Beginnen met Audiobuizen

Op 4 juni 2015 16:02:35 schreef Dr Blan:
Hopelijk duurt een en ander niet te lang meer, als je zelfs op een simpel forum als dit door het moderaat de mantel uitgeveegd wordt als je je hogelijk irriteert en daarvan op gepase wijze blijk geeft, aan hoerig gedrag van huishoudschooldropoutdames en mannelijke deelnemers die als vliegen op de virtueel naar feromonen riekende stroop afkomen.

Op zeer ongepaste wijze zul je bedoelen... Je bent verwezen naar de gedragsregels van dit forum, maar dat was blijkbaar tevergeefs.

Flames naar andere gebruikers en / of moderatoren.

Verder is het niet netjes om er in een ander topic over door te gaan zagen.

Misschien snap je het over een week wel.

Rew detecteerde een en ander eveneens en verwoordde dat op zijn wijze.

Rew constateert alleen iets, en houdt het in tegenstelling tot jou, netjes.

Nou, ik snap er even niks meer van.

Laat ik mijn vraag nog één keer anders formuleren:

Ik zoek een schema voor de buizen die ik heb, 6J6 en EL90. Voor of mn koptelefoon, of de boxen (Liefst die laatste, maar als de headphones makkelijker zijn dan die).

Budget: Studentenbudget; dus zo laag mogelijk.

Audiokwaliteit: Liefst zo goed mogelijk, maar kosten zijn belangrijker. Mijn idee was daarom ook gewone (voedings)trafo's te gebruiken.

Uit te bereiden: Mag, hoeft niet. Wil eerst eens kijken of buizen me bevallen.

Wat ik bereid ben om te doen: Rekenwerk, schema maken en tzt metingen.

Wat ik het liefst van jullie verlang: Ondersteuning en advies. Nu weet ik dat ieder lid een eigen manier van werken heeft en een eigen advies geeft. Maar om als leek dan het kaf van het koren te scheiden is erg lastig.

Verder, ik ben geen mod en wil me niet met hun bemoeien, maar graag niet in dit topic problemen uit een ander ophalen/bespreken. Ik snap er namelijk niks meer van wat de leden ervoor zeiden, mede door dit, en de leesbaarheid is zo ook ver te zoeken. B.v.d.

Hopelijk is het zo duidelijker, anders hoor ik het graag. En dan hoop ik snel te kunnen snappen hoe ze werken en een schema+versterker kunnen gaan maken.

Op 3 juni 2015 00:48:38 schreef Henry S.:
[afbeelding]

Dan gebruik je jouw buizen, een halve 6J6 en EL90 in dit schema!
Alles dubbel uitvoeren voor stereo. De 6J6 heeft voor beide buishelften een gemeenschappelijke kathode, dus gebruik 1 6J6 per kanaal. Van welke triodehelft je gebruik maakt is onbelangrijk.
Het grote voordeel van de schakeling is dat je geen uitgangstrafo nodig hebt. Je zal wel de instellingen moeten aanpassen aan de gebruikte buizen.
Bijv. de anodestroom voor een EL84 kan hoger zijn dan die voor een EL90.

edit
hieronder

Yep wel een beetje aanpassen. De hele theorie erop loslaten kan ook, ik zou adviseren de anodestroom te meten in de schakeling en de weerstanden aanpassen zodanig dat de dissipatie gegevens in de datasheet niet wordt overschreden.
Normaliter stel je de buis in het midden van het lineaire gebied.

Looney Tunes, ik voel met je mee!

Daar waar er bv. (maar enkel bv.!) wordt aangedragen

Dan gebruik je jouw buizen, 6J6 en EL90 in dit schema

zou ik daar als beginner veel vragen bij hebben: allicht zullen er dan toch sommige componenten andere waardes moeten krijgen? Maar welke componenten dan, en hoe bepaal je de goede waarde?

