PCB laser engraving

Mja, ook dat kan maar is ook direct weer een heel stuk duurder (en groter).
Ik verwacht niet dat ik het voor iets anders gebruik dan voor zeg 30 qr-codes per jaar. In een "gunstig" geval 50 maar meer zal het wellicht niet zijn.

Als ik zo'n klein laser graveer apparaatje kan gebruiken van pakweg €150 is dat iets efficiënter dan een grotere/ duurdere

Met een CO2 laser gaat het niet echt lukken op kaal koper. Heb ik eens greprobeerd maar wil niet doordringen, ook niet met verf erop.

Met een vlak wit silkscreen heb ik nooit geprobeerd.

[Bericht gewijzigd door henri62 op donderdag 5 oktober 2023 19:35:18 (17%)]

Koper reflecteert inderdaad de golflengte die een CO₂ laser produceert. Met een blauwe laser van een paar W gaat dat ook niet lukken.
Graveren in het soldeermasker of witte silkscreen moet wel lukken. Ik kan dat bij gelegenheid wel eens testen.

Markeren van metalen (ook koper) kan eventueel wel met Enduramark of iets soortgelijk: https://youtu.be/rjqaMrj2uvc

Voor echt graveren in metalen is een fiberlaser beter (1064 nm), maar dan spreken we over een heel dure machine. Waarschijnlijk zijn de ESP32-modules met zoiets gemarkeerd.

Die Chinese lasermodules zijn relatief goedkoop, maar gaan niet lang mee. Of ik moet pech gehad hebben. Toen ik hem had heb ik de stroom direct verlaagt naar +/- 80% van de ingestelde waarde.

Ik heb er wat mooie dingen mee gedaan in hout en ook een behuizing uitgesneden in dat spul dat men gebruikt om makette's mee te maken ("schuim" tussen 2 lagen karton)

Maar na +/-50h kan ik er nu zelfs geen zwart papier meer mee snijden. Ik weet niet wat er gebeurd is, misschien een reflectie die terug keerde naar de laserdiode(n). Dit is waar je rekening moet mee houden, reflecties. Dit vernietigt de laser (extra vermogen inwendig)

Dit was een 5 watt laser (Chinese watt's ?) Waarschijnlijk het opgenomen vermogen, niet het "licht" vermogen.

Op 5 oktober 2023 12:33:05 schreef bbuster:
(...)
hiervoor maak ik via een labelwriter een QR code met dit serienummer wat ik op de printplaat plak.

Nu kan zo'n label losgaan of stukgaan.
(...)

Voor de meeste wat geavanceerdere labelwriters zijn meerdere soorten 'tape' te verkrijgen en te gebruiken. Bijvoorbeeld voor buitengebruik, bestand tegen bepaalde chemische middelen of moeilijk mechanisch te verwijderen. Daar zou je ook nog wel eens winst kunnen halen dat eens te onderzoeken.

Om te achterhalen welk serienummer product het is als de ESP defect is is een lijst met deze serienummers gekoppeld aan printplaat-serienummers misschien wat ouderwets, maar wel veel goedkoper.

De labelwriter die ik nu gebruik is de Brother VC-500w.
Volgens mij plastic labels dus vrij goed houdbaar. Echter kan dit label er nog steeds vanaf.

Printplaten hebben een code maar als ik mij niet vergis is dit een batch nummer. Dus bij een bestelling van 50 printplaten hebben deze allemaal dezelfde code. Verder staat er op de print volgens mij geen unieke code

Op 5 oktober 2023 22:32:20 schreef bbuster:
Printplaten hebben een code maar als ik mij niet vergis is dit een batch nummer. Dus bij een bestelling van 50 printplaten hebben deze allemaal dezelfde code. Verder staat er op de print volgens mij geen unieke code

Meestal is dat een YYWW (jaar/week) code en is een beetje defacto standaard bij PCB boeren. Die wordt in het soldermask uitgespaard op een plekje waar mogelijk.

Dit type printer is daar niet geschikt voor inderdaad. Een mooie technologie, maar bedoeld voor kantoortoepassingen.

