Mijn eerste supertje

Op de emitter is de impedantie lager dan op de collector. Op de collector staat dan ook een hogere spanning dan op de emitter.
Maar ik begeef me nu als torrenleek op glad ijs
Leuk experiment. Mijn eerste superhet had oa een OV1 als detector op 459KHz. http://www.hamforum.nl/viewtopic.php?f=50&t=530
Ik heb hem net gedeeltelijk gesloopt omdat ik de trimmers nodig had voor een ander project.

Geinig idee.
Ik heb eens ooit zoiets met een zelfoscilerende dualgate fet geprobeerd.
ging toen geloof ik van VHF -> HF maar het idee is het zelfde.

Ik denk dat het moeilijk zal zijn daar een antwoord op te geven. Het eerste schema dat je laat zien is waardeloos. Zo teken je geen schema's. Het doet het ergste vermoeden over de ontwerpcapaciteiten van de tekenaar.

Afgezien daarvan, je hinkt een beetje op twee gedachten. Sure, een tor maakt intermodulatie. Je stopt er twee frequenties in en er komen som- en verschilfrequenties uit. Maar dat is ook een beetje de taak van een mengtrap in een superhet.
Het is erg moeilijk tegen zo'n tor te zeggen: als de frequenties alletwee op de basis binnenkwamen, mogen ze niet intermoduleren, maar als de één op de basis en de andere op de emitter binnenkwam, dan moet het wel.
De tor ziet in beide gevallen Ube; of je nu de b varieert, of de e, dat blijft hetzelfde.

Maar het laatste wat je van een goede mengtrap verwacht, is dat hij versterkt. Dat is zijn taak niet.

Nu is de ergste intermodulatie, nl. kruismodulatie (in-band derde orde IM), niet hetzelfde als de in een mengtrap wèl gewenste tweede orde IM. Als je dus per se wat versterking wilt hebben, maak dan een mixer met een fet, of nog beter: een ringmixer van fets. Door hun hoofdzakelijk tweedemachts karakteristiek (dus tweede orde) maken ze maar heel weinig derde orde IM, terwijl ze wel mixen.

Frederick E. Terman:

Ik denk dat het moeilijk zal zijn daar een antwoord op te geven. Het eerste schema dat je laat zien is waardeloos. Zo teken je geen schema's. Het doet het ergste vermoeden over de ontwerpcapaciteiten van de tekenaar.

Frederik, ik denk dat jij de tekenwijze van de spoelen en weerstanden bedoelt. Het zijn namelijk de Amerikaanse symbolen, i.p.v. de symbolen die wij altijd gebruiken.

Op de hogere banden, op bijv. 25 meterband heb ik last van dat de ingangskring de oscillatorfrequentie meetrekt. Draai ik aan de draaicondensator van de ingangskring, dan trekt hij de oscillatorkring mee. Ik hoor dat dat ik met de ingangskring dan onbedoeld de superhet op naastgelegen zenders afstem. Ik denk dat dat door de gate-source capaciteit gebeurt, dat er namelijk terugwerking optreedt. Is er wat aan die vervelende verschijnsel wat te doen?

Ik denk dat hij bedoeld dat het een zooitje is qua lay-out. Zo zijn er diverse kruispunten getekend die niet verbonden zijn omdat hij er een bolletje is vergeten in te tekenen. Je moet nu dus raden of het een verbinding is of alleen maar kruisende lijnen.

Juust. En om het echt netjes te doen moet je helemaal geen 4-weg kruispunt als doorverbinding willen. De etiquette schrijft daar twee T-kruisingen voor: geen twijfel aan de bedoeling mogelijk.

En een FET (sorry FET) heb ik nog nooit in de vorm zien getekend.

Op 9 januari 2009 23:11:37 schreef dawmast:
Op de hogere banden, op bijv. 25 meterband heb ik last van dat de ingangskring de oscillatorfrequentie meetrekt. Draai ik aan de draaicondensator van de ingangskring, dan trekt hij de oscillatorkring mee. Ik hoor dat dat ik met de ingangskring dan onbedoeld de superhet op naastgelegen zenders afstem. Ik denk dat dat door de gate-source capaciteit gebeurt, dat er namelijk terugwerking optreedt. Is er wat aan die vervelende verschijnsel wat te doen?

