Chinese potmeters

In ongeveer ieder Chineees kitje of apparaatje komt men ze wel tegen: potmeters zoals ik vandaag uit de post haalde.
https://www.aliexpress.com/item/33011428749.html
Ik was altijd in de war met het karakter van de kurve: B was toch altijd logaritmisch, en logaritmisch komt toch ook het meeste voor? Toch ziet men in alle Chinese advertenties stug beweerd "linear". Ach, dat Engels uit het Verre Oosten, dat moet men niet altijd gelijk geloven dacht ik, en bestelde ze toch maar, al had ik logaritmische nodig.

Dat valt vies tegen, wat hier aankwam is 10K "volle schaal" (zoals besteld) en bij halve schaal meet ik, op wat afronding na, 5K...

Het vreemde is dat ik ze bij Ali niet vond met logaritmische kurve, zou men daar nog niet aan toe zijn? Wel vind ik ze met 3 of 5 of 6 pennen, zou het kunnen dat de zespenners stereo zijn, terwijl de vijfpenners een schakelaar hebben?

Waar koop ik dergelijke potmeters maar dan logartitmisch?
En heeft iemand er misschien een KiCad-library van?

Volgens mij zijn die letters niet echt een standaard

A of B misschien B of A. LIN of LOG? Of misschien wel helemaal niets. Verschillend per fabrikant, het weer, maanstand weet ik veel. Heb alles wel gezien. Kortom geen standaard en elke keer een verrassing.

En een hele kicad library zoeken en implementeren vind ik te veel werk. Heb sneller zelf een footprint getekend.

Maar als je het per see wilt is dit misschien iets voor je: Library

Voor zover ik weet is in de Europese elektronica wereld A lin. en B log.
Bij de Japanse potmeters was dat andersom in ieder geval toen ik nog in de handel zat 2009. :-)

In elk geval staat op die Ali-pagina duidelijk dat het lineaire pots zijn.

Maar ook pre-China was het niet altijd duidelijk wat A en wat B was.
Eigenlijk herinner ik me niet eens dat we die aanduidingen gebruikten. Als je een logaritmische potmeter nodig had, kocht je een logaritmische (met 'LOG' erop), en anders een lineaire (gemerkt 'LIN'). Je kreeg, zeg maar, waar je om vroeg.
Het waren eenvoudiger tijden. :)

Op 23 augustus 2023 18:33:12 schreef Frederick E. Terman:
Het waren eenvoudiger tijden. :)

Op de Piher potmeters stond inderdaad lin. of log. vermeld andere merken hanteerden meestal A of B.
Maar dat is al een poosje terug toen we nog onderdelen verkochten ergens rond de jaren 90. ;-)

Je kunt ze ongeveer logaritmisch maken met een extra weerstandje.

Zie https://sound-au.com/project01.htm#s1

Op 23 augustus 2023 18:40:47 schreef pa3gws:
[...]
Op de Piher potmeters stond inderdaad lin. of log. vermeld andere merken hanteerden meestal A of B.
Maar dat is al een poosje terug toen we nog onderdelen verkochten ergens rond de jaren 90. ;-)

Bij de Radiobeurs Dordt vroeger waren er maar 2 smaken:Piher of Radiohm en bij allebij was de A log.

Op plaatje 2 een chinese potm.waarvan ik 100 % zeker weet dat hij log. is. B50k

Op 23 augustus 2023 18:41:58 schreef deKees:
Je kunt ze ongeveer logaritmisch maken met een extra weerstandje.

Zie https://sound-au.com/project01.htm#s1

Dat is pas een goede tip, welbedankt! En ik kom vaak genoeg op die webstek, maar dit artikel had ik nog niet gezien.

Waar koop ik dergelijke potmeters maar dan logartitmisch?

Reigelt
conrad
RS
Farnell
TME
EOO
okaphone
mouser

Om maar eens wat te noemen.
Dus gewoon waar we het voor ome ali ook kochten.

En heeft iemand er misschien een KiCad-library van?