Zelf gebruik ik een Brother labelprinter voor 'duurzame' labels. Misschien het overwegen waard. https://www.brother.nl/labels-en-bonnen/p-touch-labelprinters Mijn ervaring met TZ tape op PCB's is zeer goed. Je krijgt het er eerder niet meer van de print af dan dat het spontaan loslaat. Hoe langer het er op zit, hoe moeilijker het (zonder te scheuren en het nodige poetswerk) te verwijderen is.

Je zou bij je printfabrikant kunnen nagaan of een uniek serienummer per print mogelijk is.

Op 5 oktober 2023 18:44:51 schreef bbuster:
[...]

Ziet er op zich redelijk uit, alleen denk ik niet dat ik daar de plaats voor heb, aangezien mijn printplaat al geassembleerd geleverd wordt. Ik zie dat je tot op een bepaalde afstand kunt printen maar je moet wel over het object heen "rollen". Dat lukt bij mij niet denk ik

Goed punt ja. Maar jij bent handig met 3d printers, toch? Je kan deze inkjetter vast wel rollen als je eenmalig een mal print. De mal teken je zo dat hij om de bestuckte pcb heen past. De mal heeft een vlakke bovenzijde waarin een uitsparing zit voor het te bedrukken oppervlak. Je rolt de printer dan over die mal.
Als je de printkop dicht genoeg bij het oppervlak kan brengen, dan heb je toch een prachtige oplossing?

Waarom koop je niet gewoon modules met data grid? Dat lijkt me goedkoper en een stuk eenvoudiger dan zelf aan de haal met lasers.

Het zou me trouwens niets verbazen als dat er ook gewoon op gelaserd is. Daar zal je flink veel vermogen voor moeten hebben, denk ik. Ik vond zelf de falcon 2 van creality wel super interessant, alleen de prijs is niet meer leuk voor de hobby. De reden dat ik het aan kaart, je ziet dat diode lasers dusdanig goed beginnen te worden wat voorheen alleen met CO? kon.

Op 5 oktober 2023 23:50:34 schreef kojazz:
[...]

Goed punt ja. Maar jij bent handig met 3d printers, toch? Je kan deze inkjetter vast wel rollen als je eenmalig een mal print. De mal teken je zo dat hij om de bestuckte pcb heen past. De mal heeft een vlakke bovenzijde waarin een uitsparing zit voor het te bedrukken oppervlak. Je rolt de printer dan over die mal.
Als je de printkop dicht genoeg bij het oppervlak kan brengen, dan heb je toch een prachtige oplossing?

Als ik het goed heb kan deze module een print hoogte tussen 1.2-12.7mm hebben.
Exact naast de qr code zit de voeding, ethernetpoort etc. Ik red dat helaas niet binnen die 12.7mm

Op 6 oktober 2023 08:18:26 schreef hardbass:
Waarom koop je niet gewoon modules met data grid? Dat lijkt me goedkoper en een stuk eenvoudiger dan zelf aan de haal met lasers.

Het zou me trouwens niets verbazen als dat er ook gewoon op gelaserd is. Daar zal je flink veel vermogen voor moeten hebben, denk ik. Ik vond zelf de falcon 2 van creality wel super interessant, alleen de prijs is niet meer leuk voor de hobby. De reden dat ik het aan kaart, je ziet dat diode lasers dusdanig goed beginnen te worden wat voorheen alleen met CO? kon.

Ik kan volgens mij niet bepalen welke modules ik krijg. Ik zie namelijk na wat modules hier bekeken te hebben dat sommige inderdaad wel een data matrix hebben, andere weer niet, terwijl ik als ik mij niet vergis 2x een aparte batch heb besteld met hetzelfde ESP32 productnummer

Over labelwriters zijn er meerdere draadjes. Onder andere deze.
Wat ik geplakt heb (Brother PT-E550WVP), blijft tot op heden heel goed hangen. Zelfs bij hogere temperaturen, op HDPE, in een serre.

