[BE] Aardlek aan het begin van een installatie?

halogeenvrije kabels alleen? want je zou dan ook halogeenvrije buizen en dergelijke verwachten. dat mag je bij een offerte wel bedenken, want halogeenvrij is een stuk duurder.. ik weet dat de halogeenvrije eis bij aanpassing/verbouw hier in de regio maar op 1 plaats standaard is eigenlijk..

ik zou denken voor het gebruiksgemak dat de 300ma aardlek in de appartementen zelf komt te zitten. als de voedingkabel toch vervangen gaat worden ( hoewel 4x4mm2 voor een 3 fase verdeling op een flat niet slecht is )

heb je algemene wcd's in die flat? want daar kan ook het eea aan regelgeving aan hangen mbt aardlek..

Daarstraks met een keurder van AIB Vincotte gebeld.

Volgens hem zijn er drie mogelijkheden.

Oplossing 1 : een aardlek van 300mA in het zekeringskastje in de kelder juist onder de tellerkast, en vandaar uit naar het appartement gaan en automaten en 30 mA differentieel zetten.

Oplossing 2 : de voedingskabel voor het appartement aansluiten ZONDER enige vorm van automaat in het (lege) zekeringskastje en dit kastje laten VERZEGELEN door de elektriciteitsmaatschappij. In het appartement begint het voedingsbord dan met een 300 mA differentieel.

Oplossing 3 : een nieuwe voedingskabel rechtstreeks aan (laten) sluiten op de verzegelde tellerkast.

Toen ik de keurder vertelde dat de bewoners wellicht nooit naar de kelder zouden gaan om maandelijks de werking van hun differentieel te testen, en dat de bewoners van het derde verdiep toch wel een probleem hadden als ze eerst naar de kelder moesten gaan om hun differentieel terug op te zetten, wist hij alleen te zeggen dat het zo moet en niet anders.

Kort samengevat gaat de installatie er als volgt uit zien :

Het appartement heeft volgende indeling :

• woonkamer (25 m²)
• slaapkamer een (14 m²)
• slaapkamer twee (10 m²)
• keuken (7.5 m²)
• hal (5.7 m²)
• apart WC (1.3 m²)
• een garage
• een keldertje (2 m²)

Kring A : fase L1 - 3G2.5 - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - nieuw aan te leggen
1 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 1
2 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 2
1 x enkelvoudig stopcontact hal

Kring B : fase L2 - 3G2.5 - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - renovatie
1 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 1
1 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 2
1 x meervoudig stopcontact woonkamer
1 x enkelvoudig stopcontact woonkamer

Kring C : fase L3 - 3G2.5 - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - nieuw + renovatie
1 x enkelvoudig stopcontact keuken (koelkast)
1 x meervoudig stopcontact keuken (aanrecht rechts)
1 x enkelvoudig stopcontact keuken (aardgaswandketel)
1 x enkelvoudig stopcontact keuken (dampkap)
1 x meervoudig stopcontact keuken (aanrecht links)
1 x enkelvoudig stopcontact keuken (op vloerniveau)
1 x enkelvoudig stopcontact woonkamer
1 x meervoudig stopcontact woonkamer (TV)

Kring D : fase L123 - 5G2.5 - 20A automaat 4 polig C curve 3kA - renovatie
1 x driefazige aansluitneus in keuken (oven en kookvuur)

Kring E : fase L1 - 2G2.5 - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - renovatie
1 x enkelvoudig stopcontact garage
1 x dubbelpolige schakelaar + lichtpunt garage

Kring F : fase L2 - 3G1.5 - 16A automaat 2 polig C curve 3kA - renovatie
1 x dubbele directie lichtpunt slaapkamer 1
1 x dubbele directie lichtpunt hal (met 2 lichtpunten)
1 x dubbele directie lichtpunt slaapkamer 2
1 x enkelpolig schakelaar lichtpunt WC en afzuigventilator WC

