plaatje erbij:

Henry, mooi gedaan! Heb je geen toltrimmer liggen?

Speciaal voor Eat, met 30pF tol:

Deze kon ik eerst niet op een 3m frequentie krijgen, wat blijkt... de spoel is maar 4 windingen (telfoutje), en door het verwijderen van de 22pF trimmer wat in elkaar gedrukt. Toltrimmer losgesoldeerd en de spoel wat uitgerekt, en nu wel 'knallend op de FM 3 meterband'.

Trimsleutel ligt er naast, maar je kan de tol met de hand al aardig op frequentie zetten.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op vrijdag 8 januari 2010 20:32:04 (11%)]

Ik zie het al. Behalve de verkeerde tor heb ik ook te netjes en klein gebouwd. De mijne past op een stuiver.

die van mij ook

Dit is mijn multibander, welke door de speciale techniek, door de bc107 in klasse c te laten draaien di gewenste effect mogenlijk maakt...Nu nog een buizen versterker van een paar kilowatt erachter..

Op 8 januari 2010 20:34:30 schreef fred101:
Ik zie het al. Behalve de verkeerde tor heb ik ook te netjes en klein gebouwd. De mijne past op een stuiver.

Ik kwam ook nog wat AF139, AF239 en AF279 tegen, die hebben een veel hogere Ft, kan die eens proberen. AF106 heb ik ook nog, Ft 220MHz, Fmax=1.2GHz.

/Beetje OT
Als de Geranium je lief is, kijk dan hier:
http://mjrainey.googlepages.com/radio

Waanzinnige projecten met o.a. oeroud germanium, zijn laatste project is een versterker met dioden (parametrische LF amp?)

Ik heb mijn hele germanium voorraad geprobeerd zonder succes. Op de multimeter leken ze goed maar op de tortester dus niet (ik heb er maar een stuk of tien en geen nieuwe)

Toen ben ik stout geweest en heb er een 2n2905 in gezet. Gelijk oscilleren als een gek. Hij bestrijkt zo'n 70-140MHz. Makkelijk af te stemmen. Er zit na de 10 pF een 220 ohm weerstand naar massa als load. Niet omdat het beste was maar je moet toch iets Over die load staat 1V RMS. Als ik de Ipod er op zet klinkt hij echt heel goed. Beter nog dan mijn varicap bug. Ik ben alleen bang dat het bereik van deze ook een beetje "te" is.

Op de SA joelt ie vrolijk tot over de 1GHz. Het signaal ziet er redelijk FM uit. Geen draaggolf met zijbanden zoals bij AM. Op de scoop is er in XY mode een heel klein beetje trapeze-vorming te zien maar dan ben ik al aardig aan het overmoduleren. In gewone mode is het een rechte balk. Als jeheel goed kijkt zie je heel klein beetje AM.

Oja, ik heb ook de test gedaan die FET beschreef. Erg leuk. Je ziet inderdaad de fase verschuiven.

Hij heeft het hem weer geflikt, FET-FM. Zijn wij 8 pagina's bezig om de überbug te bedenken en FET zet even een virtuele 5 minuten-bug in elkaar die nog beter werkt dan onze high tech berekende post-josty-bug en dan nog met de onderdeelwaarden zoals in het schema. Chapeau voor onze opper-piraat. De gouden polka is met ere verdiend.

polyakof mixers en VLF Receiver Using Saturable Ferrite Mixer zijn gaaf. Die kerel is geniaal. Wat een gave ontwerpen.Daar ga ik er wat van proberen.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op zaterdag 9 januari 2010 17:19:54 (5%)]

Volgens mij werden oude machinezenders ook uitgerust met verzadigbare transformatoren om zo harmonischen op te wekken, zodat men op hogere frequenties dan de alternatorfrequetie kon werken.
Iemand enig idee of dat klopt?

Op 8 januari 2010 22:30:44 schreef fred101:
Ik heb mijn hele germanium voorraad geprobeerd zonder succes. Op de multimeter leken ze goed maar op de tortester dus niet (ik heb er maar een stuk of tien en geen nieuwe)

Weet je het zeker? M'n AF117's meten ook 'vreemd'. Bij het meten van een pn-overgang begint de doorlaatspanning bij 0.9V om vervolgens langzaam af te zakken naar een germaniumwaarde, meetstroom is 1mA.

Op 8 januari 2010 23:25:06 schreef Ledlover:
Volgens mij werden oude machinezenders ook uitgerust met verzadigbare transformatoren om zo harmonischen op te wekken, zodat men op hogere frequenties dan de alternatorfrequetie kon werken.
Iemand enig idee of dat klopt?

Sommige wel. Grimeton niet, die wekt zijn 17,2 kHz rechtstreeks op; maar Kootwijk had zulke vermenigvuldigers om op 24 of 48 kHz te kunnen komen (volgens sommige bronnen ook op 36 kHz, dan zouden ze dus op 12 kHz zijn begonnen en dan x2, x3, of x2x2 hebben kunnen maken).
Het rendement van die vermenigvuldigers was niet eens zo beroerd, naar het schijnt.

@Fred, die bug was niet virtueel, maar gewoon het schema van wat ik destijds in elkaar heb gezet. De basisvoeding zou ik nu anders doen, en inderdaad is uitgerekend de emitterspanning het vuilst van de twee. Maar wel lekker stabiel tegen handeffect.

Mooie plaatjes weer; wat zijn die dingen groot hè.