Met 1.6W laser (output) op 100%. Dat gaat duidelijk door de silk. (Rechts nog een stukje op 80%) Stinkt behoorlijk naar verbrande componenten. Iedereen die met elektronica bezig is zal dat luchtje wel kennen. Met een koolstoffilter als afzuiging is het buiten de behuizing niet te ruiken.

Wat volgens mij het beste kan werken. Een zwarte silk met een wit vlak er op gedrukt. Ik weet niet hoe een QR scanner reageert op een witte code op zwarte achtergrond. Als dat kan, gewoon de witte tekstlaag weg laseren. Anders moet je een negatief laseren. De tekst weg werken vraagt denk ik ook minder vermogen. Gewoon het zwarte laseren en dan wit invullen moet ook lukken.

Op 6 oktober 2023 08:18:26 schreef hardbass:
Waarom koop je niet gewoon modules met data grid? Dat lijkt me goedkoper en een stuk eenvoudiger dan zelf aan de haal met lasers.

Het zou me trouwens niets verbazen als dat er ook gewoon op gelaserd is. Daar zal je flink veel vermogen voor moeten hebben, denk ik. Ik vond zelf de falcon 2 van creality wel super interessant, alleen de prijs is niet meer leuk voor de hobby. De reden dat ik het aan kaart, je ziet dat diode lasers dusdanig goed beginnen te worden wat voorheen alleen met CO? kon.

Wat betekent de datagrid? Ben je daar zeker van? Ik verkrijg dit getal 092251348518993144 bij 1 van de modules die ik heb. Daar haal ik niet direct een MAC adres uit. De andere nog niet vergeleken. Op andere staat een QR maar die geeft leeg (empty) weer in 2 verschillende scanners. Ik heb ook nog nergens info gevonden.

De QR/datagrid wordt met zekerheid gelaserd. Als je genoeg kan vergroten zie je duidelijk de lijntjes. Of dit veel vermogen vraagt? Vooral de juiste golflengte. Juwelen worden ook gelaserd. Met een fiberlaser lijkt me dat wel doenbaar. Maar dan ben je weer snel >3000€ armer.

Een goede labelprinter met goede labels lijkt me toch de goedkoopste optie.

@rew: hier onder. Bij een CO₂ kan je nog een andere lens steken om zo het focuspunt te verschuiven. De 40W (output 125W input) laser, die ik besteld heb, kan je het focus punt ook wat wijzigen. Verschillende metalen kunnen er ook mee gelaserd worden.

Als dat met die inkjet niet lukt, moet je je ook niet te veel voorstellen van een laser.

We kennen "laser" als "rechte bundel", maar dat is niet hoe een laser-snijder of laser-graveermachine werkt. De eigenschap van de laser die dan belangrijk is, die is dat de bundel erg parallel is, maar wel een significant oppervlak heeft. Schijn dat op je object en... er gebeurt helemaal niets.

Maar als je een perfect parallelle bundel door een focus-lens stuurt, dan focussed dat precies in een punt. In de praktijk een punt van ongeveer 100x100 micron. De energiedichtheid is dan hoog genoeg om iets te laten gebeuren.

Dit betekent dat er op ongeveer 50mm (ze gebruiken vaak een f= 50mm lens) een lens zal zitten. Dat is een duur ding, dus die wordt beschermd tegen "verbrandingsproducten" met een glaasje. En om de verbrandingsproducten weg te blazen zit er vaak ook nog een pijp waar lucht uit kan komen.

Kortom, als jij > 12mm hoge objecten naast je te-QR-graveren-vlak hebt zitten, dan betwijfel ik of je iemand met een laser-machine zo ver kunt krijgen dat ie je printje probeert te laseren.

Ik heb een kennis met een laser-machine. We zouden het eens kunnen proberen. Maar dan wel met een zo goed als lege print. Ik heb geen oefenmateriaal met een groot silk-vlak.

Op 6 oktober 2023 09:40:34 schreef buckfast_beekeeper:
Over labelwriters zijn er meerdere draadjes. Onder andere deze.
Wat ik geplakt heb (Brother PT-E550WVP), blijft tot op heden heel goed hangen. Zelfs bij hogere temperaturen, op HDPE, in een serre.