Log of lin dat maakt toch niets uit? Aan de footprint kan je het niet zien en het symbool is ook hetzelfde

[Bericht gewijzigd door benleentje op (29%)]

Op 23 augustus 2023 19:03:25 schreef Hubie:
[...]
Bij de Radiobeurs Dordt vroeger waren er maar 2 smaken:Piher of Radiohm en bij allebij was de A log.

Dat ga ik toch een klein beetje helemaal niet met je eens zijn kijk op de volgende plaatjes maar eens goed naar het type nummer. :P
Ik heb in het verleden een kleine 20 jaar onderdelen verkocht bij een elektronica winkel in delft.

[Bericht gewijzigd door pa3gws op (13%)]

Huh..;-) ja ik zie het.Zou het dan altijd zo geweest zijn dat Radiohm = A log. en piher = B log.? Ik heb nu even geen tijd maar ik ga vandaag of morgen even een bak met potmeters leegkieperen.Radiohm is iig A = log. die heb ik hier voor me liggen.

Tja ik weet niet beter maar wij hadden alleen Piher en geen Radiohm.
Dus kan het heel goed zijn dat de verschillende fabrikanten er een andere codering op na hielden. :-)

Op 23 augustus 2023 17:59:39 schreef Paulinha_B:
Waar koop ik dergelijke potmeters maar dan logartitmisch?

Welke eigenschappen wil je van deze potmeters hebben? Gewoon een 'drop-in' vervanger, maar dan logaritmisch? Is stiekem nog wel lastig, want veel van de potmeters die je nu koopt zijn met een D-as of met een ander formaat. Als je een complement aan fysiek uitwisselbare potmeters wil hebben zou ik beide bij een bekende distributeur kopen, anders krijg je alsnog dingen die niet passen omdat ze net een mm groter of kleiner zijn. Ja, het kost meer, maar die Chinese potmeters zou ik niet op willen rekenen.

Voorbeelden van beschikbare Bourns producten verkrijgbaar bij TME:
91A1A-B28-B15L
91A1A-B28-D15L
Niet heel goedkoop, dus misschien niet de beste keuze, maar afhankelijk van de toepassing kan het een hoop gezeik schelen. Goedkope potmeters kunnen best frustreren.

Je kunt in de datasheets nalezen wat de logica is voor de typenummers, soms kan je hetgeen je wil terugvinden door de eigenschappen in een typenummer te vatten en eens op octopart.com gaan zoeken of het product ergens te krijgen is.

Op 23 augustus 2023 19:05:07 schreef Paulinha_B:
Dat is pas een goede tip, welbedankt! En ik kom vaak genoeg op die webstek, maar dit artikel had ik nog niet gezien.

Zou ik niet doen met goedkope potmeters, omdat er dan stroom door de loper gaat en dat versterkt enig contactgekraak. Het beïnvloedt de impendantie die de schakeling ziet ook, dus dat kan problemen geven als de signaalbron een uitgangsimpendantie heeft die te groot of frequentie-afhankelijk of niet-lineair is. Kan tricky zijn.

Bij Ali kun je zoeken op 'volume potentiometer´, of op type A als in A10K.

Zie https://nl.aliexpress.com/item/33039880578.html

Of https://nl.aliexpress.com/item/1005004860544321.html

Mijn vermoeden is dat de TS ze beide met dezelfde 'footprint' wil hebben, wat de zoektocht lastiger maakt. Die laatste link is wel interessant, want daar staat een typenummer in dat een richting geeft van wie ze het ontwerp hebben afgekeken: RK097N. Als je daar op zoekt vind je (waarschijnlijk) de RK097-serie van Alps, die daadwerkelijk te vinden is in 10kΩ lineair en logaritmisch. Ik heb de datasheet bijgevoegd. De knoppen zijn niet in de geribbelde variant van de TS te verkrijgen.