Kring G : fase L3 - 3G1.5 - 16A automaat 2 polig C curve 3kA - renovatie
1 x dubbele directie lichtpunt woonkamer (plafond)
1 x enkelpolig schakelaar lichtpunt woonkamer (wandverlichting)
1 x dubbele directie lichtpunt keuken
1 x transformator 230/24 voor ledverlichting keldertje

Kring H : fase L1 - 30 mA - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - 3G2.5 - nieuw
1 x enkelvoudig stopcontact badkamer (droogkast)
1 x meervoudig stopcontact badkamer (wandmeubel)
1 x dubbelpolig schakelaar 2x lichtpunt badkamer + afzuigventilator

Kring I : fase L2 - 30 mA - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - 3G4 - nieuw
1 x enkelvoudig stopcontact badkamer (wasmachine)

Kring J : fase L3 - 30 mA - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - 3G4 - nieuw
1 x enkelvoudig stopcontact keuken (vaatwasser)

De voeding wordt rechtstreeks in de tellerkast aangesloten met een 4G10. Deze wordt samen met een 10 mm² aarding vanaf de aardingsrail het appartement binnen gebracht. De aardingsweerstand schijnt 1.4 ohm te zijn.

Voor kring E wordt de bestaande 2G2.5 kabel opnieuw gebruikt om licht en 230V in de garage te voorzien.
De aarding wordt vanuit het naastliggend lokaal met de aardgas tellers aangevoerd.

Voor kring G wordt een led transfo (constant current) gebruikt, waarachter de bestaande 2G1.5 draad komt, die een schakelaar met ledlamp in de kelder aanstuurt. De trafo komt in het schakelbord te staan.

In de buis waar de vroegere voedingskabel 4G4 zat, en die uitkomt in het zekeringskastje onder de tellerkast, worden nu de leidingen van de gemengde kring voor de garage en de 24 Vdc leiding voor het led licht van de kelder getrokken.
Naast de 3 hoofdzekeringen zaten er ook nog twee zekeringen voor beveiliging van het kelderlicht en de garage.
Ook de voedingskabel naar de kelder en de garage vertrokken vanuit het zekeringskastje. Het 24Vdc signaal en de voeding voor de kelder worden terug verbonden met deze bestaande leidingen.

Een 4 mm² aardingsdraad vertrekt

• in de badkamer van onderuit de douche
• in de badkamer vanaf de radiator
• in de badkamer vanaf de collector met koud water
• in de badkamer vanaf de afvoer of watertoevoer van het nog te plaatsen badkamermeubel
• in de keuken vanaf de aardgas wandketel
• in de keuken vanaf de collector voor de verwarming
• in de keuken vanaf de afvoer of watertoevoer van het nog te plaatsen gootsteen

Uiteraard zijn alle stopcontacten nu voorzien van een aardingspen en staat er een 300mA aan het begin van het schakelbord.

Verder is er nog een aansluiting voor de parlefoon / deuropener / binnenhuisbel / ethernet maar dat wordt blijkbaar gemeenschappelijk gevoed en beveiligd.

@ defender : het zekeringskastje is niet van de maatschappij en niet verzegeld.

@ bordje : het gaan geen alamat’s worden. Het prijsverschil 12 EUR / 4 EUR is te groot en wellicht zullen de draden die dichter bij elkaar zitten het aansluiten ook moeilijker maken. Trouwens, en moet toch een nieuw kastje komen om het voedingsbord in weg te stoppen.

@ lambik : de aardingsweerstand zou 1.4 ohm zijn en deze komt toe op een hoofdaardingsklem in de buurt van de meterkasten. Van af die hoofdaardingsklem zijn ook de water tellers en de aardgas tellers geaard .
De aarde die binnengebracht wordt in het appartement vertrekt ook van die hoofdaardingsklem en is een 10 mm³ draad.

Dag Pamwikkeling,

Voor de kookplaten (fornuis) zou ik een 5g4 (drie fasig) gebruiken, voorzien van een 25A automaat.