[bijlage]
Met 1.6W laser op 100%. Dat gaat duidelijk door de silk. (Rechts nog een stukje op 80%) Stinkt behoorlijk naar verbrande componenten. Iedereen die met elektronica bezig is zal dat luchtje wel kennen. Met een koolstoffilter als afzuiging is het buiten de behuizing niet te ruiken.

Wat volgens mij het beste kan werken. Een zwarte silk met een wit vlak er op gedrukt. Ik weet niet hoe een QR scanner reageert op een witte code op zwarte achtergrond. Als dat kan, gewoon de witte tekstlaag weg laseren. Anders moet je een negatief laseren. De tekst weg werken vraagt denk ik ook minder vermogen. Gewoon het zwarte laseren en dan wit invullen moet ook lukken.

[...]

Wat betekent de datagrid? Ben je daar zeker van? Ik verkrijg dit getal 092251348518993144 bij 1 van de modules die ik heb. Daar haal ik niet direct een MAC adres uit. De andere nog niet vergeleken. Op andere staat een QR maar die geeft leeg (empty) weer in 2 verschillende scanners. Ik heb ook nog nergens info gevonden.

De QR/datagrid wordt met zekerheid gelaserd. Als je genoeg kan vergroten zie je duidelijk de lijntjes. Of dit veel vermogen vraagt? Vooral de juiste golflengte. Juwelen worden ook gelaserd. Met een fiberlaser lijkt me dat wel doenbaar. Maar dan ben je weer snel >3000€ armer.

Een goede labelprinter met goede labels lijkt me toch de goedkoopste optie.

Bedankt voor de test! Ziet er veelbelovend uit, idd i.c.m. silk layer (gedrukt vierkant wit vak dan) in wit op zwarte printplaat

Wat betreft de labels, die ik nu gebruik lijken ook goed te blijven zitten, maar ik wil voorkomen dat iemand die meerdere van mijn producten heeft, waarvan er 1 stuk gaat, een label van een nieuwere module kan plakken op de oude die stuk is. Als ik geen serienummer meer uit de chip kan uitlezen moet ik er maar van uitgaan dat de sticker klopt met de module.

Als het in de printplaat "gelaserd" is, of iig vast verwerkt is, kan dat niet meer.

Op 6 oktober 2023 09:42:23 schreef rew:
Als dat met die inkjet niet lukt, moet je je ook niet te veel voorstellen van een laser.

We kennen "laser" als "rechte bundel", maar dat is niet hoe een laser-snijder of laser-graveermachine werkt. De eigenschap van de laser die dan belangrijk is, die is dat de bundel erg parallel is, maar wel een significant oppervlak heeft. Schijn dat op je object en... er gebeurt helemaal niets.

Maar als je een perfect parallelle bundel door een focus-lens stuurt, dan focussed dat precies in een punt. In de praktijk een punt van ongeveer 100x100 micron. De energiedichtheid is dan hoog genoeg om iets te laten gebeuren.

Dit betekent dat er op ongeveer 50mm (ze gebruiken vaak een f= 50mm lens) een lens zal zitten. Dat is een duur ding, dus die wordt beschermd tegen "verbrandingsproducten" met een glaasje. En om de verbrandingsproducten weg te blazen zit er vaak ook nog een pijp waar lucht uit kan komen.

Kortom, als jij > 12mm hoge objecten naast je te-QR-graveren-vlak hebt zitten, dan betwijfel ik of je iemand met een laser-machine zo ver kunt krijgen dat ie je printje probeert te laseren.

Ik heb een kennis met een laser-machine. We zouden het eens kunnen proberen. Maar dan wel met een zo goed als lege print. Ik heb geen oefenmateriaal met een groot silk-vlak.

Dat snap ik niet helemaal, de lasers die ik zie, zitten ong 15cm boven het te laseren oppervlakte. Als ik in zo'n goedkope laser een 3d geprinte mal maak waarin ik mijn printplaat leg, dan kan de laser toch altijd de printplaat op de juiste plek raken? Het frame van de laser lijkt zelfs al 15cm hoog. Dat gaat over mijn printplaat. Wat betreft reflectie van bijvoorbeeld een ethernet adapter is een goed punt, maar die kan ik eventueel afplakken tijdens het laseren.