De tor tester is een philips uit 1955, volgens mij moet die wel met germanium over weg kunnen

Een aantal van die dingen zijn gebruikt, er zijn er een paar zonder opdruk en sommige hebben geen lipje maar een stip. Andere hebben helemaal niets meer omdat ze in een soort koelblokje zitten. Ik gebruik dan de diode tester om de basis te zoeken en daarna gaat hij op de tortester. Een paar heb ik ook in de bug gebouwd maar die dezen niets.

Ach, met de 2N2905 doet hij het perfect.

Op 9 januari 2010 17:48:48 schreef Frederick E. Terman:
Maar wel lekker stabiel tegen handeffect.

Dat kan je wel stellen

Mooie plaatjes weer; wat zijn die dingen groot hè.

Veredelde buizen, en in die tijd werden ze vaak als te klein bestempeld (vooral samen met de kachelsoldeerbout ).

Intern is het het ook nog een hele constructie:

De snorharen zijn niet goed weergegven, dan kan je beter even naar http://www.vintage-radio.info/whiskers/DRAFT%202005-Nov-Brusse-Whisker… kijken.

@Ledlover:
http://radiokootwijk.free.fr/index.php?file=pcg.php

Op 9 januari 2010 17:51:57 schreef fred101:
Een aantal van die dingen zijn gebruikt, er zijn er een paar zonder opdruk en sommige hebben geen lipje maar een stip.

Gevalletje oppassen, de stip ( of de rode aansluitdraad ) van die torren is de collector !

Ik citeer dit bericht even, omdat het al van een paar pagina's terug is en ik deze bug gebouwd heb.

Op 31 december 2009 14:03:13 schreef Frederick E. Terman:
[...]Ja, dat had 'mijn' bugje dus ook. Door alles aan aarde te hangen spaarde je dus zelfs de ontkoppeling voor de voeding uit - het eerste wat je na de batterij kreeg was tòch een weerstand. Ik heb hem toch maar even uitgetekend, want ik heb gemerkt dat dat voor veel meelezers toch te lastig is van de tekst alleen.

Natuurlijk zagen wij scholiertjes dit niet als een negatieve weerstand. Wij vonden het gewoon een gemeenschappelijke-basis-versterker (emitter in, collector uit), die geen fasedraaiing geeft, zodat je de uitgang gewoon weer naar de ingang kunt terugkoppelen.
Wat natuurlijk, als het goed is, op hetzelfde neerkomt: iedere oscillator werkt doordat de weerstandverliezen in de kring worden opgeheven.

Dát ik hem gebouwd heb op zich is geen wereldnieuws, maar hij werkt! En aangezien dit mijn eerste geslaagde poging is tot het maken van een FM-bug, ben ik wel 'exited'.

Ik heb een spoel gemaakt van 7mm lang met drie windingen van 3.5mm ø. Dat zou rond de 10 nH uit moeten komen. C3 is uiteraard een instelbare condensator. De tor heb ik vervangen met een BC557b. De antenne was eerst het pootje van de 10pF condensator, maar nu verlengd met 25cm doodnormaal dun montagedraad.

Twee plaatjes (klikbaar)

Bij het testen zette ik mijn radio (mp3 speler) op 108MHz en legde hem vlak naast de 'antenne'. Het pootje van de 10nF condensator dus. Met een stukje plastic wat gedraaid aan de condensator, en opeens plop! Stukje terug draaien en weer plop! Yess, hij werkt. Na wat gepruts kreeg ik hem precies op de plek van de plop, en verscheen er een 100% zuivere sinus in mijn koptelefoon. (500-600Hz) In de microfoon blazen was duidelijk hoorbaar, precies zoals het hoort te klinken. Ook krassen over de microfoon was als helder gekraak hoorbaar.

Het bereik was nu een centimeter of 5, dus heb ik de antenne verlengd naar 25cm. Nu pikt mijn mp3 het signaal 50cm verder nog op. Ik vind het al super vet dát dit lukt, maar zou het niet iets meer moeten zijn? Ik las elders over 100m bereik met een simpele bug als deze.

Daarnaast is zo'n microfoontje leuk, maar ik zou het ook wel tof vinden om er gewoon muziek mee uit te zenden, dan kan ik toch iets beter horen hoe zuiver het geluid is en zo. Is er een mogelijkheid om hier een lijnsignaal aan te hangen in plaats van de microfoon? Ik heb geen idee wat de amplitude van beide is. Lijnsignaal volgens mij maximaal 1v pp of zo. (?)

Het zou gaaf zijn als iemand deze (ongetwijfeld simpele) vragen kan beantwoorden.

Ik heb er gewoon via een potmeter een ipod aan geknoopt. Bereik was wel "iets" verder dan een paar meter.

Gefeliciteerd met de werkende exiter, en nette opbouw.

Even een paar opmerkingen: Je bent van germanium naar silicium gegaan, R2 kan nu veel te groot zijn. En je gebruikt een electret microfoon zonder voorspanning, zet een weerstand van een paar k tussen voeding en electret (is even uitzoeken wat het beste resultaat geeft).

De ingang is verder heel gevoelig, een lijnsignaal kan je via een hoogohmige spanningsdeler toevoegen, is ook even uitzoeken.

De spoel moet 100nH zijn en geen 10nH!
Fred en Fet hadden dat al geconstateerd, je zendt nu op een veel hogere frequentie uit! Waarschijnlijk ontvang je nu een of ander mengproduct ...

Zeer oplettend Eat, spoelje leek wel aardig, is wel ver opgerekt.

5 windingen op 4mm komt meer in de buurt van 100nH.