Ik wou dat ik wat beter zicht had op buizentoestanden, dan kon ik je wel wat Jip en Janneke vertellen.

Misschien kan dit de TS daarbij helpen. Helaas zijn er niet veel tutorials op internet te vinden, er zijn wel goede boeken. Bijvoorbeeld 'Theorie en praktijk van buizenversterker' van Peter Dieleman (Elektuur).

Een 6J6 of een EL90 is ook niet 123 de eerste keus, over een ECC82 of een EL84 is bijv veel meer te vinden.

Nog een handig linkje: http://www.b-kainka.de/roehrenexp.htm

Op 4 juni 2015 20:10:36 schreef Looney Tunes:
Verder, ik ben geen mod en wil me niet met hun bemoeien, maar graag niet in dit topic problemen uit een ander ophalen/bespreken.

Ook daarom is er even ingegrepen, dat is nu klaar.

Normaliter stel je de buis in het midden van het lineaire gebied.

Daar kan ík me nog wel iets bij voorstellen (al denk ik niet dat ik het ook zou kunnen uitvoeren zonder een pak opzoekwerk), maar het wil me voorkomen dat T/S er niet veel verder mee komt.

Erg handig om voorhanden te hebben zijn de datasheets van de elektronenbuizen.
Aan de hand van de karakteristieken kan je makkelijk de instelgegevens bepalen.
99% van de datasheets van alle bestaande buizen vind je bij Frank's electron Tube Data sheets.

Hi Looney Tunes,

Toch ga ik het nog wat ingewikkelder voor je maken

Als eerste een schema dat echt werkt en goede kwaliteit heeft.
Het meeste van AMRO en een beetje van mij...
Er wordt gebruikt gemaakt van een vrij goede uitganstrafo uit de U72 serie van AMRO.
Voor je eerste versterker is dit denk ik toch te veel van het goede en te dure componenten.

Je zal op het Internet en hier op het forum zeer veel "simpele" schema's vinden.
Ja er komt geluid uit, maar iets van kwaliteit, meestal niet.
Velen hebben ook veel te veel gain, (versterking te hoog) en geen tekenkopeling.
Daardoor wordt de kwaliteit nog slechter
(er zijn uitzonderingen met dure componenten die buiten je budget vallen)

Jouw EL90 kan je gebruiken voor een versterker van Max. rond de 4,5 Watt,
dat dan wel bij een vervorming tussen de 5 en 10%.
De trafo die nodig is om dit vermogen aan de luidspreker te leveren heeft een impedantie verhouding nodig van 5 tot 7K naar
je te gebruiken impedantie voor je luidsprekers, zeg 4 of 8 Ohm.
Gelukkig kan je tweedehands nog regelmatig de transformatoren tegenkomen.
Een voedingstransformator als uitgang gebruiken Brrrr, dat is echt een sukkel oplossing in mijn ogen.
Ja er komt geluid uit, kwaliteit? denk aan iets van uit de 20 jaren vorige eeuw...

Alles met een enkele EL84, EL90 kleine uitgangstrafo's zonder tegenkoppeling is matig van geluidskwaliteit.
Jammer maar ik heb het niet verzonnen, maar wel allemaal meegemaakt

Wil ik je nu van het bouwen af houden, in het geheel niet!
Zeer veel plezier aan beleefd toen ik ongeveer zo oud was als jij.
Ik begon in het begin van de 60 jaren met batterij buisjes, radiotjes bouwen,
hoogspanning op de gloeidraden zetten, daar ging je met lang sparen verkregen batterij buisjes
Wie heeft dit niet gedaan *grin*

Stel je eisen bij en ga beginnen met een schema te bouwen, doe ervaring op, enz.
Maar, een modern IC voor zeg een vermogen van 10Watt, verslaat bijna iedere buizen versterker.

Nog twee punten, de eerste is het belangrijkst!
Wees voorzichtig!!! de anode spanning is dodelijk!