Losser koppelen, bufferen, dualgate mosfet toepassen.

Daar heb ik al over na zitten te denken door de oscillator te bufferen m.b.v. een emittervolger en door de koppelcondensatoren vanaf de collector van de oscillator transistor naar de source van de FET en de koppelcondensator vanafd de ingangskring naar de gate te verkleinen. Ik neem een waarde van zo'n 20 pF. Zo koppel ik de ingangskring en de oscillator wat losser aan de mengtrap.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op zaterdag 10 januari 2009 19:21:14 (10%)]

Verschillende mogelijkheden.

1. losser koppelen
2. buffertrapje tussen osc. en BF900. Je moet zorgen dat je dat transistortrapje zo bouwt dat als de belasting van de tor erg veranderd, dat de tor de oscillator amper anders belast. (torretje met lage collector-basis capaciteit, en evt. een klein condensatortje van collector naar aarde zetten)
3. neutrodynisatie van de BF900. Kan in theorie, maar is vrij lastig omdat je meerdere gates hebt enzo. Misschien dat simpelweg een beetje extra gate(van osc.)-drain-capaciteit helpt, of juist een beetje gate1-gate2 capaciteit. (trimmertjes plaatsen, en kijken of je het zo kan trimmen dat het probleem kleiner wordt) Maar waarschijnlijk is het middel erger dan de kwaal bij deze methode.

Ik heb mijn supertje nu opgebouwd op mijn HF-experimenteerprint. Ik gebruik een cascodeschakeling van twee J-FET's als mengtrap en de Regeneratieve Kortegolfontvanger met MOS-FET (Cascodeschakeling) van http://www.circuitsonline.net/forum/view/74755/1/MOS-FETgebruik ik als oscillator door te terugkoppeling zo in te stellen dat hij oscilleert. In de uitgangsleiding zit een afstemkring afgestemd op 1,6 MHz. Als buffer naar mijn regeneratieve detectorontvanger met ontdemping (achterzetontvanger) http://www.circuitsonline.net/forum/view/67456 gebruik ik een emittervolger. Als aanpasnetwerk tussen de emittervolger van de converter naar mijn achterzet gebruik ik een seriekring om de uitgang van de converter aan te passen aan mijn ontvanger en ook voor extra selectiviteit. Is het uitgangssignaal van de converter te sterk, dan raakt mijn achterzetontvanger overstuurd.

[Bericht gewijzigd door dawmast op zaterdag 26 september 2009 11:46:37 (27%)]

Hier een leuk ontwerp(pdf) met een dual gate mosfetje.
En hier nog een Application Note(pdf) met als voorbeeld een NE25139.

Dan hier een document over mixers(pdf) in algemeen.

Link van de AN aangepast, zou nu ook moeten werken.

Beste DDSFM, de middelste link met de NE25139 werkt niet.

Bij de cascodemixer heb ik de twee gates via een weerstand van 1 MEG met de massa verbonden en verder gebruik ik een kleine sourceweerstand. Maak ik die weerstand te groot dan wordt het uitgangssignaal van de mixer te zwak.

Op http://www.vk2zay.net/article/file/478 staat het schemaatje van de mixer:

Op http://www.qrp.pops.net/cascoder1.asp staat meer info over cascodemixers.

Ik heb een standaard middenfrequentversterker volgens http://www.elo-web.de/elo/entwicklung-und-projekte/kurzwellenempfaenge… met een BC'tje gemaakt en aan de uitgang mijn detectorontvanger met ontdemping er aan gehangen. Aan de ingang zit de eerste MF-kring die d.m.v. een koppelwinding is aangesloten op de basis van de MF-tor. Ik stem mijn detectorontvanger met ontdemping af op zo'n 800kHz en ik regel de MF-versterker op gehoor af. Als middenfrequentkring gebruik ik een TOKO-spoel met rode kern en een geel trimmertje. Alleen heeft de MF-versterker nogal de neiging om te gaan oscilleren. Dat komt omdat ik de aansluitdraden van de MF-spoeltjes wat te lang heb en ik i.p.v. een hoogfrequenttor een BC'tje gebruik. Ik denk dat een BC'tje een hogere collector-basis capaciteit heeft dan een hoogfrequenttor. De collector-basiscapaciteit veroorzaakt terugwerking waarbij de boel kan gaan oscilleren. Dat probleem zou ik ook door neutrodynisatie toe te passen, kunnen verhelpen.