Of bedoel je iets anders?

Op 5 oktober 2023 12:33:05 schreef bbuster:
Nu kan zo'n label losgaan of stukgaan.

En wat als je er plastic 70 over spuit, het lijkt mij dat het dan niet meer los gaat.

Ik heb zelf ook een laser en heb slechte ervaring met print materialen. Het verbrand snel en ziet er daardoor niet echt mooi uit.

Op 6 oktober 2023 10:01:58 schreef Lambiek:
[...]
En wat als je er plastic 70 over spuit, het lijkt mij dat het dan niet meer los gaat.

Ik heb zelf ook een laser en heb slechte ervaring met print materialen. Het verbrand snel en ziet er daardoor niet echt mooi uit.

Dan heb ik dit "probleem" nog niet opgelost ben ik bang:

Wat betreft de labels, die ik nu gebruik lijken ook goed te blijven zitten, maar ik wil voorkomen dat iemand die meerdere van mijn producten heeft, waarvan er 1 stuk gaat, een label van een nieuwere module kan plakken op de oude die stuk is. Als ik geen serienummer meer uit de chip kan uitlezen moet ik er maar van uitgaan dat de sticker klopt met de module.

Op 6 oktober 2023 09:54:32 schreef bbuster:
[...]

Dat snap ik niet helemaal, de lasers die ik zie, zitten ong 15cm boven het te laseren oppervlakte. Als ik in zo'n goedkope laser een 3d geprinte mal maak waarin ik mijn printplaat leg, dan kan de laser toch altijd de printplaat op de juiste plek raken? Het frame van de laser lijkt zelfs al 15cm hoog. Dat gaat over mijn printplaat. Wat betreft reflectie van bijvoorbeeld een ethernet adapter is een goed punt, maar die kan ik eventueel afplakken tijdens het laseren.

Of bedoel je iets anders?

De mijne zit alleszins geen 15cm boven het te laseren oppervlak. Bekijk dit filmpje in het begin zie je de hoogte. De 1,6W en 10W zitten nog dichter tegen het oppervlak. Aan de onderzijde, waar minder hoge componenten zitten, laseren is natuurlijk ook een optie. Moet je gewoon een kadertje maken waar de print omgekeerd in ligt. Een correcte bril is uiteraard een must.

Goede labels verwijder je niet zonder schade. Ze dan elders terug plaatsen is (bijna) niet te doen zonder dat het zichtbaar is.

Ik zie het inderdaad. Ik bedoelde deze:
https://nl.aliexpress.com/item/1005005885673583.html?spm=a2g0o.detail.…

Hier lijkt de laser toch een stuk hoger te zitten

Met een geschikte lens kan je de focus verleggen. Dichterbij of verder weg. Deze lasermodule bezit een regelbare focus. Op de foto zit het brandpunt (focus) op +/- 8 cm van de laser diode.

Hier werkt de laser al niet goed meer, je ziet een mooie blauwe ring op het te laseren object. Die ring was er nooit, tot de laser zijn kracht zwaar verminderde. Ik denk dat de laserdiode uit meerdere diode's bestaat en er 1 of meerdere stuk zijn. (heb ik me laten vertellen)

Groetjes,
eSe

De 40W module heeft 8 diodes aan boord.

@bbuster: Als ik het goed begrijp is het eigenlijk een kwestie van garantie.

Is het dan niet veruit het eenvoudigste om op je silk 12 maanden te zetten en een aantal jaren? Bijvoorbeeld j | f | m | .... 23 | 24 | 25. Bij levering dan even met een dremel de maand en jaartal weg schuren. Of met een verfstift de juiste maand en jaartal aanduiden. OK, je hebt niet de exacte datum maar wel binnen 1 maand en veel goedkoper gaat het niet worden. Ook wat tijdsgebruik betreft.