Punt twee,
Een simpele buizen versterker, vooral de gene zonder tegenkoppeling heeft een in verhouding hoge uigangs impedantie.
Als je daar een hoofdtelefoon op aansluit zal het geluidsbeeld zeker anders zijn dan op je MP3 speler of je telefoon.
Hoofdtelefoons horen over het algemeen met een lage impedantie aangestuurd te worden.
Het geluid bij het aansturen met een te hoge impedantie geeft meestal een ongecontroleerd geluidsbeeld.
Vaak meer bass, vettig, lelijk als ik toch wat omschrevingen moet gebruiken.
Ik ben een groot liefhebben van Bass, maar van "echte" en geen boem of die moddervette rotzooi van moderne muziek producties.

Nog iets wat hier bij hoort, zeg je hebt een versterkertje gebouwd met je twee EL90 buizen.
Je sluit nu je hoofdtelefoon op de uitgang aan, wat denk je, dat je gaat horen?
Ik ga er dan vanuit dat je volume regelaar dicht staat.
Het bromt en ruist de pan uit!

Alle testen met doe je met luidsprekers en nooit met een hoofdtelefoon op je oren.
Doe je dit toch, dan is de kans groot dat je trommelvliezen uiteindelijk uit je neus komen!

Je MP3 speler zit meestal rond de 0,1-Watt, wat er geleverd kan worden aan de hoofdtelefoon.
Die EL90 van jou zit aan ruim 4 Watt...
Een foutje en je hoofdtelefoon is stuk en misschien dus ook je oren...

Daar moet dus een verzwakker tussen, en dus NIET een simpele weerstand.
Dit moet een verzwakker zijn met een lage impedantie, ik zou 100-Ohm in serie met 4,7-Ohm naar massa nemen om te beginnen.

Een heel verhaal, ik weet het.
Maar electronica is niet makkelijk en de bouwer steld vaak hoge eisen, ik ook,
ben echt geen uitzondering, die eisen krijg je vooral als beginner niet voor elkaar ze te verwezelijken.
Daar is ervaring voor nodig en die ga jij opdoen door gewoon te beginnen met het bouwen van een simpele versterker.

De 6J6,
Dat kan lastig worden als je er maar één hebt, dan moet de kathode goed ontkoppeld worden, anders krijg je overspraak naar het andere kanaal.
Als je dus 1 triode van de 6J6, de EL90 laat aansturen, zit je zonder tegenkoppeling aan ongeveer 200mV gevoeligheid voor 4-Watt uitgangsvermogen.
Dit volgens de waarde die ik in de datasheets vind.

Succes,
Blackdog

Bedankt voor de reacties. Hier schiet ik wel wat mee op.

Na blackdog's verhaal gelezen te hebben (dat het eigenlijk een stuk makkelijker maakt ) denk ik dat ik dan beter nog even kan sparen tot ik meer geld beschikbaar heb en gelijk een goede versterker maken. Dan nu mijn budget uitgeven en een versterker maken met een matig/slechte kwaliteit

Het schema is duidelijk maar de prijs is zoals je zegt wel een beetje (erg) boven budget.

Dan kan ik misschien beter dit project even in de (figuurlijke) ijskast zetten en tijdelijk voor die boxen een transistor versterker maken.

Je kan sowieso beginnen met de aanschaf van een voedingstrafo. Die heb je hoe dan ook nodig, wel even dimensioneren op het project dat je uiteindelijk wil maken. Idem voor buisvoetjes, soldeersteuntjes en een chassis. Trafo's kan je prima tweedehands kopen.