Op dit punt moet de TS misschien wat verduidelijking geven aan welke eisen de potmeters moeten voldoen, want anders blijft het gissen of gelijkvormigheid daadwerkelijk een vereiste is, of dat het alleen een logaritmische potmeter moet zijn.

Op 23 augustus 2023 19:18:51 schreef pa3gws:
[...]
Dat ga ik toch een klein beetje helemaal niet met je eens zijn kijk op de volgende plaatjes maar eens goed naar het type nummer. :P
Ik heb in het verleden een kleine 20 jaar onderdelen verkocht bij een elektronica winkel in delft.

Ik ben het met je eens en geloof dat ook Philips A en B op dezelfde wijze gbruikte.
Wat anders: Was er niet ook een C-uitvoering? en wat was daar de reden van? Had het niet iets met Baxandal regeling te maken, met fysiologische sterkte regeling, of is het een inverse log-curve?

Die Baxandall regeling was toch juist om een lineaire potmeter te kunnen gebruiken voor een semi-logaritmische karakteristiek? Volgens mij gingen logaritmische potmeters hem voor. Die C-karakteristiek is in het geval van de voorgenoemde RK097-reeks een omgekeerde logaritmische karakteristiek, maar bij Bourns zijn de letters totaal anders. Je bent toch afhankelijk van het (kunnen) lezen van de datasheet, voor speciale eisen kan je beter niet op AliExpress zijn (al kan je met Chinezen soms wat regelen, wat je met grote merken niet voor minder dan een getal met vijf of zes nullen voor elkaar krijgt).

Een lineaire potmeter is te herkennen aan een letter B op de behuizing, volgens de oude standaard was dit een A
Zegt wiki: https://nl.wikipedia.org/wiki/Potentiometer

Aangezien ik ( en velen met mij)zowel oude(nos) als nieuwe potmeters in de voorraad hebben weten we dus nog niets.Alleen even meten geeft hier zekerheid.

Edit\@Tidak Ada een 'C ' potmeter is een omgedraaide log.potmeter.

"C" for the rarely seen reverse logarithmic taper. Others, particularly those from Europe, may be marked with an "A" for linear taper, a "C" or "B" for logarithmic taper, or an "F" for reverse logarithmic taper.[2] The code used also varies between different manufacturers.

Yep, geheugen weer bijgewerkt, bedankt.
Er vervliegt wel eens wat in ruim een halve eeuw ;(

Heel wat antwoorden en oplossingen bekomen, allen bedankt!

* deze Chinese potmeters zijn blijkbaar imitaties van de Alps serie RK097;
* deze serie is zelfs in de standaard libraries van KiCad te vinden, toch in de versie 7 die ik heb;
* men vindt ze bij Ome Ali inderdaad logaritmisch, zelfs in stereo, met wat zoeken; weliswaar slechts in enkele waardes maar dat is niet problematisch;

Dit mocht ik er wel eens bij verteld hebben, jawel: het gaat om nieuw ontwerp, dus gelijk uitzicht is elegant, is "nice to have", maar is geen absoluut vereiste.

Dit mocht ik er wel eens bij verteld hebben, jawel: het gaat om nieuw ontwerp, dus gelijk uitzicht is elegant, is "nice to have", maar is geen absoluut vereiste.

Al eens gedacht aan electronische potmeters? Dan kun je met de aansturing in software zelf achteraf bepalen of de potmeter log, antilog of lineair wordt.

Dit bijvoorbeeld: Gegevensblad

Op 23 augustus 2023 22:02:16 schreef Hubie:
Een lineaire potmeter is te herkennen aan een letter B op de behuizing, volgens de oude standaard was dit een A

Dan heeft man dat veranderd naar de japanse aanduiding want die was inderdaad a voor log en b voor lin. ;-)

Ik weet niet beter, dat vroeguh was het A voor lin, en B voor log.

Op 24 augustus 2023 09:02:07 schreef mel:
Ik weet niet beter, dat vroeguh was het A voor lin, en B voor log.

Tja wij zijn natuurlijk beide bijna van hetzelfde bouwjaar. :-)