Schema:

Je kunt een degeneratie weerstand tussen C1 en massa zetten of een terugkoppelweerstand tussen basis en collector. Als de boel gaat oscilleren dan "grijpt" die laatste weerstand in.

Beste Fred101, hoe groot moeten die genoemde weerstanden dan zijn?

De degeneratie weerstand zou ik eerst eens op 10 ohm zetten (instelpotje)
De tegenkoppeling moet zo hoog zijn dat de basis pas beïnvloedt wordt als het nodig is. Je kan ook een Ctje in serie zetten met die weerstand zodat het frequentie afhankelijk wordt. Zo gebruik ik ook wel eens trimmertjes als emitter condensator om de versterking te drukken. Meestal gebruik ik weerstanden tussen 10 en 100K, ik test dat meestal eerst in simetrix. Ik had laatst bij een 155MHz oscillator dat hij ging, ik noem het maar, multi-oscilleren, waardoor er dus een heel bos paaltjes ontstaat van IM producten. De oorzaak bleek een 100uH rfc in de voedingsleiding. Soms is het niet wat je denkt maar idd wat paracitairs. Zo was bv de buffer instabiel, hij versprong af een eind bij afstemmen. Iets minder koppeling tussen de kringen door schotjes verhielpen dat. Dat gepuzzle maakt het zo leuk

Oja, niet beide dingen proberen, gewoon een van de twee.

In dit schema zie je hoe voorkomen wordt dat een MF-versterker gaat oscilleren. Ten eerste d.m.v. stopweerstanden R19 van 220 Ohm en R28 van 330 Ohm in de collectorleiding van resp. TS4 en TS5. Ten tweede d.m.v de kleine neutrodynisatie condensatortjes C12 van 4 pF en C34 van 2 pF die tussen de secundaire zijdes van S10 en basis TS4 resp. S12 en de basis van TS5 zijn geschakeld.

Tussen de uitgang van de MF-versterker en mijn detectorontvanger met ontdemping heb ik een emittervolger als buffer toegepast. Om oversturing van de ontvanger te voorkomen, kan ik een volumepotmetertje aan de uitgang van de emittervolger plaatsen.

Ik heb nu d.m.v. een trimmertje neutrodynisatie (tegenkoppeling) tussen de secundaire zijde van de uitgangskring (in schema Spulenansluß 2) en de basis van de MF-tor toegepast, natuurlijk heb ik d.m.v. de juiste poling van de secundaire zijde van de uitgangsspoel er voor gezorgd dat er een tegenkoppeling ontstaat. Nu is de ontvangst stukken stabieler. Alleen is de uitgangskring door de neutrodynisatie veel breedbandiger geworden, zonder neutrodynisatie is de MF-versterker instabiel, zodat hij onbedoeld als een regeneratieve trap werkt, waardoor de uitgangskring dan onbedoeld ontdempt wordt. Door de neutrodynisatie wordt die ontdemping opgeheven. Om die kring smalbandiger te krijgen, moet ik de collector van de MF-tor op een aftakking van de spoel aansluiten.

Eigenlijk is neutrodynisatie in een MF-versterker van een superhet hetzelfde als de tegenkoppeling die in audioversterkers wordt toegepast. Ook daarbij zorgt tegenkopelling ervoor dat de versterker niet gaat oscilleren of instabiel wordt.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op maandag 19 oktober 2009 18:15:02 (58%)]

Is neutrodynisatie niet alleen het opheffen van paracitaire capaciteiten bv in een buis ? Die tegenkoppeling doe jij nu met het signaal maar kun je ook met DC doen door een weerstand. Dat is wat ik bedoelde maar dan van de collector naar de basis. Nu belast de kring waardoor de Q afneemt wat je dus ook merkt. Die weerstand doet eigenlijk weinig tot het fout gaat, hij verandert dan de DC bias op de basis. Je zou ook de tor gewoon minder versterking kunnen geven en goed afschermen dan zal hij ook minder snel gillen. Ik heb een versterkertje gemaakt wat ruis versterkt tot een ENR van 102dB (dat is een vrij heftige versterking) Dat doe ik met drie torren en dan met zo'n weerstand. Deze versterker blijft stabiel.

