Wie kan me zeggen uit wat het vroegere tin soldeer bestond
Was dat 60 % lood en 40 % tin of omgekeerd . Ik weet dat het soldeersel van vroeger beter soldeerde of nu ( milieu normen ) met dank

60% tin en 40% lood, dus omgekeerd.

Er is ook nog 37% lood en 63% tin, een eutectisch mengsel. Dit smelt bij 183°C en heeft bij het stollen geen plastische fase maar wordt meteen hard. Dat maakt het het meest beginnersvriendelijk soldeer.

Zowel 60/40 als 63/37 zijn nog gewoon te koop.

129 verschillende, Keuze genoeg En dat is nog maar 1 leverancier

[Bericht gewijzigd door fred101 op (15%)]

Was altijd amusant. Meestal stond erop:
60% tin, 40% lood, en 2.5% flux... (da's 102.5% totaal... :+ )

Tin + lood is samen 97.5% de rest is flux.
Van die 97.5% is de verhouding 60% tin en 40% lood.

Op 26 november 2023 23:32:55 schreef McAwesome:
Er is ook nog 37% lood en 63% tin, een eutectisch mengsel. Dit smelt bij 183°C en heeft bij het stollen geen plastische fase maar wordt meteen hard. Dat maakt het het meest beginnersvriendelijk soldeer.

Zowel 60/40 als 63/37 zijn nog gewoon te koop.

63/37 is inderdaad een heel prettig soldeer. Al zeker bij smd solderen. 99% van de tijd gebruik ik het.

Bedankt iedereen ,zo weet het terug en kan deze bestellen die smelt bij lage temp

Voor de volledigheid: 40/60 (zonder flux) bestaat/stond ook, dat werd gebruikt door loodgieters voor loden buizen.
Tegenwoordig zou het een toepassing kunnen vinden bij glas-in-lood...

Er zijn ook soldeertin mengsels met acid, dat is niet voor electronica

Op 27 november 2023 10:14:28 schreef fatbeard:
Voor de volledigheid: 40/60 (zonder flux) bestaat/stond ook, dat werd gebruikt door loodgieters voor loden buizen.

En natuurlijk voor koperen buizen, die ook nog wel gesoldeerd werden. Ik weet niet of dat nog steeds gebeurt eigenlijk. Ik heb geen idee hoe je een loden buis zou moeten solderen trouwens, probeer maar eens twee stukken soldeertin aan elkaar te solderen, dat is best moeilijk...

In elk geval is loodsoldeer nog steeds wel te vinden, en inderdaad soldeert het makkelijker dan het loodvrije spul van tegenwoordig. Het verschil tussen 40/60 en 37/63 is wat mij betreft gerommel in de marge. Ja het zal uitmaken, maar dan moet je ook meteen een leverancier vinden die de toleranties zo goed op orde heeft dat het ook daadwerkelijk klopt. Met wat losse (gel)flux kan ik meer problemen oplossen dan met speciale soldeertin, en daar zie ik een groter bereik aan kwaliteit.

[Bericht gewijzigd door Kruimel op (33%)]

Voor loden waterleidingen en kabels gebruikt men 70/30 soldeer, en stearine als reinigings/vloeimiddel...
Lood solderen kost inderdaad wel wat oefening: smeltpunt van lood en soldeer ligt vrij dicht bij elkaar. (kwestie van 'gevoel')

[Bericht gewijzigd door Arco op (38%)]

Op 28 november 2023 00:07:11 schreef Arco:
Voor loden waterleidingen en kabels gebruikt men 70/30 soldeer, en stearine als reinigings/vloeimiddel...
Lood solderen kost inderdaad wel wat oefening: smeltpunt van lood en soldeer ligt vrij dicht bij elkaar. (kwestie van 'gevoel')

Dat doe je met een grote bout die er uit ziet als een kleine hamer, meestal een blok koper waar de vlam tegen aan komt. Of volledig electrisch. Is inderdaad behoorlijk tricky kwa stol-/smelt-punt.

Zink kun je ook alleen zo soderen, met een brander valt er direct een gat in.
Een brander werkt alleen fatsoenlijk op een koper buis.

-edit-
Zo'n bout dus:

Loden buis en kabel wordt met een propaanbrander gesoldeerd, gaat (na flink oefenen) uitstekend... :)
Met een electrische bout gaat niet lukken. (hooguit met hele kleine kabeltjes)

[Bericht gewijzigd door Arco op (28%)]

Loden drinkwater buizen zullen inmiddels wel door PVC zijn vervangen? edit:
100.000 tot 200.000 huizen hebben ze nog.

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (26%)]

Op 28 november 2023 01:34:37 schreef RAAF12:
Loden drinkwater buizen zullen inmiddels wel door PVC zijn vervangen? edit:
100.000 tot 200.000 huizen hebben ze nog.

off topic: ook asbestbeton en gewone stalen buizen bestaan nog. Aan het tempo dat ze vandaag vervangen, hebben ze in Brussel nog 100 jaar nodig om alles te vervangen. In honderden overheidsgebouwen zitten er nog loden leidingen. In het verleden MOEST er zelfs lood tussen de watermeter en de eerste aftapkraan. Daar zijn ze gelukkig vanaf gestapt.

Op 27 november 2023 23:50:26 schreef Kruimel:
[...]