Voor vaatwas en wasmachine volstaat een 3G2,5 elk voorzien van een 20A automaat. Zoals jij het wil uitvoeren mag het niet, jij schrijft dat je een 3G4 gaat beveiligen met een automaat van 20A (foutje van mij, het mag maar zo wordt het niet gedaan volgens de regels van 'de kunst').

Aarding van bad, douche moeten niet in 4# (mag wel). Deze mogen ook vanuit een stopcontact (met aarde) afgetakt worden in een 2.5# ( geplaatst in buis, preflex buis) mocht dit eventueel praktischer uitkomen.

groeten

Robbe

Ben je er zeker van dat de aardingsdraad tussen appartement en kelder 10mm² mag zijn? Ik denk dat het 16mm² moet zijn en er in elke appartement een aardingsonderbreker moet gezet worden.

Over de rest heb ik geen opmerkingen. Ziet er prima uit.

@Robbe
Thuis hangt het kookfornuis met oven al 35 jaar op een 3fasige automaat van 20A die nog nooit heeft afgeschakeld. Twee jaar geleden is het klassieke fornuis met oven vervangen door inductiekookplaten met oven en ook dat geeft geen problemen.

Dat kan best zijn NVLambik, een stuk land omploegen kan ook nog altijd met paard en ploeg en in Bokrijk promoten ze nog olielampen... .

jij schrijft dat je een 3G4 gaat beveiligen met een automaat van 20A en dat is verboden, tenzij je smeltveiligheden gaat gebruiken. En ik denk dat er niemand zit te wachten op smeltveiligheden in een tijdperk van automaten.

Dat is straf Robbe. Jij beweert dat men geen lagere waarde van automaat mag zetten. Bij draad van 4mm² zegt men een automaat van 25A of een smeltveiligheid van 20A. Dat is de maximum waarde, een lagere waarde mag uiteraard wel want dat is niet gevaarlijk.

ik had mij verkeerd uitgedrukt Lambik het is aangepast, een 4# aansluiten aan een gewoon stopcontact is helse onderneming vandaar mijn opmerking om 2.5# te gebruiken.

@ Robbe : Je hebt gelijk dat 3G4 aansluiten op een niko stopcontact niet gemakkelijk zal zijn. Maar de XVB kabel ligt er al ... Dus ik zal mijn beste fingerspitzengefühl moeten bovenhalen. Misschien het einde van de draad oprollen als een soort veer en die dan in het aansluitpotje duwen.

Hoe is het praktisch het eenvoudigste ? Apenstaartjes of gewoon een omega boog ?

@ Lambik : heb je ergens een verwijzing naar de 16 mm² aarding die binnen gebracht moet worden ? In de kelder staat een soort aardingsstrip waar reeds verschillende aardingsdraden op toekomen. Ook daar heeft de keurder (het appartement moest gekeurd worden voor verkoop) de aardingsweerstand van 1.4 ohm gemeten. Als ik van die strip vertrek naar het appartement lijkt me dat de hoofdbeschermingsgeleider van min 6mm² te zijn.

Aangezien het zekeringskastje niet van de maatschappij is, dan is dit toch overbodig. De teller is toch door de maatschappij afgezekerd. Optie 3 lijkt me toch het beste.

[Bericht gewijzigd door defender1be op dinsdag 3 mei 2016 11:04:20 (65%)]

Kring A : fase L1 - 3G2.5 - 20A automaat 2 polig C curve 3kA - nieuw aan te leggen
1 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 1
2 x enkelvoudig stopcontact slaapkamer 2
1 x enkelvoudig stopcontact hal

enzovoort

Als ik dat zo bekijk komt zo'n appartement flink ruim in zijn jas te zitten
Mijn appartement is vergelijkbaar; woonkamer, 2 slaapkamers, hobbykamer, keuken, badkamer, wc.
Op 1 automaat B16 zitten 11 dubbele stopcontacten en 5 lichtpunten. Dat is voor de woonkamer, hobbykamer en keuken samen.
Op een andere automaat B16 zitten voor 2 slaapkamers, de badkamer, wc en gang 6 dubbele stopcontacten en 6 lichtpunten.
De wasmachine/droger en vaatwasser hebben elk een eigen automaat B16.
De voeding van het hele appartement is 1 fase met een hoofdzekering van 25A.