Beste Fred101, de neutrodynisatie zoals ik die heb toegepast, wordt ook in het onderstaande schema toegepast.

In dit schema zie je hoe voorkomen wordt dat een MF-versterker gaat oscilleren. Ten eerste d.m.v. stopweerstanden R19 van 220 Ohm en R28 van 330 Ohm in de collectorleiding van resp. TS4 en TS5. Ten tweede d.m.v de kleine neutrodynisatie condensatortjes C12 van 4 pF en C34 van 2 pF die tussen de secundaire zijdes van S10 en basis TS4 resp. S12 en de basis van TS5 zijn geschakeld.

Wat versta jij onder neutrodynisatie dan Fred101?

[Bericht gewijzigd door dawmast op zondag 18 oktober 2009 23:29:06 (11%)]

Begrijp me niet verkeerd, ik probeer je niet te verbeteren ofzo, alleen mee te denken en ik vind dit soort dingen altijd erg leerzaam. Ik experimenteer ook heel wat af. Meestal tegenwoordig naar eigen ontwerp. Soms lukt het soms niet

Buizen hebben vaak nog al een behoorlijke capaciteit ondermeer van grid naar kathode. Dat wordt met een condensator gecompenseerd, oa bij zend-eindtrappen waar twee buizen parallel staan. Ik ben er ook nog steeds niet achter hoe het precies zit. Ik denk dat dat voorkomt dat een buis meer sturing krijgt dan de ander en dus harder moet werken.

Dat schema van jou gebruikt tegenkoppeling. Daarbij wordt een signaal in tegen fase terug gevoerd zodat het originele signaal wordt gedempt. Ik denk dat dat meer kans op fasevervorming geeft (groupdelay) en condensators in combinatie met aansluitdraden vormen snel weer resonantiekringen. Weerstanden niet.
Wil niet zeggen dat het niet kan, uiteindelijk wordt het vaak gedaan. Wat me wel opvalt bij die oude schema's is dat ze eigenlijk de torren vaak inzetten alsof het buizen zijn qua opbouw. De schakeling die jij gebruikt staat al zo tam dat demping oa niet meer kan. Hij trekt nog maar iets van 1,3mA. Maar als je iets onbedoeld niet juist hebt aangesloten of er misschien een ongewilde koppeling is ontstaan dan heb je natuurlijk met die collectorkring al bijna een oscillator. Helpt het niet om C3 boven de weerstand te hangen ? Dan hangt je kring niet meer direct aan massa.
De ingangsimpedantie van deze schakeling is zo erg hoog. Als hij nu anders wordt gebruikt al origineel zou dat ook rare effecten kunnen opleveren.

Fred101,

De ingangsimpedantie van deze schakeling is zo erg hoog. Als hij nu anders wordt gebruikt al origineel zou dat ook rare effecten kunnen opleveren.

Ik denk dat de ingangsimpedantie van deze schakeling laag is, er wordt geen J-FET of een MOS-FET toegepast. Daarom heb ik de eerste MF-kring via een koppelwinding aangesloten, zoals het standaard in een transistor MF-versterker wordt toegepast.

Verder heb ik de wat te lange aansluitdraadjes van de spoelen gekort en in elkaar gedraaid om oscilleren proberen te voorkomen.

[Bericht gewijzigd door dawmast op maandag 19 oktober 2009 08:22:11 (13%)]

Bij deze instelling is de re 19,80 ohm. Bij een Beta van 100, wat op deze frequentie (is toch middengolf ? ) wel haalbaar is, komt Rin uit op bijna 2 Kilo ohm. Dit komt doordat hij maar 1,3mA trekt.

OK dus je heb de spoelen van een extra parallel condensatortje voorzien

Natuurlijk heb ik de MF-spoelen van een paralleltrimmertje voorzien om hun op de juiste MF-frequentie af te stemmen.

Ik denk dat als ik i.p.v. een BC'tje een BF'je toe ga passen in de MF-versterker dat die dan veel minder snel gaat oscilleren. Omdat de collector-baiscapaciteit bij een HF-tor kleiner is dan bij een BC'tje en omdat een HF-tor ook wat minder versterkt.

Ik bedoelde dat de in elkaar gedraaide spoeldraadjes een capaciteit vormen parallel aan de spoel.