Dan bouw je een simpel mono versterkertje op zoals deze. Simpeler/basaler dan dat wordt het niet. Misschien kan je de EBC91 zelfs weglaten als je signaalbron voldoende levert:

met als uitgangstrafo een of ander 12v voedingstrafootje dat je nog hebt liggen. De kwaliteit zal hoorbaar slechter zijn dan van een goeie versterker, maar je doet alvast wat ervaring op in het bouwen van een versterker. Mijn eerste versterker was een iets te ambitieus project met toonregeling en tegenkoppeling en dat resulteerde in een luid oscillerende versterker...

De waardes voor de weerstanden voor de buisinstelling kan je vaak wel uit een schema van een ander apparaat halen.
Voor meer hoge tonen kan je de condensator aan de anode van de EL95 verkleinen. Als je alles heel netjes opbouwt, kan ie mogelijk zelfs vervallen als de boel dan niet gaat oscilleren.
Met een voedingstrafo van 12v 1a kan je een frequentiebereik verwachten van 75hz-10khz.

Een beltrafo (die heeft vaak net als een uitgangstrafo een luchtspleet) is misschien beter geschikt als uitgangstrafo dan gewoon zomaar een 12V voedingstrafo; proberen kan in elk geval geen kwaad.

Bedankt voor de reacties.

Toch denk ik dat het beter is om een transistor versterker te bouwen en daarna te sparen en meer info over buizen te zoeken.
Dan hoop ik daarna te weten hoe ik met deze om kan gaan en gelijk een goede versterker te maken.

Als transistor versterker zit ik te denken aan deze voorversterker: http://www.circuitsonline.net/forum/view/126339/1
En deze eindversterker: http://www.circuitsonline.net/schakelingen/51/audio/40-watt-versterker…

Die pre-amp komt van Banggood, daar kan je ook een 2 keer 20W endamp vandaan halen.
http://www.banggood.com/Stereo-Amplifier-p-954815.html

daarna te sparen en meer info over buizen te zoeken.
Dan hoop ik daarna te weten hoe ik met deze om kan gaan en gelijk een goede versterker te maken.

Het meeste leer je door eenvoudig te beginnen en daarna steeds iets uit te breiden.
Dat is tenminste mijn eigen ervaring toen ik als 11-jarig jochie met buizen begon.
Eerst een radiootje met 1 batterijbuisje DL96, daarna met de onderdelen uit een gesloopte radio een uitgebreidere radio, enzovoort.
En vooral veel fouten maken, daar heb ik nog het meest van geleerd.

Maar je moet het helemaal zelf bepalen en bouwen waar je plezier aan beleeft

Op 8 juni 2015 16:18:43 schreef Looney Tunes:
Als transistor versterker zit ik te denken aan deze voorversterker: http://www.circuitsonline.net/forum/view/126339/1
En deze eindversterker: http://www.circuitsonline.net/schakelingen/51/audio/40-watt-versterker…

Kijk ook eens bij Elliott

Idd oa project3a.

En wat buizenversterkers betreft, hier ook ook klein beginnen, het zou jammer zijn als door een ongemerkt foutje een dure trafo zich kortsluit. En oscillerende versterker heeft mij ook al eens een (gelukkig) nettrafo als uitgangstrafo gekost (en een scoopprobe).

Hi,

Ik onderschrijf wat Henry ook zegt, kijk bij Rod Eliott.

Goed en niet te complex is dit schema.
http://sound.westhost.com/project3a.htm

Blijf maar even weg van eindversterkers opgebouwd rond opamps.

Gegroet,
Blackdog

Ik zeg ook niet dat ik stop met buizen, maar ik kan denk beter nog even sparen op onderzoek uit kan gaan dan ze zomaar aansluiten.

Ben zelf ook begonnen met het, per ongeluk, opblazen van elektronica, maar met buizen wil ik dat liever voorkomen. Echter zou ik er wel graag mee aan de slag gaan.

Verder bedankt voor de link; ziet er erg goed uit, nadeel is wel de prijs, maar de audiokwaliteit zal wel beter zijn. En tevens is het wel leuker dan een kant en klare kopen op internet, maar ook bedankt voor die link.