Het is me in de 17 jaar dat ik hier woon 1 maal gebeurd dat een automaat uitsprong door overbelasting. Toen brandden in de woonkamer alle lampen, de tv stond aan, in de hobbykamer werd gewerkt en met de elektrische oven erbij was dat teveel.

@ Lambik : heb je ergens een verwijzing naar de 16 mm² aarding die binnen gebracht moet worden ? ...

Als ik zie hoe men het doet met een gewone huisinstallatie dan zou ik zeggen 16mm². Hoe men het bij een flatgebouw doet weet ik niet.
Ik wou alleen maar jou aandacht er op vestigen.

Ed, BE, max 8 op een zekering....
Dat is een verschil met NL

max 8 op een groep, maar ondertussen mag dat wel met 20A gezekerd worden. terwijl een wcd voor max 16A is gemaakt doorgaans, ook die niko en vynkier dingen.

wat hier verderop werd aangehaald, aardscheider is ook een regel daar. heb je een oud krachtnet als voeding, neem 2 polig gezekerde automaten. anders kun je ze bij keuring alsnog gaan vervangen..

dat een 20A groep er niet uitknalt op een inductieplaat snap ik ook wel, inductie trekt stroom naargelang de pannen die erop staan. 4 pitten vol open zetten met een steelpan per pit, trekt een stuk minder stroom als een soeppan per pit. bij een keramisch fornuis bepaald de pit de max stroom..

Flatgebouw is van 1970 en wordt dus in principe beschouwd als een oude installatie. (voor 1981)
Aarding moet dan minstens 6mm² volgens arei.

Als je echt alles er uit sloopt en opnieuw begint dan is er wel altijd kans op discussie of het al dan niet een oude installatie is. Zelf heb ik geen negatieve ervaringen met keurders; ze zijn streng maar rechtvaardig.

Maar bij zo'n groot project bel ik toch liever op voorhand met mijn vragen. Liever eens teveel bellen dan achteraf traantjes...

Op 3 mei 2016 14:24:42 schreef testman:
heb je een oud krachtnet als voeding, neem 2 polig gezekerde automaten. anders kun je ze bij keuring alsnog gaan vervangen..

In belgie worden altijd beide polen afgezekerd, 1p+n is niet toegelaten.

Nog volgende bijkomende vraag. In de kelder van het flatgebouw komt een stalen buis diameter 80 mm binnen waardoor aardgas loopt.
Op deze buis zijn 8 aardgas tellers aangesloten, elk appartement heeft immers zijn eigen aardgas wand ketel.
De tellers staan dus allemaal netjes langs elkaar.
Een beetje verder komt een kunststofleiding ook +/- diameter 80 mm binnen waarop 8 watertellers hangen.

Het AREI zegt in art 72 dat er een hoofdequipotentiale verbinding (minimum 6mm²) moet zijn tussen de hoofdaardingsklem en de hoofdleidingen van gas en water in het gebouw.

Naar de letter van de wet genomen moet ik dan elke aardgas teller en elke water teller gaan aarden. Voor de watertellers lijkt me dat nog zinvol, deze hangen allen aan een kunststofleiding en zijn dus in principe geïsoleerd van elkaar. In de veronderstelling dat het water niet voldoende geleidend is.

Maar de aardgas tellers hangen op eenzelfde stalen buis.

Is dit geen vorm van regelneverij ?

Indien de inkomende aardgas leiding geaard is, is dat niet voldoende ?
Wie heeft hier reeds ervaring mee ?