Ja, dat kan inderdaad wat je zegt (en hoe Arco het ook aangaf).
Het enige nadeel daarvan is dat ik het niet meer kan bijhouden. Elk apparaat heeft een continue verbinding met onze server. Alles op het apparaat werkt ook alleen maar als er verbinding is met onze server.

We leveren namelijk software en dit hardware apparaat is daar een onderdeel van (optioneel).

Nu hou ik bij welke klant welk apparaat heeft aangezien een apparaat specifiek aan een klant gekoppeld is (en ook om instellingen te kunnen doen etc).
Mocht een apparaat echt stuk zijn, dan kan ik dit apparaat "verwijderen" uit de klant omgeving. Dit apparaat komt ook namelijk nooit meer online.

Heb ik geen serienummer maar alleen een datum, dan weet ik inderdaad of het binnen of buiten garantie valt, maar kan ik nog niet achterhalen welk apparaat het is en blijft het apparaat altijd gekoppeld aan de klant, ook al komt het nooit meer online.

Misschien ga ik hier iets te ver in maar zou het graag zo "kloppend" mogelijk hebben.

Voorheen had ik apparaten die werken met een Raspberry Pi. Een groot probleem was dat ik het serienummer in software genereerde. Nu heb ik niet zo'n goeie "relatie" met Raspberry Pi's en hier raakten om de haverklap SD kaarten corrupt (apparaat uittrekken zonder uitschakelen, stroom uitval, wellicht nog andere oorzaken).
Daarmee moest ik telkens opnieuw een SD kaart schrijven en kreeg ik een nieuw serienummer. Het oude serienummer kon ik niet achterhalen dus uiteindelijk een enorme hoop aan rotzooi in de database. Ik wist echter niet of een apparaat bij de klant tijdelijk uit stond of daadwerkelijk "vervangen" was.

Dat hoop ik te kunnen voorkomen

Op 6 oktober 2023 10:03:38 schreef bbuster:
Dan heb ik dit "probleem" nog niet opgelost ben ik bang:

Als je een paar lagen plastic70 aanbrengt, krijg je die sticker er niet ongezien af.

Ik spuit het altijd aan de soldeerkant van de printen en ik kan je vertellen dat je het er lastig afkrijgt als je iets moet repareren. Het is wel de goedkoopste oplossing denk.

Op 6 oktober 2023 09:54:32 schreef bbuster:
Bedankt voor de test! Ziet er veelbelovend uit, idd i.c.m. silk layer (gedrukt vierkant wit vak dan) in wit op zwarte printplaat

Zwarte printplaat bestaat niet. Printplaat is gelig. Daar doen ze dan een "solder mask" laag bovenop, die kan je in diverse kleuren krijgen, waaronder zwart.

In het test-stukje van een reactie van daarnet zie je volgens mij ook dat er door het soldermasker is gelaserd.

De print zelf verbrand als een tierelier (en heel lelijk) als je die gaat laseren. Maar een kopervlak reflecteert vrijwel 100% en blijft intact.

Plasticspray is een van de slechtste dingen die je op een print kunt spuiten, reparatie bij defecten wordt dan zo goed als onmogelijk...
Beter een fatsoenlijke CPL erop spuiten, die kun je in een IPA badje zo eraf wassen.

Wij hebben een klant gehad die die zooi erop spoot.
Hebben hem meegedeeld dat 'ie daar mee moest stoppen, anders werden defecten niet meer gerepareerd.

(en dat alles omdat een bus plasticspray 1 of 2 euro goedkoper was... )

Bedoel inderdaad zwart silk layer.

Dus als ik het goed begrijp een kopervlak van 3 x 3 cm en daarop zwart silk layer?
En dan de qr code uit de zwarte silk layer halen?

Ik weet of ze silk layer over koper oppervlakte doen / kunnen.

Zwart silk pcb met daarover een wit vak silk gaat niet?
En dan de laser zo instellen dat hij alleen door het bovenste wit gaat?
Misschien allemaal wat makkelijk gedacht / gezegd maar misschien dat dit gaat