In elk geval is loodsoldeer nog steeds wel te vinden, en inderdaad soldeert het makkelijker dan het loodvrije spul van tegenwoordig. Het verschil tussen 40/60 en 37/63 is wat mij betreft gerommel in de marge. Ja het zal uitmaken, maar dan moet je ook meteen een leverancier vinden die de toleranties zo goed op orde heeft dat het ook daadwerkelijk klopt. Met wat losse (gel)flux kan ik meer problemen oplossen dan met speciale soldeertin, en daar zie ik een groter bereik aan kwaliteit.

Laat nu net in de 63/37 die ik heb ook de beste (no clean) flux zitten. Een firma als Kester zal zijn zaakjes wel op orde hebben. Ik kan me niet voorstellen dat die er ook maar 1% naast zitten. Met Felder 60/40 heb ik de slechtste ervaring. Stannol 60/40 geeft dan weer een zwembad aan flux en stinkt naar colofonium. Rookt ook heel fel. De Felder is bij gebruik precies warme rek. De Stannol heeft dat minder.

Stannol 60/40.

Kester 63/37. Vergelijk de hoeveelheid flux tussen beide.

Alle waterleidingen vervangen zal ook moeilijk zijn...
Er zijn veel gebouwen met historische waarde. Daarin kun je moeilijk alle muren openhakken of nieuwe leidingen over de muren spijkeren...

Op 28 november 2023 10:39:43 schreef buckfast_beekeeper:
Laat nu net in de 63/37 die ik heb ook de beste (no clean) flux zitten. Een firma als Kester zal zijn zaakjes wel op orde hebben. Ik kan me niet voorstellen dat die er ook maar 1% naast zitten. Met Felder 60/40 heb ik de slechtste ervaring. Stannol 60/40 geeft dan weer een zwembad aan flux en stinkt naar colofonium. Rookt ook heel fel. De Felder is bij gebruik precies warme rek. De Stannol heeft dat minder.
[bijlage]
Stannol 60/40.
[bijlage]
Kester 63/37. Vergelijk de hoeveelheid flux tussen beide.

Dus die Kester is de aanrader hier? Zitten ook wel wat vervuilingen op die Stannol. Het lijkt bijna alsof het een vergelijking is tussen een gereinigde print en een ongereinigde.

PS Wat is "warme rek"?

Op 28 november 2023 12:39:42 schreef Kruimel:
[...]Dus die Kester is de aanrader hier? Zitten ook wel wat vervuilingen op die Stannol. Het lijkt bijna alsof het een vergelijking is tussen een gereinigde print en een ongereinigde.

PS Wat is "warme rek"?

Beiden zijn niet gereinigd. De vervuiling zijn flux resten.

Warme rek? In Vlaanderen algemeen gekend op de kermissen. Of het ook bestaat of hoe het genoemd wordt in NL is me onbekend. Hoe het gemaakt wordt weet ik wel. Suikersiroop wordt gekookt tot de grens van karamel. Dat is ongeveer 147°C. Dan wordt de suiker uitgestort op een dik marmeren blad dat licht geolied is. De zijkanten worden telkens naar binnen geplooid. Als de suiker niet echt meer vloeibaar is (±100°C) wordt er gestart met het 'satineren'. Het telkens uitrekken van de suiker en terug dichtplooien. Eerst krijg je een mooie satijn glans, doe je verder wordt er over gesatineerd en krijg je warme rek. In grote hoeveelheid wordt de suiker uitgetrokken aan een haak in de muur. Doe je bij de suiker boter krijg je babbelutten.

@arco, de meeste historische gebouwen ligt er veel op de muren. Waterleiding was iets zeldzaam ten tijde dat bijvoorbeeld het stadhuis van Antwerpen of het Steen werd gebouwd.

Let op, er is ook tin met water afspoelbare flux. Dat klinkt onschuldig maar is het niet. Je mag het niet laten zitten.

Op 28 november 2023 10:39:43 schreef buckfast_beekeeper:

[bijlage]
Stannol 60/40.
[bijlage]
Kester 63/37. Vergelijk de hoeveelheid flux tussen beide.

Hmm, bekend printje ;)

Geldt ook voor inademen van loodhoudende soldeerdampen. Hoofdpijn, verlies van IQ punten ect. Staat allemaal online te lezen. Take care!

Met een kookpunt van 1749°C is de kans klein dat bij het solderen met loodhoudend soldeer significante hoeveelheden looddamp vrijkomen. Het smeltpunt van loodhoudend soldeer (183-188°C) en de temperatuur van de bout (zeg 315-350°C) komen nog niet eens in de buurt van het kookpunt van lood.

Het gevaarlijkste aan soldeerrook is voornamelijk de flux en die is bij loodvrij soldeer net nog iets agressiever.

Als het echt een zorg is kan je best een goede afzuiging voor soldeerrook voorzien.

Is hars uit harskernssoldeer ook gevaarlijk? Ik kan nergens vinden wat de samenstelling is van het vloeimiddel in het soldeer. Ik soldeer met mijn snufferd boven de grote lens van de loupelamp. De rook/damp gaat daardoor grotendeels direct naar het plafond.

Zoiets maken, vergroot en zuigt af... ;)
https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/1212173#1212173

Een van de gebruikte harsen in soldeer is dennenteer hars...

[Bericht gewijzigd door Arco op (23%)]