Art 72 - HOOFD-EQUIPOTENTIALE VERBINDINGEN BIJ LAAGSPANNING

01 - Algemeenheden
Wanneer een hoofd-equipotentiale verbinding is opgelegd, moeten één of meer hoofdequipotentiale geleiders verbonden worden met de hoofdaardingsklem. Worden ermee verbonden :

. . - hoofdleidingen van gas en water in het gebouw;
. . - hoofdleidingen van centrale verwarming en klimaatregeling;
. . - genaakbare en vaste metalen delen van de constructie van het gebouw;
. . - metalen delen van gelijk welke leiding.

02 - Doorsnede van de geleiders
De hoofd-equipotentiale geleider moet ten minste een doorsnede hebben die gelijk is aan de helft van de grootste beschermingsgeleider van de installatie, de aardgeleider uitgezonderd, met een minimumdoorsnede van 6 mm².
Nochtans mag de doorsnede beperkt worden tot :

. . - 25 mm² indien de geleider uit koper is;
. . - een gelijkwaardige doorsnede indien het een ander metaal betreft.

03 - Uitvoering
De hoofd-equipotentiale geleider voldoet aan de voorschriften betreffende de beschermingsgeleider. Hij moet overeenkomstig dezelfde voorschriften geïnstalleerd en aangesloten worden (art 70.04 en 70.06)

Ik denk niet dat het regelneverij is. Je weet nooit hoe goed de elektrische verbinding over de gasmeter en de koppelingen is. En als er eens een gasmeter tussenuit gehaald wordt zou die afgaande leiding dus ongeaard zijn.

In de vier appartementen die ik gedaan heb heb ik na elke gasteller een aardingsband geplaatst en dan telkens de 6mm² G/N doorgelust zonder door te knippen, dus telkens ter hoogte van een band ontmanteld.

Zo'n aardingsband kost niet veel, daarvoor moet je het niet laten. Moet wel zeggen dat men er tijdens de keuring nooit expliciet naar gekeken heeft.

Typisch, en afwijkend naar de Nederlandse situatie.

Bij ons mag een aardgasleiding nimmer als aarding gebruikt worden, er is alleen ter plaatse van, en na de gasmeter een vereffening van het binnendeel van de leiding op de aardpen.

Naar het hoofdnet toe is er zelfs een galvanische scheiding met geïsoleerde koppelingen. Dus expliciet geen elektrische overbrugging van de gasmeter.

Op het stalen deel van het verdeelnet wordt namelijk kathodische bescherming toegepast.

In Nederland moeten ALLE leidingen die het pand binnenkomen potentiaal vereffend zijn.
Water, Gas, en eventueel Blokverwarming.
Dit moeten dus de binnenleidingen zijn.
En als er dan een metalen leiding Voor de meter zit, dient er een overbrugging gemaakt te worden, dit inderdaad voor het demonteren van de meter(s).

Zoals beloofd hier het vervolg van het verhaal.
De renovatie van het appartement zit er op. De keurder is langs geweest en verklaarde de installatie conform.

Hij heeft de minder strenge procedure toegepast omdat het appartement van voor 1981 dateert.
Ook de kring naar de garage die zonder aarding was, heeft hij beschouwd als een bestaande kring en er geen opmerkingen over gemaakt.

De spreidingsweerstand van de aarding is gemeten, namelijk 2 ohm en de isolatie weerstand tussen de fazen en de aarding werd gemeten : 2.2 mega ohm bij 500Vdc.
Indien de zekering van het elektrische vuur (inductie vuur) uit staat, stijgt de isolatie weerstand tot 50 Mega ohm.
Zie https://www.circuitsonline.net/forum/view/135955

Het licht in de kelder op 24Vdc (omdat daar ook geen aarding voorzien was) was geen probleem.
Zie https://www.circuitsonline.net/forum/view/134872

De afzuiging in de douche, (hoogte > 2.40m en op 12Vac via veiligheidstrafo) was ook prima. De veiligheidstrafo was zelfs niet nodig.
https://www.circuitsonline.net/forum/view/134845

De buis waarin twee verschillende kringen zitten (24Vdc voor licht kelder en 230V 1 fazig voor licht in de garage) was geen probleem.

De aarding in de badkamer van de gootsteen kraan en de radiator was niet nodig vond hij.

Wel gaf hij volgende tips

1) Voor de verwarming bestaat er blijkbaar kunststofbuis die niet geleidend is. Als die gebruikt wordt, moet de radiator in de badkamer wel geaard worden.
2) De water en gas meter moeten per appartement geaard worden en best NA DE TELLER, omdat de teller eigendom van de energie maatschappij is en niet tot de huishoudelijke installatie behoort.

De automaat van de gemengde kring in de badkamer en in de garage heb ik aangepast, (zie gouden tip van Robbe de Smet https://www.circuitsonline.net/forum/view/135043)
De 20A automaat werd vervangen door een 16A automaat.

Oranje draad in je installatie?
Grijze draad voor de fase van de 1 fase groepen?
Linkse aarddraad (10qmm) hoort niet zo onder het schroefje te zitten.
Veel doorlussingen op de automaten, waarom geen kamrailtje?
Zijn de draden van de doorlussing dik genoeg, ik heb mn twijfels
Op je schema teken je 7 (!) groepen achter een 30 mA aardlek, incl Elektrisch vuur.
Je gebruikt C automaten, op zich niets mis mee, maar B is gebruikelijker in woningbouw. Staat je schuur/garage niet te ver weg voor de C automaat? Lengte van de kabel kan ik niet terug vinden.

2 kringen 230V en 24V in 1 buis is nou niet echt een mooie oplossing.
Kies je 24V ivm veiligheid, doe je gelijk teniet door deze bij 230V te leggen.

En dat ze de "Aanvullende potentiaalvereffening" in de badkamer goedkeuren?

1) Voor de verwarming bestaat er blijkbaar kunststofbuis die niet geleidend is. Als die gebruikt wordt, moet de radiator in de badkamer wel geaard worden.

De :"Aarding" is om spanningsversleping te voorkomen of op te heffen.
Als de leidingen geheel van kunststof zijn (dus ZONDER Alu inlage) dan hoeft de radiator niet geaard te worden

2) De water en gas meter moeten per appartement geaard worden en best NA DE TELLER, omdat de teller eigendom van de energie maatschappij is en niet tot de huishoudelijke installatie behoort.

Ik weet niet hoe het in B is, maar in NL moet je de binnenkomende gas en waterleiding "Aarden" voor de meter, dus aan de van buiten komende kant. Het is voor potentaalvereffening van buitenkomende leidingen en heeft dus niets te maken met de aarding van je binnenleidingen.
Maar tja zo is het in NL....

a) Dat is m.i. rood. Ook zijn er geen kleurvoorschriften voor fase, behalve dan geen geel-groen. Grijs zie je vaker in oude meuk.
b) Waarom mag die aardedraad niet zo? Die strip dient net om op die manier aangesloten te worden.
c) Niets verkeerd met 7 groepen na aardlekschakelaar.
d) C-automaten zijn gebruikelijk in woningbouw, B voor lange leidingen
e) 24V en 230V in dezelfde buis. Hoe zie je dat?

Wat die aarding betreft heb je idd geluk gehad. Metaaldelen die niet galvanisch verbonden zijn moet je idd individueel aarden. Bij een andere keurder had je een afkeuring gehad.

Op 6 april 2017 23:11:05 schreef Toeternietoe:
....maar in NL moet je de binnenkomende gas en waterleiding "Aarden" voor de meter, dus aan de van buiten komende kant.

Bij mij zijn die leidingen van kunststof. Lijkt me zinloos om die te aarden.

Bedankt voor de feedback, zo te zien en te lezen de werken tot een goed einde gebracht, mooi.

grtn

Robbe